Trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới tiếp tục biến động do nhiều yếu tố như căng thẳng địa chính trị, chính sách điều tiết sản lượng của các nước xuất khẩu dầu mỏ và nhu cầu phục hồi sau đại dịch, giá xăng dầu trong nước cũng chịu tác động trực tiếp. Sự thay đổi này không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh mà còn tác động rõ rệt đến đời sống của người dân, nhất là những nhóm thường xuyên phụ thuộc vào phương tiện cá nhân.
Áp lực giá khiến người tiêu dùng thay đổi thói quen chi tiêu
Đối với nhiều sinh viên và người lao động trẻ, chi phí đi lại hiện đang chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong tổng chi tiêu hằng tháng. Bạn Đào Đức Hường, sinh viên năm cuối Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết, do nhà ở xa trường nên phương tiện di chuyển hằng ngày chủ yếu là xe máy. Chi phí xăng xe hiện chiếm tới khoảng 90% tổng chi phí đi lại mỗi tháng.
Với nhiều người lao động, chi phí xăng xe hiện chiếm tới khoảng 90% tổng chi phí đi lại mỗi tháng.
Theo Hường, mặc dù giá xăng tăng nhưng việc thay đổi phương tiện di chuyển chưa phải là lựa chọn khả thi, bởi xe máy vẫn là phương tiện thuận tiện nhất đối với sinh viên ở xa trung tâm. Tuy nhiên, để giảm bớt chi phí, nhiều sinh viên đã chủ động điều chỉnh thói quen đi lại như sắp xếp lịch học hợp lý, kết hợp nhiều công việc trong một lần di chuyển, hạn chế những chuyến đi không cần thiết.
Cùng chung tình trạng, Nguyễn Thị Anh Thư, sinh viên năm 3 Trường đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết, chi phí xăng xe hiện cũng chiếm khoảng 90% tổng chi phí đi lại mỗi tháng. Giá xăng tăng khiến nhiều sinh viên buộc phải điều chỉnh kế hoạch chi tiêu cá nhân, cắt giảm các khoản chi không thực sự cần thiết. Nếu giá xăng tiếp tục tăng trong thời gian tới, không ít sinh viên sẽ phải cân nhắc chuyển sang sử dụng phương tiện công cộng, dù điều này có thể ảnh hưởng đến thời gian học tập và sinh hoạt hằng ngày.
Những chia sẻ từ sinh viên cho thấy, việc giá xăng dầu tăng không chỉ làm gia tăng chi phí sinh hoạt mà còn tác động trực tiếp đến kế hoạch tài chính cá nhân, nhất là đối với những người có thu nhập còn hạn chế. Tác động của giá xăng dầu tăng càng thể hiện rõ hơn đối với những người làm việc trong lĩnh vực vận tải và dịch vụ giao hàng. Đây là nhóm đối tượng có chi phí nhiên liệu chiếm tỷ trọng lớn trong thu nhập hằng ngày.
Mai Trung Kiên, một shipper đang làm việc tại Hà Nội cho biết, trước đây mỗi ngày chỉ cần khoảng 100.000 đồng tiền xăng là có thể làm việc cả ngày. Tuy nhiên hiện nay số tiền này không còn đủ, nhiều ngày phải chi gần 200.000 đồng, thậm chí hơn 200.000 đồng để duy trì công việc. Điều này khiến thu nhập thực tế giảm đáng kể, trong khi thời gian làm việc lại phải kéo dài hơn để bù chi phí nhiên liệu.
![1456683126195992230.jpg](https://cdn.nhandan.vn/images/AzUv3wodPAq2s-YaE4hR8TyowyY2Uc2TUdE4YCgAVuWsLN1rcK7oKyxZFoLNPjTa5mfTdr-GmXC4O9Kp6hLg6g/1456683126195992230.jpg.avif ""Dù lượng khách không thay đổi nhiều, nhưng áp lực lớn nhất hiện nay là phải tính toán quãng đường di chuyển sao cho tiết kiệm nhất, tránh những chuyến đi không hiệu quả, anh Lại Thành Đoàn, tài xế công nghệ chia sẻ. (Ảnh: Phúc Linh)")
Anh Lại Thành Đoàn, một tài xế xe công nghệ cho biết chi phí xăng hiện đã tăng thêm khoảng 30.000 đồng cho mỗi 500.000 đồng doanh thu. Dù lượng khách không thay đổi nhiều, nhưng áp lực lớn nhất hiện nay là phải tính toán quãng đường di chuyển sao cho tiết kiệm nhất, tránh những chuyến đi không hiệu quả.
Những thay đổi này cho thấy, khi giá xăng dầu biến động, người lao động trong lĩnh vực vận tải và dịch vụ giao hàng là nhóm chịu tác động trực tiếp và nhanh nhất. Thu nhập giảm, chi phí tăng và thời gian làm việc kéo dài đang trở thành áp lực chung đối với nhiều người lao động tự do.
Doanh nghiệp chủ động điều chỉnh để duy trì hoạt động
Không chỉ người dân, nhiều doanh nghiệp vận tải tại Hà Nội cũng đang phải đối mặt với áp lực chi phí nhiên liệu tăng cao. Trong cơ cấu chi phí vận hành, nhiên liệu hiện chiếm khoảng 30 đến 40%, thậm chí cao hơn đối với các doanh nghiệp vận tải đường dài.
Đại diện một doanh nghiệp vận tải hàng hóa tại quận Long Biên cho biết, thay vì mở rộng quy mô như trước đây, doanh nghiệp đang tập trung rà soát lại toàn bộ hoạt động, trong đó ưu tiên tối ưu lộ trình vận chuyển, hạn chế xe chạy rỗng và ứng dụng công nghệ trong quản lý nhiên liệu.
Nhiều doanh nghiệp cũng đã sử dụng hệ thống định vị toàn cầu GPS và phần mềm quản lý vận hành để theo dõi hành trình phương tiện, hạn chế quãng đường không cần thiết, từ đó giảm chi phí nhiên liệu. Một số đơn vị vận tải hành khách cũng điều chỉnh tần suất hoạt động, sắp xếp lại lịch trình phù hợp với nhu cầu thực tế, tránh tình trạng xe chạy không tải gây lãng phí.
Theo ông Bạch Khánh Nhựt, Phó Chủ tịch Hiệp hội Điều Việt Nam, ngành điều cũng như nhiều ngành sản xuất hiện nay phụ thuộc lớn vào năng lượng để duy trì hoạt động, từ khâu chế biến tại nhà máy đến vận tải thu mua và giao hàng. Trong đó, xăng dầu chủ yếu được sử dụng cho hoạt động vận chuyển và một số khâu sản xuất, còn nguồn năng lượng chính vẫn là điện lưới, kết hợp với điện mặt trời áp mái tại những cơ sở có điều kiện.
Ông cho biết, biến động giá xăng dầu thời gian gần đây, đặc biệt do những căng thẳng tại khu vực Trung Đông, đã tác động trực tiếp đến chi phí vận tải và chi phí vận hành của doanh nghiệp. Điều này kéo theo giá thành sản phẩm tăng và ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất, kinh doanh của toàn ngành.
Do không chủ động được nguồn cung xăng dầu, các doanh nghiệp chủ yếu phải thực hiện các biện pháp tiết giảm chi phí, tạm thời cắt giảm những hoạt động chưa thật sự cần thiết, đồng thời tập trung nguồn lực vào các khâu quan trọng trong chuỗi cung ứng.
Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp trong ngành điều đã chủ động triển khai các giải pháp tiết kiệm năng lượng và từng bước chuyển sang sử dụng nguồn năng lượng thay thế. Một số cơ sở đã đầu tư điện mặt trời áp mái nhằm giảm chi phí điện và bảo đảm nguồn năng lượng ổn định lâu dài. Doanh nghiệp cũng chú trọng tối ưu hóa vận hành máy móc, thiết bị, quản lý hệ thống logistics và tìm giải pháp thay thế một phần nhiên liệu xăng dầu trong sản xuất và vận chuyển.
Theo ông Bạch Khánh Nhựt, những giải pháp này không chỉ giúp doanh nghiệp giảm chi phí trong ngắn hạn mà còn góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động và tăng khả năng thích ứng trong bối cảnh giá xăng dầu còn nhiều biến động.
Theo các chuyên gia kinh tế, biến động giá xăng dầu là điều khó tránh khỏi trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới còn nhiều bất ổn. Vì vậy, việc chủ động thích ứng của người dân và doanh nghiệp được xem là xu hướng tất yếu.
Thực tế cho thấy, từ việc điều chỉnh thói quen đi lại của người dân, thay đổi cách thức vận hành của doanh nghiệp đến việc tăng cường ứng dụng công nghệ và tiết kiệm nhiên liệu, những giải pháp này không chỉ giúp vượt qua khó khăn trước mắt mà còn góp phần hướng tới mô hình tiêu dùng và sản xuất tiết kiệm năng lượng, thân thiện với môi trường hơn.
Tuy nhiên, bên cạnh nỗ lực tự thân của người dân và doanh nghiệp, nhiều ý kiến cho rằng cần tiếp tục có những giải pháp hỗ trợ phù hợp từ cơ quan quản lý, nhất là trong những thời điểm giá xăng dầu biến động mạnh. Việc kết hợp giữa chính sách hỗ trợ và sự chủ động thích ứng của các chủ thể trong nền kinh tế sẽ là yếu tố quan trọng để ổn định đời sống người dân, đồng thời duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh trong bối cảnh nhiều biến động hiện nay.
