Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội

Một đô thị xứng tầm

Hơn 70 năm xây dựng và phát triển, thành phố Hà Nội đã có bảy lần xây dựng, điều chỉnh quy hoạch chung và bốn lần điều chỉnh địa giới vào các năm 1960, 1978, 1991 và 2008. Ðồ án Ðiều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065 - lần điều chỉnh thứ tám đã được xây dựng, chuẩn bị kỹ lưỡng và đi đến những bước cuối cùng để cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Một góc hồ Hoàn Kiếm (Hà Nội). (Ảnh Ðăng Quang)
Một góc hồ Hoàn Kiếm (Hà Nội). (Ảnh Ðăng Quang)

Kỳ vọng về một đô thị phát triển xứng tầm được đặt nền móng từ những bài học kinh nghiệm bao gồm cả thành công và hạn chế; những vấn đề đặt ra trong bối cảnh mới và nhất là vị thế mới của quốc gia, của Thủ đô.

Theo Kết luận số 80-KL/TW về Quy hoạch Thủ đô Hà Nội thời kỳ 2021-2030 tầm nhìn đến năm 2050 và đồ án Ðiều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065, Bộ Chính trị nêu rõ, Quy hoạch Thủ đô cần có “tầm nhìn mới - tư duy mới toàn cầu, tư duy Thủ đô và hành động Hà Nội”, tạo ra “cơ hội mới - giá trị mới” trong phát triển Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại” cả trước mắt và lâu dài.

Về quy hoạch Thủ đô, Bộ Chính trị yêu cầu, kiên định quan điểm “con người là trung tâm của sự phát triển”, “văn hóa và con người vừa là mục tiêu, vừa là nền tảng, là động lực, nguồn lực quan trọng nhất để phát triển Thủ đô”; xác định giáo dục, khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, nguồn nhân lực chất lượng cao và nhân tài là trụ cột mang tính nền tảng, nội dung cốt lõi trong chiến lược xây dựng và phát triển Thủ đô; đồng thời, chú trọng đẩy mạnh xây dựng thể chế đồng bộ, quản trị hiện đại theo tinh thần Nghị quyết số 15-NQ/TW.

Một trong các mục tiêu quan trọng được đồ án Ðiều chỉnh Quy hoạch chung đặt ra, đó là Thủ đô Hà Nội trở thành thành phố kết nối toàn cầu, ngang tầm thủ đô các nước phát triển trong khu vực và thế giới.

Ông Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam đánh giá, Hà Nội đang đứng trước nhiều cơ hội và thách thức, đòi hỏi quy hoạch phải có tầm nhìn và tư duy đổi mới, đột phá và có thể chế quản lý tốt hơn. Luật Thủ đô (sửa đổi) được ban hành sẽ tạo điều kiện để Hà Nội tháo gỡ các nút thắt, trở ngại, tạo động lực mới cho Thủ đô. Ðó là quy định phân quyền, giao quyền cho Hà Nội nhiều hơn để thành phố chủ động tạo sự bứt phá.

Ðể phát huy vai trò dẫn dắt và kết nối vùng, quy hoạch đã dựa trên phân công vai trò, chức năng giữa Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh với vị thế đầu tàu kinh tế; phân công vai trò giữa Thủ đô và các tỉnh trong vùng Ðồng bằng sông Hồng, vùng Thủ đô và các địa phương phía bắc, để xác định vai trò chức năng phù hợp với nguồn lực và ưu thế của mỗi địa phương. Sự phân công này cần được hỗ trợ bởi các cơ chế chính sách nhằm bảo đảm sự tự do di chuyển các nguồn lực và kết nối hoạt động sản xuất, dịch vụ theo chuỗi giá trị.

Nền tảng quan trọng để phát huy vai trò dẫn dắt của Thủ đô đó là đào tạo, thu hút, sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực chất lượng cao, cung cấp nguồn nhân lực cho các hoạt động kinh tế-xã hội của vùng. Bên cạnh đó, phát triển cơ sở hạ tầng, gồm giao thông vận tải, hạ tầng số, hạ tầng năng lượng… để Thủ đô trở thành thành phố thông minh, có hiệu quả với các hoạt động đầu tư, tạo không gian phát triển mới. Những kỳ vọng này đòi hỏi chính quyền đô thị phải nâng cao năng lực quản lý, tạo ra những động lực thông qua chính sách và hành động phát triển mối liên kết vùng.

Theo đồ án Ðiều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065, Hà Nội sẽ hình thành năm khu vực phát triển đô thị tập trung theo mô hình vùng đô thị lớn gồm:

Ðô thị trung tâm tiếp tục phát triển mở rộng về phía tây và phía nam, giới hạn đến đê Tả Ðáy và tỉnh lộ 427. Phát triển hành lang đô thị hai bên trục đường vành đai 4 để bổ trợ các chức năng về văn phòng, giáo dục, y tế, văn hóa, dịch vụ cho khu vực nội đô; Khu vực đô thị phía đông gồm Long Biên, Gia Lâm, phát triển các chức năng về đô thị, thương mại, dịch vụ, logistics và dịch vụ hỗ trợ hành lang kinh tế biển phía Ðông.

Khu vực đô thị phía bắc gồm Ðông Anh, Mê Linh, Sóc Sơn phát triển các chức năng kết nối quốc tế gồm tài chính, dịch vụ, khoa học-công nghệ. Khu vực đô thị phía tây với trọng tâm là đô thị Hòa Lạc phát triển các chức năng về khoa học-công nghệ, giáo dục đào tạo, dịch vụ du lịch. Khu vực phía nam với trọng tâm là đô thị Phú Xuyên mở rộng gắn với đô thị sân bay, dịch vụ logistics.

Trong lần điều chỉnh quy hoạch này, các văn bản, ý kiến chỉ đạo từ Trung ương, Chính phủ đều chú trọng đến phát triển lĩnh vực khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo; đây là động lực cốt lõi để xây dựng phát triển Thủ đô trở thành đô thị có năng lực dẫn dắt; phát huy và khai thác các động lực phát triển quan trọng như nhân lực, hạ tầng, nguồn lực đầu tư. Do đó, đầu tư có trọng điểm cho khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo là ưu tiên, được hoạch định rõ nét trong quy hoạch.

Có thể bạn quan tâm

Nút giao Phạm Tu-Xa La đang được khẩn trương thi công sau nhiều năm chậm tiến độ vì vướng mắc giải phóng mặt bằng (Ảnh KHÁNH LÊ)

Chuyển động từ việc siết chặt kỷ luật công vụ

Việc thực hiện Chỉ thị số 09-CT/TU ngày 23/3/2026 của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội về nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi công vụ; siết chặt kỷ luật, kỷ cương và trách nhiệm của cán bộ, nhất là người đứng đầu trong giai đoạn phát triển mới của Thủ đô, đã đạt được những kết quả tích cực.

Nỗ lực cho mục tiêu tăng trưởng hơn 11%

Sáu tháng đầu năm 2026, tăng trưởng GRDP của Hà Nội đạt 8,22%. Đây là kết quả tích cực, tuy nhiên, vẫn chưa đạt kịch bản tăng trưởng đã đề ra. Từ nay đến cuối năm, thành phố cần sự nỗ lực của cả hệ thống chính trị, phát huy mọi động lực tăng trưởng, nhất là các động lực mới.

Tăng mức hỗ trợ bữa ăn học đường

Tại kỳ họp thứ 5, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội khóa 17 đã thông qua Nghị quyết quy định cơ chế hỗ trợ bữa ăn bán trú cho học sinh tiểu học từ năm học 2026-2027. Với chính sách mới này, mức hỗ trợ bữa ăn bán trú cho học sinh tiểu học trên địa bàn được tăng lên hơn 30%.

Vận hành hiệu quả hệ thống thoát nước

Sau thời gian khẩn trương thi công, các công trình, dự án thoát nước được đầu tư theo lệnh xây dựng khẩn cấp trên địa bàn Thành phố Hà Nội đã hoàn thành hoặc hoàn thành các hạng mục chính phục vụ thoát nước, nhưng việc khớp nối giữa công trình cũ-mới và công tác vận hành điều tiết hệ thống còn hạn chế.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Vũ Thu Hà trả lời chất vấn tại nghị trường về an toàn thực phẩm.

HĐND thành phố Hà Nội tái chất vấn về vệ sinh an toàn thực phẩm: Rõ trách nhiệm để tạo chuyển biến

Sáng 15/7, trong khuôn khổ Kỳ họp thứ 5 (kỳ họp thường lệ giữa năm 2026), Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội khóa 17, nhiệm kỳ 2026-2031 đã tiến hành tái chất vấn và chất vấn 2 nhóm lĩnh vực. Trong đó, nội dung thực hiện tái chất vấn là về an toàn thực phẩm gắn với việc triển khai bữa ăn bán trú trong trường học.

Hà Nội khai mạc kỳ họp thứ 5 Hội đồng nhân dân thành phố khóa XVII.

Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội sẽ chất vấn hai vấn đề “nóng” tại kỳ họp thứ 5

Sáng 14/7, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội khóa XVII đã khai mạc kỳ họp thứ 5, kỳ họp thường lệ giữa năm. Kỳ họp xem xét 51 nội dung, gồm 16 báo cáo và 35 dự thảo nghị quyết. Cũng tại kỳ họp này, Hội đồng nhân dân thành phố sẽ tổ chức phiên chất vấn và trả lời chất vấn vào ngày 15/7.

Một góc Khu công nghệ cao Hòa Lạc (Ảnh PHẠM HÙNG)

Xây dựng hệ sinh thái đồng bộ cho Khu công nghệ cao Hòa Lạc

Dù đã được quan tâm đầu tư cùng các cơ chế chính sách vượt trội, nhưng đến nay, Khu công nghệ cao Hòa Lạc phát triển chưa tương xứng với kỳ vọng. Những vướng mắc về hạ tầng, mô hình đầu tư, quản lý cần sớm giải quyết dứt điểm để tạo động lực mới cho tăng trưởng.

Đại lộ Thăng Long, Thành phố Hà Nội.

Hoàn thiện hạ tầng, mở rộng không gian phát triển

Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm là đồ án có chiến lược phát triển toàn diện với triết lý mang tính đột phá. Đặc biệt, trong quy hoạch này, việc hoạch định và những bước đi trong phát triển hạ tầng được xác định là cốt lõi với vai trò dẫn dắt.

Công trường thi công dự án cầu Tứ Liên (Ảnh THỦY NGUYÊN)

Đầu tư công tạo đà tăng trưởng bứt phá

Thời gian qua, thành phố Hà Nội đã quyết liệt đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, tạo đà bứt phá tăng trưởng kinh tế. Nửa đầu năm 2026, giải ngân vốn đầu tư công của Hà Nội đã đạt 64.000 tỷ đồng, đạt hơn 53% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, là tỷ lệ cao nhất trong cùng kỳ nhiều năm trở lại đây.

Các đồng chí lãnh đạo xã Phú Nghĩa thăm hỏi, động viên thân nhân liệt sĩ và lực lượng làm nhiệm vụ tại điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN.

Đẩy nhanh công tác thu nhận mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ

Các địa phương trên địa bàn thành phố Hà Nội đang khẩn trương triển khai thu nhận mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Hoạt động này góp phần đẩy nhanh quá trình xác định danh tính hài cốt liệt sĩ bằng khoa học-công nghệ và hiện thực hóa mong mỏi của nhiều gia đình sau hàng chục năm chờ đợi.

Hà Nội tặng quà cho vị khách thứ 5 triệu đến Thủ đô năm 2026.

Tăng lực hút với khách du lịch quốc tế

Chỉ trong nửa đầu năm 2026, Hà Nội đã đón 5 triệu khách quốc tế. Nhận thấy thu hút khách quốc tế còn nhiều dư địa tăng trưởng, thành phố tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp: Quảng bá, nâng cao chất lượng sản phẩm, nhân lực... để trở thành điểm đến nổi bật của khu vực.

Lực lượng chức năng phường Vĩnh Tuy xử lý vi phạm trật tự đô thị.

Phường Vĩnh Tuy khơi thông điểm nghẽn hạ tầng

Là địa bàn có mật độ dân cư đông đúc, trong khi cơ sở hạ tầng kỹ thuật còn nhiều hạn chế, chưa đồng bộ, phường Vĩnh Tuy xác định đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng để đầu tư xây dựng các dự án phát triển hạ tầng là giải pháp đột phá, tạo điều kiện thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội nhanh, bền vững.

Dự án cầu Tứ Liên được kỳ vọng mở rộng không gian phát triển đô thị, kết nối hai bờ sông Hồng và tạo diện mạo mới cho Thủ đô Hà Nội trong tương lai.

[Ảnh] Dự án cầu Tứ Liên tăng tốc tiến độ

Những ngày này, các kỹ sư, công nhân đang miệt mài thi công ngày đêm trên công trường dự án cầu Tứ Liên (Thành phố Hà Nội). Trong điều kiện không thuận lợi khi nước sông Hồng đang lên cao, đơn vị thi công đã chủ động các phương án để bảo đảm tiến độ dự án.

Quốc lộ 21B được giải phóng mặt bằng xong đến đâu, đơn vị thi công tập trung máy móc làm đến đó (Ảnh THÁI QUANG)

Các dự án hạ tầng trọng điểm đạt tiến độ khả quan

Thời gian qua, công tác giải phóng mặt bằng nhiều dự án trọng điểm trên địa bàn Hà Nội đạt kết quả tích cực. Bên cạnh các cơ chế chính sách, quyết tâm cao của hệ thống chính trị là giải pháp quan trọng để bảo đảm tiến độ cho các dự án.

Lực lượng chức năng phường Láng hướng dẫn người dân chấp hành trật tự đô thị.

Xây dựng phường đô thị kiểu mẫu

Là địa bàn tập trung nhiều trường đại học, bệnh viện, cơ sở kinh doanh dịch vụ và các tuyến giao thông quan trọng, phường Láng (Hà Nội) đối mặt áp lực lớn trong công tác quản lý đô thị. Trong bối cảnh đó, Ủy ban nhân dân phường đã tập trung tháo gỡ các “điểm nghẽn”, hướng tới xây dựng phường đô thị kiểu mẫu.

Ban Tổ chức vinh danh những gia đình tiêu biểu trong cuộc thi Gia đình đọc sách - Phát triển tủ sách gia đình kết nối yêu thương lần thứ II năm 2026.

Ươm mầm văn hóa đọc từ gia đình

Hà Nội luôn chú trọng phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng. Thành phố đã triển khai nhiều hoạt động xây dựng văn hóa đọc trong gia đình, nổi bật là cuộc thi “Gia đình đọc sách - Phát triển tủ sách gia đình kết nối yêu thương” năm 2026. Từ việc tham gia cuộc thi, các thế hệ trong một gia đình gắn kết hơn với văn hóa đọc.

Thi công ga ngầm S3 thuộc tuyến đường sắt đô thị số 5 tại nút giao Nguyễn Chí Thanh-La Thành (Hà Nội).

Khai thác nguồn lực từ tài nguyên không gian

Kỳ họp thứ tư Hội đồng nhân dân Thành phố Hà Nội khóa 17, nhiệm kỳ 2026-2031 đã thông qua 14 nghị quyết thuộc nhóm lĩnh vực đô thị. Trong số này, cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô năm 2026 được thể hiện rõ nét qua hai nghị quyết với các quy định “chưa từng có” tại Việt Nam.