Ngày Toán học quốc tế 2025: Ứng dụng Toán học trong nghệ thuật và đời sống

Ngày Toán học quốc tế với chủ đề: “Toán học, Nghệ thuật, và Sáng tạo” diễn ra sáng 13/3, do Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo toán học quốc tế Unesco (Trung tâm Toán Unesco), Viện Toán học - Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam phối hợp Trường đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội, Trung tâm Dữ liệu và Thông tin Khoa học tổ chức tại Hà Nội.
Các đại biểu tham dự Ngày Toán học quốc tế
Các đại biểu tham dự Ngày Toán học quốc tế

Ngày 14/3 hằng năm là Ngày Toán học quốc tế được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa, Liên hợp quốc chính thức lựa chọn tại Phiên họp lần thứ 40 của Đại hội đồng UNESCO, ngày 26/11/2019.

Hưởng ứng Ngày Toán học quốc tế, hằng năm, Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo toán học quốc tế Unesco (Trung tâm Toán Unesco), Viện Toán học - Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tổ chức Ngày Toán học quốc tế theo các chủ đề tài do Hội Toán học thế giới đề xuất.

Trong năm thứ 6 này, Trung tâm Toán Unesco đã mở rộng phối hợp Trường đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội, Trung tâm Dữ liệu và Thông tin Khoa học tổ chức Ngày Toán học quốc tế với chủ đề: “Toán học, Nghệ thuật, và Sáng tạo”. Tại sự kiện, diễn ra hai bài giảng đại chúng về ứng dụng của Toán học trong cuộc sống.

Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Trần Văn Tấn, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội trình bày bài giảng "Toán học và nghệ thuật lát gạch đá hoa".

Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Trần Văn Tấn, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội trình bày bài giảng "Toán học và nghệ thuật lát gạch đá hoa".

Ở bài giảng “Toán học và nghệ thuật lát gạch đá hoa”, Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Trần Văn Tấn, Trường đại học Sư phạm Hà Nội đã chia sẻ ứng dụng của Toán học trong việc lát gạch của người thợ. Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Trần Văn Tấn cho biết, trong cuộc sống thường ngày, khi tham quan một số tranh, quảng trường, tường phố, lâu đài, mộ cổ,… ta có thể bắt gặp những kiểu lát gạch, khảm, trang trí nghệ thuật rất đẹp mắt và thú vị.

Việc lát một mặt sàn phẳng bằng những viên gạch có kích thước bằng nhau không chỉ đòi hỏi sự khéo léo của người thợ mà còn tuân theo những nguyên tắc toán học chặt chẽ. Bài giảng tập trung vào các khía cạnh toán học của quy trình lát gạch, bao gồm: Biểu diễn toán học của các loại gạch một mặt, hai mặt; quy tắc sắp xếp và lát kín bề mặt; ảnh hưởng của các quy luật hình ảnh đến hiệu ứng nghệ thuật; phân loại các kiểu lát gạch theo quan điểm toán học; tư duy “Làm việc địa phương, tư duy toàn cục” trong thiết kế và ứng dụng thực tiễn.

Phó Giáo sư Nguyễn Hoàng Hải (Đại học Quốc gia Hà Nội) đã có bài giảng với chủ đề “Vai trò của toán học trong sáng tạo và tiếp cận chân lý”. Ông đặt ra những câu hỏi tưởng chừng chỉ thuộc về triết học và khoa học viễn tưởng: Trải nghiệm chủ quan của con người có đồng nhất không? Liệu máy móc có thể sở hữu trực giác?

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Hải, Phó Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội trình bày giảng "Vai trò của toán học trong sáng tạo và tiếp cận chân lý".
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Hải, Phó Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội trình bày giảng "Vai trò của toán học trong sáng tạo và tiếp cận chân lý".

Thay vì đi vào những tranh luận trừu tượng, bài giảng của Phó Giáo sư Nguyễn Hoàng Hải đã tập trung vào hai ví dụ cụ thể, minh họa cách toán học cung cấp những công cụ và góc nhìn mới: Giải mã trải nghiệm màu sắc và "Trực giác" của AlphaFold2. Trải nghiệm về màu sắc là một ví dụ điển hình của “qualia”, tức là những cảm nhận chủ quan, khó diễn tả bằng lời. Trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, AlphaFold2, một hệ thống có khả năng dự đoán cấu trúc protein với độ chính xác đáng kinh ngạc, đã gây tiếng vang lớn. Hệ thống này sử dụng Multiple Sequence Alignment (MSA), cùng với kiến trúc mạng neuron, cho phép AlphaFold2 "học" các quy luật ẩn giấu trong dữ liệu và đưa ra dự đoán chính xác, tương tự như cách trực giác con người giúp ta đưa ra quyết định nhanh chóng dựa trên kinh nghiệm.

Những nội dung được truyền tải qua qua hai bài giảng đã cho thấy, Toán học không chỉ dừng lại ở những con số và phương trình mà là một phương thức tư duy mạnh mẽ, giúp con người khám phá những khía cạnh phức tạp của thế giới. Toán học không chỉ mô tả hiện thực mà còn mở ra những chân trời mới, định hình tương lai và thúc đẩy sáng tạo không giới hạn.

Trong khuôn khổ sự kiện, diễn ra Tọa đàm “Toán học, Nghệ thuật và Sáng tạo” với sự tham gia của Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Hà Huy Khoái, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phan Thị Hà Dương, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Hải, Tiến sĩ Nguyễn Phương Đạt và chuyên gia Lang Minh.

Buổi tọa đàm tập trung vào việc khám phá mối liên hệ giữa Toán học, nghệ thuật và sáng tạo, đồng thời cho thấy tư duy Toán học không chỉ hữu ích trong khoa học mà còn có thể ứng dụng rộng rãi trong đời sống và quản lý.

Có thể bạn quan tâm

Các đại biểu tham dự hội thảo quốc tế do Trường đại học Intracom phối hợp các đơn vị tổ chức. (Ảnh: NHẬT MINH)

Ứng dụng khoa học và công nghệ vào cuộc sống - Từ lý luận đến thực tiễn

Ngày 28/1, tại Hà Nội, Trường đại học Intracom phối hợp Tạp chí Pháp luật và Phát triển, Viện khoa học và Bổ trợ Tư pháp (Liên hiệp Hội Người khuyết tật Việt Nam), Tạp chí Vận động, Nghiên cứu và Giáo dục (JARE)… tổ chức hội thảo quốc tế “Thúc đẩy ứng dụng khoa học và công nghệ vào cuộc sống - Từ lý luận đến thực tiễn”.

Người dân đến giải quyết thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ Hành chính công-Chi nhánh số 3-phường Đống Đa, Hà Nội. (Ảnh: nhandan.vn)

Khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu quốc gia

Cơ sở dữ liệu quốc gia về cán bộ, công chức, viên chức có vai trò thống nhất và chuẩn hóa thông tin nhân sự trong toàn bộ hệ thống cơ quan nhà nước, từ đó có cái nhìn toàn diện về số lượng, chất lượng, cơ cấu đội ngũ nhằm đưa ra các quyết định quản lý và sử dụng nhân sự một cách khoa học, hợp lý.

Sinh viên Trường đại học Khoa học xã hội và nhân văn Thành phố Hồ Chí Minh thực hành nghiên cứu khoa học.

Đổi mới nghiên cứu liên ngành trong lĩnh vực khoa học xã hội

Trong thời đại ngày nay, nhiều vấn đề không chỉ là sự quan tâm của một quốc gia đơn lẻ, mà trở thành vấn đề chung của cả khu vực và thế giới. Theo đó, thúc đẩy nghiên cứu đa ngành là con đường tất yếu để giải quyết các vấn đề thực tiễn một cách toàn diện và hiệu quả.

100% cử tri có mặt tại Hội nghị nhất trí giới thiệu đồng chí Vũ Hải Quân, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Khoa học và Công nghệ ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI.

Bộ Khoa học và Công nghệ giới thiệu Thứ trưởng Thường trực Vũ Hải Quân ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI

150/150 cử tri có mặt tại hội nghị lấy ý kiến cử tri nơi công tác đối với người được dự kiến giới thiệu ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI của Bộ Khoa học và Công nghệ đã nhất trí giới thiệu Thứ trưởng Thường trực Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI.

Đông đảo người dân tham dự triển lãm.

Đẩy mạnh ứng dụng khoa học tiên tiến để bảo tồn và phát triển dược liệu

Sáng 23/1, Viện Dược liệu phối hợp UBND phường Cửa Nam (Hà Nội) tổ chức Triển lãm Sách và Dược liệu Việt Nam với chủ đề “Kết nối tri thức vì sức khỏe cộng đồng” tại Phố Sách Hà Nội. Triển lãm nhằm chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng và 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam.

Người dân cần kiểm tra kỹ thông tin trước khi nộp tiền phạt qua mã QR để tránh bị lừa.

Nhận diện chiêu thức lừa đảo nộp phạt “nguội” qua Zalo

Lợi dụng việc mã QR được sử dụng rộng rãi trong các thủ tục hành chính, nhiều đối tượng xấu đã giả mạo thông báo “phạt nguội”, yêu cầu người dân chuyển tiền qua mã QR trên Zalo. Người dân cần nhận diện rõ quy trình nộp phạt hợp pháp và nâng cao cảnh giác để tránh bị lừa.

Cán bộ Sở Khoa học và Công nghệ Thái Nguyên khảo sát để cấp chỉ dẫn địa lý cho gạo nếp Khẩu Nua Lếch. (Ảnh: THU HIỀN)

Đổi mới sáng tạo ở Thái Nguyên

Tỉnh Thái Nguyên đã và đang khẳng định quyết tâm biến khoa học, công nghệ trở thành khâu đột phá để thúc đẩy kinh tế-xã hội. Với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, Thái Nguyên từng bước đẩy nhanh phát triển kinh tế số, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước tham quan các khu vực bên lề lễ khởi công nhà máy chế tạo chip bán dẫn Hòa Lạc.

Việt Nam sẽ bước vào nhóm số ít quốc gia sở hữu năng lực chế tạo chip bán dẫn

Chip bán dẫn hiện là “đòn bẩy” của những nước chi phối công nghệ sản xuất, sử dụng như công cụ chính trị để kiểm soát, kìm hãm kinh tế, công nghiệp an ninh quốc phòng. Việt Nam xác định bán dẫn là một trong những công nghệ chiến lược cần làm chủ, với mắt xích then chốt vừa được công bố: nhà máy sản xuất chip tại Hòa Lạc.

Ứng dụng khoa học, công nghệ là giải pháp hiệu quả để quản lý, bảo vệ tài nguyên biển.

Ứng dụng công nghệ trong quản lý các khu bảo tồn biển

Đến năm 2030, Việt Nam có 27 khu bảo tồn biển, trong đó có 16 khu bảo tồn biển cấp quốc gia, 11 cấp tỉnh với khoảng 20 hệ sinh thái, 11.000 loại thủy sản, khoảng 3.000 đảo. Đây là địa điểm lý tưởng để thực hiện nhiệm vụ lưu giữ, bảo tồn giống, nguồn gen, đa dạng sinh học; phát triển kinh tế, du lịch; phục vụ nghiên cứu khoa học…