Giảm thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu: Giải pháp tài khóa cấp bách hạ nhiệt giá trong nước

Trong bối cảnh giá năng lượng thế giới biến động mạnh do xung đột địa chính trị, Bộ Tài chính đề xuất giảm sâu thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu theo trình tự rút gọn. Đây được xem là giải pháp tài khóa kịp thời góp phần hạ nhiệt giá bán lẻ trong nước, ổn định thị trường và bảo đảm an ninh năng lượng trong năm 2026.

Ảnh minh họa. (Ảnh: TTXVN)
Ảnh minh họa. (Ảnh: TTXVN)

Áp lực từ biến động năng lượng toàn cầu và yêu cầu điều hành cấp bách

Trong tờ trình dự thảo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về điều chỉnh mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu, Bộ Tài chính cho biết, tình hình thế giới thời gian gần đây diễn biến phức tạp, đặc biệt là xung đột quân sự tại Trung Đông đã khiến thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh, giá dầu mỏ và khí đốt tăng cao, nguồn cung xăng dầu tiềm ẩn nguy cơ gián đoạn. Những yếu tố này đã tác động trực tiếp đến thị trường xăng dầu trong nước, làm gia tăng áp lực lên công tác điều hành giá và kiểm soát lạm phát.

Báo cáo của Bộ Công Thương cho thấy, từ đầu tháng 3/2026, căng thẳng giữa Mỹ-Israel và Iran tiếp tục leo thang. Dù Iran tuyên bố không đóng cửa eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển dầu mỏ của thế giới nhưng cảnh báo sẽ nhắm mục tiêu vào tàu của Mỹ và Israel nếu đi qua khu vực này, làm gia tăng đáng kể rủi ro địa chính trị đối với chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia đã triển khai các biện pháp ứng phó như tạm dừng xuất khẩu xăng, dầu diesel; giảm công suất hoặc tạm dừng hoạt động tại các nhà máy lọc dầu; dừng ký kết hợp đồng mới hoặc đàm phán hủy các lô hàng đã được thỏa thuận. Một số quốc gia Trung Đông cũng thu hẹp hoạt động sản xuất dầu khí.

Cơ quan Thương mại và Phát triển của Liên hợp quốc (UNCTAD) cảnh báo việc gián đoạn eo biển Hormuz có thể khiến giá năng lượng và lương thực toàn cầu tăng mạnh, qua đó làm gia tăng chi phí sinh hoạt, đặc biệt đối với các nhóm dân cư dễ bị tổn thương.

Ở trong nước, việc điều hành giá xăng dầu được thực hiện bám sát diễn biến thị trường thế giới theo tinh thần Nghị quyết số 36/NQ-CP ngày 6/3/2026 của Chính phủ. Tuy nhiên, chuỗi biến động giá trong tháng 3/2026 cho thấy áp lực tăng giá diễn ra liên tục và ở mức cao.

Cụ thể, tại kỳ điều hành ngày 7/3/2026, giá xăng RON95-III đã tăng 4.707 đồng/lít (tương đương 21,07%), trong khi dầu diesel tăng 7.202 đồng/lít (tương đương 31,26%) so với kỳ trước. Đến ngày 9/3/2026, giá dầu thô Brent và WTI đều vượt ngưỡng 108 USD/thùng, tiếp tục đẩy giá cơ sở xăng dầu trong nước lên cao.

Trước áp lực này, Chính phủ đã chỉ đạo sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu để hạn chế tốc độ tăng. Trong kỳ điều hành ngày 10/3/2026, mức chi Quỹ bình ổn được thực hiện ở mức cao, từ 4.000 đến 5.000 đồng/lít đối với các mặt hàng xăng dầu, nhằm hỗ trợ thị trường và giảm tác động lan tỏa đến sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân.

Tuy nhiên, diễn biến giá thế giới tiếp tục phức tạp, có thời điểm giảm nhưng sau đó lại tăng mạnh trở lại. Đến kỳ điều hành ngày 19/3/2026, giá xăng RON95-III đã lên khoảng 30.690 đồng/lít, dầu diesel lên khoảng 33.420 đồng/lít, cho thấy áp lực điều hành giá trong nước vẫn rất lớn.

Tuy đã sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu để hạn chế tốc độ tăng, song trước xu hướng giá thế giới tiếp tục ở mức cao, Bộ Tài chính cho rằng cần có thêm các giải pháp về chính sách tài khóa, trong đó có điều chỉnh thuế, nhằm góp phần hạ nhiệt giá trong nước.

Đáng chú ý, Kết luận số 14-KL/TW ngày 20/3/2026 của Bộ Chính trị đã yêu cầu xem xét sử dụng ngay các công cụ chính sách tài khóa như thuế, phí… để bảo đảm ổn định nguồn cung, giảm thiểu biến động tăng giá nhiên liệu trong nước, qua đó hạn chế tác động tiêu cực đến sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô.

Giảm thuế trong khung cho phép, tạo dư địa ổn định kinh tế vĩ mô

Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính đề xuất xây dựng Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu theo trình tự, thủ tục rút gọn nhằm rút ngắn thời gian ban hành và sớm đưa chính sách vào thực tiễn.

Theo dự thảo, mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ etanol) và nhiên liệu bay được đề xuất giảm xuống còn 1.000 đồng/lít; dầu diesel xuống còn 500 đồng/lít trong thời gian Nghị quyết có hiệu lực. Sau thời gian này, mức thuế sẽ quay trở lại áp dụng theo Nghị quyết số 109/2025/UBTVQH15 đến hết ngày 31/12/2026.

Theo Bộ Tài chính, thuế bảo vệ môi trường hiện chiếm khoảng 6,7% trong cơ cấu giá cơ sở xăng dầu. Việc điều chỉnh mức thuế trong khung cho phép thuộc thẩm quyền của Ủy ban Thường vụ Quốc hội là giải pháp khả thi, có thể triển khai nhanh, đồng thời bảo đảm phù hợp với quy định của pháp luật hiện hành.

Với phương án giảm thuế như đề xuất, giá bán lẻ xăng có thể giảm tương ứng khoảng 1.080 đồng/lít (đã bao gồm thuế giá trị gia tăng), trong khi dầu diesel và nhiên liệu bay có thể giảm khoảng 540 đồng/lít. Tuy nhiên, Bộ Tài chính lưu ý mức giảm cụ thể còn phụ thuộc vào diễn biến giá xăng dầu thành phẩm trên thị trường thế giới.

Về tác động đối với kinh tế vĩ mô, theo tính toán của Cục Thống kê, việc điều chỉnh thuế bảo vệ môi trường sẽ góp phần kiềm chế lạm phát. Cụ thể, CPI tháng 3/2026 có thể tăng khoảng 1,63 điểm phần trăm so với trước khi xảy ra xung đột Trung Đông; CPI quý I/2026 tăng khoảng 0,43 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước; CPI bình quân năm 2026 dự kiến tăng khoảng 1,35 điểm phần trăm. Mức tăng này thấp hơn so với kịch bản giữ nguyên thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu (khoảng 1,4 điểm phần trăm), qua đó góp phần giảm áp lực lạm phát.

Bên cạnh đó, việc giảm thuế dự kiến làm giảm thu ngân sách nhà nước khoảng 1.790 tỷ đồng mỗi tháng (đã bao gồm giảm thu thuế giá trị gia tăng). Tuy nhiên, theo Bộ Tài chính, tác động này có thể được bù đắp một phần từ nguồn thu dầu thô trong trường hợp giá thế giới tăng, đồng thời thông qua các giải pháp tăng cường quản lý thu, chống thất thu, chuyển giá, trốn thuế và tiết kiệm chi ngân sách.

Dự thảo Nghị quyết cũng đề xuất thời gian áp dụng từ khi ban hành đến hết ngày 30/6/2026 và cho phép Chính phủ chủ động điều chỉnh thời gian hiệu lực trong trường hợp cần thiết, nhằm bảo đảm tính linh hoạt trong điều hành trước biến động nhanh của thị trường xăng dầu thế giới.

Theo Bộ Tài chính, việc điều chỉnh thuế bảo vệ môi trường lần này vừa bảo đảm đúng thẩm quyền, phù hợp với khung pháp lý hiện hành, vừa là công cụ điều tiết linh hoạt, hiệu quả nhằm góp phần ổn định thị trường xăng dầu, hỗ trợ sản xuất, kinh doanh, giảm áp lực chi tiêu đối với người dân, đồng thời duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát trong năm 2026.

Có thể bạn quan tâm

Ảnh minh họa.

Cổ phiếu ngân hàng và chứng khoán dẫn dắt thị trường, VN-Index phục hồi hơn 23 điểm

Phiên giao dịch ngày 24/3, thị trường chứng khoán Việt Nam diễn biến tích cực khi lực cầu tập trung vào nhóm ngân hàng, chứng khoán và bán lẻ, giúp VN-Index tăng 23,6 điểm, lên mức 1.614,7 điểm. Tuy nhiên, thanh khoản thị trường giảm mạnh so với phiên trước, trong khi nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục bán ròng hơn 485 tỷ đồng.

Việc áp dụng mô hình canh tác mới với ứng kỹ thuật trên cánh đồng lúa triệu ha đã giúp người nông dân thu nhiều lợi nhuận kép

“Đồng vốn xanh” kiến tạo tương lai nông nghiệp Việt

Trước thách thức của biến đổi khí hậu và cam kết Net Zero, ngành nông nghiệp Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ, từ những thửa ruộng canh tác truyền thống sang mô hình phát thải thấp, không chỉ giúp nông dân cải thiện sinh kế mà còn mở ra hành trình kinh tế tuần hoàn, tích hợp năng lượng sạch và kết nối chuỗi giá trị xanh.

Văn hóa thiện nguyện nội bộ góp phần tạo nên bản sắc Seabank.

Khi văn hóa thiện nguyện trở thành nền tảng gắn kết nội bộ

Bên cạnh những hoạt động hướng ra cộng đồng nhiều doanh nghiệp lựa chọn xây dựng văn hóa thiện nguyện từ bên trong tổ chức. Khi trách nhiệm xã hội được nuôi dưỡng bằng sự tham gia tự nguyện của cán bộ nhân viên, giá trị tạo ra không dừng ở tác động bên ngoài mà còn trở thành nền tảng gắn kết bền vững cho chính doanh nghiệp.

Tàu thương mại thả neo ngoài khơi Dubai, Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất, do gián đoạn hoạt động vận tải ở eo biển Hormuz, ngày 2/3/2026. (Ảnh: AA/TTXVN)

Nhiều quốc gia triển khai biện pháp ổn định thị trường năng lượng

Gián đoạn hoạt động vận chuyển năng lượng tại Eo biển Hormuz đang buộc nhiều quốc gia triển khai các biện pháp nhằm ổn định nguồn cung và giảm tác động đối với nền kinh tế. Trước tình hình này, công tác điều hành trong nước được triển khai chủ động, góp phần bảo đảm nguồn cung xăng dầu và giữ ổn định thị trường.

Lực lượng hải quan phối hợp bắt giữ một vụ vận chuyển trái phép dầu D.O trên biển. (Ảnh: CHQ)

Hải quan kiểm soát chặt, ngăn chặn buôn lậu xăng dầu qua biên giới

Cục Hải quan yêu cầu các đơn vị tăng cường kiểm soát phương tiện xuất nhập cảnh, đặc biệt là các phương tiện có dấu hiệu gia cố bồn chứa, mua xăng dầu vượt tiêu chuẩn để xuất cảnh; đồng thời siết chặt giám sát tại khu vực neo đậu, kịp thời phát hiện, ngăn chặn hành vi buôn lậu qua biên giới.

Ảnh: THÀNH ĐẠT

Giá vàng ngày 24/3: Đồng loạt tăng mạnh trở lại

Giá vàng thế giới hôm nay, 24/3, bật tăng sau chuỗi lao dốc, giao dịch ở mức 4.321,7 USD/ounce nhờ xung đột tại Trung Đông có dấu hiệu hạ nhiệt giúp giảm bớt lo ngại lạm phát. Trong nước, giá vàng miếng và vàng nhẫn SJC đồng loạt tăng theo giá thế giới, niêm yết lần lượt ở mức 167,9 triệu đồng/lượng và 167,7 triệu đồng/lượng.

Doanh nghiệp Australia kết nối với các doanh nghiệp Việt Nam. (Ảnh: BTC)

Tăng cường hợp tác nông nghiệp, thực phẩm Việt Nam-Australia

Chương trình Kết nối thương mại và đầu tư giữa Australia và khu vực Đông Nam Á do Cơ quan Thương mại và Đầu tư Chính phủ Australia (Austrade) thực hiện đã thu hút 28 doanh nghiệp nông nghiệp, thực phẩm hàng đầu Australia tham gia thúc đẩy hợp tác thương mại, đầu tư giữa hai nước.

Phó trưởng Thuế thành phố Hà Nội Nguyễn Tiến Minh phát biểu khai mạc hội nghị.

Thuế thành phố Hà Nội đồng hành, hỗ trợ hộ kinh doanh hiểu đúng chính sách, chủ động tuân thủ

Sáng 23/3, Thuế thành phố Hà Nội tổ chức Hội nghị “Đồng hành cùng hộ kinh doanh Thủ đô: Hiểu đúng chính sách-Chủ động tuân thủ-Vững bước kinh doanh” đã được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến tới 25 điểm cầu, đồng thời livestream trên Fanpage Thuế thành phố Hà Nội, thu hút đông đảo hộ kinh doanh tham gia.

Sản phẩm măng lục trúc lâm sinh của hợp tác xã Ngọc Châu, xã Ngọc Thiện, tỉnh Bắc Ninh giúp người dân thoát nghèo.

Điểm tựa thoát nghèo

Từ chỗ sản xuất theo kinh nghiệm, tự lo đầu ra sản phẩm, khi tham gia vào hợp tác xã, nông dân được tiếp cận khoa học-kỹ thuật, ứng dụng chuyển đổi số vào hoạt động sản xuất, kinh doanh theo chuỗi giá trị.

Dù tỷ giá trong nước xuất hiện những biến động ngắn hạn, thị trường ngoại hối ở Việt Nam vẫn được đánh giá nằm trong tầm kiểm soát.

Giữ tỷ giá trước biến động toàn cầu

Những diễn biến căng thẳng tại Trung Đông thời gian gần đây đang tạo thêm bất định cho kinh tế toàn cầu, đẩy giá dầu và USD tăng mạnh, gây áp lực lên thị trường ngoại hối tại nhiều nền kinh tế mới nổi. 

[Infographic] Chứng khoán ngày 23/3: Áp lực bán mạnh trên hầu hết thị trường, VN-Index giảm mạnh 56,64 điểm

[Infographic] Chứng khoán ngày 23/3: Áp lực bán mạnh trên hầu hết thị trường, VN-Index giảm mạnh 56,64 điểm

Sau 3 tuần giảm điểm mạnh và khi các chỉ số chính không giữ được các vùng hỗ trợ mạnh, thị trường tiếp tục chịu áp lực bán mạnh trong phiên hôm nay 23/3. Kết phiên, VN-Index giảm mạnh 56,64 điểm (-3,44%) về mức 1.591,17 điểm. Độ rộng trên HoSE tiêu cực với 317 mã giảm giá. Áp lực bán mạnh trên hầu hết thị trường.

Các hãng hàng không Việt Nam đã lên phương án cắt giảm một số chuyến bay và đang xây dựng kế hoạch phụ thu nhiên liệu trên các đường bay quốc tế.

Hàng không cắt giảm chuyến và tiến hành phụ thu nhiên liệu trên các đường bay quốc tế

Chiều 23/3, Cục Hàng không Việt Nam cho biết, trước việc giá xăng dầu tăng cao đột biến do ảnh hưởng từ xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông, các hãng hàng không Việt Nam đã lên phương án cắt giảm một số chuyến bay và xây dựng kế hoạch phụ thu nhiên liệu trên các đường bay quốc tế, có thể áp dụng từ đầu tháng 4/2026.

Bà Tống Thị Hạnh, Cục Trưởng Cục Quản lý nhà và Thị trường bất động sản. (Ảnh: DƯƠNG TRIỀU)

Lãi suất và cơ hội đầu tư bất động sản trong chu kỳ tăng trưởng mới

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới với nhiều kỳ vọng tích cực, lãi suất tiếp tục là một trong những yếu tố có tác động trực tiếp, sâu sắc đến thị trường bất động sản do liên quan tới khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp, tâm lý của nhà đầu tư, người mua nhà ở thực và dòng tiền...

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Chứng khoán ngày 23/3: Cổ phiếu bị bán tháo diện rộng, VN-Index giảm gần 57 điểm

Phiên giao dịch ngày 23/3, thị trường chứng khoán Việt Nam chịu áp lực bán tháo ồ ạt trên diện rộng. Các nhóm ngành cổ phiếu như bất động sản, ngân hàng, chứng khoán... chìm trong sắc đỏ cùng hàng loạt cổ phiếu lớn giảm sàn đã kéo các chỉ số lao dốc. Chốt phiên, VN-Index giảm 56,63 điểm (-3,44%), xuống mức 1.591,17 điểm.

Lãnh đạo Công ty cổ phần Đầu tư hạ tầng giao thông Đèo Cả (HHV) kiến nghị tiếp tục thúc đẩy nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam nhằm thu hút mạnh mẽ hơn dòng vốn quốc tế.

Hạ tầng giao thông -“tài sản” hấp dẫn trên thị trường vốn

Theo số liệu từ Bộ Xây dựng, giai đoạn 2026-2030, nhu cầu vốn cho hạ tầng giao thông ước tính khoảng 3 triệu tỷ đồng, riêng đường bộ cần khoảng 1 triệu tỷ đồng để đạt mục tiêu hoàn thành 5.000km đường cao tốc. Các chuyên gia nhận định, nhu cầu vốn quy mô này đã vượt xa khả năng đáp ứng của ngân sách và tín dụng ngân hàng.