Lệnh cấm nhập khẩu dầu mỏ từ Nga: Không dễ tìm tiếng nói chung

Trọng tâm của dự thảo gói trừng phạt mới nhằm vào Moskva mà giới chức Liên minh châu Âu (EU) đang tích cực bàn thảo là lệnh cấm nhập khẩu dầu mỏ từ Nga. Tuy nhiên, “liên minh cờ xanh” vẫn loay hoay tìm tiếng nói chung để thông qua lệnh cấm vận thứ 6 này, bởi mức độ tự chủ về nguồn cung năng lượng của các thành viên rất khác biệt.

Đường ống dẫn khí đốt từ Nga sang châu Âu. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Đường ống dẫn khí đốt từ Nga sang châu Âu. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Khác với quyết định ngừng sử dụng than đá của Nga, mà EU nhanh chóng thông qua hồi tháng 4, lệnh trừng phạt nhằm vào ngành dầu mỏ của Nga không dễ áp đặt. Năm 2021, EU chi 5 tỷ euro nhập than đá từ Nga, song phải trả tới 71 tỷ euro để mua dầu mỏ của Moskva. Lệnh cấm nhập khẩu dầu sẽ là một đòn mạnh giáng vào Nga, song với mức độ phụ thuộc và nguồn cung năng lượng của Nga như hiện nay, rõ ràng các thành viên EU không thể thông qua lệnh cấm này trong một sớm một chiều.

Trước thềm cuộc họp ngày 4/5 của các đại sứ 27 nước thành viên EU bàn về nội dung gói trừng phạt thứ 6 nhằm vào Nga, một số nguồn tin ngoại giao tiết lộ, EU còn chia rẽ về kế hoạch cấm nhập khẩu dầu từ Nga. Bản dự thảo gói trừng phạt mới đối với Nga đề xuất các nước thành viên EU thực hiện lệnh ngừng nhập khẩu dầu mỏ từ Nga theo từng bước, trong vòng từ 6 đến 8 tháng. Hungary và Slovakia, hai thành viên EU vốn phụ thuộc gần như 100% nguồn cung dầu thô từ Nga, được phép triển khai lệnh cấm vận chậm hơn vài tháng so với các thành viên còn lại.

Ba Lan tuyên bố sẵn sàng độc lập hoàn toàn khỏi dầu mỏ của Nga và sẽ hỗ trợ các nước cắt nguồn cung cấp nhiên liệu hóa thạch từ Nga. Vacsava hối thúc EU đưa ra một thời điểm cụ thể mà các nước thành viên phải ngừng nhập khẩu dầu của Nga, đồng thời hy vọng lệnh cấm có hiệu lực trước khi kết thúc năm 2022. Ðức cũng tuyên bố ủng hộ lệnh cấm vận từng bước và cho biết, Berlin đã đạt tiến triển lớn trong nỗ lực giảm phụ thuộc năng lượng Nga, với nguồn cung từ Nga hiện chỉ chiếm 12% tổng lượng nhập khẩu dầu thô của Ðức.

Trong khi đó, Slovakia lại cho rằng, nước này cần tới vài năm và phải chi một khoản lớn mới có thể thực hiện được lệnh cấm. Nhà máy lọc dầu của Slovakia được thiết kế chỉ để xử lý dầu từ Nga và nếu muốn cấm vận thì phải điều chỉnh hoặc thay thế gần như hoàn toàn hệ thống để nhập dầu từ nhà cung cấp khác. Là một trong số quốc gia EU phụ thuộc nhiều vào năng lượng Nga, Hungary cũng cho biết, nước này hiện không có lựa chọn khác và sẽ phải chi rất nhiều tiền cho nhiên liệu nếu không có nguồn cung từ Nga. Theo một số nguồn tin, Bulgaria và Séc cũng có thể tìm cách né tránh áp đặt các biện pháp trừng phạt ngành dầu mỏ của Nga.

Trong khi EU nỗ lực thống nhất về lệnh trừng phạt nhằm vào dầu mỏ của Nga, trên truyền thông lại xuất hiện nhiều hơn các cảnh báo về nguy cơ giá năng lượng thế giới leo thang, tác động tiêu cực đến các nền kinh tế, trong đó có các thành viên EU. Theo kết quả khảo sát do Ngân hàng Tái thiết Ðức (KfW) công bố ngày 3/5, khoảng một nửa số đô thị ở Ðức, nền kinh tế lớn nhất châu Âu, đang gặp khó khăn liên quan giá năng lượng tăng.

Thủ tướng Italia Mario Draghi (M.Ðra-ghi) kêu gọi EU hành động để giải quyết vấn đề giá năng lượng ngày càng tăng, nhấn mạnh rằng khối cần có các giải pháp về mặt cấu trúc. Nhà lãnh đạo Italia thậm chí còn cho rằng, các nước châu Âu đang trong vòng xoáy của một cuộc khủng hoảng đa chiều, gồm an ninh, nhân đạo, năng lượng và kinh tế.

Ba Lan đã phải nhận sự hỗ trợ từ Ðức và Bulgaria cần tới sự trợ giúp của Hy Lạp, sau khi Tập đoàn năng lượng Gazprom của Nga cắt nguồn cung khí đốt hồi tuần trước, với cáo buộc hai nước trên không thanh toán các hợp đồng bằng ruble theo yêu cầu của Nga. Tuy nhiên, những phương án hỗ trợ như vậy chỉ được coi là tạm thời. Rõ ràng, EU cần tiếp tục tính đến các biện pháp mang tính hệ thống và dài hạn để giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung năng lượng của Nga, bởi 30% lượng dầu mỏ tiêu thụ tại khối vẫn được nhập từ Nga.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.