Nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm thức ăn đường phố

Ngày 9/2, Bộ Y tế có văn bản gửi Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố về việc bảo đảm an toàn thực phẩm thức ăn đường phố trên địa bàn.

Theo nội dung văn bản: thực phẩm lưu động tại các địa điểm công cộng hoặc được bán tại các sự kiện, lễ hội để sử dụng ngay hoặc sử dụng sau đó mà không cần chế biến hoặc chuẩn bị thêm. Cùng với đó, thời gian qua, cơ quan chức năng về an toàn thực phẩm các địa phương đã tích cực triển khai đồng bộ nhiều biện pháp để kiểm soát an toàn thực phẩm trên địa bàn đồng thời hướng dẫn các tổ chức, cá nhân sản xuất, chế biến kinh doanh thức ăn đường phố tuân thủ các quy định điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm.

Tuy nhiên, một số cơ sở chế biến thực phẩm nhỏ lẻ, bán hàng rong bên hè phố, người bán thực phẩm hoạt động tại các điểm công cộng hoặc bày bán tại các sự kiện, lễ hội, do hạn chế về điều kiện trang thiết bị, dụng cụ như: thiếu nước sạch; việc thu gom rác thải không hợp vệ sinh; nhân viên chế biến, phục vụ không có bảo hộ lao động phù hợp, vệ sinh cá nhân không đáp ứng yêu cầu; thường mua nguyên liệu giá rẻ, không rõ nguồn gốc xuất xứ… tiềm ẩn nhiều mối nguy, gây mất an toàn thực phẩm. Cùng với những khoảng trống nhất định trong hoạt động quản lý, giám sát của cơ quan chức năng tại một số địa phương đã xảy ra một số vụ ngộ độc thức ăn đường phố tập thể làm ảnh hưởng đến sức khỏe người dùng, gây dư luận bất an trong xã hội.

Thực hiện sự chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long tại Công văn số 29/VPCP-KGVX ngày 25/11/2025 của Văn phòng Chính phủ về việc thực hiện các giải pháp phù hợp, đồng bộ nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý an toàn thực phẩm đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ, thức ăn đường phố và nhằm tăng cường bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm và bảo vệ sức khỏe nhân dân, Bộ Y tế đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố chỉ đạo Ủy ban nhân dân phường, xã, các cơ quan chức năng tập trung triển khai một số nội dung cụ thể sau:

Đối với cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố, thực hiện nghiêm các quy định về điều kiện an toàn thực phẩm như: người trực tiếp chế biến thức ăn phải được tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm và được chủ cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố xác nhận; người trực tiếp chế biến thức ăn không bị mắc các bệnh tả, lỵ, thương hàn, viêm gan A, E, viêm da nhiễm trùng, lao phổi, tiêu chảy cấp khi đang sản xuất, kinh doanh thực phẩm.

Về địa điểm kinh doanh thức ăn đường phố phải cách biệt nguồn gây độc hại, nguồn gây ô nhiễm; phải được bày bán trên bàn, giá, kệ, phương tiện bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, mỹ quan đường phố; dụng cụ ăn uống, chứa đựng thực phẩm phải bảo đảm an toàn vệ sinh; bao gói và các vật liệu tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm không được gây ô nhiễm và thôi nhiễm vào thực phẩm; có dụng cụ che nắng, mưa, bụi bẩn, côn trùng và động vật gây hại; có đủ nước đạt quy chuẩn kỹ thuật phục vụ việc chế biến, kinh doanh.

Về nguyên liệu và phụ gia thực phẩm thực hiện nghiêm các quy định tại khoản 1 Điều 32 Luật An toàn thực phẩm, nguyên liệu để chế biến thức ăn đường phố phải bảo đảm an toàn thực phẩm, có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng. Cụ thể, quy định tại Điều 33 Nghị định 15/2018/NĐ-CP ngày 02/2/2018 của Chính phủ thì phụ gia thực phẩm chỉ được sử dụng trong danh mục các chất phụ gia được phép sử dụng trong thực phẩm do Bộ Y tế quy định. Trong trường hợp phụ gia thực phẩm không thuộc danh mục các chất phụ gia được phép sử dụng trong thực phẩm hoặc không đúng đối tượng sử dụng do Bộ Y tế quy định; tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh phụ gia thực phẩm phải đăng ký bản công bố sản phẩm tại Bộ Y tế theo quy định...

Đối với trách nhiệm quản lý cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố, thực hiện tốt quy định tại khoản 2, Điều 33 Luật An toàn thực phẩm. Theo đó, Ủy ban nhân dân xã, phường các cấp có trách nhiệm quản lý hoạt động kinh doanh thức ăn đường phố trên địa bàn; thực hiện tốt quy định tại điểm b khoản 4 Điều 4 Thông tư số 43/2025/TT-BYT ngày 15/11/2025 của Bộ trưởng Y tế về hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của trạm y tế xã, phường, đặc khu thuộc các tỉnh, thành phố thì trạm y tế có trách nhiệm như: hướng dẫn, giám sát bảo quản an toàn thực phẩm, phối hợp loại hình thức ăn đường phố; thực hiện các hoạt động phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, phối hợp điều trị, tăng cường giám sát, xử lý và khắc phục các sự cố an toàn thực phẩm và các vụ ngộ độc thực phẩm.

Đối với công tác chỉ đạo, phối hợp liên ngành, Bộ Y tế đề nghị Ban Chỉ đạo liên ngành về an toàn thực phẩm cấp xã, phường, đặc khu chủ động xây dựng kế hoạch chi tiết; chủ động tổ chức và phối hợp triển khai công tác quản lý, kiểm tra các cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố trên địa bàn, đặc biệt là các cơ sở kinh doanh thực phẩm phục vụ các lễ hội; duy trì triển khai “Tháng hành động vì an toàn thực phẩm”.

Đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức, kiến thức về an toàn thực phẩm trong lựa chọn, bảo quản, chế biến và sử dụng thực phẩm, bao gồm cả các biện pháp phòng, chống ngộ độc thực phẩm cho các cơ sở, cá nhân kinh doanh thức ăn đường phố, đặc biệt trong thời gian diễn ra dịp Tết Nguyên đán và mùa lễ hội; nêu cao vai trò của chính quyền các cấp, các cơ quan quản lý, tổ chức xã hội và sự giám sát của người tiêu dùng đối với việc tuân thủ pháp luật về an toàn thực phẩm đối với các cá nhân, cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố.

Tổ chức tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm để nâng cao nhận thức, vai trò, trách nhiệm của chủ cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố, người bán hàng rong để bảo đảm sản xuất, kinh doanh thực phẩm bền vững và có trách nhiệm với sức khỏe cộng đồng; biểu dương các tổ chức, cá nhân chấp hành tốt các quy định của pháp luật về bảo đảm an toàn thực phẩm.

Tăng cường công tác giám sát hậu kiểm, chủ động tổ chức lực lượng kiểm tra liên ngành trên địa bàn; phát hiện sớm và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm quy định an toàn thực phẩm và công khai các vi phạm trên phương tiện thông tin để kịp thời cảnh báo, bảo đảm an ninh, an toàn thực phẩm trong cộng đồng. Đồng thời, các đơn vị quản lý an toàn thực phẩm nâng cao năng lực phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, bệnh truyền qua thực phẩm, chuẩn bị sẵn sàng cho các phương án khắc phục sự cố về an toàn thực phẩm…