Phát biểu tại Hội thảo, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Tiến Dũng ghi nhận, trong những năm qua, hoạt động thi hành án dân sự nói chung, thi hành án kinh doanh thương mại nói riêng đã có những chuyển biến tích cực, góp phần quan trọng bảo đảm an ninh, an toàn xã hội, thúc đẩy sự phát triển kinh tế của đất nước.
Trong hoạt động ngân hàng, công tác thi hành án dân sự đối với các bản án, quyết định của Tòa án về tranh chấp tín dụng, ngân hàng có vai trò, ý nghĩa hết sức quan trọng, là khâu quyết định hiệu lực trên thực tế của các bản án, quyết định của Tòa án, góp phần thực thi kỷ luật Hợp đồng, khơi thông dòng vốn tín dụng ngân hàng, luân chuyển đến địa chỉ sử dụng hiệu quả hơn, giúp các tổ chức tín dụng đẩy nhanh việc xử lý nợ xấu theo chỉ đạo của Đảng và Nhà nước.
 |
| Toàn cảnh hội thảo. |
Thời gian qua, công tác này đã nhận được sự quan tâm, chỉ đạo, phối hợp chặt chẽ của Bộ Tư pháp, Tổng cục Thi hành án dân sự và Ngân hàng Nhà nước. Qua đó, đã giúp nhiều vụ việc thi hành án dân sự về tín dụng ngân hàng có giá trị lớn, tồn đọng nhiều năm được xử lý kịp thời, dứt điểm, góp phần hỗ trợ các tổ chức tín dụng từng bước được xử lý, đưa tỷ lệ nợ xấu toàn hệ thống trở về mức an toàn. Theo số liệu thống kê năm 2022, các cơ quan thi hành án dân sự đang tiến hành tổ chức thi hành án cho 76 tổ chức tín dụng, công ty tài chính và công ty cho thuê tài chính.
Kết quả thi hành án tín dụng ngân hàng năm 2022: Số phải thi hành là 37.058 việc, tương ứng với số tiền là hơn 137.311 tỷ đồng (chiếm 4,31% về việc và 41,14% về tiền so với tổng số việc và tiền phải thi hành của toàn hệ thống).
Bên cạnh đó, đánh giá việc thực hiện Nghị quyết số 42/2017/QH14 và Quy chế phối hợp giữa Bộ Tư pháp và Ngân hàng Nhà nước mặc dù đã thu được những kết quả tích cực, song theo Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng, việc tổ chức thi hành án tín dụng ngân hàng trên thực tế còn tồn tại, bất cập, chưa bảo đảm quyền của chủ nợ có bảo đảm, gây rủi ro cho bên nhận bảo đảm; lượng án tín dụng ngân hàng tồn đọng khối lượng lớn, trong khi khối lượng án phát sinh thêm hàng năm vẫn tiếp tục tăng, dẫn đến quá tải trong thi hành các bản án tín dụng ngân hàng tại các cơ quan thi hành án.
Nguyên nhân chủ yếu của những bất cập hiện nay do quy định pháp luật thi hành án và pháp luật liên quan chưa đồng bộ, thống nhất, thiếu cụ thể, rõ ràng và do việc hiểu, áp dụng pháp luật của cơ quan thi hành án, các cơ quan nhà nước có thẩm quyền, và cả từ phía bản thân các tổ chức tín dụng.
Đại diện lãnh đạo Ngân hàng BIDV cũng cho biết, về thứ tự ưu tiên thanh toán khi xử lý tài sản bảo đảm, tại Điều 12 Nghị quyết 42 quy định: “Số tiền thu được từ xử lý tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu, sau khi trừ chi phí bảo quản, thu giữ và chi phí xử lý tài sản bảo đảm được ưu tiên thanh toán cho nghĩa vụ nợ được bảo đảm cho tổ chức tín dụng… trước khi thực hiện nghĩa vụ thuế, nghĩa vụ khác không có bảo đảm của bên bảo đảm”.
Như vậy, Nghị quyết 42 đã thể hiện rất rõ tinh thần ưu tiên cho công tác xử lý nợ xấu trong việc xử lý tài sản bảo đảm. Tuy nhiên, trên thực tế thì Cơ quan thi hành án vẫn ưu tiên thu tiền án phí của người phải thi hành án trước khi thanh toán tiền thi hành án cho ngân hàng; cơ quan thuế không chuyển thông báo nộp thuế cho Văn phòng Đăng ký đất đai nếu chưa nộp đủ các loại thuế (thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp, nợ thuế khác của người phải thi hành án…). Do đó, không thực hiện được thủ tục sang tên cho người mua tài sản thi hành án.
Trước những bất cập này, đại diện BIDV kiến nghị, Tổng cục thi hành án dân sự có văn bản hướng dẫn, chỉ đạo các Cơ quan thi hành án dân sự tại địa phương không thực hiện việc thu án phí của người phải thi hành án từ số tiền xử lý tài sản khi tổ chức tín dụng chưa thu hồi đủ khoản nợ xấu. Đồng thời, đề nghị Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phối hợp Bộ Tư pháp kiến nghị Bộ Tài chính, Bộ Tài nguyên và Môi trường có văn bản chỉ đạo thực hiện đúng quy định của Nghị quyết 42 trong phạm vi ngành, lĩnh vực quản lý theo đúng quy định của Chỉ thị số 32/CT-TTg ngày 19/7/2017 của Thủ tướng Chính phủ về việc triển khai thực hiện Nghị quyết 42...
Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng cũng nhận định, để công tác xử lý tài sản bảo đảm, thu hồi nợ xấu của ngành ngân hàng đạt hiệu quả cao hơn, nhất là công tác xử lý tài sản bảo đảm thông qua thi hành án, ngoài việc hoàn thiện thể chế, rất cần sự phối hợp đồng bộ của các bộ, ngành và các cơ quan liên quan.
