Miền mơ của sơn mài

Với vai trò Cố vấn văn hóa, nhà nghiên cứu âm nhạc Nguyễn Quang Long đã đồng hành cùng chương trình truyền hình thực tế âm nhạc “Anh trai vượt ngàn chông gai” (ATVNCG) 2026 trong quá trình khai thác, chuyển tải các chất liệu lịch sử, văn hóa và dân gian vào nghệ thuật đương đại. Anh chia sẻ với Thời Nay về xu hướng kết hợp âm nhạc truyền thống và hiện đại, cũng như yêu cầu giữ gìn căn tính Việt trong quá trình sáng tạo.

Đọc “Người thơ trong cõi thơ” (chân dung và thơ chọn, NXB Văn học) của PGS, TS, nhà văn Ngô Văn Giá, thấy trân quý tình yêu thơ, yêu người thơ khi trông lại, dõi theo hành trình thơ của 30 nhà thơ thuộc nhiều thế hệ, cả tên tuổi lớn cho đến tác giả khẳng định vững vàng và gương mặt mới nhiều kỳ vọng. Và như thế, càng hiểu rằng với riêng nhà phê bình đã là sự chọn lọc chứ không ôm đồm như chính ông có lúc ngầm so sánh nhân vật của mình với số đông.

Giữa biển mênh mông, đảo Phú Quý (tỉnh Lâm Đồng) nổi lên như chấm nhỏ nhấp nhô trên sóng nước. Đây là một trong những hòn đảo có mật độ di tích văn hóa lịch sử tâm linh dày đặc bậc nhất nước ta.

Lần đầu tiên, Giải thưởng mang tên danh họa Nguyễn Phan Chánh dành cho tác phẩm xuất sắc của sinh viên chuyên ngành lụa, Trường đại học Mỹ thuật Việt Nam, đã tìm được chủ nhân.

Ngày thứ Bảy vừa qua (19/9), Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam tổ chức sớm ngày Giỗ tổ ngành Sân khấu dân tộc tại Hà Nội. Đó là ngày 12/8 Âm lịch (22/9 tới). Ngày này được coi là ngày mất của Huyền nữ Phạm Thị Trân (926-976), vị tổ của diễn xướng hát múa cung đình, được Vua Đinh Tiên Hoàng phong tặng chức “Ưu Bà”…

Từ ngày 19 đến 28/9, TAA Gallery (phường Cát Lái, TP Hồ Chí Minh) giới thiệu bộ sưu tập hội họa Lê Bá Đảng (1921-2015) của nhà sưu tập Trần Thắng, gồm loạt 17 bức tranh nhan đề “Thiên nhiên cầu nguyện không lời” (La Nature Prie Sans Parole), sáng tác trong năm 1967, bên cạnh 43 bức tranh biểu hình về hoa, đặc biệt là hoa sen, và các phong cảnh thiên nhiên khác.

Hà Nội đang lấy ý kiến cộng đồng về phương án điều chỉnh quy hoạch khu vực Hồ Gươm (Hoàn Kiếm) và vùng phụ cận. Những nội dung chính được công luận quan tâm là mở rộng không gian kết nối quanh hồ tại khu vực phía bắc và phía đông; mở rộng quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục và nghiên cứu bố trí công trình biểu tượng. Theo công bố để lấy ý kiến, một số công trình sẽ được di dời, một số sẽ được tháo dỡ, một số công trình khác sẽ được tái dựng.

Suốt nửa đầu tháng 9, trước rằm Trung thu (vào 25/9 dương lịch), tại Thủ đô vừa diễn ra một số hoạt động mỹ thuật rất ấn tượng. Các tác phẩm tạo ấn tượng trực tiếp và còn khiến người xem “quay đi trở lại” trong những ngày diễn ra.

Giữa lúc màn hình điện thoại, máy tính bảng ngày càng chiếm thời gian của trẻ, những không gian đọc sách do cộng đồng và các gia đình gây dựng đang trở thành nơi gieo những hạt mầm cho tình yêu với sách.

Một chiều đầu thu, Minh trở lại Trường tiểu học Đông Ngạc sau gần 20 năm. Cổng trường vẫn ở đó, chỉ có Minh là đã khác. Cậu ngoại 30, có một gia đình nhỏ và những đứa con đang ở đúng cái tuổi ngày trước cậu từng ngồi trong những phòng học này. Đứng trước cổng trường, ký ức tưởng đã ngủ yên bỗng trở về: Tiếng trống, mùi nắng trên sân, những chiếc áo trắng tung tăng giờ ra chơi và một người phụ nữ thường xuất hiện ở cuối hành lang, tay cầm chiếc chổi, mái tóc điểm bạc.

Diễn ra từ ngày 18 đến 20/9 tại London (Anh), sự kiện Áo Dài Fashion Week London quy tụ chín nhà thiết kế và thương hiệu đến từ Việt Nam, Anh và Mỹ. Nhà thiết kế (NTK) Tăng Mai Anh mang đến bộ sưu tập Tứ Linh Tố Nữ, lấy cảm hứng từ tranh dân gian Hàng Trống. Thái Nguyễn - nhà thiết kế người Mỹ gốc Việt đã có hơn hai thập kỷ hoạt động trong ngành thời trang tại Mỹ - giới thiệu IDENTITY, gồm 33 thiết kế kể những câu chuyện về cộng đồng người Việt ở nước ngoài.

Biến tấu tiếng Việt sao cho mới mẻ, độc đáo khi giao tiếp trong đời sống và tạo ấn tượng trên mạng là điều khiến nhiều người trẻ thích thú. Thế nhưng, ranh giới giữa biến tấu và biến tướng đôi khi lại rất mong manh.

Chuyến xe hôm ấy khởi hành muộn, lý do cũng chẳng có gì lạ. Một đứa trẻ chuẩn bị đi thì bỗng dưng đau bụng (mà cơn đau kiểu ấy của trẻ thì nó đến một cách thường xuyên nhưng cũng đầy bất ngờ). Chẳng ai lường trước được. Lại nữa, một người mẹ bỗng dưng quên đồ của con. Đứa trẻ 5 tuổi không thể thiếu bất cứ cái gì mà người phụ nữ chu đáo đã dày công chuẩn bị. Thế là chuyến đi ra khỏi thành phố trễ nửa tiếng.

“Nếp gấp của chiều”, tập thơ của Thy Nguyên (NXB Văn học, 2026) nên được đọc như một trường lực hơn là một chuỗi bài lẻ. Ở đó, thời gian không trôi mà dồn lớp; không mang độ dài mà mang độ dày của thân phận. Ký ức không nằm lại mà liên tục trồi lên. Và cái tôi, thay vì đóng khép, luôn mở ra nhiều “tọa độ”.

Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8 của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 263/NQ-CP ngày 7/9 của Chính phủ và Chương trình hành động của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ra ngày 10/9 đang tạo nên một khung hành động khá rõ cho du lịch Việt Nam.

Cuối tuần qua và cho đến hết tháng 9, khắp nơi diễn ra những ngày khởi động và khai mạc lễ hội. Một mặt, đó là việc mở rộng không gian, kết nối di sản, thúc đẩy sáng tạo cùng du lịch văn hóa. Mặt khác, đây là khoảng thời gian chính thức bước vào mùa lễ hội của thời tiết thu - đông.

Ngày 10/9, bộ phim concert “All-Rounder” của ca sĩ SOOBIN ra rạp, nối dài danh sách các concert được chuyển thể thành tác phẩm điện ảnh, cho thấy dư địa phát triển đáng chú ý của dòng phim concert trong bối cảnh thị trường biểu diễn tăng trưởng mạnh thời gian qua.

Các chuyên gia, du khách nước ngoài khi đến Hà Nội đều nói rằng: Ở nhiều nơi trên thế giới, một cái hồ ở giữa thành phố không hiếm nhưng một không gian chứa đựng ký ức, qua nhiều giai đoạn phát triển, đánh dấu nhiều khía cạnh lịch sử văn hóa... thì không phải nơi nào cũng có được.

Phim cổ trang đang mở ra một không gian để điện ảnh Việt Nam tìm về lịch sử, văn hóa và những lớp ký ức của dân tộc. Nhưng để những chất liệu ấy thật sự hiện diện trên màn ảnh, cần nhiều hơn một ý tưởng hay hay một câu chuyện hấp dẫn. Đó là quá trình nghiên cứu, phục dựng, sáng tạo, sản xuất và đưa tác phẩm đến với công chúng.

Chuyên đề “Từ trang sách đến sức mạnh tinh thần người lính” đăng trên Thời Nay số 1732 đã nhận được sự quan tâm của nhiều bạn đọc. Qua thực tế bồi đắp văn hóa đọc trong môi trường quân đội, các ý kiến cho rằng, có thể tìm hiểu, vận dụng ở trường học, cơ quan, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội. Bên cạnh việc xây dựng các tủ sách hay phòng đọc, quan trọng hơn là cách tổ chức cho việc đọc trở thành thói quen, để mỗi cuốn sách đến tay nhiều người đọc.

Nguyễn Nhật Ánh nhiều năm qua cũng sống khá lặng lẽ. Ông kín đáo, gần như để tác phẩm làm công việc của nó. Nhưng chính sự lặng lẽ ấy lại khiến một điều trở nên rõ hơn: Giá trị của một nhà văn rốt cuộc không chỉ nằm ở mức độ xuất hiện của họ trong đời sống công chúng, mà quan trọng hơn ở những gì họ để lại trong đời sống của người đọc.