Nguồn nhân lực số, nhân tố quyết định trong kỷ nguyên số

Trong kỷ nguyên số, với sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), Internet vạn vật (IoT)…, nguồn nhân lực số giữ vai trò rất quan trọng, là động lực quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia.

Đào tạo nhân lực tự động hóa tại Trung tâm Đào tạo Khu Công nghệ cao (Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh).
Đào tạo nhân lực tự động hóa tại Trung tâm Đào tạo Khu Công nghệ cao (Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh).

Việt Nam nói chung và Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng cũng không nằm ngoài xu hướng này khi mà các ngành kinh tế, công nghiệp đều hướng đến việc số hóa quy trình, tối ưu hóa nguồn lực, nâng cao năng suất lao động.

Các chuyên gia cho rằng, nhân lực trong kỷ nguyên số phải có khả năng làm việc trong môi trường toàn cầu và số hóa, thích ứng nhanh với sự thay đổi của công nghệ. Cho nên, việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trở thành nhiệm vụ cấp bách, nhằm đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động hiện đại, đồng thời tạo nền móng vững chắc cho sự phát triển bền vững của đất nước.

Để nâng cao chất lượng đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong thời kỳ chuyển đổi số và đẩy mạnh quốc tế hóa, các trường đại học đã có sự chủ động trong việc cập nhật và tích hợp công nghệ mới vào cả giảng dạy và nghiên cứu khoa học.

Tiến sĩ Đinh Thị Thu Hồng, Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh.

Để trở thành đầu tàu đổi mới sáng tạo của Việt Nam và trung tâm đào tạo quốc tế, thành phố cần đặt trọng tâm vào đào tạo nhân lực chất lượng cao gắn liền với quốc tế hóa. Theo Tiến sĩ Đinh Thị Thu Hồng, Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh, để nâng cao chất lượng đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong thời kỳ chuyển đổi số và đẩy mạnh quốc tế hóa, các trường đại học đã có sự chủ động trong việc cập nhật và tích hợp công nghệ mới vào cả giảng dạy và nghiên cứu khoa học.

Một số trường đã xây dựng các phòng thí nghiệm số, trung tâm ứng dụng công nghệ thông tin và các dự án hợp tác nghiên cứu với các doanh nghiệp hàng đầu trong và ngoài nước. Điều này cho phép sinh viên không chỉ được học tập trên lý thuyết mà còn có cơ hội thực hành, trải nghiệm các công nghệ tiên tiến, từ quản lý dữ liệu cho đến phân tích thống kê và phát triển phần mềm.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi sang nền kinh tế tri thức, nguồn nhân lực chất lượng cao đã trở thành yếu tố cốt lõi quyết định năng lực cạnh tranh và sự phát triển bền vững của các đô thị lớn.

Thành phố Hồ Chí Minh, trung tâm kinh tế, tài chính và khoa học-công nghệ hàng đầu cả nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới khi được mở rộng không gian đô thị thông qua việc sáp nhập với các tỉnh Bình Dương (cũ) và Bà Rịa-Vũng Tàu (cũ).

Sự mở rộng này không chỉ tạo ra cơ hội hình thành một vùng đô thị-dịch vụ-công nghiệp liên kết, mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc tái cấu trúc và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực số.

Tuy nhiên, cần thẳng thắn nhìn nhận, thách thức lớn đặt ra là sự chênh lệch giữa nhu cầu nhân lực số và khả năng đáp ứng của hệ thống giáo dục đại học hiện nay. Một trong những hạn chế cốt lõi là sự thiếu gắn kết giữa hệ thống đào tạo và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.

Chương trình giáo dục ở nhiều trường đại học, cao đẳng vẫn thiên về lý thuyết và thi cử, trong khi chưa chú trọng đến kỹ năng thực hành và khả năng thích ứng trong môi trường quốc tế. Kết quả là nhiều doanh nghiệp phản ánh phải đào tạo lại nhân viên mới do năng lực chuyên môn không đáp ứng yêu cầu công việc.

20200925-103121.jpg
Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng cho mục tiêu đô thị thông minh của Thành phố Hồ Chí Minh.

Theo Trung tâm Dự báo nhu cầu nhân lực và Thông tin thị trường lao động Thành phố Hồ Chí Minh (FALMI), riêng năm 2025, Thành phố Hồ Chí Minh cần bổ sung khoảng 330 nghìn lao động mới, trong đó phần lớn là các ngành dịch vụ có yêu cầu kỹ năng chuyên sâu như công nghệ thông tin, tài chính-ngân hàng, logistics, thương mại điện tử…

Các chuyên gia cho rằng, để khắc phục tình trạng này, Thành phố Hồ Chí Minh và các đơn vị liên quan cần có những giải pháp mang tính đột phá, bao gồm đổi mới căn bản giáo dục đại học, xây dựng cơ chế hợp tác hiệu quả giữa nhà trường-doanh nghiệp-chính quyền, và triển khai chiến lược phát triển kỹ năng phù hợp với yêu cầu của nền kinh tế số và hội nhập quốc tế.

Đồng thời, áp dụng khung tiêu chuẩn kỹ năng nghề nghiệp quốc tế nhằm tăng tính minh bạch và khả năng hội nhập của nguồn nhân lực. Đầu tư mạnh mẽ vào kỹ năng số và năng lực đổi mới sáng tạo, coi đây là động lực chính để phát triển kinh tế số, cũng như phát triển chính sách học tập suốt đời và cơ chế hỗ trợ upskilling/reskilling để đảm bảo tính thích ứng lâu dài của lực lượng lao động.

Tiến sĩ Nguyễn Thị Lưu An, Trường đại học Thủ Dầu Một cùng cộng sự cho rằng: Việc hình thành một hệ sinh thái đào tạo-nghiên cứu-đổi mới sáng tạo, nơi các trường đại học đóng vai trò nòng cốt, là điều kiện tiên quyết để đáp ứng những thách thức và cơ hội của kỷ nguyên số, kinh tế tri thức và toàn cầu hóa.

Trong đó, các cơ sở giáo dục đại học cần thực hiện tái cấu trúc chương trình đào tạo theo hướng lồng ghép các chương trình kỹ năng số, phân tích dữ liệu, quản trị dịch vụ, kỹ năng tư duy phản biện; tăng cường học phần tích hợp doanh nghiệp, cũng như đẩy mạnh đánh giá năng lực theo chuẩn nghề nghiệp quốc tế…

Trong khi đó, Tiến sĩ Đinh Thị Thu Hồng nhấn mạnh: Yêu cầu đặt ra đối với nguồn nhân lực chất lượng cao trong kỷ nguyên số và hội nhập quốc tế không chỉ có kiến thức chuyên môn mà còn phải thành thạo kỹ năng số, tư duy dữ liệu, bảo mật, AI.

Đồng thời, phải có tư duy toàn cầu, có khả năng làm việc trong môi trường đa quốc gia, có khả năng tự học, cập nhật liên tục kiến thức thay đổi nhanh trong kỷ nguyên số, phải tham gia vào hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn cầu…

Vì vậy, các chính sách cần hướng đến thực hiện chiến lược phát triển nhân lực số, chú trọng các lĩnh vực công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, an ninh mạng, công nghệ tài chính, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Ngoài ra, cần đầu tư hạ tầng số cho giáo dục thông qua phát triển đại học số, hệ thống dữ liệu mở, nền tảng đào tạo trực tuyến tích hợp AI.

Các trường đại học cần có chiến lược quốc tế hóa và chuyển đổi số toàn diện, cả trong đào tạo, nghiên cứu, và quản trị; xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp và chú trọng các hoạt động đổi mới sáng tạo, để mỗi trường là một “innovation hub”, kết nối sinh viên-doanh nghiệp-nhà đầu tư…

Có thể bạn quan tâm

Phường Bình Thạnh tặng quà cho bạn bè quốc tế tham dự chương trình “Hương trà-Ấm tình ASEAN”. (Ảnh: MAI HOA)

Thành phố Hồ Chí Minh: Chuyển hóa tình hữu nghị thành nguồn lực phát triển

Công tác đối ngoại nhân dân của Thành phố Hồ Chí Minh trong thời gian qua đã đạt được nhiều kết quả nổi bật. Bằng việc kết nối niềm tin, tri thức và các nguồn lực quốc tế, đối ngoại nhân dân không chỉ góp phần giữ vững môi trường hòa bình mà còn trực tiếp đóng góp vào sự phát triển bền vững của thành phố.

Động lực tăng trưởng bứt phá từ phát triển kinh tế tầm thấp

Động lực tăng trưởng bứt phá từ phát triển kinh tế tầm thấp

Kinh tế không gian tầm thấp (Low Altitude Economy-LAE) đang nổi lên như động lực phát triển mới mở ra dư địa tăng trưởng vượt bậc cho Thành phố Hồ Chí Minh. Việc chủ động khai thác không phận này giúp Thành phố hiện thực hóa các mô hình vận tải, logistics thông minh và quản lý đô thị hiện đại.

Nâng cao các giải pháp bảo vệ sức khỏe người dân

Nâng cao các giải pháp bảo vệ sức khỏe người dân

Với quy mô dân số hơn 14 triệu người và mạng lưới cơ sở kinh doanh, chế biến, cung cấp thực phẩm rộng lớn, an toàn thực phẩm đang là một trong những vấn đề đặt ra nhiều thách thức đối với Thành phố Hồ Chí Minh. Những bất cập được nhận diện qua đợt giám sát chuyên đề của Thường trực Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh. 

Nâng tầm kinh tế dịch vụ cho siêu đô thị

Nâng tầm kinh tế dịch vụ cho siêu đô thị

Sau hợp nhất, Thành phố Hồ Chí Minh không chỉ có thêm không gian phát triển mà còn sở hữu một hệ sinh thái kinh tế đa dạng. Trong bối cảnh mới, tái cấu trúc khu vực dịch vụ, nâng tỷ trọng các ngành có giá trị gia tăng cao đang mở ra một hướng đi quan trọng để Thành phố gia tăng năng lực cạnh tranh khu vực.

Thành phố Hồ Chí Minh nguyện làm quê hương thứ hai của các liệt sĩ.

[Video] Thành phố Hồ Chí Minh nguyện làm quê hương thứ hai của các liệt sĩ

Sáng 14/10, Thành ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Ủy ban Mặt trận tổ quốc Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh, Đảng ủy-Bộ Tư lệnh Quân khu 7 đã long trọng tổ chức Lễ viếng, truy điệu và đưa 731 bộ hài cốt liệt sĩ được tìm kiếm, quy tập tại công viên Lê Thị Riêng về an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Thành phố Hồ Chí Minh. 

Thành phố Hồ Chí Minh khơi thông động lực phát triển từ biển

Thành phố Hồ Chí Minh khơi thông động lực phát triển từ biển

Từ một vùng biển từng hoang sơ, đi lại cách trở, người dân chủ yếu sống bằng nghề chài lưới gần bờ, Hồ Tràm, Hồ Cốc, Bình Châu hôm nay đã trở thành những địa danh du lịch được nhiều du khách biết đến. Những dự án lớn và dòng vốn đầu tư đang tiếp tục mở ra một không gian phát triển cho dải đất ven biển Thành phố Hồ Chí Minh.

Bà Trần Thị Diệu Thúy, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội khóa XVI Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu tại hội nghị. (Ảnh: Vương Lê)

Góp ý dự thảo Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) và dự thảo Luật Đấu thầu (sửa đổi)

Ngày 13/10, Đoàn đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh đã tổ chức hội nghị lấy ý kiến các dự thảo: Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất), Luật Đấu thầu (sửa đổi). Bà Trần Thị Diệu Thúy, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội khóa XVI Thành phố Hồ Chí Minh chủ trì hội nghị.

Không để ai đứng ngoài mạng lưới chăm sóc sức khỏe

Không để ai đứng ngoài mạng lưới chăm sóc sức khỏe

Với phần đông người dân, việc khám sức khỏe định kỳ khá thuận lợi. Tuy nhiên, đối với những người đang được chăm sóc tại các cơ sở bảo trợ xã hội, đặc biệt là những người không thể tự di chuyển, việc tiếp cận dịch vụ y tế lại không dễ dàng. Thành phố đang triển khai chương trình khám sức khỏe toàn dân để phục vụ tốt hơn. 

Đối thoại từ cơ sở, giữ quan hệ lao động hài hòa

Đối thoại từ cơ sở, giữ quan hệ lao động hài hòa

Với hàng triệu công nhân, người lao động đang làm việc tại các doanh nghiệp, xây dựng quan hệ lao động ổn định, hài hòa không chỉ bảo đảm quyền lợi người lao động và duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, mà còn góp phần giữ vững ổn định xã hội, tạo nền tảng cho Thành phố Hồ Chí Minh phát triển.

Đại diện Liên đoàn Lao động Thành phố ký biên bản ghi nhớ hợp tác phát triển nhà ở cho công nhân, người lao động trên địa bàn Thành phố với Công ty cổ phần Tập đoàn Go Holdings. (Ảnh: VƯƠNG LÊ)

Giải bài toán nhà ở cho công nhân

Nhu cầu an cư của người lao động tại Thành phố Hồ Chí Minh đang rất lớn, song khả năng tiếp cận các quỹ nhà ở giá rẻ vẫn còn nhiều hạn chế. Sự đồng hành của các cấp Công đoàn và doanh nghiệp được kỳ vọng sẽ mở ra cơ hội sở hữu, thuê nhà ổn định, giúp người lao động yên tâm lập nghiệp.

Thành phố Hồ Chí Minh cần nguồn vốn rất lớn để đầu tư kết cấu hạ tầng thiết yếu như metro, đường cao tốc và trung tâm dữ liệu... trong thời gian tới. (Ảnh: THẾ ANH)

Chuẩn bị cơ chế phát hành trái phiếu quốc tế huy động vốn đầu tư hạ tầng

Từ nay đến năm 2030, ngân sách Thành phố Hồ Chí Minh chỉ đáp ứng hơn 30% nhu cầu vốn đầu tư hạ tầng. Trước thực trạng này, Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế tại thành phố phối hợp Tổ chức Tài chính Quốc tế (VFC) nghiên cứu cơ chế phát hành trái phiếu quốc tế nhằm khơi thông dòng vốn dài hạn cho các dự án trọng điểm.

Toàn cảnh chương trình. (Ảnh: Mỹ Phương)

Huy động nguồn lực tháo gỡ "điểm nghẽn" hạ tầng giao thông ở TP Hồ Chí Minh

Sáng 11/10, trong chương trình Dân hỏi-Chính quyền trả lời, những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn hiện nay, cũng như các kiến nghị, đề xuất của cử tri nhằm xây dựng một hệ thống giao thông đồng bộ, hiện đại, liên thông, hiệu quả đã được đại diện Ủy ban nhân dân thành phố, các sở, ngành và đơn vị liên quan trao đổi, làm rõ.

Trận mưa lớn chiều 4/10 khiến tuyến đường Phan Huy Ích (quận Gò Vấp cũ) ngập sâu, giao thông ách tắc. (Ảnh: VÕ LÊ)

Thành phố Hồ Chí Minh chật vật vì ngập úng

Các trận mưa liên tục trong 10 ngày qua khiến nhiều khu vực trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh ngập rất nặng, tác động lớn đến sinh hoạt của người dân, một số nơi được ghi nhận có mức độ ngập tăng so với nhiều năm trước. Nhiều giải pháp được thành phố đưa ra để xử lý tình trạng ngập lụt và thích ứng biến đổi khí hậu.