Mali trong vòng xoáy bạo lực

Bất chấp nỗ lực của quân đội chính phủ và lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, Mali vẫn hứng chịu hàng loạt vụ tấn công khủng bố đẫm máu. Chấm dứt vòng xoáy bạo lực ở quốc gia Tây Phi đang là bài toán chưa có lời giải.

Nhà bị phá hủy trong một vụ tấn công do các phần tử cực đoan tiến hành tại Mali. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Nhà bị phá hủy trong một vụ tấn công do các phần tử cực đoan tiến hành tại Mali. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Các vụ tấn công khủng bố liên tiếp xảy ra thời gian qua ở Mali, gây tâm lý hoang mang cho người dân và cản trở hoạt động cứu trợ nhân đạo. Ngày 11/6, một vụ tấn công khủng bố nhằm vào chốt kiểm soát Koutiala ở đông nam Mali, làm ít nhất tám người, gồm hai nhân viên hải quan và sáu dân thường, thiệt mạng. Trước đó vài ngày, hai binh sĩ Ai Cập thuộc Phái bộ gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc tại Mali (MINUSMA) thiệt mạng và hai người khác bị thương do vướng phải mìn khi đang hộ tống hàng chục phương tiện của Liên hợp quốc và một đoàn xe tải dân sự chở nhiên liệu ở thị trấn Douentza, miền trung Mali.

Ðầu tháng 6, một binh sĩ gìn giữ hòa bình người Jordan cũng thiệt mạng trong cuộc tấn công của các tay súng khủng bố nhằm vào đoàn xe của MINUSMA ở thị trấn Kidal, miền bắc Mali. Hai nhân viên Hội Chữ thập đỏ Mali (MRC), trong đó có một người nước ngoài, đang trên đường trở về sau một nhiệm vụ nhân đạo đã bị các tay súng đi xe máy tấn công tước đi mạng sống. Các phần tử có vũ trang cũng bắt cóc một cặp vợ chồng người Italia cùng con của họ, và một người quốc tịch Togo ở khu vực đông nam nước này.

Mali là một nước rộng lớn thuộc vùng Sahel, nơi một phần lớn lãnh thổ nằm ngoài tầm kiểm soát của chính quyền. Quốc gia Tây Phi chìm sâu trong khủng hoảng an ninh, chính trị và nhân đạo kể từ năm 2012. Hai cuộc đảo chính quân sự xảy ra tại Mali trong vòng chưa đầy một năm (tháng 8/2020 và tháng 5/2021).

Trong khi các phe phái chính trị còn "bận rộn" tranh giành quyền lực, các nhóm thánh chiến có liên hệ mạng lưới khủng bố quốc tế Al-Qaeda, tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS), các nhóm vũ trang tự phát và các băng cướp đã lợi dụng tình hình an ninh bất ổn, nổi dậy nhằm gia tăng ảnh hưởng, chiếm đoạt đất đai, tài nguyên và của cải. Ngoài ra, tình trạng bạo lực giữa các cộng đồng địa phương cũng khiến chính quyền Mali thêm "đau đầu". Từ năm 2012, "đốm lửa" bạo lực bắt đầu bùng phát ở miền bắc, sau đó lan đến miền trung Mali, rồi sang cả hai nước láng giềng Burkina Faso và Niger, khiến hàng nghìn binh sĩ và dân thường thiệt mạng, đẩy hàng trăm nghìn người dân phải đi lánh nạn.

Trước tình trạng mất an ninh và các cuộc tấn công khủng bố gia tăng mạnh, quân đội chính quyền Mali, với sự ủng hộ của Phái bộ MINUSMA, đã tiến hành nhiều chiến dịch quy mô lớn nhằm vào các nhóm khủng bố và các tay súng thánh chiến. Trong chiến dịch không kích đầu tiên được thực hiện tại vùng Bandiagara, miền trung Mali, quân đội đã tiêu diệt 13 tay súng, trong đó có ba tên thủ lĩnh, phá hủy một số địa điểm ẩn náu của các đối tượng khủng bố. Lực lượng Phong trào giải phóng quốc gia Azawad (MSA) của người Tuareg ở Mali cũng tiêu diệt khoảng 30 phần tử khủng bố IS ở sa mạc Sahara, qua đó ngăn chặn âm mưu tiến hành các cuộc thảm sát nhằm vào dân thường. Lực lượng vũ trang FAMA tiêu diệt năm phần tử khủng bố ở khu vực miền trung Mali.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres lên án mạnh mẽ các vụ tấn công khủng bố và bắt cóc nhằm vào nhân viên các tổ chức quốc tế, người nước ngoài và dân thương tại Mali. Liên đoàn Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế (IFRC) bày tỏ quan ngại sâu sắc về tình hình an ninh ở khu vực Sahel. Theo IFRC, các vụ tấn công nhằm vào nhân viên các tổ chức nhân đạo quốc tế khiến họ gặp khó khăn trong việc hỗ trợ các nhóm cư dân dễ bị tổn thương ở quốc gia Tây Phi.

Trong khi đó, Ðại diện đặc biệt của Tổng Thư ký Liên hợp quốc tại Mali, ông El Ghassim Wane khẳng định bất chấp những khó khăn, 14.000 nhân viên Phái bộ MINUSMA vẫn quyết tâm ở lại sát cánh cùng chính quyền và người dân Mali khôi phục hòa bình và an ninh.

Một số chuyên gia phân tích chính trị quốc tế cho rằng, bên cạnh những chiến dịch truy quét và tiêu diệt các phần tử khủng bố, Mali cần sớm kiện toàn chính quyền dân sự, tiến hành hòa giải các mâu thuẫn sắc tộc và địa phương, tạo việc làm và sinh kế bền vững cho người dân. Chỉ khi thu xếp hài hòa những vấn đề này, Mali mới có thể khôi phục được hòa bình, an ninh và ổn định.

Có thể bạn quan tâm

Lực lượng an ninh Syria tiến vào thành phố Sweida ở miền nam nước này. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lộ trình cam go hướng tới hòa bình, an ninh và ổn định ở Syria

Trong những ngày qua, quân đội Syria mở hai hành lang nhân đạo, một dẫn vào Kobane và một tại tỉnh Hasakeh lân cận, nhằm tạo điều kiện đón hàng viện trợ. Giới quan sát đánh giá cao khi quyết định nêu trên đã giúp người dân nơi đây, chủ yếu là người Kurd, sống sót qua mùa đông lạnh giá.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa tại cuộc họp báo ở New Delhi, ngày 27/1/2026. (Nguồn: ANI/TTXVN)

FTA giữa Ấn Độ và EU: Bước chuyển tích cực

Liên minh châu Âu (EU) và Ấn Độ vừa tổ chức thành công Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 16 với dấu mốc đáng nhớ khi hai bên tuyên bố hoàn tất tiến trình đàm phán Hiệp định Thương mại tự do (FTA), mở ra cơ hội xây dựng một không gian thương mại rộng lớn với khoảng hai tỷ người tiêu dùng, chiếm gần 25% GDP toàn cầu. 

Một phương tiện quân sự gần thành phố Rawa, gần khu vực biên giới Iraq và Syria. (Ảnh: Xinhua)

Hiểm họa tiềm ẩn về an ninh ở Trung Đông

Lực lượng liên quân đã hoàn tất việc rút quân khỏi các căn cứ nằm trong lãnh thổ liên bang Iraq, đánh dấu sự kết thúc giai đoạn đầu của sứ mệnh quân sự do Mỹ đứng đầu chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) tại Iraq.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. (Nguồn: THX/TTXVN)

Quan hệ Nga-Mỹ: Chưa tạo chuyển biến

Các cuộc gặp mới nhất giữa Nga và Mỹ, cũng như gặp ba bên với Ukraine cho thấy các kênh đối thoại được duy trì, song vẫn chưa đủ để tạo ra những chuyển biến thực chất. 

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc họp báo chung ở Washington. (Ảnh tư liệu-minh họa: ANI/TTXVN)

Dấu ấn ngoại giao Ấn Độ

Những năm gần đây, Ấn Độ không chỉ nổi lên là một hình mẫu thành công trong phát triển kinh tế, mà còn từng bước nâng cao vị thế trên bàn cờ địa chính trị toàn cầu. Chính sách đối ngoại cân bằng, tự chủ được xem là một nhân tố quan trọng giúp đất nước sông Hằng đứng vững trong một thế giới phân mảnh, cạnh tranh và bất định.

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov. (Ảnh: TTXVN)

Ưu tiên chiến lược của Nga

Không đơn thuần là báo cáo thường niên, phát biểu của Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov tại cuộc họp báo tổng kết đối ngoại năm 2025 được xem như tuyên bố về cách Moskva định vị mình trên bàn cờ quyền lực toàn cầu. 

Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) năm 2026 diễn ra tại Davos, Thụy Sĩ. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Lan tỏa tinh thần đối thoại

Hàng nghìn nhân vật nổi tiếng nhất thế giới trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế và chính trị đang tập trung về Davos, một thị trấn nhỏ ở dãy núi Alps của Thụy Sĩ để thảo luận về hàng loạt vấn đề “nóng” toàn cầu.

Quang cảnh thành phố Nuuk, Greenland. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vấn đề Greenland: Phép thử với NATO

Việc Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đe dọa áp thuế lẫn nhau xoay quanh tham vọng của Washington giành quyền kiểm soát Greenland đang phơi bày những rạn nứt mới trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. (Nguồn: THX/TTXVN)

Khe cửa hẹp cho hòa bình ở Ukraine

Khi căng thẳng gia tăng trên chiến trường ở Ukraine, một khe cửa hẹp cho hoạt động ngoại giao vẫn đang hé mở. Tuy vậy, sự mâu thuẫn, giằng co về lợi ích chiến lược giữa các bên tiếp tục là trở ngại lớn, khiến các nỗ lực tìm kiếm hòa bình chưa đạt bước tiến đột phá, thực chất nào.

Các tàu chở hàng chất đầy container tại Cảng Los Angeles, California, Mỹ. (Ảnh: Tân hoa xã)

Hiệp định thương mại tự do FTA: “Lá chắn” của kinh tế thế giới

Cục diện thương mại toàn cầu đang chứng kiến sự xáo trộn mạnh mẽ khi chủ nghĩa bảo hộ không ngừng lan rộng. Tuy nhiên, những xu hướng mới cũng dần hình thành và ngày càng rõ nét, trong đó nổi bật là việc các nước đẩy mạnh đàm phán, ký kết các hiệp định thương mại tự do (FTA), tạo “lá chắn” bảo vệ nền kinh tế.

Khung cảnh đổ nát do xung đột ở phía bắc Dải Gaza. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Mong manh lộ trình hòa bình ở Gaza

Lộ trình hòa bình ở Dải Gaza ghi nhận tín hiệu tích cực, nhưng vẫn tồn tại nhiều mâu thuẫn khó dàn xếp trong một sớm một chiều. Giới quan sát đang theo dõi sát công tác chuẩn bị cho giai đoạn 2 của kế hoạch hòa bình, nhằm hướng tới một Gaza không còn xung đột và bạo lực, một Gaza với an ninh, hòa bình và ổn định.

Sự phát triển mạnh mẽ của AI tác động mạnh đến thị trường lao động toàn cầu. (Ảnh minh họa)

Bài toán nhân lực và việc làm toàn cầu

Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) vừa ra báo cáo cho biết, thị trường lao động toàn cầu đã biến động mạnh trong nhiều năm qua và sẽ còn thay đổi nhanh hơn nữa. Dự báo trong 5 năm tới, 22% tổng số việc làm hiện nay sẽ thay đổi căn bản, biến mất hoặc được tái tạo, do sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI).

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen (phải) và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa. (Ảnh: TTXVN)

Những tính toán chiến lược ở Syria

Trong chuyến thăm Syria mới đây, các nhà lãnh đạo hàng đầu Liên minh châu Âu (EU) đã mang đến cho Damascus những ưu đãi đặc biệt, nhằm hỗ trợ đất nước từng nhiều năm chìm trong xung đột tái thiết và phát triển. Trao “cành ô liu” cho Syria, lợi ích EU nhận lại cũng không hề nhỏ.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Kỳ vọng hợp tác Đức-Ấn Độ

Thủ tướng Đức Friedrich Merz đầu tuần tới thực hiện chuyến thăm chính thức đầu tiên tới Ấn Độ kể từ khi nhậm chức. Chuyến công du không chỉ phát đi tín hiệu về sự điều chỉnh trong tư duy chiến lược của Berlin mà còn cho thấy vai trò ngày càng nổi bật của New Delhi trong các tính toán dài hạn của châu Âu.

Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei. (Nguồn: IRNA/TTXVN)

Lằn ranh đỏ của Iran

Tình hình Trung Đông tiếp tục “dậy sóng”, khi Iran liên tiếp đưa ra tuyên bố xác lập những lằn ranh đỏ không thể xâm phạm. Không chỉ mang tính cảnh báo, động thái này được cho là phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong lập trường của Tehran.

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Nhật Bản kỳ vọng nhiều thay đổi

Với tình trạng suy giảm dân số, giá cả leo thang, ảnh hưởng từ các cuộc cạnh tranh chiến lược gay gắt…, năm 2026 được dự báo không phải là một năm có nhiều thuận lợi với Nhật Bản. Tuy vậy, nữ Thủ tướng Takaichi Sanae khẳng định, với sức mạnh nội tại và ý chí vươn lên của người dân, Nhật Bản sẽ đón chào một tương lai tươi sáng.

Quang cảnh một phiên bỏ phiếu của Đại hội đồng Liên hợp quốc. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Khoản ngân sách khiêm tốn dự báo một năm hoạt động rất khó khăn của Liên hợp quốc

Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua ngân sách thường niên năm 2026 trị giá 3,45 tỷ USD. Khoản ngân sách khiêm tốn này dự báo một năm hoạt động rất khó khăn của Liên hợp quốc, đòi hỏi tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh phải hết sức vun vén, thậm chí là “giật gấu vá vai” mới mong đủ chi tiêu.

Ảnh chụp ngày 16/2/2025 cho thấy quang cảnh thành phố Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh minh họa: TÂN HOA XÃ)

Châu Phi: Một tương lai tươi sáng từ những nỗ lực không mệt mỏi

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) dự báo, năm 2026, châu Phi sẽ dẫn đầu thế giới về số lượng nền kinh tế tăng trưởng cao, nhiều quốc gia đạt mức tăng trưởng hơn 6%. Dự báo của IMF về một tương lai tươi sáng cho Lục địa đen, vốn luôn là vùng trũng của thế giới, tới từ những nỗ lực không mệt mỏi của các nước châu Phi.

Các đại biểu chụp ảnh tại Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN (AEM) lần thứ 57, diễn ra ngày 23/9 tại Malaysia. (Ảnh: ASEAN.ORG)

Con tàu ASEAN vững vàng vượt sóng gió

Năm 2025, một năm nhiều biến động, với những diễn biến phức tạp “phủ bóng” lên môi trường địa chính trị toàn cầu và khu vực Đông Nam Á. Bằng sức mạnh nội tại, con tàu ASEAN vững vàng vượt qua sóng cả, là hình mẫu thành công về hợp tác và liên kết khu vực.

Một tên lửa mang đầu đạn hạt nhân chiến thuật của quân đội Mỹ. (Ảnh: DEFENSE NEWS)

Đối thoại thay đối đầu

Những tranh cãi liên quan chương trình hạt nhân của Iran tiếp tục là “mớ bòng bong” khó gỡ khi cuộc họp của Hội đồng Bảo an về vấn đề không phổ biến vũ khí hạt nhân mới đây đã chứng kiến bất đồng sâu sắc giữa các thành viên cơ quan quyền lực Liên hợp quốc.