Mỹ Latin nỗ lực vượt sóng gió

Khu vực Mỹ Latin vừa trải qua một năm nhiều thách thức, nổi bật là tình hình tăng trưởng kinh tế ảm đạm do ảnh hưởng từ đại dịch Covid-19 và cuộc xung đột ở Ukraine. Tuy vậy, các nước Mỹ Latin tiếp tục nỗ lực vươn mình trong gian khó, tăng cường đoàn kết, thúc đẩy hợp tác với các đối tác vì sự phát triển và tiến bộ của khu vực.
Người dân mua sắm tại một khu chợ ở thủ đô Lima của Peru. (Ảnh: Bloomberg)
Người dân mua sắm tại một khu chợ ở thủ đô Lima của Peru. (Ảnh: Bloomberg)

Ủy ban Kinh tế Mỹ Latin và Caribe của Liên hợp quốc (CEPAL) mới đây dự báo, khu vực này sẽ khép lại năm 2023 với mức tăng trưởng kinh tế thấp, chỉ 2,2%, và sẽ tiếp tục thấp trong năm 2024.

Các nước Mỹ Latin đã phải chi một khoản tiền lớn để thanh toán nợ nước ngoài, khiến nguồn lực dùng để giải quyết tình trạng nghèo đói và các nhu cầu quan trọng khác như y tế và giáo dục giảm mạnh. Theo báo cáo mới đây của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO), tỷ lệ đói ăn tại Mỹ Latin trong năm 2022 vẫn cao hơn 0,9% so với năm 2019, thời điểm trước khi bùng nổ dịch Covid-19. Một yếu tố ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản lượng nông nghiệp là tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu.

Tuy vậy, trong bối cảnh khó khăn bủa vây, các nước Mỹ Latin vẫn nỗ lực khắc phục hậu quả của dịch Covid-19, tìm cách ổn định tình hình kinh tế-xã hội thông qua việc mở rộng hợp tác với các đối tác. Năm 2023 chứng kiến sự kết nối chặt chẽ giữa Mỹ Latin và Liên minh châu Âu (EU), một trong những nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại khu vực. Hội nghị cấp cao EU và Cộng đồng các quốc gia Mỹ Latin và Caribe (CELAC) vào tháng 7/2023 đã thành công tốt đẹp, với nhiều thỏa thuận thương mại được hai bên ký. EU cam kết đầu tư hơn 45 tỷ euro vào khu vực với mong muốn mang lại lợi ích cho cộng đồng địa phương và tạo ra chuỗi giá trị tại địa phương. EU cũng ký một loạt bản ghi nhớ về hợp tác năng lượng với Argentina và Uruguay; thiết lập quan hệ đối tác về chuỗi giá trị nguyên liệu thô bền vững với Chile.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen nhận định, hội nghị cấp cao EU-CELAC trong năm 2023 giống như “một khởi đầu mới giữa những người bạn cũ”; hiện tại là thời điểm có nhiều thay đổi địa chính trị, EU và các đối tác Mỹ Latin và Caribe cần xích lại gần nhau hơn. Trên thực tế, giữa hai bên còn tồn tại nhiều quan điểm khác biệt liên quan các chương trình nghị sự quốc tế, EU và Khối Thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR) cũng chưa thể giải quyết bất đồng để ký thỏa thuận thương mại tự do. Tuy vậy, không thể phủ nhận rằng, những cam kết hợp tác đạt được giữa EU và khu vực Mỹ Latin và Caribe đã mở rộng không gian kết nối giữa hai bên nhằm cùng nhau đối phó thách thức chung. Ngoài EU, thời gian qua, Mỹ Latin cũng tăng cường hợp tác với ASEAN, Ấn Độ, Nhật Bản, Iran...

Theo CEPAL, đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào khu vực Mỹ Latin và Caribe trong năm 2022 tăng 55,2% so với năm trước đó, lên mức kỷ lục là hơn 224 tỷ USD, trong khi kể từ năm 2013, dòng vốn FDI chưa từng vượt mức 200 tỷ USD. Một trong những yếu tố quan trọng dẫn đến sự gia tăng ngoạn mục vốn đầu tư nước ngoài là nhờ những nỗ lực đẩy mạnh kết nối với các đối tác suốt thời gian qua.

Sau một năm 2023 nhiều thách thức, vẫn còn nhiều gian truân chờ đợi khu vực Mỹ Latin phía trước. Thư ký điều hành CEPAL Jose Manuel Salazar-Xirinachs khuyến nghị các quốc gia nên quan tâm đến chính sách thúc đẩy sản xuất, đào tạo nguồn nhân lực, củng cố cơ sở hạ tầng, hậu cần và nâng cao năng lực địa phương. Cùng với đó, để đạt được những tiến bộ đáng kể, khu vực này cần tiếp tục tăng cường kết nối với các đối tác, tìm kiếm cơ hội hợp tác mới để mang lại lợi ích cho các bên, huy động nguồn lực phát triển khu vực.

Có thể bạn quan tâm

Khu liên hợp công nghiệp hóa dầu ở Anzoategui, Venezuela. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Áp lực kép với thị trường dầu mỏ

Trong lúc cuộc xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn dòng chảy dầu mỏ, đẩy giá diesel lên mức cao kỷ lục, thị trường toàn cầu có những động thái đáng chú ý: Các nước xuất khẩu dầu mỏ lớn lại chưa muốn mở thêm “van sản lượng".

Người dân Cộng hòa Trung Phi chờ phân phát lương thực từ FAO. (Ảnh minh họa: Xinhua)

Thách thức an ninh lương thực toàn cầu

Chỉ số giá lương thực thế giới vừa chạm mốc cao nhất trong gần bốn năm qua, đặt ra thách thức lớn khi thời hạn chót để hiện thực hóa mục tiêu xóa bỏ nạn đói toàn cầu vào năm 2030 đang đến gần. 

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hành trình tái thiết Dải Gaza nhiều chông gai

Gần ba năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng phát vào tháng 10/2023, Dải Gaza đang hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất mà thế giới từng ghi nhận, xóa sổ hàng thập niên phát triển.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Tàu thương mại tại eo biển Hormuz, ngày 20/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Châu Âu giải bài toán thiếu hụt năng lượng

Nguồn cung và giá năng lượng tại châu Âu đang chịu sức ép ngày càng lớn trong bối cảnh hoạt động vận chuyển dầu khí qua Eo biển Hormuz vẫn tắc nghẽn. Kho dự trữ dầu chiến lược còn vơi khiến Lục địa già lo lắng khi mùa đông giá lạnh đang tới gần.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: THX/TTXVN)

Mỹ và Canada tìm cách hạ nhiệt căng thẳng

Thủ tướng Canada Mark Carney vừa có cuộc trao đổi thẳng thắn với Tổng thống Mỹ Donald Trump về những vấn đề còn khúc mắc trong quan hệ thương mại song phương. Động thái nêu trên cho thấy căng thẳng trong vấn đề thuế quan giữa hai quốc gia láng giềng Bắc Mỹ đã có dấu hiệu hạ nhiệt.

Nhà máy lọc dầu tại tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Châu Âu trước sức ép từ giá dầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn nguồn cung, khiến châu Âu, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, phải chật vật ứng phó.

Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Hội nghị Cấp cao Nhóm BRICS ở Kazan, Nga, ngày 23/10/2024. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

BRICS - Cơ chế hợp tác quan trọng

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 dự kiến diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ) vượt ra ngoài sự phối hợp chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực tiễn ở nhiều lĩnh vực.

Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Kiểm soát chặt hàng vào EU

Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói cải cách toàn diện khung pháp lý hải quan của khối. Đây được đánh giá là cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong hơn 50 năm qua của ngành hải quan châu Âu nhằm hiện đại hóa hệ thống kiểm soát thương mại, siết chặt quản lý hàng hóa.