Lan tỏa hình tượng Bác Hồ trong mỹ thuật

Ra mắt nhân dịp kỷ niệm 135 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890-19/5/2025), cuốn sách “Hồ Chí Minh trong nghệ thuật tạo hình” và triển lãm chuyên đề cùng tên do Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam tổ chức thực hiện đã mang đến những trải nghiệm văn hóa cùng cảm xúc đặc biệt cho công chúng yêu nghệ thuật và lịch sử.

Nghệ sĩ và công chúng tham quan triển lãm "Hồ Chí Minh trong nghệ thuật tạo hình".
Nghệ sĩ và công chúng tham quan triển lãm "Hồ Chí Minh trong nghệ thuật tạo hình".

Cuốn sách “Hồ Chí Minh trong nghệ thuật tạo hình” do Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam phối hợp Nhà xuất bản Thế giới ấn hành, in song ngữ Việt-Anh, dày 235 trang. Bìa sách là hình ảnh tác phẩm điêu khắc nổi tiếng “Người cha của các lực lượng vũ trang” do nghệ sĩ tạo hình Nguyễn Minh Đỉnh (1940-2001) sáng tác năm 1984.

Đại diện Ban biên soạn, Tiến sĩ Nguyễn Anh Minh, Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam cho biết, đã có không ít ấn phẩm về Chủ tịch Hồ Chí Minh được xuất bản, tuy nhiên “Hồ Chí Minh trong nghệ thuật tạo hình” là một trong những cuốn sách hiếm được tuyển chọn kỹ lưỡng về hình tượng Bác trong nghệ thuật tạo hình, đặc biệt trong sách có chi tiết từng thời điểm lịch sử và quá trình hình thành tác phẩm, cảm xúc và trăn trở của người nghệ sĩ khi sáng tác về Người…

Trong dịp này, tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam diễn ra triển lãm “Hồ Chí Minh trong nghệ thuật tạo hình”, trưng bày 60 tác phẩm chọn lọc trong bộ sưu tập hàng trăm tác phẩm quý về Chủ tịch Hồ Chí Minh của các họa sĩ, nhà điêu khắc, nghệ nhân Việt Nam và cả nước ngoài.

Người xem có cơ hội chiêm ngưỡng từ bức tranh bột màu “Đời đời nhớ ơn Bác Hồ” ra đời năm 1969 của họa sĩ Nguyễn Quang Phòng (1925-2013), tác phẩm đầu tiên trong bộ sưu tập của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam về chủ đề Chủ tịch Hồ Chí Minh, cho đến tác phẩm sơn dầu khổ lớn “Hồ Chủ tịch lội suối đi công tác” (2009) của họa sĩ Bùi Văn Hoan (sinh năm 1971), là tác phẩm được sưu tập gần đây nhất của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam ở chủ đề này.

Nhiều tác phẩm của các họa sĩ đã nổi tiếng trong và ngoài nước, để lại dấu ấn sâu đậm đối với công chúng: “Cậu Coong học khai tâm” của Văn Giáo, “Mùa xuân Bác về Pác Bó” của Dương Tuấn, “Bác Hồ đọc Tuyên ngôn” của Nguyễn Dương…

Hình ảnh Bác hoạt động cách mạng hiện lên qua các bức ký họa “Hồ Chủ tịch làm việc ở Chiến khu Việt Bắc” của họa sĩ Phan Kế An, “Bác Hồ làm việc ở Việt Bắc” của họa sĩ Nguyễn Văn Tỵ, “Rời lều cỏ Bác tiếp tục hành quân” của họa sĩ Trọng Kiệm, “Bác đi công tác” của họa sĩ Trần Đình Thọ, Nguyễn Thụ, Nguyễn Đại Lượng…

Có mặt tại triển lãm, Phó Giáo sư Nguyễn Trọng Cát đứng lặng hồi lâu trước tác phẩm của mình là bức tranh khắc gỗ “Bác Hồ với thầy thuốc” (sáng tác năm 1980). Người họa sĩ nay đã gần trăm tuổi nhưng vẫn rất minh mẫn, chia sẻ rằng ông thực hiện tác phẩm với bối cảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh đi thăm một bệnh xá ở Ứng Hòa (Hà Nội) vào năm 1963.

Trong trái tim mình, ông mãi ghi nhớ và trân trọng việc Bác luôn quan tâm đến sức khỏe nhân dân… Một tác phẩm khác tại triển lãm thu hút người xem với phong cách hiếm thấy và tông màu đỏ rực rỡ bắt mắt là “Cụ Hồ Chí Minh” của họa sĩ Phi Tư Gấm (tức Huỳnh Văn Gấm, 1922-1987). Năm 1953, họa sĩ vẽ chân dung Bác theo mẫu tranh Tết và được in phổ biến rộng rãi khắp các tỉnh Nam Bộ, được cán bộ, chiến sĩ, đồng bào yêu thích và trân trọng. Bác Hồ trong tranh ở độ tuổi trung niên, chòm râu và mái tóc còn đen; vầng trán cao, đôi mắt sáng ngời.

Tác phẩm độc đáo bởi tranh Tết có ý nghĩa mong cầu may mắn, một truyền thống văn hóa đẹp và lâu đời, đồng thời cũng mang ý nghĩa tranh cổ động, cổ vũ tinh thần kháng chiến. Triển lãm cũng giới thiệu bức tranh bột màu “Bác Hồ với Tây Nguyên” của họa sĩ Xu Man người Ba Na (tên thật là Siu Yơng, 1925-2007) với câu chuyện đằng sau đầy cảm động. họa sĩ dân tộc thiểu số Tây Nguyên có may mắn 2 lần được gặp Bác Hồ và từng được Bác động viên cố gắng vẽ vì “có điều kiện khai thác vốn văn nghệ dân gian của bà con Tây Nguyên, đừng bao giờ quên cái gốc của mình”. Suốt cuộc đời và sự nghiệp của họa sĩ Xu Man, hình tượng Bác Hồ được ông đặc tả trong hơn 100 tác phẩm.

Triển lãm có 2 bức vẽ Bác Hồ của tác giả nước ngoài. Một tác phẩm chân dung Bác của họa sĩ Hàn Quốc Lee Sang Phill, có sắc màu tươi sáng và nổi bật. Bức chân dung thứ hai do cựu binh người Mỹ David Thomas vẽ. Ông là một trong những họa sĩ, cựu chiến binh dành nhiều thập kỷ nỗ lực hàn gắn vết thương chiến tranh, kết nối cộng đồng hai quốc gia qua nghệ thuật.

Có thể bạn quan tâm

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

"Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau: Không thể bóp méo giá trị văn hóa bằng vỏ bọc "thương dân"

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại. 

Hơn 50.000 khán giả có mặt tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình thưởng thức chương trình “Tổ quốc trong tim”. (Ảnh THÀNH ĐẠT)

Hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa bứt phá

Ngày 24/4, Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam với tỷ lệ tán thành cao (477/489 đại biểu). Nghị quyết đánh dấu bước chuyển quan trọng trong hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa thật sự bứt phá, trở thành nguồn lực nội sinh và động lực đưa đất nước phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn mới.

Nguyễn Bảo Yến (áo vàng) và các thành viên Hội đồng đánh giá luận án và các giảng viên hướng dẫn của Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov.

Nguyễn Bảo Yến: Từ Quán quân Sao Mai đến Tiến sĩ âm nhạc đầu tiên của Việt Nam ở nước ngoài

Tại Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov bên dòng sông Đông của nước Nga vừa diễn ra một sự kiện đáng nhớ khi Quán quân Sao Mai năm 2015 Nguyễn Bảo Yến bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ chuyên ngành âm nhạc. Cô cũng là nữ ca sĩ Việt Nam đầu tiên được nhận học vị Tiến sĩ âm nhạc ở nước ngoài.

Các đại biểu cắt băng khai trương Tuần văn hóa Thanh Hóa-Hội An.

Tuần văn hóa kỷ niệm 65 năm kết nghĩa Thanh Hóa-Hội An

Kỷ niệm 65 năm ngày kết nghĩa giữa đô thị tỉnh lỵ Thanh Hóa và Hội An, thành phố Đà Nẵng (1961-2026), tại Công viên Hội An ở phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa diễn ra chuỗi hoạt động, sự kiện trong khuôn khổ Tuần lễ văn hóa tôn vinh nghĩa tình Thanh Hóa-Hội An.

Khuôn viên di tích Giồng Bốm là toàn bộ khu vực của Thánh thất Ngọc Minh gồm 3 ngôi nhà: Hiệp thiên đài, Cửu trùng đài và Bát quái đài. (Ảnh: Mộng Thường)

Giồng Bốm 80 năm: Hào khí “đạo không rời đời”

Tám mươi năm là một quãng lùi đủ dài để khói lửa chiến tranh tan vào hư không, nhường chỗ cho màu xanh trù phú phủ lên mảnh đất Phong Thạnh kiên cường. Thế nhưng, thời gian dẫu có bào mòn vạn vật cũng chẳng thể xóa nhòa ký ức bi tráng về rực lửa năm 1946 tại vùng đất cực nam Tổ quốc.