Phát biểu khai mạc Tọa đàm, Tổng Biên tập Báo Kinh tế & Đô thị Nguyễn Thành Lợi nhấn mạnh: An toàn thực phẩm trong trường học, đặc biệt là chất lượng bữa ăn học đường có tác động trực tiếp đến sức khỏe, sự phát triển thể chất và tinh thần của học sinh - thế hệ tương lai của đất nước. Đây không chỉ là trách nhiệm của ngành giáo dục, y tế hay địa phương, mà là nhiệm vụ của toàn xã hội.
"Ban Tổ chức mong muốn thông qua chương trình sẽ góp phần nâng cao nhận thức xã hội, thúc đẩy giám sát cộng đồng và đồng hành cùng thành phố trong nỗ lực xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh cho học sinh", ông Nguyễn Thành Lợi nhấn mạnh.
Bảo đảm an toàn thực phẩm và chất lượng bữa ăn học đường
Năm học 2025-2026 là một năm học rất đặc biệt, khi lần đầu tiên Hà Nội triển khai thực hiện Nghị quyết 18/2025/NQ-HĐND về việc quy định cơ chế hỗ trợ bữa ăn bán trú cho học sinh Tiểu học, đồng thời đẩy mạnh công tác quản lý an toàn thực phẩm theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Để bảo đảm an toàn thực phẩm trong bữa ăn học đường, để mỗi ngày đến trường thực sự là một ngày vui, an toàn và khỏe mạnh với các em học sinh, cần phải có sự vào cuộc đồng bộ của hệ thống chính trị, các nhà quản lý, chính quyền cơ sở, thực hiện tốt công tác kiểm tra, giám sát, bảo đảm chế biến thực phẩm an toàn và truy xuất được nguồn gốc thực phẩm.
Tại tọa đàm, các khách mời đã mang đến nhiều thông tin giá trị, từ góc độ quản lý đến thực tiễn triển khai tại cơ sở, và tư vấn của chuyên gia, góp phần làm rõ những nỗ lực, khó khăn cũng như giải pháp để nâng cao chất lượng, bảo đảm an toàn cho bữa ăn học đường.
Các khách mời đều nhấn mạnh khâu phải bảo đảm an toàn thực phẩm trong trường học. Theo đó, các trường cần hợp đồng với nhà cung cấp uy tín, có đầy đủ giấy tờ pháp lý để có thể truy xuất nguồn gốc tới tận nơi sản xuất, trồng trọt, chăn nuôi. Kiểm soát chặt chẽ các khâu theo 5 nguyên tắc của Tổ chức Y tế thế giới là: Giữ sạch; tách riêng; nấu chín; bảo quản ở nhiệt độ an toàn; nước và nguyên liệu thực phẩm an toàn.
Bếp ăn bảo đảm một chiều, đầy đủ trang thiết bị nhà bếp còn sử dụng tốt… Có tổ tự giám sát an toàn thực phẩm, nâng cao chất lượng giám sát các kỹ năng thực hành cụ thể theo sổ kiểm thực 3 bước và thực hành thành thạo thành thói quen các kỹ năng trong quá trình chế biến như quy trình rửa tay 6 bước, quy trình đeo găng tay/tháo găng tay, quy trình đeo khẩu trang, tháo khẩu trang đúng cách, quy trình khử khuẩn dụng cụ...
Thực đơn phải được xây dựng phù hợp lứa tuổi, cân đối 4 nhóm chất (đạm, bột đường, béo, vitamin khoáng chất), theo bảng nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị cho người Việt Nam, bảng thành phần hóa học thức ăn Việt Nam của Viện Dinh dưỡng Quốc gia. Giảm muối, đường, dầu mỡ, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, thức ăn nhanh. Tăng rau xanh, trái cây theo mùa, sử dụng ngũ cốc nguyên hạt và các nguồn đạm lành mạnh (cá, trứng, đậu phụ, nấm, sữa...).
Đặc biệt, cần tăng cường giáo dục, tạo thói quen ăn uống lành mạnh cho học sinh, bởi bữa ăn học đường an toàn là điều kiện cần, còn giáo dục dinh dưỡng an toàn thực phẩm và tạo môi trường ăn uống bền vững mới là điều kiện đủ để hình thành thói quen tốt cho thế hệ tương lai.
Không để xảy ra cắt xén khẩu phần ăn học sinh
Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Vương Hương Giang cho biết, Nghị quyết số 18/2025/NQ-HĐND của HĐND thành phố về quy định cơ chế hỗ trợ bữa ăn bán trú học sinh tiểu học trên địa bàn là chính sách nhân văn của thành phố đối với sự phát triển toàn diện của thế hệ trẻ.
Chính sách này kỳ vọng sẽ tác động tích cực tới chất lượng bữa ăn học đường do giảm áp lực tài chính đối với phụ huynh, đồng thời khuyến khích gần như toàn bộ học sinh tiểu học tham gia bữa ăn học đường.
Ở chiều ngược lại, về công tác bảo đảm an toàn thực phẩm, khi quy mô suất ăn bán trú tăng mạnh, chắc chắn yêu cầu quản lý cũng phải nâng cao. Do đó, các nhà trường phải xây dựng quy trình quản lý bữa ăn chặt chẽ, từ hợp đồng dịch vụ, cho đến quá trình triển khai bếp ăn.
"Điều rất quan trọng nữa là sự phối hợp giữa nhà trường-phụ huynh-chính quyền địa phương trong giám sát. Đây chính là chìa khoá mở nút chốt. Sở Giáo dục sẽ phối hợp với Y tế và cơ quan liên quan, chính quyền địa phương tăng cường thanh kiểm tra tại các bếp ăn trường học, không chỉ bảo đảm an toàn thực phẩm mà còn ngăn chặn không để xảy ra tình trạng cắt xén khẩu phần ăn của học sinh. Mục tiêu chung là nâng cao tầm vóc thể trạng, xây dựng môi trường học đường an toàn thân thiện”, bà Hương Giang nói.
Tại tọa đàm, một vấn đề đáng lưu tâm được nhiều đại biểu đề cập là tình trạng mất an toàn thực phẩm tại các quán ăn, hàng rong, xe đẩy bán đồ ăn quanh cổng trường - nơi học sinh dễ bị thu hút nhưng lại tiềm ẩn nhiều rủi ro về vệ sinh, nguồn gốc thực phẩm và phụ gia không rõ ràng.
Nhiều ý kiến cho rằng, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, chính quyền địa phương và lực lượng chức năng trong công tác kiểm tra, giám sát và tuyên truyền, nhằm hạn chế tối đa nguy cơ mất an toàn thực phẩm từ môi trường chung quanh học đường.
