Nâng cao nhận thức về nguy cơ và rủi ro tài chính từ buôn bán động vật hoang dã

Trong số các quốc gia Đông Nam Á, Việt Nam được coi là một trong những điểm nóng về tình trạng buôn bán trái pháp luật động vật hoang dã. Tại Việt Nam, số vụ vi phạm về động vật hoang dã có xu hướng tăng trong 2 năm gần đây bất chấp sự ảnh hưởng của đại dịch Covid-19.
Lô hàng vẩy tê tê, ngà voi nhập lậu qua cảng Tiên Sa (Đà Nẵng) tháng 1/2022.
Lô hàng vẩy tê tê, ngà voi nhập lậu qua cảng Tiên Sa (Đà Nẵng) tháng 1/2022.

Theo Tổ chức Nghiên cứu Lâm nghiệp quốc tế (CIFOR), tại Việt Nam, tổng doanh thu và lợi nhuận hằng năm từ buôn bán trái pháp luật động vật hoang dã ước tính lần lượt đạt mức 66,5 triệu đôla Mỹ và 21 triệu đôla Mỹ. Chính nguồn lợi nhuận khổng lồ này đã khiến việc đấu tranh với các hoạt động buôn bán bất hợp pháp động vật hoang dã, động vật nguy cấp, quý, hiếm ở Việt Nam ngày càng trở nên phức tạp.

Con số từ lực lượng Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, năm 2021 phát hiện 816 vụ vi phạm các quy định pháp luật về bảo vệ động vật hoang dã, nhiều hơn đáng kể so với năm 2020 là 379 vụ vi phạm, trong 6 tháng đầu năm năm 2022 là 356 vụ vi phạm.

Tổng khối lượng cá thể, bộ phận cơ thể và sản phẩm các loài động vật hoang dã bị bắt giữ là 23.212 kg, liên quan đến 84 loài bị săn bắt, giết, nuôi, nhốt, tàng trữ, vận chuyển, buôn bán trái pháp luật. Trong đó, các loài bị bắt giữ phổ biến là các loài nguy cấp, quý, hiếm như: tê tê, hổ và các loài mèo lớn, voi, các loài rùa, tê giác...

Cùng với đó, doanh thu từ hoạt động buôn bán trái pháp luật các cá thể, bộ phận cơ thể và sản phẩm của động vật hoang dã kể trên được đánh giá là rất lớn, cả trên thế giới và tại Việt Nam.

Siêu lợi nhuận đã khiến cho buôn bán trái pháp luật động vật hoang dã phát triển nhanh chóng và ngày càng gia tăng các băng nhóm tội phạm có tổ chức. Tuy nhiên, do bản chất bất hợp pháp của việc buôn bán trái pháp luật động vật hoang dã nên việc ước tính số tiền thu được từ hoạt động này là tương đối khó khăn, và giá trị thị trường từ buôn bán động vật hoang dã cả hợp pháp và bất hợp pháp đều liên tục thay đổi.

Mới đây, Tổ chức Wildlife Conservation Society (WCS Việt Nam) công bố báo cáo “Khảo sát về nhận thức và năng lực của đơn vị tình báo tài chính và các nhà cung cấp dịch vụ tài chính về phòng, chống rủi ro rửa tiền liên quan đến buôn bán trái pháp luật động vật hoang dã tại Việt Nam”. Đây là kết quả của hoạt động nghiên cứu được thực hiện bởi nhóm nghiên cứu của Học viện Ngân hàng, trong khuôn khổ hợp tác giữa WCS Việt Nam và Học viện Ngân hàng.

Theo kết quả nghiên cứu, phần lớn cán bộ của các ngân hàng thương mại và tổ chức tài chính phi ngân hàng đánh giá rủi ro rửa tiền từ buôn bán trái pháp luật động vật hoang dã ở mức cao và trung bình cao, tỷ lệ này của ngân hàng thương mại là 84%, của tổ chức tài chính phi ngân hàng là 80%. Có 3 hoạt động tiềm ẩn rủi ro rửa tiền cao là hoạt động chuyển tiền/thanh toán, thanh toán quốc tế/tài trợ thương mại, và các sản phẩm, dịch vụ ngân hàng trên nền tảng số.

Các quy định về phòng, chống rửa tiền liên quan đến buôn bán trái pháp luật động vật hoang dã đã có nhưng chưa đầy đủ. Quy định nội bộ về phòng, chống rửa tiền tại các ngân hàng thương mại và các tổ chức tài chính phi ngân hàng chỉ có các nội dung phòng, chống rửa tiền chung, chưa có nội dung cụ thể liên quan đến buôn bán trái pháp luật động vật hoang dã.

Phần lớn cán bộ của các ngân hàng thương mại và tổ chức tài chính phi ngân hàng nắm được các quy định hiện hành liên quan đến phòng, chống rửa tiền. Tuy nhiên, hầu như họ không nắm được các quy định về bảo vệ động vật hoang dã: chỉ có 10% cán bộ ngân hàng thương mại được hỏi biết đến danh mục các loài động vật, thực vật hoang dã thuộc các phụ lục của Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES).

Nhóm ngân hàng nước ngoài được đánh giá tốt nhất về hiệu quả thực hiện các nội dung trong quy trình đánh giá rủi ro rửa tiền liên quan đến buôn bán trái pháp luật động vật hoang dã do đã có kinh nghiệm áp dụng các quy định về phòng, chống rửa tiền của ngân hàng mẹ. Trong khi đó, các ngân hàng thương mại cổ phần và tổ chức tài chính phi ngân hàng có mức áp dụng thấp hơn do phải cân đối giữa áp lực cạnh tranh kinh doanh và việc tuân thủ các quy định, quy trình về phòng, chống rửa tiền. Tuy nhiên, các tổ chức tài chính đều gặp khó khăn trong việc nhận diện rủi ro rửa tiền từ nguồn buôn bán trái pháp luật động vật hoang dã. Cho đến nay vẫn chưa có trường hợp nào nhận diện được rủi ro rửa tiền thu được từ hoạt động buôn bán trái pháp luật động vật hoang dã.

Năng lực và kinh nghiệm của cán bộ các tổ chức tài chính về nghiệp vụ phòng, chống rửa tiền liên quan đến buôn bán trái pháp luật động vật hoang dã còn thấp; có tới 100% cán bộ tổ chức tài chính phi ngân hàng tham gia khảo sát cho biết chưa từng được đào tạo về phòng, chống rửa tiền nói chung và phòng, chống rửa tiền từ buôn bán trái pháp luật động vật hoang dã nói riêng. Hơn 90% cán bộ được khảo sát mong muốn được đào tạo về các nội dung đào tạo phòng, chống rửa tiền liên quan đến buôn bán trái phép luật động vật hoang dã.

Dựa trên kết quả khảo sát và các khuyến nghị, WCS Việt Nam sẽ tiếp tục thiết kế các hoạt động nâng cao nhận thức về các nguy cơ, rủi ro tài chính từ buôn bán trái pháp luật động vật hoang dã; đồng thời tổ chức các chương trình đào tạo, tập huấn hỗ trợ các tổ chức tài chính nhằm nâng cao năng lực phòng, chống rửa tiền liên quan đến buôn bán trái pháp luật động vật hoang dã.

Có thể bạn quan tâm

Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lê Văn Lương kiểm tra tại dự án Khu đô thị, thương mại, du lịch, dịch vụ và sân golf Huổi Phạ. (Ảnh: LÊ LAN)

Điện Biên yêu cầu xác định rõ trách nhiệm, mốc thời gian hoàn thành từng nhiệm vụ trong các dự án trọng điểm

Bảo đảm tiến độ tổng thể các dự án trọng điểm đang triển khai trên địa bàn phường Điện Biên Phủ và xã Thanh Nưa (tỉnh Điện Biên), Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lê Văn Lương đã yêu cầu chủ đầu tư, các sở, ngành và chính quyền địa phương phải xác định rõ trách nhiệm, mốc thời gian hoàn thành từng nhiệm vụ trong các dự án.

VISSAN triển khai kế hoạch sản xuất hàng tết từ đầu tháng 9/2026. (Ảnh: SATRA)

SATRA chủ động nguồn hàng cung ứng Tết Đinh Mùi 2027

Từ vùng nguyên liệu, nhà máy chế biến, chợ đầu mối đến hệ thống bán lẻ, SATRA đang triển khai kế hoạch chuẩn bị hàng Tết Đinh Mùi 2027 với quy mô dự trữ hơn 376 tỷ đồng, đồng thời tăng cường công tác an toàn thực phẩm, logistics và khuyến mại kích cầu nhằm phục vụ thị trường Thành phố Hồ Chí Minh.

Dự án Khu đô thị quốc tế Đa Phước (Đà Nẵng) được tái khởi động xây dựng từ quý III/2026 tại Quyết định số 3605/UBND ngày 12/8/2026. (Ảnh: ANH QUÂN)

Gỡ vướng cho dự án tồn đọng, kéo dài

Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 29/2026/QH16 về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài.

(Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Rút ngắn khoảng cách từ nguồn hàng đến người tiêu dùng

Mới đây, khi làm việc với Bộ Công thương và các bộ, ngành liên quan về cơ cấu, tổ chức lại hệ thống phân phối xăng, dầu, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu việc sửa đổi quy định phải thực chất, cắt giảm tối đa đầu mối, khâu trung gian, giảm chi phí, nâng cao hiệu quả và bảo đảm nguồn cung trong mọi tình huống.

Bà Trịnh Thị Hương, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể - Bộ Tài chính. (Ảnh: BTC)

Hỗ trợ đúng nhu cầu để doanh nghiệp lớn lên

Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đang được định hướng lại theo hướng có trọng tâm, gắn với nhu cầu và quá trình trưởng thành của doanh nghiệp. Dự thảo Luật mới đồng thời chú trọng giảm chi phí tuân thủ, khơi thông nguồn lực và tạo thuận lợi hơn cho hộ kinh doanh chuyển đổi, doanh nghiệp từng bước nâng quy mô.

Ông Hoàng Văn Thu, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. (Ảnh: Ban Tổ chức)

Chứng khoán nghiên cứu giao dịch xuyên trưa, phân bảng cổ phiếu

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đang nghiên cứu phân bảng cổ phiếu, giao dịch xuyên trưa, điều chỉnh biên độ giá và một số cơ chế giao dịch mới. Các phương án chỉ được triển khai sau khi đánh giá đầy đủ tác động, bảo đảm an toàn hệ thống và ổn định thị trường.

Dự án thành phần 1: đầu tư xây dựng Quốc lộ 15D đoạn từ cảng Mỹ Thủy đến cao tốc Cam Lộ-La Sơn hiện còn hơn 746 tỷ đồng vốn kéo dài ngân sách Trung ương cần giải ngân. (Ảnh: TT)

Quảng Trị chỉ đạo quyết liệt tháo gỡ khó khăn, phấn đấu giải ngân 100% vốn kéo dài ngân sách Trung ương

Các dự án sử dụng nguồn vốn kéo dài từ ngân sách Trung ương chỉ được phép giải ngân đến hết ngày 31/12/2026, trong khi thời gian còn lại rất ngắn và Quảng Trị đang bước vào mùa mưa lũ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị yêu cầu rất cao để phấn đấu hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn được phép kéo dài. 

Người dân Thủ đô chủ động giữ gìn không gian sống. (Ảnh: Thanh Hậu)

Bảo đảm chất lượng môi trường cho người dân nông thôn Thủ đô

Từ những buổi tổng vệ sinh cuối tuần tạo ra những tuyến đường không rác… thành phố Hà Nội đang biến phong trào bảo vệ môi trường thành việc làm thường xuyên của cộng đồng. Khi người dân tham gia giữ gìn không gian sống, tiêu chí môi trường trong nông thôn mới không còn nằm trên giấy, mà trở thành một phần chất lượng sống.

Mở rộng kết nối, chia sẻ dữ liệu nhằm hỗ trợ người dân, doanh nghiệp thực hiện thủ tục xuất nhập khẩu. (Ảnh: CHQ)

Giữ thông suốt thủ tục xuất nhập khẩu sau phân cấp

Thẩm quyền giải quyết nhiều thủ tục xuất nhập khẩu đang chuyển về địa phương, kéo theo yêu cầu điều chỉnh cách tiếp nhận hồ sơ và trao đổi dữ liệu. Việc mở rộng Cổng thông tin một cửa quốc gia được tính toán theo hiện trạng từng hệ thống, nhằm kết nối đúng cơ quan xử lý, tránh trùng lặp và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.