Liên kết hợp tác xã với doanh nghiệp và chuyển đổi số để nâng tầm chuỗi giá trị

Trước yêu cầu tái cấu trúc sản xuất và nâng cao giá trị gia tăng, kinh tế hợp tác xã đang đứng trước cơ hội chuyển mình. Tại Diễn đàn Hợp tác xã quốc gia năm 2026, các chuyên gia đã chỉ ra những điểm nghẽn và đề xuất giải pháp thúc đẩy hợp tác xã liên kết sâu, gia tăng giá trị và thích ứng với kinh tế số.

Toàn cảnh diễn đàn.
Toàn cảnh diễn đàn.

Liên kết là nền tảng cốt lõi của hợp tác xã

Ngày 10/4 tại Hà Nội, Diễn đàn Hợp tác xã quốc gia lần thứ 3 năm 2026 do Liên minh Hợp tác xã Việt Nam tổ chức đã thu hút sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà quản lý và doanh nghiệp. Với chủ đề: "Kết nối kinh tế hợp tác với hệ sinh thái kinh tế tư nhân", diễn đàn tập trung làm rõ bản chất của mô hình hợp tác xã và những điều kiện để phát triển bền vững.

Theo Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Văn Cường, nguyên Phó Hiệu trưởng Trường đại học Kinh tế quốc dân, Ủy viên Ủy ban Tài chính-Ngân sách Quốc hội khóa XV sức mạnh của hợp tác xã không nằm ở từng cá nhân riêng lẻ mà được tạo ra từ sự liên kết chặt chẽ giữa các thành viên. Ông nhấn mạnh rằng bản chất của hợp tác xã chính là hình thành từ sự liên kết của các chủ thể tư nhân, nếu không có liên kết thì không thể tồn tại hợp tác xã đúng nghĩa.

Phân tích sâu hơn, nhu cầu liên kết xuất phát từ 3 yếu tố thực tiễn. Thứ nhất là sự tương đồng trong các công đoạn sản xuất, cho phép các hộ phối hợp để tối ưu nguồn lực. Thứ hai là nhu cầu ứng dụng công nghệ, bởi với quy mô sản xuất nhỏ lẻ, từng cá nhân khó có khả năng đầu tư và tiếp cận công nghệ mới. Thứ ba là mục tiêu tạo lợi thế cạnh tranh trên thị trường, từ quy mô sản lượng đến xây dựng thương hiệu.

Trong thực tế, khi sản xuất manh mún, từng hộ không đủ năng lực để xây dựng thương hiệu, kiểm soát chất lượng hay tạo ra sản lượng đủ lớn. Việc tham gia hợp tác xã giúp các thành viên có điều kiện bước ra thị trường một cách bài bản hơn, đồng thời giảm thiểu rủi ro trước biến động.

Một vai trò quan trọng khác của hợp tác xã là thống nhất hành động và kiểm soát chất lượng nội bộ. Nếu các hộ hoạt động riêng lẻ, rất dễ xảy ra tình trạng cạnh tranh không lành mạnh hoặc không bảo đảm tiêu chuẩn sản phẩm. Trong khi đó, hợp tác xã có thể xây dựng quy chuẩn chung, thực hiện chứng nhận và kiểm soát chất lượng, qua đó bảo vệ uy tín thương hiệu tập thể.

Đáng chú ý, Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Văn Cường cho rằng mục tiêu cốt lõi của hợp tác xã phải là gia tăng giá trị cho từng thành viên, chứ không chỉ đóng vai trò trung gian thu mua. Hợp tác xã cần tham gia sâu vào chuỗi sản xuất, từ hỗ trợ kỹ thuật, cung ứng đầu vào đến kết nối tiêu thụ, nhằm tối ưu hóa giá trị cho từng hộ.

Doanh nghiệp dẫn dắt - chìa khóa nâng tầm chuỗi giá trị

Một trong những điểm nghẽn lớn của khu vực kinh tế hợp tác hiện nay là thiếu vắng các doanh nghiệp có vai trò dẫn dắt. Theo Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Văn Cường, cần phân biệt rõ giữa “doanh nghiệp đầu mối” và “doanh nghiệp đầu kéo”. Doanh nghiệp đầu mối chủ yếu tham gia ở khâu thu mua cuối cùng, trong khi doanh nghiệp đầu kéo tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất, hỗ trợ kỹ thuật, chia sẻ rủi ro và lợi ích với hợp tác xã và người dân.

Việc thiếu các doanh nghiệp dẫn dắt khiến chuỗi liên kết sản xuất thiếu tính bền vững, đồng thời hạn chế khả năng nâng cao năng lực cạnh tranh của hợp tác xã. Đây được xem là một trong những nút thắt cần được tháo gỡ thông qua chính sách và cơ chế phù hợp.

Tại diễn đàn, Anh hùng Lao động Trần Mạnh Báo, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn ThaiBinh Seed cho rằng chuỗi giá trị bền vững không thể chỉ dựa trên các giao dịch mua bán ngắn hạn. Nếu chỉ dừng lại ở bao tiêu sản phẩm, mối quan hệ giữa doanh nghiệp và hợp tác xã sẽ dễ bị đứt gãy khi thị trường biến động.

Theo ông, cần chuyển từ tư duy bao tiêu sang đồng đầu tư và đồng phát triển. Doanh nghiệp muốn có vùng nguyên liệu ổn định, sản phẩm đạt tiêu chuẩn cao thì phải tham gia sâu vào quá trình nâng cấp hợp tác xã.

Cụ thể, doanh nghiệp có thể góp vốn, đầu tư hạ tầng như kho bãi, nhà sơ chế, hệ thống kiểm soát chất lượng. Khi có sự đồng đầu tư, lợi ích và trách nhiệm của các bên sẽ gắn kết chặt chẽ hơn.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần hỗ trợ chuyển giao công nghệ, quy trình sản xuất, tiêu chuẩn chất lượng và hệ thống truy xuất nguồn gốc. Đây là điều kiện quan trọng để hợp tác xã đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Một yếu tố quan trọng khác là xây dựng quan hệ hợp tác dài hạn. Thay vì ký kết theo từng vụ mùa, doanh nghiệp và hợp tác xã cần xác lập chiến lược hợp tác trong ba đến năm năm để tạo sự ổn định và củng cố niềm tin.

Tuy nhiên, để thực hiện mô hình đồng đầu tư, hợp tác xã cũng phải đáp ứng các yêu cầu như minh bạch tài chính, quản trị chuyên nghiệp, tuân thủ quy trình và sẵn sàng chia sẻ dữ liệu. Đây là nền tảng để hình thành mối quan hệ đối tác chiến lược thực chất.

Thực tiễn quốc tế cho thấy, sự kết hợp giữa hợp tác xã và doanh nghiệp là yếu tố quyết định để phát triển chuỗi giá trị. Tại Canada, liên minh hợp tác xã cấp bang có thể đạt doanh thu hàng tỷ đô la Mỹ nhờ sự tham gia của doanh nghiệp trong cùng hệ sinh thái. Điều này khẳng định vai trò không thể thiếu của sự liên kết đa chủ thể.

Chuyển đổi số mở rộng không gian phát triển cho hợp tác xã

Trong bối cảnh kinh tế số phát triển nhanh, chuyển đổi số đang mở ra cơ hội lớn để hợp tác xã mở rộng thị trường và nâng cao giá trị sản phẩm.

Ông Nguyễn Lâm Thanh, Tổng Giám đốc TikTok Việt Nam cho biết, chỉ sau hơn một năm phát triển mạnh mẽ mảng thương mại điện tử, nền tảng này đã thu hút hơn 500 nghìn nhà bán hàng và doanh nghiệp tham gia, cùng khoảng 6 triệu người làm tiếp thị liên kết. Trung bình mỗi tuần có khoảng 2 triệu đơn hàng được giao dịch.

Với khoảng 45 triệu người dùng hoạt động thường xuyên, đây là thị trường tiêu thụ rất lớn mà các hợp tác xã không thể bỏ qua. Thị trường bán lẻ trên nền tảng di động tại Việt Nam hiện đạt quy mô khoảng 1 triệu tỷ đồng mỗi năm và tăng trưởng khoảng 30%.

Tuy nhiên, hạn chế của nhiều hợp tác xã hiện nay là chi phí quảng bá cao và khả năng tiếp cận thị trường còn hạn chế. Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo và internet đang giúp xóa bỏ rào cản này, tạo điều kiện để người sản xuất tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng.

Người sản xuất có thể kể câu chuyện sản phẩm thông qua video ngắn hoặc phát trực tiếp ngay tại nơi sản xuất với chi phí thấp. Chỉ với một thiết bị di động, họ có thể tiếp cận hàng triệu người xem, qua đó đưa đặc sản địa phương đến gần hơn với thị trường.

Thực tế đã có hơn 90 nghìn sản phẩm đặc sản Việt Nam xuất hiện trên nền tảng này, tuy nhiên phần lớn vẫn mang tính tự phát, thiếu sự tổ chức bài bản.

Để khai thác hiệu quả tiềm năng, ông Nguyễn Lâm Thanh đề xuất xây dựng mô hình phối hợp giữa nền tảng số và Liên minh Hợp tác xã Việt Nam. Trong đó, cần có một đơn vị đầu mối đóng vai trò điều phối, kết nối các hợp tác xã với nền tảng.

Đồng thời, cần tổ chức các chương trình đào tạo kỹ năng số như phát trực tiếp, sản xuất nội dung, quản lý gian hàng trực tuyến cho các thành viên hợp tác xã.

Một giải pháp đáng chú ý là phát triển mô hình đại lý nội bộ, trong đó các đơn vị thuộc Liên minh Hợp tác xã tại địa phương đóng vai trò hỗ trợ quảng bá và phân phối sản phẩm, giúp hợp tác xã tiếp cận thị trường số một cách chuyên nghiệp hơn.

Có thể bạn quan tâm

Việc kết nối và trao đổi dữ liệu điện tử góp phần nâng cao hiệu quả quản lý hàng hóa quá cảnh.

Gỡ điểm nghẽn để phát huy hiệu quả Hệ thống quá cảnh hải quan ASEAN

Sau hơn 5 năm vận hành, Hệ thống quá cảnh hải quan ASEAN (ACTS) đã tạo nền tảng quan trọng cho hoạt động quá cảnh hàng hóa trong khu vực. Tuy nhiên, thực tiễn triển khai cũng cho thấy nhiều vướng mắc cả về thủ tục hành chính, hạ tầng kỹ thuật và cơ chế phối hợp giữa các quốc gia thành viên.

Ảnh minh họa.

Sớm bổ sung tuyến Việt Trì-Hòa Bình vào quy hoạch đường bộ quốc gia

Văn phòng Chính phủ vừa ban hành Công văn số 5133/VPCP-CN ngày 3/6/2026 gửi Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng và Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ, truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc về Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường Việt Trì-Hòa Bình, kết nối cao tốc Nội Bài-Lào Cai với cao tốc Hòa Bình-Sơn La.

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 4/6: VN-Index tăng gần 13 điểm nhờ lực kéo từ nhóm ngân hàng, bất động sản và năng lượng

Phiên giao dịch ngày 4/6, thị trường chứng khoán Việt Nam diễn biến tích cực khi VN-Index tăng 12,54 điểm lên 1.831,55 điểm. Dù khối ngoại bán ròng đột biến hơn 5.741 tỷ đồng, thị trường vẫn được hỗ trợ bởi đà tăng của nhóm ngân hàng, bất động sản và năng lượng, trong khi thanh khoản suy giảm so với phiên trước.

Cải cách thể chế và ứng dụng công nghệ số đang góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động hải quan.

Gỡ bỏ rào cản thủ tục, định hình mô hình quản trị hải quan dựa trên dữ liệu

Việc cắt giảm thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực hải quan đánh dấu bước chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, từ quản lý hành chính sang quản trị dựa trên dữ liệu. Theo lãnh đạo Cục Hải quan, mỗi thủ tục được bãi bỏ đồng nghĩa với việc tháo gỡ thêm một nút thắt cho dòng chảy thương mại quốc tế.

Quang cảnh Hội nghị.

Hải Phòng xúc tiến đầu tư với các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng của Tập đoàn LG (Hàn Quốc)

Hội nghị Xúc tiến đầu tư với các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng của Tập đoàn LG (Hàn Quốc) là dịp để thành phố Hải Phòng và Tập đoàn LG và các doanh nghiệp vệ tinh trao đổi định hướng hợp tác mới, thúc đẩy hình thành hệ sinh thái công nghiệp công nghệ cao, bền vững và có sức lan tỏa mạnh hơn.

Ảnh minh họa. Nguồn: TTXVN

Áp lực bán quay lại, MXV-Index lùi về 2.859 điểm

Thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới quay đầu suy yếu trong phiên giao dịch ngày 3/6 khi áp lực bán gia tăng ở nhiều nhóm mặt hàng. Triển vọng nguồn cung dồi dào tiếp tục kéo giá cà-phê xuống, nhóm kim loại cũng chịu sức ép khi kỳ vọng lãi suất tại Mỹ duy trì ở mức cao khiến dòng tiền trở nên thận trọng hơn. 

(Ảnh minh họa: TD Securities)

Sáng 4/6: Giá bạc trong nước giảm nhẹ

Trong phiên giao dịch đêm 3/6 theo giờ Việt Nam, giá bạc thế giới giảm về mức 72,35 USD/ounce, sau đó hồi về mức 75,46 USD/ounce. Trong nước, nhiều doanh nghiệp cũng điều chỉnh giảm giá bạc ở cả 2 chiều mua-bán.

Phát triển bền vững đang trở thành điều kiện để doanh nghiệp tồn tại và cạnh tranh. (Ảnh: HNV)

Lãnh đạo doanh nghiệp chú trọng định hướng xanh – “chìa khóa vàng” đột phá hiệu suất xanh

Trong bối cảnh hiện nay, áp lực chuyển đổi xanh cùng với chuyển đổi số ngày càng đè nặng lên vai các doanh nghiệp Việt Nam. Theo đó, một nghiên cứu từ Đại học Kinh tế Quốc dân mới đây đã chỉ ra rằng: Phong cách lãnh đạo phụng sự định hướng môi trường chính là động lực chính giúp doanh nghiệp bứt phá về hiệu suất xanh.

Ảnh: THÀNH ĐẠT

Giá vàng ngày 4/6: Vàng trong nước giảm thêm nửa triệu đồng/lượng

Giá vàng thế giới hôm nay (4/6) tiếp tục giảm sâu, giao dịch ở mức 4.460,7 USD/ounce, do căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông khiến giá dầu leo thang trở lại. Trong nước, giá vàng miếng và vàng nhẫn SJC giảm theo đà đi xuống của giá thế giới, niêm yết lần lượt ở mức 156,5 triệu đồng/lượng và 156,3 triệu đồng/lượng.

Đoàn công tác của Công ty ABE khảo sát tại Trung tâm Văn hóa Bắc Ninh.

Công ty ABE (Pháp) xúc tiến hợp tác đầu tư hàng không tại Bắc Ninh

Chiều 3/6, đồng chí Phạm Văn Thịnh, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh đã chủ trì buổi làm việc với đoàn công tác của Công ty Triển lãm và Hội thảo Quốc tế ABE (Cộng hòa Pháp) cùng Tập đoàn Công nghiệp Giza Group/Haast Việt Nam về kế hoạch xúc tiến đầu tư và tổ chức sự kiện trong lĩnh vực hàng không. 

Trên các triền đà, phân xưởng, những người thợ đóng tàu vẫn cần mẫn, miệt mài từng vệt hàn, đường cắt, bảo đảm độ chính xác cao.

[Ảnh] Thợ đóng tàu phơi mình giữa sắt thép và nắng nóng kỷ lục

Những ngày này, các địa phương ở miền bắc đang trong đợt nắng nóng kỷ lục, thời tiết có lúc lên tới 40°C. Những công trường đóng tàu thuộc Tổng Công ty Công nghiệp tàu thủy (SBIC) chẳng khác nào “hỏa diệm sơn”, nắng nóng bức xạ vào nền bê-tông, cùng lửa hàn, hóa chất khiến bất kỳ ai cũng cảm thấy rùng mình ngán ngại.

Dự thảo Nghị định quy định chi tiết Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 bảo đảm quy định về trách nhiệm cung cấp thông tin của tổ chức tín dụng.

Cục Thuế: Không bỏ quy định cung cấp thông tin tài khoản người nộp thuế của tổ chức tín dụng

Chiều 3/6, Cục Thuế thông báo về Dự thảo Nghị định quy định chi tiết Luật Quản lý thuế, theo đó nhấn mạnh Dự thảo Nghị định này không bỏ quy định về trách nhiệm cung cấp thông tin của tổ chức tín dụng và tiếp tục kế thừa, bảo đảm theo đúng quy định của Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15.