Mali trong vòng xoáy bạo lực

Bất chấp nỗ lực của quân đội chính phủ và lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, Mali vẫn hứng chịu hàng loạt vụ tấn công khủng bố đẫm máu. Chấm dứt vòng xoáy bạo lực ở quốc gia Tây Phi đang là bài toán chưa có lời giải.

Nhà bị phá hủy trong một vụ tấn công do các phần tử cực đoan tiến hành tại Mali. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Nhà bị phá hủy trong một vụ tấn công do các phần tử cực đoan tiến hành tại Mali. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Các vụ tấn công khủng bố liên tiếp xảy ra thời gian qua ở Mali, gây tâm lý hoang mang cho người dân và cản trở hoạt động cứu trợ nhân đạo. Ngày 11/6, một vụ tấn công khủng bố nhằm vào chốt kiểm soát Koutiala ở đông nam Mali, làm ít nhất tám người, gồm hai nhân viên hải quan và sáu dân thường, thiệt mạng. Trước đó vài ngày, hai binh sĩ Ai Cập thuộc Phái bộ gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc tại Mali (MINUSMA) thiệt mạng và hai người khác bị thương do vướng phải mìn khi đang hộ tống hàng chục phương tiện của Liên hợp quốc và một đoàn xe tải dân sự chở nhiên liệu ở thị trấn Douentza, miền trung Mali.

Ðầu tháng 6, một binh sĩ gìn giữ hòa bình người Jordan cũng thiệt mạng trong cuộc tấn công của các tay súng khủng bố nhằm vào đoàn xe của MINUSMA ở thị trấn Kidal, miền bắc Mali. Hai nhân viên Hội Chữ thập đỏ Mali (MRC), trong đó có một người nước ngoài, đang trên đường trở về sau một nhiệm vụ nhân đạo đã bị các tay súng đi xe máy tấn công tước đi mạng sống. Các phần tử có vũ trang cũng bắt cóc một cặp vợ chồng người Italia cùng con của họ, và một người quốc tịch Togo ở khu vực đông nam nước này.

Mali là một nước rộng lớn thuộc vùng Sahel, nơi một phần lớn lãnh thổ nằm ngoài tầm kiểm soát của chính quyền. Quốc gia Tây Phi chìm sâu trong khủng hoảng an ninh, chính trị và nhân đạo kể từ năm 2012. Hai cuộc đảo chính quân sự xảy ra tại Mali trong vòng chưa đầy một năm (tháng 8/2020 và tháng 5/2021).

Trong khi các phe phái chính trị còn "bận rộn" tranh giành quyền lực, các nhóm thánh chiến có liên hệ mạng lưới khủng bố quốc tế Al-Qaeda, tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS), các nhóm vũ trang tự phát và các băng cướp đã lợi dụng tình hình an ninh bất ổn, nổi dậy nhằm gia tăng ảnh hưởng, chiếm đoạt đất đai, tài nguyên và của cải. Ngoài ra, tình trạng bạo lực giữa các cộng đồng địa phương cũng khiến chính quyền Mali thêm "đau đầu". Từ năm 2012, "đốm lửa" bạo lực bắt đầu bùng phát ở miền bắc, sau đó lan đến miền trung Mali, rồi sang cả hai nước láng giềng Burkina Faso và Niger, khiến hàng nghìn binh sĩ và dân thường thiệt mạng, đẩy hàng trăm nghìn người dân phải đi lánh nạn.

Trước tình trạng mất an ninh và các cuộc tấn công khủng bố gia tăng mạnh, quân đội chính quyền Mali, với sự ủng hộ của Phái bộ MINUSMA, đã tiến hành nhiều chiến dịch quy mô lớn nhằm vào các nhóm khủng bố và các tay súng thánh chiến. Trong chiến dịch không kích đầu tiên được thực hiện tại vùng Bandiagara, miền trung Mali, quân đội đã tiêu diệt 13 tay súng, trong đó có ba tên thủ lĩnh, phá hủy một số địa điểm ẩn náu của các đối tượng khủng bố. Lực lượng Phong trào giải phóng quốc gia Azawad (MSA) của người Tuareg ở Mali cũng tiêu diệt khoảng 30 phần tử khủng bố IS ở sa mạc Sahara, qua đó ngăn chặn âm mưu tiến hành các cuộc thảm sát nhằm vào dân thường. Lực lượng vũ trang FAMA tiêu diệt năm phần tử khủng bố ở khu vực miền trung Mali.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres lên án mạnh mẽ các vụ tấn công khủng bố và bắt cóc nhằm vào nhân viên các tổ chức quốc tế, người nước ngoài và dân thương tại Mali. Liên đoàn Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế (IFRC) bày tỏ quan ngại sâu sắc về tình hình an ninh ở khu vực Sahel. Theo IFRC, các vụ tấn công nhằm vào nhân viên các tổ chức nhân đạo quốc tế khiến họ gặp khó khăn trong việc hỗ trợ các nhóm cư dân dễ bị tổn thương ở quốc gia Tây Phi.

Trong khi đó, Ðại diện đặc biệt của Tổng Thư ký Liên hợp quốc tại Mali, ông El Ghassim Wane khẳng định bất chấp những khó khăn, 14.000 nhân viên Phái bộ MINUSMA vẫn quyết tâm ở lại sát cánh cùng chính quyền và người dân Mali khôi phục hòa bình và an ninh.

Một số chuyên gia phân tích chính trị quốc tế cho rằng, bên cạnh những chiến dịch truy quét và tiêu diệt các phần tử khủng bố, Mali cần sớm kiện toàn chính quyền dân sự, tiến hành hòa giải các mâu thuẫn sắc tộc và địa phương, tạo việc làm và sinh kế bền vững cho người dân. Chỉ khi thu xếp hài hòa những vấn đề này, Mali mới có thể khôi phục được hòa bình, an ninh và ổn định.

Có thể bạn quan tâm

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hòa bình tại Gaza: Cánh cửa hé mở nhưng các bên vẫn khó qua

Hy vọng mới cho hòa bình tại Gaza đang được nhen nhóm, sau khi Hội đồng Hòa bình do Mỹ bảo trợ hồi cuối tháng 7/2026 công bố lộ trình 15 điểm nhằm chấm dứt chiến sự. Cánh cửa hòa bình đã hé mở, song không dễ dàng, bởi vẫn còn tồn tại nhiều “nút thắt” khó gỡ trong quá trình thực thi.

Một góc đường phố Thủ đô Jakarta của Indonesia. (Ảnh: TTXVN)

Bước chuyển hướng chiến lược của Indonesia

Tuyên bố mới đây của Bộ trưởng Thương mại Indonesia Budi Santoso về việc nước này và Brazil đang thúc đẩy đề xuất xây dựng Thỏa thuận Thương mại ưu đãi (PTA) giữa Indonesia và Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) đánh dấu bước chuyển hướng chiến lược đáng chú ý trong chính sách ngoại giao kinh tế của Jakarta.

Ông Abelardo de la Espriella phát biểu nhậm chức ngày 7/8. (Ảnh: Trang X chính thức của ông Abelardo De La Espriella)

Nhiệm kỳ nhiều thách thức

Chính trị gia cánh hữu Abelardo de la Espriella đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia hôm 7/8, đánh dấu diễn biến mang tính bước ngoặt trên chính trường quốc gia Nam Mỹ. Chính quyền mới của Colombia được nhận định sẽ gặp không ít trở ngại trên hành trình xây dựng đất nước đoàn kết và ổn định về an ninh.

(Ảnh minh họa: Tân hoa xã)

Mỹ và châu Âu xúc tiến điều chỉnh mối quan hệ theo hướng san sẻ trách nhiệm

Sau hàng loạt cảnh báo về việc điều chỉnh “chiếc ô an ninh”, Mỹ chính thức xúc tiến rà soát hiện diện quân sự tại châu Âu. Bước đi này vừa phản ánh thay đổi về ưu tiên chiến lược của Washington, vừa mở ra một giai đoạn mới cho NATO, khi Mỹ và châu Âu chuyển sang mối quan hệ đối tác thực chất và san sẻ trách nhiệm.

Chiến dịch Serengeti 2.0 thu giữ thiết bị tội phạm mạng. (Ảnh: INTERPOL)

Mặt trận an ninh mới ở châu Phi

Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) vừa công bố Báo cáo đánh giá mối đe dọa an ninh mạng châu Phi năm 2026 cho thấy, có tới 55% các vụ tấn công mạng tại châu Phi có sự “tiếp tay” của AI.

Người dân tưởng niệm các nạn nhân vụ ném bom nguyên tử tại Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, thành phố Hiroshima (Nhật Bản) ngày 6/8/2024. (Ảnh: THX)

Tiếp nối nỗ lực kiến tạo hòa bình

Vào những ngày đầu tháng 8 cách đây hơn 80 năm, hai quả bom nguyên tử dội xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản, cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người dân vô tội, để lại những vết thương hằn sâu lên nhiều thế hệ tại Nhật Bản.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lại thêm cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công “cực mạnh” với “mức độ quân sự khủng khiếp” nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán với Tehran. Đây được cho là động thái cần thiết nhằm tránh cho khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy xung đột mới tàn khốc.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trở ngại cho lộ trình hòa bình tại Dải Gaza

Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là “thỏa thuận lịch sử”, bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.

Trụ sở Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi tại Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bài toán khó về tiềm năng tự chủ

Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) vừa ký thỏa thuận hỗ trợ xây dựng cơ sở sản xuất vaccine mới tại Nam Phi. Dự án đánh dấu bước tiến mới nhất của Lục địa Đen trên hành trình giảm phụ thuộc vào nguồn vaccine nhập khẩu từ bên ngoài.

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Pháp và Maroc mở ra quỹ đạo phát triển mới

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi nhậm chức, với điểm đến là Maroc. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn mối quan hệ từng bị rạn nứt nghiêm trọng do bất đồng trong quá khứ, chuyến thăm góp phần mở ra quỹ đạo phát triển mới cho hợp tác song phương.

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

Chỉ sau một năm tại nhiệm, Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko bất ngờ rời ghế dù vẫn được Tổng thống Volodymyr Zelensky đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đằng sau quyết định tưởng như khó hiểu này không phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng chính trị, mà có thể là bước đi chiến lược của chính quyền Kiev.

EU đang thúc đẩy các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Phép thử nguồn cung năng lượng

Lượng dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) giảm xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh nguồn cung gián đoạn và giá cả leo thang. Thực trạng này đang đe dọa làm đình trệ hoạt động sản xuất công nghiệp của EU.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: TTXVN)

Tự chủ và kiên cường hơn

Nền kinh tế Canada vừa ghi nhận mức tăng trưởng thấp nhất trong năm cầm quyền đầu tiên của một thủ tướng, trong đó hai quý tăng trưởng âm liên tiếp - biểu hiện của suy thoái kỹ thuật, do bối cảnh bất ổn toàn cầu. Tuy nhiên, người dân vẫn ủng hộ mạnh mẽ cách tiếp cận của Thủ tướng Mark Carney trong quản lý kinh tế.