Giảm thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu: Giải pháp tài khóa cấp bách hạ nhiệt giá trong nước

Trong bối cảnh giá năng lượng thế giới biến động mạnh do xung đột địa chính trị, Bộ Tài chính đề xuất giảm sâu thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu theo trình tự rút gọn. Đây được xem là giải pháp tài khóa kịp thời góp phần hạ nhiệt giá bán lẻ trong nước, ổn định thị trường và bảo đảm an ninh năng lượng trong năm 2026.

Ảnh minh họa. (Ảnh: TTXVN)
Ảnh minh họa. (Ảnh: TTXVN)

Áp lực từ biến động năng lượng toàn cầu và yêu cầu điều hành cấp bách

Trong tờ trình dự thảo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về điều chỉnh mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu, Bộ Tài chính cho biết, tình hình thế giới thời gian gần đây diễn biến phức tạp, đặc biệt là xung đột quân sự tại Trung Đông đã khiến thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh, giá dầu mỏ và khí đốt tăng cao, nguồn cung xăng dầu tiềm ẩn nguy cơ gián đoạn. Những yếu tố này đã tác động trực tiếp đến thị trường xăng dầu trong nước, làm gia tăng áp lực lên công tác điều hành giá và kiểm soát lạm phát.

Báo cáo của Bộ Công Thương cho thấy, từ đầu tháng 3/2026, căng thẳng giữa Mỹ-Israel và Iran tiếp tục leo thang. Dù Iran tuyên bố không đóng cửa eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển dầu mỏ của thế giới nhưng cảnh báo sẽ nhắm mục tiêu vào tàu của Mỹ và Israel nếu đi qua khu vực này, làm gia tăng đáng kể rủi ro địa chính trị đối với chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia đã triển khai các biện pháp ứng phó như tạm dừng xuất khẩu xăng, dầu diesel; giảm công suất hoặc tạm dừng hoạt động tại các nhà máy lọc dầu; dừng ký kết hợp đồng mới hoặc đàm phán hủy các lô hàng đã được thỏa thuận. Một số quốc gia Trung Đông cũng thu hẹp hoạt động sản xuất dầu khí.

Cơ quan Thương mại và Phát triển của Liên hợp quốc (UNCTAD) cảnh báo việc gián đoạn eo biển Hormuz có thể khiến giá năng lượng và lương thực toàn cầu tăng mạnh, qua đó làm gia tăng chi phí sinh hoạt, đặc biệt đối với các nhóm dân cư dễ bị tổn thương.

Ở trong nước, việc điều hành giá xăng dầu được thực hiện bám sát diễn biến thị trường thế giới theo tinh thần Nghị quyết số 36/NQ-CP ngày 6/3/2026 của Chính phủ. Tuy nhiên, chuỗi biến động giá trong tháng 3/2026 cho thấy áp lực tăng giá diễn ra liên tục và ở mức cao.

Cụ thể, tại kỳ điều hành ngày 7/3/2026, giá xăng RON95-III đã tăng 4.707 đồng/lít (tương đương 21,07%), trong khi dầu diesel tăng 7.202 đồng/lít (tương đương 31,26%) so với kỳ trước. Đến ngày 9/3/2026, giá dầu thô Brent và WTI đều vượt ngưỡng 108 USD/thùng, tiếp tục đẩy giá cơ sở xăng dầu trong nước lên cao.

Trước áp lực này, Chính phủ đã chỉ đạo sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu để hạn chế tốc độ tăng. Trong kỳ điều hành ngày 10/3/2026, mức chi Quỹ bình ổn được thực hiện ở mức cao, từ 4.000 đến 5.000 đồng/lít đối với các mặt hàng xăng dầu, nhằm hỗ trợ thị trường và giảm tác động lan tỏa đến sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân.

Tuy nhiên, diễn biến giá thế giới tiếp tục phức tạp, có thời điểm giảm nhưng sau đó lại tăng mạnh trở lại. Đến kỳ điều hành ngày 19/3/2026, giá xăng RON95-III đã lên khoảng 30.690 đồng/lít, dầu diesel lên khoảng 33.420 đồng/lít, cho thấy áp lực điều hành giá trong nước vẫn rất lớn.

Tuy đã sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu để hạn chế tốc độ tăng, song trước xu hướng giá thế giới tiếp tục ở mức cao, Bộ Tài chính cho rằng cần có thêm các giải pháp về chính sách tài khóa, trong đó có điều chỉnh thuế, nhằm góp phần hạ nhiệt giá trong nước.

Đáng chú ý, Kết luận số 14-KL/TW ngày 20/3/2026 của Bộ Chính trị đã yêu cầu xem xét sử dụng ngay các công cụ chính sách tài khóa như thuế, phí… để bảo đảm ổn định nguồn cung, giảm thiểu biến động tăng giá nhiên liệu trong nước, qua đó hạn chế tác động tiêu cực đến sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô.

Giảm thuế trong khung cho phép, tạo dư địa ổn định kinh tế vĩ mô

Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính đề xuất xây dựng Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu theo trình tự, thủ tục rút gọn nhằm rút ngắn thời gian ban hành và sớm đưa chính sách vào thực tiễn.

Theo dự thảo, mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ etanol) và nhiên liệu bay được đề xuất giảm xuống còn 1.000 đồng/lít; dầu diesel xuống còn 500 đồng/lít trong thời gian Nghị quyết có hiệu lực. Sau thời gian này, mức thuế sẽ quay trở lại áp dụng theo Nghị quyết số 109/2025/UBTVQH15 đến hết ngày 31/12/2026.

Theo Bộ Tài chính, thuế bảo vệ môi trường hiện chiếm khoảng 6,7% trong cơ cấu giá cơ sở xăng dầu. Việc điều chỉnh mức thuế trong khung cho phép thuộc thẩm quyền của Ủy ban Thường vụ Quốc hội là giải pháp khả thi, có thể triển khai nhanh, đồng thời bảo đảm phù hợp với quy định của pháp luật hiện hành.

Với phương án giảm thuế như đề xuất, giá bán lẻ xăng có thể giảm tương ứng khoảng 1.080 đồng/lít (đã bao gồm thuế giá trị gia tăng), trong khi dầu diesel và nhiên liệu bay có thể giảm khoảng 540 đồng/lít. Tuy nhiên, Bộ Tài chính lưu ý mức giảm cụ thể còn phụ thuộc vào diễn biến giá xăng dầu thành phẩm trên thị trường thế giới.

Về tác động đối với kinh tế vĩ mô, theo tính toán của Cục Thống kê, việc điều chỉnh thuế bảo vệ môi trường sẽ góp phần kiềm chế lạm phát. Cụ thể, CPI tháng 3/2026 có thể tăng khoảng 1,63 điểm phần trăm so với trước khi xảy ra xung đột Trung Đông; CPI quý I/2026 tăng khoảng 0,43 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước; CPI bình quân năm 2026 dự kiến tăng khoảng 1,35 điểm phần trăm. Mức tăng này thấp hơn so với kịch bản giữ nguyên thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu (khoảng 1,4 điểm phần trăm), qua đó góp phần giảm áp lực lạm phát.

Bên cạnh đó, việc giảm thuế dự kiến làm giảm thu ngân sách nhà nước khoảng 1.790 tỷ đồng mỗi tháng (đã bao gồm giảm thu thuế giá trị gia tăng). Tuy nhiên, theo Bộ Tài chính, tác động này có thể được bù đắp một phần từ nguồn thu dầu thô trong trường hợp giá thế giới tăng, đồng thời thông qua các giải pháp tăng cường quản lý thu, chống thất thu, chuyển giá, trốn thuế và tiết kiệm chi ngân sách.

Dự thảo Nghị quyết cũng đề xuất thời gian áp dụng từ khi ban hành đến hết ngày 30/6/2026 và cho phép Chính phủ chủ động điều chỉnh thời gian hiệu lực trong trường hợp cần thiết, nhằm bảo đảm tính linh hoạt trong điều hành trước biến động nhanh của thị trường xăng dầu thế giới.

Theo Bộ Tài chính, việc điều chỉnh thuế bảo vệ môi trường lần này vừa bảo đảm đúng thẩm quyền, phù hợp với khung pháp lý hiện hành, vừa là công cụ điều tiết linh hoạt, hiệu quả nhằm góp phần ổn định thị trường xăng dầu, hỗ trợ sản xuất, kinh doanh, giảm áp lực chi tiêu đối với người dân, đồng thời duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát trong năm 2026.

Có thể bạn quan tâm

Đường Vạn Thiện-Bến En đi qua các xã Nông Cống, Thăng Bình, Như Thanh và Yên Thọ, tỉnh Thanh Hóa. (Ảnh: TTXVN)

Thanh Hóa tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực phát triển

Trước tình trạng có hơn 300 dự án tồn đọng kéo dài, nguy cơ gây thất thoát, lãng phí, tỉnh Thanh Hóa đang nỗ lực tập trung lãnh đạo, thực hiện phương châm “1 xuyên suốt, 6 rõ” trong chỉ đạo, điều hành, tổ chức thực hiện, qua đó khơi thông nguồn lực cho phát triển.

Cảng Container Quốc tế Hateco Hải Phòng. (Ảnh: ĐÀM THANH)

Giữ đà tăng trưởng xuất khẩu

Chín tháng năm 2026, kim ngạch xuất khẩu tại nhiều địa phương tăng cao, đóng góp quan trọng vào phát triển kinh tế của cả nước. Trong những tháng cuối năm, các địa phương tập trung tháo gỡ điểm nghẽn sản xuất, đa dạng hóa thị trường, nâng tỷ lệ nội địa hóa và tăng giá trị gia tăng để giữ đà xuất khẩu, tăng trưởng bền vững.

Toàn cảnh buổi làm việc giữa Đại sứ Lê Quang Long với lãnh đạo tỉnh Granma. (Ảnh: Đại sứ quán Việt Nam tại Cuba cung cấp)

Cuba: Tỉnh Granma tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp sản xuất lúa gạo Việt Nam mở rộng đầu tư

Đại sứ Việt Nam tại Cuba Lê Quang Long cảm ơn sự hỗ trợ, phối hợp tích cực của chính quyền và các cơ quan chức năng Granma (Cuba) đã tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động của doanh nghiệp Việt Nam trên địa bàn; mong muốn tỉnh tiếp tục quan tâm hỗ trợ, cùng doanh nghiệp Việt Nam mở rộng diện tích gieo trồng.

Ảnh minh họa. (Ảnh: HNX)

Hoàn thiện cơ chế quản lý rủi ro trên thị trường phái sinh

Việc chuẩn bị triển khai hợp đồng quyền chọn chỉ số đặt ra yêu cầu làm rõ cơ chế định giá, ký quỹ và xử lý vị thế. Những nội dung đang được Bộ Tài chính hoàn thiện trong dự thảo sửa đổi quy định về chứng khoán phái sinh hướng tới tạo nền tảng vận hành thống nhất, đáp ứng yêu cầu phát triển sản phẩm mới.

Quang cảnh bình yên trên vùng nông thôn mới xã Thống Nhất vào mùa nước cạn hồ Trị An. (Ảnh: THIÊN VƯƠNG)

Đồng Nai: Kinh nghiệm tiên phong về đích xã nông thôn mới ở Thống Nhất

Xã Thống Nhất đã tích cực khơi dậy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc ở địa phương có hơn 73% dân số là đồng bào các tôn giáo, để nâng chất các tiêu chí nông thôn mới giai đoạn 2026-2030. Nỗ lực cụ thể hóa Nghị quyết Đảng bộ thành phố Đồng Nai lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, Thống Nhất đã sớm về đích xã nông thôn mới.

(Ảnh: NGỌC BÍCH)

Giá vàng tuần này đồng loạt giảm mạnh, chuyên gia nghi ngờ tiềm năng ngắn hạn của vàng

Tuần này, giá vàng thế giới giảm mạnh, kết thúc tuần ở mức 3.994,9 USD/ounce do giá dầu tăng, nỗi lo lạm phát dai dẳng và kỳ vọng về việc FED tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ đã lấn át nhu cầu trú ẩn an toàn. Trong nước, giá vàng miếng SJC giảm 1,9 triệu đồng so tuần trước, giá mua vào chỉ còn 138,7 triệu đồng/lượng.

Bến Lức là một trong 96 xã, phường của tỉnh Tây Ninh đã hoàn chỉnh Đề án Quy hoạch chung đô thị và đã công bố trước dân. (Ảnh: THANH PHONG)

Tây Ninh: Gắn quy hoạch với trách nhiệm thực thi

Quy hoạch tỉnh Tây Ninh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2050 mở ra không gian phát triển mới, khai thác tiềm năng, lợi thế, thúc đẩy kinh tế-xã hội. Để hiện thực hóa các mục tiêu, Tây Ninh đang tập trung đồng bộ quy hoạch, gắn phân bổ nguồn lực với yêu cầu phát triển, nêu cao trách nhiệm các cấp, ngành trong tổ chức thực hiện.

Cục Hàng không Việt Nam đề nghị các hãng hàng không nội địa chủ động nghiên cứu mở đường bay mới kết nối trực tiếp giữa các địa phương, ưu tiên các tuyến liên kết trung tâm kinh tế, du lịch và vùng kinh tế trọng điểm. (Ảnh: Cục Hàng không Việt Nam)

Cục Hàng không Việt Nam yêu cầu các hãng khôi phục, mở mới đường bay nội địa

Cục Hàng không Việt Nam yêu cầu các hãng hàng không rà soát mạng đường bay nội địa, nghiên cứu khôi phục các đường bay tiềm năng, mở mới đường bay kết nối trực tiếp giữa các địa phương và tăng tần suất khai thác, góp phần thúc đẩy liên kết vùng, phát triển du lịch và nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng hàng không.

Một nút giao trên tuyến đường ô-tô cao tốc Hà Nội-Hải Phòng. (Ảnh: TÚ ANH)

Cung đường mở cánh cửa đầu tư

Hơn 25 năm qua, hệ thống đường cao tốc cả nước nhanh chóng được đầu tư, phủ hầu khắp các vùng miền, không chỉ kéo gần khoảng cách, rút ngắn thời gian, mà còn là “chìa khóa” giúp các địa phương khai phá tiềm năng, mở rộng không gian phát triển, góp phần quan trọng thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số...

Hỗ trợ chi phí đào tạo cần gắn với cam kết sử dụng lao động và kết quả đầu ra

Hỗ trợ chi phí đào tạo cần gắn với cam kết sử dụng lao động và kết quả đầu ra

Cho ý kiến về dự án sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, đại biểu Quốc hội lưu ý việc hỗ trợ chi phí đào tạo nhân lực cần gắn với cam kết sử dụng lao động và kết quả đầu ra; định hướng vào các ngành, nghề giúp phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao hoặc hỗ trợ doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị, chuỗi cung ứng.

Đại sứ Trần Thị Thu Thìn và Viện trưởng Viện Điều Mozambique Jorge Vidigal Fole. (Ảnh: Đại sứ quán Việt Nam tại Mozambique cung cấp)

Việt Nam-Mozambique thúc đẩy hợp tác trong sản xuất và chế biến nông sản

Ngày 23/10 (giờ địa phương), tại Maputo, Đại sứ Việt Nam tại Mozambique Trần Thị Thu Thìn đã có cuộc làm việc với Viện trưởng Viện Điều Mozambique Jorge Vidigal Fole nhằm trao đổi về tình hình phát triển ngành điều và các loại nông sản thế mạnh khác; trao đổi các biện pháp thúc đẩy hợp tác giữa hai nước trong lĩnh vực này.

Các đại biểu tham dự Khai mạc Phiên toàn thể Diễn đàn Phát triển bền vững Việt Nam năm 2026 chụp hình lưu niệm. (Ảnh: ANH ĐÀO)

Đà Nẵng: Khai mạc Phiên toàn thể Diễn đàn Phát triển bền vững Việt Nam năm 2026

Ngày 24/10, tại Đà Nẵng diễn ra khai mạc Phiên toàn thể Diễn đàn Phát triển bền vững Việt Nam năm 2026. Các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Nguyễn Thanh Nghị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương; Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đoàn Minh Huấn, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh dự và chủ trì.

Ảnh: THÀNH ĐẠT

Giá vàng ngày 24/10: Vàng miếng SJC tiếp tục giảm theo giá thế giới

Giá vàng thế giới hôm nay (24/10) vẫn đang trong xu hướng giảm, lùi xuống mức 3.994,9 USD/ounce trong bối cảnh giá dầu tăng cao gây áp lực lên mặt bằng giá cả và làm dấy lên lo ngại lạm phát sẽ nóng trở lại. Trong nước, giá vàng miếng SJC giảm tiếp 300 nghìn đồng mỗi lượng, niêm yết lần lượt ở mức 141,7 triệu đồng/lượng.

Ảnh minh họa: THU LAN

Sáng 24/10: Giá bạc thế giới tiếp đà giảm

Sáng 24/10, giá bạc thế giới tiếp đà giảm từ những phiên gần đây, lùi về ngưỡng dưới 54 USD/ounce. Việc sụt giảm liên tiếp của giá bạc được ghi nhận vào thời điểm giá dầu tăng, củng cố kỳ vọng rằng lãi suất của Mỹ sẽ duy trì ở mức cao trong thời gian dài hơn.