Trong hơn 22.000 hợp tác xã nông nghiệp đang hoạt động, gần 3.000 hợp tác xã đã thành lập doanh nghiệp trực thuộc để cung cấp dịch vụ đầu vào, đầu ra cho thành viên.
Từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp
Tuyên Quang là một trong những vùng trồng cam lớn của khu vực miền núi phía bắc. Tuy nhiên, thương hiệu cam của địa phương vẫn chưa tạo được vị thế bền vững do sản xuất còn phụ thuộc nhiều vào phân bón, thuốc bảo vệ thực vật hóa học.
Trước yêu cầu ngày càng cao của thị trường, chị Nguyễn Thị Cẩm Ly, Giám đốc Hợp tác xã Cam sành Sơn Nữ, xã Nà Hang đã tiên phong liên kết với nông dân phát triển vùng trồng cam theo hướng hữu cơ. Chị Ly trực tiếp xuống ở cùng nông dân, hướng dẫn kỹ thuật, xây dựng niềm tin và từng bước hình thành nhóm liên kết với cơ chế giám sát lẫn nhau. Khi sản phẩm có thị trường ổn định, người dân dần thay đổi nhận thức, chủ động tham gia sản xuất theo quy trình chung. Đến nay, cam sành mang thương hiệu Sơn Nữ đã từng bước khẳng định chỗ đứng trên thị trường. Bên cạnh sản xuất hữu cơ, hợp tác xã còn ứng dụng chuyển đổi số để quảng bá, truy xuất nguồn gốc và mở rộng kênh tiêu thụ.
Thay đổi tư duy sản xuất thuần nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp cũng là hướng đi của Hợp tác xã Rau an toàn Tứ Xã, được thành lập năm 2015 tại xã Phùng Nguyên, tỉnh Phú Thọ. Hợp tác xã hiện có hơn 100 thành viên và hộ liên kết, sản xuất trên diện tích hơn 20 ha rau đạt tiêu chuẩn Viet GAP. Tham gia hợp tác xã, nông dân được tập huấn kỹ thuật, sử dụng chế phẩm sinh học, ghi nhật ký sản xuất và tuân thủ quy trình an toàn. Sản phẩm được ký hợp đồng tiêu thụ với trường học, doanh nghiệp, siêu thị và cửa hàng nên có giá cao hơn thị trường từ 1.500-2.000 đồng/kg.
Theo ông Nguyễn Văn Nghĩa, Giám đốc hợp tác xã, liên kết sản xuất giúp thay đổi tư duy canh tác, nâng cao ý thức sử dụng vật tư nông nghiệp an toàn, đồng thời bảo đảm tiêu thụ khoảng 80-90% sản lượng với mức giá ổn định, tạo động lực để nông dân yên tâm gắn bó lâu dài với sản xuất rau an toàn của hợp tác xã.
Nông dân thông minh và nông nghiệp bền vững
Kết quả kinh doanh của các hợp tác xã trên chứng minh, liên kết sản xuất đang tạo động lực hình thành các vùng chuyên canh quy mô lớn, bảo đảm đồng đều về sản lượng và chất lượng nông sản. Thực tế cho thấy, thị trường chính là thước đo hiệu quả của mọi mô hình sản xuất. Muốn nông sản có tính cạnh tranh, hợp tác xã không chỉ tổ chức sản xuất mà còn phải đóng vai trò “nhạc trưởng”, nắm bắt nhu cầu thị trường, xây dựng kế hoạch sản xuất, bảo đảm tiêu chuẩn chất lượng và kết nối tiêu thụ. Cùng với đó, phải ứng dụng khoa học-công nghệ và chuyển đổi số trong sản xuất, thu hoạch, chế biến và quảng bá sản phẩm, đưa người nông dân từ sản xuất theo kinh nghiệm trở thành sang làm chủ công nghệ và có tư duy về một nền nông nghiệp bền vững.
Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Phú Thọ Bùi Duy Linh, phát triển liên kết sản xuất, tiêu thụ nông sản là giải pháp trọng tâm để nâng cao thu nhập cho nông dân, giảm nghèo bền vững và thúc đẩy xây dựng nông thôn mới. Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Sở tập trung hỗ trợ các hợp tác xã và nông dân ứng dụng khoa học-công nghệ, chuyển đổi số trong toàn bộ chuỗi liên kết từ quản lý vùng trồng, kiểm soát chất lượng đến xúc tiến thương mại. Đồng thời, các cơ quan chuyên môn trực tiếp hướng dẫn kỹ thuật, giúp nông dân tiếp cận các nền tảng thương mại điện tử và mở rộng thị trường tiêu thụ. Đây được xem là bước đi cần thiết để thúc đẩy chuỗi liên kết không chỉ cho sản xuất nông nghiệp của tỉnh Phú Thọ nói riêng mà còn có thể nhân rộng trong toàn ngành nông nghiệp.
Theo Tiến sĩ Đào Thế Anh, chuyên gia chính sách nông nghiệp, trong bối cảnh nông nghiệp chuyển sang hướng sinh thái và phát triển bền vững, hợp tác xã là mắt xích không thể thiếu để đưa nông sản vào thị trường. Đây là lực lượng tổ chức sản xuất theo tiêu chuẩn, giảm sử dụng hóa chất, phát triển sản phẩm hữu cơ, dán nhãn sinh thái và liên kết với doanh nghiệp chế biến. Doanh nghiệp không thể thu mua từ từng hộ nông dân riêng lẻ, vì vậy hợp tác xã chính là đầu mối tập hợp vùng nguyên liệu, giảm chi phí và nâng cao hiệu quả chuỗi giá trị.
Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn Lê Đức Thịnh cho rằng, hợp tác xã sẽ là hạt nhân tổ chức các vùng nguyên liệu đạt chuẩn, liên kết nông dân với doanh nghiệp để sản xuất theo tiêu chuẩn quốc tế. Về phía Nhà nước, trọng tâm không còn là hỗ trợ dàn trải mà chuyển sang kiến tạo hệ sinh thái phát triển thông qua đầu tư các dịch vụ công thiết yếu như cấp mã số vùng trồng, chứng nhận chất lượng, truy xuất nguồn gốc, xây dựng cơ sở dữ liệu vùng nguyên liệu và hỗ trợ chuyển giao khoa học-công nghệ. Cách tiếp cận này giúp giảm chi phí tuân thủ, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo điều kiện để nông sản Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Liên kết chuỗi tạo nên sức mạnh đủ để sản xuất theo đơn đặt hàng, theo nhu cầu tiêu dùng đang là hướng đi đúng và trúng trong phát triển nông nghiệp bền vững. Hướng đi này không chỉ giảm rủi ro mà còn góp phần mở rộng quy mô sản xuất nâng cao hiệu quả của kinh tế hợp tác trong giai đoạn mới.
![[Infographic] Chứng khoán ngày 7/10: VN-Index giảm 5,69 điểm, thị trường phân hóa tích cực](https://cdn.nhandan.vn/images/kMjyT3enSeolYVNXfE5p9W7ZEK6shNyCjeYgOiYqCZcLgaTJelpRJ0_GBXx0T7pL5mfTdr-GmXC4O9Kp6hLg6g/ndo_tr_ttck-3927.jpg.avif)
