Mùa xuân và giọt nhớ thiên thanh

Giọt nhớ thiên thanh là ký ức của tôi về những mùa xuân bình yên.
Giọt nhớ thiên thanh với hoa cỏ mùa xuân thành phố.
Giọt nhớ thiên thanh với hoa cỏ mùa xuân thành phố.

Tháng Chạp, nghe đâu đây mùa xuân đã len dần vào từng hơi thở, trên từng gương mặt người ở xứ tha phương. Về đây ngồi nghe khúc thanh tao giữa một ngày cuối năm chợt thương mình vương mắt cay khi chạm vào nỗi nhớ. Hẳn nhiên, cuộc đời đang chảy trong một vòng xoay giữa quá khứ và hiện tại, sống chậm để nâng niu từng hơi thở mỗi phút giây cũng là cách cảm ơn đấng sinh thành đã cho ta hình hài và có mặt trên cuộc đời.

Thắc thỏm trái tim, ngược về chiều xuân quê trong mưa phùn răng rắc, trong khói lam chiều nhà ai đang hun lên len lỏi giữa những nếp nhà. Trong ký ức không bình yên của mẹ, mẹ thường bảo, đi đâu xa cũng phải nhớ chốn quay về, khi mệt mỏi, hãy nhắm mắt mà nghĩ về mùi hương khói bếp, nghĩ về những tiếng lanh canh quen thuộc của quê hương khi nếu mình chưa có dịp trở về.

Tôi bước qua tuổi hai mươi, ba mươi với những mùa xuân trong chiều diệu vợi. Sẽ không từ tốn khi nói rằng, trái tim con người, dù có sắt đá đến mấy, cũng khó có thể thôi cay cay đầu sống mũi khi nghĩ về nếp nhà. Mùa xuân này, mẹ tôi lại đứng ở đầu hiên, nhìn khu vườn vừa mới bị những trận bão cuối tháng 10 tàn phá. Lộc non cũng về, hoa cỏ cũng xanh, nhưng trên mảnh đất được ví là khúc ruột miền trung này, cái kham, cái khó vẫn chưa bao giờ buông tay. Nhưng mầm sống vẫn mạnh mẽ trỗi dậy. Sẽ là màu áo mới của mùa xuân, xua đi những nỗi niềm phiền muộn, sự trống vắng, để cho những mái nhà ấm áp tiếng cười, cho những môi người gắn kết yêu thương.

Lấp lánh sắc mai vàng khởi chào năm mới.

Lấp lánh sắc mai vàng khởi chào năm mới.

Đi qua những mùa ký ức tinh khôi, tôi vẫn được đôi ba lần quay trở lại để tắm gội trên dòng sông của mẹ. Dòng sông của người con gái Sông La, mảnh mai và duyên dáng trước mỗi mùa xuân. Vẫn ước vươn tay hái lấy tất cả lộc non của một mùa xuân mới, nhưng lòng khựng lại giữa chơi vơi khi thấy mái tóc đen tuyền của mẹ ngày nào giờ chỉ còn lại một búi nhỏ bé và trắng tựa mây trời.

Đôi khi, lòng khóc khi nguyện ước thôi xuân hãy còn đương chín để mẹ thêm chút thời gian thảnh thơi bên góc hiên xuân diệu vợi.

Hẳn nhiên, nếu cuộc sống cho chúng ta quyền lựa chọn, không thể không lựa chọn một niềm thương nhớ thay vì ngụp lặn trong dòng sông ký ức. Nhưng từ trong dòng ký ức đó, sẽ tìm được chút an nhiên trước làn gió xuân đang nhẹ nhàng lướt trên mặt sóng. Lấp lánh tiếng reo ca của loài sóng trùng dương của những ngày biển trời chạm môi trong huyền thoại. Góc nhớ, góc quên, góc thương, góc đợi… tất cả rồi sẽ là những vụn cát nhỏ nhoi, rơi giữa kẽ tay đo thời gian không dừng lại. Chắc rằng, sẽ ít ai cúi xuống nhặt được bóng mình. Nhưng sẽ lưu giữ chính dòng sông ký ức bằng những nét vẽ không màu giữa thăm thẳm ngày giao mùa tất tả. Réo gọi mùa xuân trong màu áo thiên thanh của những tháng ngày thương nhớ tuổi thơ cong cả cánh diều.

Mùa xuân ở phố biển này tôi vẫn được ngửi thấy mùi khói bếp khi lang thang về những vùng quê ngoại ô thành phố. Những cánh đồng lúa mướt mượt tuổi đôi mươi giữa những cung đường nối kết nông thôn-đô thị. Trên những cánh đồng lúa đó, người nông dân, vẫn tận dụng những giờ phút cuối năm để ra đồng thăm lúa, vẫn nhớ hun lên giữa cánh đồng một ngụm rơm khô để hanh nắng xuân vàng. Lắng nghe sâu hơn hơi thở của mùa xuân, không phải từ bước chân của mẹ, mà từng lòng đất thẳm sâu đang đón đợi những vụ mùa đầy thêm trên từng bông lúa nặng trĩu mùa vàng. Dù phố hay quê, dù đồng bằng hay miền núi, người nông dân tảo tần như mẹ tôi, vẫn thương từng ngọn cỏ, thương từng mảnh ruộng khô cằn mà thấm ướt mồ hôi, nước mắt.

Chiếc xe hoa chở mùa xuân trên từng nẻo phố.

Chiếc xe hoa chở mùa xuân trên từng nẻo phố.

Giọt mùa có bội thu trên từng nếp nhớ thời gian gấp đều lên gương mặt? Câu hỏi đó, tôi đã chắt chiu khi nhìn từng ngụm mùa xuân nhẹ tan trong tách trà thoảng hương sen phố biển. Tận trong mùi hương lúa mới, những tiếng hát cất lên trong trẻo của loài chim én đang náo nức tận hưởng tuổi xuân thanh xuân diệu vợi. Bức tranh nửa quê nửa phố đang được phác hoạ thêm nhiều gam màu mới của sự giao thoa, kết nối.

Mùa xuân đã hình hài giọt nhớ thiên thanh thẳm xanh trong ánh mắt. Nhẹ bước chân quen và bạt ngàn con sóng non đang chảy tràn biển vắng. Có những khoảnh khắc cuộc đời nhẹ bẫng an nhiên trong mùa xuân tuổi thanh xuân không gặp lại. Đó là bài tình ca thiết tha cuộc sống. Như giọt nhớ thiên thanh tôi đã và đang nắm giữ trong tim.

Và tôi ngược miền nam, đắm trong kí ức thanh xuân đã trải qua nhiều bom đạn chiến tranh của người mẹ thứ hai. Tôi đã may mắn có một mùa thiên thanh đầy sắc mai vàng mà bà đã đi qua nhiều những mùa mai vàng đượm nắng, đượm tình người. Thấm được giọt nước mắt của bà khi lòng người rưng rức nhớ về quê ngoại, nhớ về ông bà ngoại và cả miền quê thương nhớ đầy tim.

Ký ức của bà cũng là kí ức một thời son trẻ đầy khát vọng tận hiến cho cách mạng, dành cả thanh xuân để sống và chiến đấu trên quê hương. Tết về, trong câu chuyện với cháu con, bà thường ngồi lặng yên như cố kìm nén nỗi nhớ về nhiều kí ức đã trôi qua trong cuộc đời mình. Trong dáng hình của má - người thương binh hạng 2/4, tôi vẫn hình dung mỗi ngày về bao tảo tần vất vả mà bà đã trải qua. Phía ấy, nhiều những mùa xuân đã lặng thầm trôi qua trên mái tóc đã bạc màu thời gian và mỏng dần theo năm tháng.

Ở nơi này tôi có giọt nhớ thiên thanh trước mùa xuân phố biển tròng trành trong tơ mỏng. Có ký ức mới, có tương lai và bầu trời ngoài kia vẫn nhuộm vàng sắc nắng. Bỗng dưng ngồi nhớ những miền thánh thiện giữa cuộc sống xô bồ. Bỗng nhiên ngồi chắt chiu những năm tháng cuộc đời trên mái tóc bạc màu của mẹ. Mẹ nói ai rồi cũng có một thanh xuân nhưng ai rồi cũng phải đi qua miền thương nhớ. Tuổi thanh xuân cũng như một mái tóc dài. Mái tóc sẽ thưa dần, bạc dần bởi thời gian là quy luật không dễ gì chối bỏ. Nhưng sống an nhiên sẽ gặp chính tuổi thanh xuân trong vô vàn gương mặt mới. Khi biển mãi rộng dài ôm trọn những thanh xuân.

Ước gì giọt nhớ thiên thanh biến thành đôi cánh mỏng, đưa tôi về bên mẹ trong thời khắc mùa xuân bình an chảy trong thành phố biển. Những hạt mưa xuân rắc nhẹ lên mái tóc trước một bình minh mùa xuân đang chạm lên từng ngón tay thon. Biển đó, bao dung như lòng mẹ mỗi độ xuân về, để mỗi sớm mai lại bồi đắp vạn ngàn hạt cát lên bãi bờ xa thẳm. Cát - là hạt nhớ kết tinh biển cả-đất liền. Như tình yêu vĩnh hằng của những người mẹ trong trái tim tôi, cứ đầy thêm trên từng giọt mùa xuân ngọt trong và lắng đọng.

Có thể bạn quan tâm

Bà Phan Cẩm Tú (thứ 3 từ trái sang) tại buổi tọa đàm về bản quyền do Báo Nhân Dân tổ chức. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền tác giả: Nỗi niềm người làm điện ảnh

Là người có nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ bản quyền điện ảnh, bà Phan Cẩm Tú (Ủy viên Ban Thường vụ Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam, chuyên gia tư vấn, Hiệp hội Điện ảnh Hoa Kỳ) chia sẻ những nỗi niềm của những người làm sáng tạo trước thực trạng vi phạm bản quyền hiện nay.

Du khách tham quan nhà người Hà Nhì tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam. (Ảnh: THANH DUNG)

Giữ gốc, nối nghề trong nhịp sống số

Trước nguồn nguyên vật liệu tự nhiên khan hiếm, đội ngũ thợ am hiểu kỹ thuật dựng nhà ngày càng thưa vắng, nhiều ngôi nhà truyền thống của các dân tộc thiểu số ở nước ta đã không còn giữ được hình thái ban đầu… 

Quần thể di tích Cố đô Huế, không gian di sản tiêu biểu trong hành trình “Hộ chiếu du lịch”. (Ảnh: Sở Du lịch thành phố Huế)

Đổi mới cách tiếp cận di sản

Bảo vệ và phát huy giá trị di sản không chỉ là gìn giữ nguyên trạng, mà còn đòi hỏi những phương thức tiếp cận phù hợp với bối cảnh mới.

Bìa tác phẩm "Đời như tiểu thuyết" của tác giả Trương Đức Minh Tứ.

Những phận người không hư cấu trong Đời như tiểu thuyết

"Đời như tiểu thuyết" của Trương Đức Minh Tứ không phải là cuốn sách để tìm một cốt truyện theo nghĩa thông thường. Ở đó là những con người cụ thể, những đời sống đã diễn ra, với đủ biến cố, chia ly, lựa chọn, day dứt, hy sinh và cả những cuộc kiếm tìm kéo dài đến tận cuối đời. 

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh cùng đông đảo cựu chiến binh, chiến sĩ Điện Biên tham quan triển lãm "Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại".

Đặc sắc triển lãm “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại” tại Điện Biên

Nhân kỷ niệm 72 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/2026), Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ (Điện Biên) tổ chức trưng bày, triển lãm 28 tác phẩm ký họa tiêu biểu về Chiến dịch Điện Biên Phủ của các họa sĩ Ngô Mạnh Lân, Phạm Thanh Tâm và Dương Hướng Minh với chủ đề “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại”.

Trần Ngọc Vàng và nghệ sĩ Thanh Thủy trong phim. (Ảnh: Galaxy Studio)

“Heo Năm Móng” đạt top 1 phòng vé điện ảnh mùa lễ 30/4

“Heo Năm Móng” nhanh chóng trở thành hiện tượng trên các diễn đàn điện ảnh và mạng xã hội, không chỉ nhờ chiến lược truyền thông hiệu quả, mà còn bởi hiệu ứng lan tỏa sau công chiếu. Sau 6 ngày ra mắt, phim chạm mốc 50 tỷ đồng, trở thành phim có doanh thu Top 1 phòng vé trong thời điểm ra mắt.

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại.