Ngày Toán học quốc tế 2025: Ứng dụng Toán học trong nghệ thuật và đời sống

Ngày Toán học quốc tế với chủ đề: “Toán học, Nghệ thuật, và Sáng tạo” diễn ra sáng 13/3, do Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo toán học quốc tế Unesco (Trung tâm Toán Unesco), Viện Toán học - Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam phối hợp Trường đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội, Trung tâm Dữ liệu và Thông tin Khoa học tổ chức tại Hà Nội.
Các đại biểu tham dự Ngày Toán học quốc tế
Các đại biểu tham dự Ngày Toán học quốc tế

Ngày 14/3 hằng năm là Ngày Toán học quốc tế được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa, Liên hợp quốc chính thức lựa chọn tại Phiên họp lần thứ 40 của Đại hội đồng UNESCO, ngày 26/11/2019.

Hưởng ứng Ngày Toán học quốc tế, hằng năm, Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo toán học quốc tế Unesco (Trung tâm Toán Unesco), Viện Toán học - Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tổ chức Ngày Toán học quốc tế theo các chủ đề tài do Hội Toán học thế giới đề xuất.

Trong năm thứ 6 này, Trung tâm Toán Unesco đã mở rộng phối hợp Trường đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội, Trung tâm Dữ liệu và Thông tin Khoa học tổ chức Ngày Toán học quốc tế với chủ đề: “Toán học, Nghệ thuật, và Sáng tạo”. Tại sự kiện, diễn ra hai bài giảng đại chúng về ứng dụng của Toán học trong cuộc sống.

Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Trần Văn Tấn, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội trình bày bài giảng "Toán học và nghệ thuật lát gạch đá hoa".

Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Trần Văn Tấn, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội trình bày bài giảng "Toán học và nghệ thuật lát gạch đá hoa".

Ở bài giảng “Toán học và nghệ thuật lát gạch đá hoa”, Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Trần Văn Tấn, Trường đại học Sư phạm Hà Nội đã chia sẻ ứng dụng của Toán học trong việc lát gạch của người thợ. Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Trần Văn Tấn cho biết, trong cuộc sống thường ngày, khi tham quan một số tranh, quảng trường, tường phố, lâu đài, mộ cổ,… ta có thể bắt gặp những kiểu lát gạch, khảm, trang trí nghệ thuật rất đẹp mắt và thú vị.

Việc lát một mặt sàn phẳng bằng những viên gạch có kích thước bằng nhau không chỉ đòi hỏi sự khéo léo của người thợ mà còn tuân theo những nguyên tắc toán học chặt chẽ. Bài giảng tập trung vào các khía cạnh toán học của quy trình lát gạch, bao gồm: Biểu diễn toán học của các loại gạch một mặt, hai mặt; quy tắc sắp xếp và lát kín bề mặt; ảnh hưởng của các quy luật hình ảnh đến hiệu ứng nghệ thuật; phân loại các kiểu lát gạch theo quan điểm toán học; tư duy “Làm việc địa phương, tư duy toàn cục” trong thiết kế và ứng dụng thực tiễn.

Phó Giáo sư Nguyễn Hoàng Hải (Đại học Quốc gia Hà Nội) đã có bài giảng với chủ đề “Vai trò của toán học trong sáng tạo và tiếp cận chân lý”. Ông đặt ra những câu hỏi tưởng chừng chỉ thuộc về triết học và khoa học viễn tưởng: Trải nghiệm chủ quan của con người có đồng nhất không? Liệu máy móc có thể sở hữu trực giác?

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Hải, Phó Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội trình bày giảng "Vai trò của toán học trong sáng tạo và tiếp cận chân lý".
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Hải, Phó Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội trình bày giảng "Vai trò của toán học trong sáng tạo và tiếp cận chân lý".

Thay vì đi vào những tranh luận trừu tượng, bài giảng của Phó Giáo sư Nguyễn Hoàng Hải đã tập trung vào hai ví dụ cụ thể, minh họa cách toán học cung cấp những công cụ và góc nhìn mới: Giải mã trải nghiệm màu sắc và "Trực giác" của AlphaFold2. Trải nghiệm về màu sắc là một ví dụ điển hình của “qualia”, tức là những cảm nhận chủ quan, khó diễn tả bằng lời. Trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, AlphaFold2, một hệ thống có khả năng dự đoán cấu trúc protein với độ chính xác đáng kinh ngạc, đã gây tiếng vang lớn. Hệ thống này sử dụng Multiple Sequence Alignment (MSA), cùng với kiến trúc mạng neuron, cho phép AlphaFold2 "học" các quy luật ẩn giấu trong dữ liệu và đưa ra dự đoán chính xác, tương tự như cách trực giác con người giúp ta đưa ra quyết định nhanh chóng dựa trên kinh nghiệm.

Những nội dung được truyền tải qua qua hai bài giảng đã cho thấy, Toán học không chỉ dừng lại ở những con số và phương trình mà là một phương thức tư duy mạnh mẽ, giúp con người khám phá những khía cạnh phức tạp của thế giới. Toán học không chỉ mô tả hiện thực mà còn mở ra những chân trời mới, định hình tương lai và thúc đẩy sáng tạo không giới hạn.

Trong khuôn khổ sự kiện, diễn ra Tọa đàm “Toán học, Nghệ thuật và Sáng tạo” với sự tham gia của Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Hà Huy Khoái, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phan Thị Hà Dương, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Hải, Tiến sĩ Nguyễn Phương Đạt và chuyên gia Lang Minh.

Buổi tọa đàm tập trung vào việc khám phá mối liên hệ giữa Toán học, nghệ thuật và sáng tạo, đồng thời cho thấy tư duy Toán học không chỉ hữu ích trong khoa học mà còn có thể ứng dụng rộng rãi trong đời sống và quản lý.

Có thể bạn quan tâm

Hội thảo “Kết nối 3 nhà - Huy động nguồn lực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phục vụ phát triển kinh tế-xã hội thành phố Huế” diễn ra chiều 2/7 tại Huế.

Huế kích hoạt nền tảng số kết nối “3 nhà”: Biến bài toán thực tiễn thành động lực đổi mới sáng tạo

Từ quản lý đô thị thông minh, bảo tồn di sản đến phát triển kinh tế số, thành phố Huế đang đứng trước nhiều bài toán lớn cần lời giải. Nền tảng số kết nối “3 nhà” vừa được Huế ra mắt kỳ vọng sẽ tạo cơ chế liên kết thực chất giữa Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp để thúc đẩy phát triển.

Hoạt động nghiên cứu tại Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam. (Ảnh: MẠNH XUÂN)

Chú trọng công tác nghiên cứu khoa học cơ bản

Trong đột phá phát triển khoa học, công nghệ, nghiên cứu khoa học cơ bản được xác định là nền móng tri thức, vấn đề chiến lược, liên quan trực tiếp đến mô hình phát triển, năng lực tự chủ và vị thế quốc gia.

Thiết bị đinh phản quang năng lượng mặt trời được lắp đặt thí điểm trên đoạn Quốc lộ 6 qua xã Vân Hồ (Sơn La) để đánh giá hiệu quả ứng dụng công nghệ mới trong bảo đảm an toàn giao thông.

Đưa năng lượng mặt trời vào hạ tầng giao thông đường bộ

Lần đầu tiên, hệ thống đinh phản quang sử dụng năng lượng mặt trời được Cục Đường bộ Việt Nam cho phép thí điểm trên Quốc lộ 6. Không chỉ hướng tới nâng cao an toàn giao thông tại các đoạn đường đèo dốc, mô hình còn mở ra hướng ứng dụng công nghệ xanh, thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý và khai thác kết cấu hạ tầng đường bộ.

Hồ Dầu Tiếng giữ vai trò quan trọng trong điều tiết, cấp nước cho khu vực Đông Nam Bộ.

Quản lý, vận hành công trình thủy lợi: Chuyển từ kinh nghiệm sang dựa trên cơ sở dữ liệu

Trước tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu, công tác quản lý nguồn nước đang chuyển mạnh từ điều hành theo kinh nghiệm sang dựa trên dữ liệu số, quan trắc và dự báo. Đây là nền tảng quan trọng để bảo đảm an ninh nguồn nước, nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống thủy lợi và phát triển nông nghiệp bền vững.

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh Điện Biên tham quan các gian hàng của doanh nghiệp khoa học-công nghệ. (Ảnh: MAI GIÁP)

Điện Biên đầu tư 60 tỷ đồng xây dựng hạ tầng kỹ thuật Trung tâm Đổi mới sáng tạo

Thực hiện Nghị quyết số 17-NQ/TU ngày 27/2/2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giai đoạn 2026-2030, định hướng đến 2035, Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên quyết định dự kiến chi 60 tỷ đồng để xây dựng hạ tầng kỹ thuật Trung tâm Đổi mới sáng tạo.

Toàn cảnh Diễn đàn.

Diễn đàn Vì Tương lai Việt Nam - Hàn Quốc lần thứ VII

Ngày 30/6/2026, tại Hà Nội, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam phối hợp với Quỹ Giao lưu Quốc tế Hàn Quốc tổ chức Diễn đàn Vì Tương lai Việt Nam-Hàn Quốc lần thứ VII với chủ đề "Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam-Hàn Quốc trong kỷ nguyên mới".

Quang cảnh lễ tổng kết và trao giải cho các tác phẩm xuất sắc cuộc thi thiết kế biểu trưng (logo) mới tỉnh Cà Mau.

Logo đoạt giải ở Cà Mau sẽ qua nhiều quy trình mới trở thành biểu tượng chính thức của tỉnh

Cà Mau đang tiếp tục thực hiện các trình tự theo quy định, xin ý kiến cấp có thẩm quyền, chuyên gia chuyên ngành và lấy ý kiến rộng rãi từ nhân dân để chọn chính thức biểu trưng đại diện cho tỉnh trong các hoạt động thông tin đối ngoại, xúc tiến đầu tư và phát triển du lịch trong giai đoạn mới.

Ý chí chính trị nhất quán và tinh thần quyết liệt góp phần thúc đẩy chuyển đổi số tại Việt Nam

Ý chí chính trị nhất quán và tinh thần quyết liệt góp phần thúc đẩy chuyển đổi số tại Việt Nam

Tại tọa đàm “Trí tuệ nhân tạo và công nghệ số: Hướng tới ứng dụng có đạo đức và trách nhiệm” do Học viện Báo chí và Tuyên truyền phối hợp Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam tổ chức, ông Hervé Le Bars, Tổng Giám đốc công ty Numéricité kiêm Trưởng nhóm chuyên gia tư vấn chuyển đổi số, đã có buổi trả lời phỏng vấn cùng Báo Nhân Dân.

Đoàn chuyên gia tư vấn Pháp trong buổi làm việc tại Cục Chuyển đổi số (Văn phòng Chính phủ) sáng 30/6.

Tăng cường hợp tác và chia sẻ kinh nghiệm giữa Việt Nam và Pháp trong xây dựng Chính phủ số

Sáng 30/6, trong khuôn khổ Chương trình hợp tác về chuyển đổi số giữa Văn phòng Chính phủ và Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam, đoàn chuyên gia tư vấn chuyển đổi số của Pháp đã có phiên làm việc đầu tiên tại Cục Chuyển đổi số-Văn phòng Chính phủ, mở đầu chương trình công tác tại Việt Nam kéo dài đến ngày 3/7.

Tiến sĩ, bác sĩ Vũ Văn Bạ và ê-kíp làm chủ công nghệ lập bản đồ 3D trong phẫu thuật điều trị loạn nhịp tim. (Ảnh: THU HOÀI)

Công nghệ bản đồ 3D: Bước tiến trong điều trị rối loạn nhịp tim phức tạp

Suốt ba năm ròng rã sống chung với những cơn loạn nhịp tim đột ngột, anh Trần Đức Hải không ngờ mình lại mắc một căn bệnh nguy hiểm về tim mạch. Tuy nhiên, nhờ sự can thiệp kịp thời của ê-kíp bác sĩ tại Bệnh viện Đại học Y Dược (Cơ sở Linh Đàm), Đại học Quốc gia Hà Nội đã giúp anh "hồi sinh" một trái tim khỏe mạnh bình thường.

Fanpage “Thông tin khoa học và công nghệ” của Bộ Khoa học và Công nghệ lan tỏa tri thức và cảm hứng đổi mới sáng tạo. (Ảnh: TL)

Truyền thông khoa học trong kỷ nguyên số

Truyền thông trong khoa học được xem như một khâu trung gian, giúp chuyển hóa ngôn ngữ học thuật thành ngôn ngữ đời thường, thân thiện, giúp mỗi người dân, dù ở trình độ khác nhau có thể tiếp cận kết quả nghiên cứu khoa học, hiểu và thực hành.