Ngành tôm nâng cao giá trị bền vững

Sau khi lập kỷ lục kim ngạch xuất khẩu 4,3 tỷ USD năm qua, bước vào mùa vụ năm 2023, ngành tôm đang đối mặt với nhiều thách thức lớn trong việc duy trì phong độ nuôi trồng và xuất khẩu vốn có. Muốn vậy, chúng ta phải có những chiến lược và cách thức thích hợp để phát triển ngành tôm theo hướng nâng cao giá trị bền vững…
Thu hoạch tôm nuôi siêu thâm canh tại huyện Cái Nước (Cà Mau).
Thu hoạch tôm nuôi siêu thâm canh tại huyện Cái Nước (Cà Mau).

Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, năm 2022 diện tích tôm nước lợ thả nuôi của cả nước đạt 747 nghìn héc-ta, trong đó diện tích nuôi tôm sú là 610 nghìn héc-ta, tôm thẻ chân trắng 117,306 nghìn héc-ta, còn lại là tôm càng xanh và tôm khác. Sản lượng tôm nuôi các loại đạt 1.080,6 triệu tấn, tăng 8,5% so với năm 2021; trong đó sản lượng tôm sú đạt 271,4 nghìn tấn, tôm thẻ chân trắng đạt 743,5 nghìn tấn, còn lại là tôm càng xanh và tôm khác. Kim ngạch xuất khẩu tôm của nước ta trong năm 2022 cũng lập kỷ lục 4,3 tỷ USD, tăng 11,2% so với năm 2021.

Tuy nhiên nhìn chung, trong quá trình phát triển, ngành tôm nước ta vẫn đang gặp một số khó khăn: Tôm bố mẹ phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu và khai thác từ tự nhiên, trong nước mới cung cấp được một phần, chưa chủ động trong sản xuất. Giá thành sản xuất tôm vẫn còn cao hơn so với các nước trong khu vực.

Nguyên nhân là do thức ăn nuôi tôm vẫn đang chiếm tỷ lệ cao trong giá thành sản xuất (khoảng hơn 65% giá thành nuôi tôm công nghiệp); chi phí con giống cao do phải nhập khẩu tôm bố mẹ; giá nguyên liệu, vật tư đầu vào tăng; nhiều vùng nuôi thiếu điện phải sử dụng máy nổ để bơm nước, quạt khí, phát điện; giá cước vận chuyển vật tư, nguyên liệu, sản phẩm thủy sản tăng cao...

Ngoài ra, phần lớn hạ tầng vùng nuôi chưa bảo đảm; công nghệ vùng nuôi tôm quảng canh chưa phù hợp, năng suất thấp, hiệu quả sản xuất chưa cao. Mặc dù diện tích lớn nhưng sản lượng và giá trị thấp; công tác đăng ký, cấp mã số cơ sở nuôi tôm nước lợ còn chậm, tỷ lệ đăng ký thấp; các cơ sở nuôi nhỏ lẻ thường thiếu vốn sản xuất, phải mua chịu vật tư đầu vào, chịu lãi suất cao và không có cơ hội lựa chọn sản phẩm có chất lượng, lệ thuộc vào đại lý; tỷ lệ diện tích và sản lượng tôm nuôi theo tiêu chuẩn chứng nhận GAP, hữu cơ... còn thấp.

Năm 2023, ngành tôm Việt Nam đặt mục tiêu đạt diện tích 750 nghìn héc-ta, sản lượng tôm các loại 1.080 nghìn tấn, kim ngạch xuất khẩu hơn 4,3 tỷ USD. Để đạt được mục tiêu này, ngành thủy sản đã đưa ra tám nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.

Thứ nhất, tiếp tục thực hiện hiệu quả Luật Thủy sản 2017, nhất là quan tâm chỉ đạo đăng ký đối tượng thủy sản nuôi chủ lực (tôm sú, tôm thẻ chân trắng). Tổ chức triển khai quyết liệt các nội dung đã được sửa đổi khi Nghị định Sửa đổi, bổ sung Nghị định 26/2019/NĐ-CP được ban hành.

Thứ hai, triển khai hiệu quả Chương trình phát triển nuôi trồng thủy sản (NTTS) đến năm 2030; kế hoạch hành động quốc gia phát triển ngành tôm Việt Nam đến năm 2025; đề án tổng thể phát triển ngành công nghiệp tôm Việt Nam đến năm 2030; đề án phát triển nuôi trồng thủy sản bền vững đồng bằng sông Cửu Long.

Thứ ba, tập trung ứng dụng khoa học, công nghệ mới để nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và hiệu quả sản xuất, đáp ứng với nhu cầu của thị trường trong nước và quốc tế. Ưu tiên phát triển ngành tôm nước lợ theo hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững.

Thứ tư, tiếp tục làm tốt công tác quan trắc, cảnh báo môi trường các vùng nuôi tôm tập trung để kịp thời đưa ra khuyến cáo và cảnh báo nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại cho người nuôi thích ứng với biến đổi khí hậu, hạn hán, xâm nhập mặn.

Thứ năm, thực hiện tốt công tác quản lý giống tôm nước lợ, phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan trung ương và các địa phương để quản lý tốt chất lượng tôm giống; chia sẻ kịp thời, thường xuyên thông tin về nguồn gốc, chất lượng giúp bà con nuôi tôm có được con giống chất lượng cao phục vụ sản xuất.

Thứ sáu, tăng cường thanh tra, kiểm tra cơ sở sản xuất giống, thức ăn thủy sản, sản phẩm xử lý cải tạo môi trường dùng trong nuôi trồng thủy sản; xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm (nếu có).

Thứ bảy, tổ chức sản xuất theo hướng liên kết (liên kết dọc giữa các nhà với nhau; liên kết ngang giữa các cơ sở sản xuất), sản xuất có chứng nhận chất lượng để sản xuất an toàn, hạ giá thành và bảo đảm đầu ra cho sản phẩm.

Cuối cùng, tích cực phối hợp xử lý, tháo gỡ các rào cản kỹ thuật, phát triển thị trường tiêu thụ cho sản phẩm tôm Việt Nam.

Tại "Hội nghị phát triển ngành tôm năm 2023" tại tỉnh Sóc Trăng vừa qua, Thứ trưởng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Phùng Đức Tiến yêu cầu một số nhiệm vụ cụ thể sau: Cục Quản lý chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường kiểm soát tốt chất lượng, an toàn thực phẩm thủy sản nguyên liệu, kiểm soát tạp chất, tồn dư hóa chất, kháng sinh trong sản phẩm tôm nhằm nâng cao chất lượng.

Chủ động, thường xuyên đánh giá diễn biến thị trường, đề xuất giải pháp, kịp thời thông tin để người dân biết, có kế hoạch sản xuất phù hợp. Mặt khác, các địa phương tổ chức liên kết chuỗi sản xuất tôm, bảo đảm chuỗi sản xuất tôm liên hoàn; ngăn chặn kịp thời những sản phẩm như con giống, thức ăn thủy sản, sản phẩm xử lý môi trường nuôi trồng thủy sản không bảo đảm chất lượng tới người tiêu dùng.

Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra về an toàn thực phẩm trong nuôi trồng thủy sản nhằm bảo đảm chất lượng sản phẩm phục vụ chế biến, tiêu dùng trong nước và xuất khẩu.

Lãnh đạo ngành nông nghiệp cũng đề nghị các doanh nghiệp, người nuôi tôm thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về nuôi trồng thủy sản, về an toàn thực phẩm, về thú y...

Trước mắt, khẩn trương thực hiện đăng ký đối tượng nuôi chủ lực theo quy định tại Điều 36 của Nghị định số 26/2019/NĐ-CP. Xây dựng kế hoạch, chuẩn bị sẵn các điều kiện để chủ động sản xuất trong điều kiện khó khăn như hạn hán, xâm nhập mặn, biến động môi trường dẫn đến dễ phát sinh dịch bệnh, giá vật tư đầu vào tăng cao.

Nâng cao chất lượng sản phẩm, hợp tác, liên kết sản xuất theo chuỗi để giảm khâu trung gian, giảm giá thành sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm. Tăng cường xúc tiến thương mại đối với tiêu thụ nội địa, nhân rộng các hình thức nuôi có chứng nhận VietGAP, GlobalGAP…

Có thể bạn quan tâm

Đánh bắt cá trên sông Vàm Nao. (Ảnh: THANH DŨNG)

Kỳ lạ loài cá ngựa sông

Tháng 8, mùa nước nổi tràn về vùng châu thổ, các ngư dân vùng đầu nguồn sông Tiền, sông Hậu, tỉnh An Giang lại nhớ về loài cá ngựa sông. Khi trước, nước nổi vào đồng là cá ngựa theo bờ kênh, rạch, bờ sông phóng vào đồng sinh sản.

Chế biến trứng gà ăn liền tại Dabaco Group.

Bài 2: Mở rộng mô hình sản xuất theo chuỗi khép kín

Với hơn 48.000 trang trại và gần 7 triệu hộ chăn nuôi, ngành chăn nuôi gia cầm ở nước ta vẫn cơ bản phân tán. Các mô hình chăn nuôi theo chuỗi giá trị, từ con giống đến chế biến chủ yếu mới có ở các tập đoàn lớn. Để ngành chăn nuôi gia cầm phát triển bền vững, cần nhân rộng mô hình theo chuỗi, xây dựng vùng nuôi tập trung…

Phần đầu tiên của CEO Bootcamp chính thức diễn ra ngày 10-11/8 (Ảnh: VPbank)

VPBank SME CEO Bootcamp: Từ chiến lược hay đến tăng trưởng thực chất

Trong hai ngày của học phần đầu tiên CEO Bootcamp do VPBank SME tổ chức, các nhà lãnh đạo doanh nghiệp liên tục đặt chiến lược của mình dưới ba phép thử: Có tạo ra lợi thế đủ khác biệt, có khiến khách hàng sẵn sàng trả tiền và tổ chức có đủ năng lực biến lời hứa đó thành kết quả hay không.

Tổng Lãnh sự Đoàn Phương Lan phát biểu tại tọa đàm. (Ảnh: Lãnh sự quán Việt Nam tại Busan cung cấp)

Thúc đẩy hợp tác đầu tư và chuyển giao công nghệ giữa Việt Nam với các doanh nghiệp Busan (Hàn Quốc)

Dựa trên những định hướng chiến lược mới của kinh tế Việt Nam, các doanh nghiệp Busan (Hàn Quốc) quan tâm đến việc thúc đẩy, hợp tác đầu tư với Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực chuyển giao công nghệ khi Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo năm 2025 của Việt Nam lần đầu tiên thừa nhận công nghệ là tài sản có thể góp vốn.

Anh Nguyễn Văn Huy trong trại gà của mình tại xóm Liên Hòa, xã Liên Sơn, tỉnh Phú Thọ.

Phát triển bền vững ngành chăn nuôi gia cầm: Bài 1 - Tăng trưởng trong thử thách

Khoảng đầu các năm 2025, 2026, giá gia cầm và trứng sụt giảm mạnh, khiến nhiều hộ chăn nuôi lao đao. Trong thử thách đó, ngành chăn nuôi gia cầm đã thể hiện năng lực nội tại để phục hồi mạnh mẽ trong cuối năm 2025. Tuy nhiên, dịch bệnh, chi phí chăn nuôi tăng cao khiến những hộ chăn nuôi nhỏ lẻ tiếp tục gặp khó khăn.

Sản phẩm tảo xoắn Nghệ An của Công ty Vastcom đạt top 10 thương hiệu uy tín hàng đầu Việt Nam năm 2024. (Nguồn: VASTCOM)

Toàn tỉnh Nghệ An đang có 588 sản phẩm OCOP

Từ những sản phẩm ít ỏi ban đầu, đến nay tỉnh Nghệ An đã có hàng trăm sản phẩm OCOP (mỗi xã một sản phẩm). Việc phát triển, hoàn thiện và tập trung nâng cao chất lượng các sản phẩm OCOP trở thành giải pháp được Ủy ban nhân dân tỉnh ưu tiên trong phát triển kinh tế nông thôn.

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: PHÚC THẮNG)

Quyết tâm gỡ “thẻ vàng”, xây dựng nghề cá Việt Nam minh bạch, bền vững

Ngày 14/8, tại Gia Lai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai tổ chức Hội nghị triển khai Quyết định số 1516/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, thực hiện các biện pháp khắc phục khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC) về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).

(Ảnh minh họa: Viện Bạc)

Ngày 14/8, giá bạc đồng loạt giảm nhẹ

Ngày 14/8, giá bạc thế giới và trong nước đồng loạt giảm, chịu áp lực điều chỉnh sau động lực tăng ngắn hạn có dấu hiệu suy yếu khi giá bạc giao dịch dưới đường EMA 50, trong khi vùng hỗ trợ 64,16 USD/ounce đang trở thành ngưỡng quan trọng đối với diễn biến giá.

Các đại biểu thực hiện nghi thức khai trương.

Hà Nội: Đặt chuyến liên thông kết nối metro với xe công nghệ

Ngày 14/8, Hà Nội Metro phối hợp Be Group tổ chức lễ ra mắt Giải pháp giao thông liên hoàn trên ứng dụng Hà Nội Metro, góp phần giải quyết bài toán kết nối “chặng đầu-chặng cuối”, nâng cao chất lượng dịch vụ vận tải hành khách công cộng và từng bước hiện thực hóa mô hình Mobility as a Service (MaaS) tại Thủ đô.