Thể hiện sáng tạo hình tượng Bác Hồ trên sân khấu

Trên sân khấu kịch nói, chèo, tuồng, cải lương, ca kịch… đã có nhiều vở diễn lấy hình tượng Bác Hồ làm trung tâm. Để tái hiện được cuộc đời hoạt động cách mạng vĩ đại của Người là một thử thách lớn đối với các nghệ sĩ. Hội Sân khấu Hà Nội vừa tổ chức hội thảo “Tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh được vận dụng trong tác phẩm sân khấu”, nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng sáng tạo các vở diễn về Bác.
Cảnh trong vở “Bác Hồ và mùa xuân năm ấy” của Nhà hát Kịch Việt Nam. Ảnh: TẠP CHÍ VĂN HÓA NGHỆ THUẬT
Cảnh trong vở “Bác Hồ và mùa xuân năm ấy” của Nhà hát Kịch Việt Nam. Ảnh: TẠP CHÍ VĂN HÓA NGHỆ THUẬT

Nhiều nỗ lực truyền tải tư tưởng Hồ Chí Minh

Tại hội thảo, nhiều ý kiến đã thống nhất quan điểm, tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã góp phần quan trọng vào việc tạo ra những tác phẩm sân khấu mang tính nhân văn cao và phản ánh đời sống thực tại. Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, nghệ thuật sân khấu phải đồng hành với đời sống, phục vụ nhân dân và mang ý nghĩa giáo dục; giữ gìn và phát huy bản sắc, giá trị văn hóa dân tộc và tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại.

Tác giả, đạo diễn Hoàng Thanh Du đã nhấn mạnh vào những tác phẩm xuất sắc hoặc gây được chú ý, được vận dụng tư tưởng, đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh như: “Đêm trắng” của Nhà hát Kịch Việt Nam, “Không còn đường nào khác” của Nhà hát Tuồng Việt Nam, “Người cầm lái” - vở nhạc kịch về Bác Hồ do Nhà hát Công an nhân dân dàn dựng. Nhà hát Kịch Việt Nam còn đem đến cho công chúng những vở kịch ngắn với những câu chuyện gần gũi, giản dị về Chủ tịch Hồ Chí Minh như “Đoàn kết là sức mạnh” “Bác Hồ và mùa xuân”, “Đôi mắt sáng”. Đặc biệt, Đài Truyền hình TP Hồ Chí Minh đã thực hiện chuỗi vở diễn có chủ đề về việc học tập làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh là: “Không thể mua chuộc”, “Người tử tế”, “Nhà đầu hẻm”, “Người thầy”, “Phòng khám miễn phí”… Nhiều đơn vị nghệ thuật địa phương cũng đã dàn dựng những tác phẩm sân khấu đáng kể với chủ đề vận dụng tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh vào sân khấu Việt Nam...

Hội thảo cũng nhấn mạnh vai trò quan trọng của diễn xuất và thiết kế sân khấu trong việc truyền tải tư tưởng Hồ Chí Minh. Các diễn viên và đạo diễn đã phát huy tối đa khả năng của mình để thể hiện sự sống động, chân thực và đáng tin cậy của nhân vật. Sân khấu được thiết kế độc đáo và tinh tế, tạo nên không gian ảo diệu để khán giả có thể đắm chìm vào câu chuyện. Tất cả các yếu tố trên nhằm phục vụ việc đưa hình ảnh Bác Hồ đến gần với khán giả một cách thuyết phục nhất. “Văn học nghệ thuật Thủ đô nói chung, sân khấu Hà Nội nói riêng, làm thế nào để đưa được tư tưởng Hồ Chí Minh vào sâu rộng trong nhân dân, cũng như đáp ứng nhu cầu của nhân dân - tiếp cận hình tượng Bác đa dạng hơn, có chiều sâu hơn, giống hơn, sống động và xúc động hơn - đó chính là trách nhiệm của các thế hệ nghệ sĩ”, NSND Trần Quốc Chiêm, Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Hà Nội khẳng định. NSND Lê Tiến Thọ, nguyên Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, nguyên Chủ tịch Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam đồng tình: “Tuy tôi sáng tác, dàn dựng, biểu diễn về hình tượng Hồ Chí Minh không nhiều, nhưng mỗi khi sáng tác, dàn dựng, biểu diễn về Người, cá nhân tôi và các nghệ sĩ của Nhà hát Tuồng Việt Nam hay Sân khấu Lệ Ngọc đều lao động sáng tạo rất nghiêm túc”.

Yêu cầu đổi mới, sáng tạo

Nhiều ý kiến đã chú trọng đến cách vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh để mang lại giá trị sáng tạo và ý nghĩa cho các tác phẩm sân khấu. Ở đây, vai trò của các văn nghệ sĩ, tác giả trẻ được nhấn mạnh. Sự góp mặt của họ trong vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào nghệ thuật sân khấu rất quan trọng và đáng kể. Dưới góc độ này, nghệ sĩ trẻ có thể đóng vai trò như là những “người kế thừa” và “truyền nhân” của tư tưởng Hồ Chí Minh trong lĩnh vực nghệ thuật sân khấu.

Hiện nay, nghệ thuật sân khấu đang được đòi hỏi khám phá những cách tiếp cận mới và thử nghiệm mới. Với tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng, các nhà hoạt động sân khấu đã đưa ra những ý tưởng mới, táo bạo và sáng tạo để truyền tải thông điệp và tạo ra những trải nghiệm tốt đẹp cho khán giả. Theo đó, chú trọng đến các giá trị nhân văn, lòng yêu nước và tinh thần đoàn kết sẽ gợi lên những cảm xúc sâu sắc mà còn truyền cảm hứng và động lực cho người xem. Cùng với đó, việc sử dụng các hình thức biểu diễn truyền thống hoặc hiện đại, kết hợp với các phương tiện như âm nhạc, ánh sáng, hình ảnh... giúp tạo ra sự gần gũi, thân thiện và thu hút đối với khán giả. Sự đổi mới, sáng tạo và tư duy phóng khoáng sẽ mang lại sự tươi mới và sức sống cho nghệ thuật sân khấu, đồng thời giúp kế thừa và truyền bá những giá trị văn hóa và lý tưởng cách mạng của Bác Hồ tới thế hệ mai sau.

Có thể bạn quan tâm

Đọc và “chơi” với sách

Đọc và “chơi” với sách

Với chủ đề “Thành thị và nông thôn”, Đêm đọc sách 2026 tại Thành phố Hồ Chí Minh đã thu hút nhiều người yêu văn hóa đọc và văn hóa Pháp đến tham gia.

Một buổi tập đàn tại nhà Chủ nhiệm CLB.

Sắp 70 năm tiếng vĩ cầm làng Then

Năm 2027, làng Then sẽ tròn 70 năm từ ngày tiếng vĩ cầm vang lên và tiếp nối đến bây giờ. Làng thuộc xã Tân Dĩnh, tỉnh Bắc Ninh (trước đây là xã Thái Đào, huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang), vốn nổi tiếng là ngôi làng của những người nông dân chơi nhạc… hoàng gia.

Chuyện của một nhà văn yêu màu xanh

Chuyện của một nhà văn yêu màu xanh

Trong tác phẩm văn xuôi thứ năm của mình - “Chuyện cây chuyện đời” (NXB Văn học và Công ty Văn hóa Đông Tây, 2025), nhà văn Trần Thùy Linh vẫn chính bút nghề nghiệp chính chị là một họa sĩ.

Lê Trọng Nghĩa trong một chương trình giao lưu về Tiếng Việt.

Tìm sự giàu đẹp trong từng câu chữ

Ra đời từ năm 2019, trang Tiếng Việt giàu đẹp không chỉ dừng lại ở việc giải thích từ ngữ đơn thuần. Qua từng bài viết, dự án gợi mở một thái độ nghiêm cẩn với Tiếng Việt, coi ngôn ngữ không chỉ là công cụ giao tiếp, mà còn là một phần bản sắc văn hóa dân tộc, củng cố lòng tự hào dân tộc.

Dự án Công viên Thống Nhất tại Khu Di tích quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải (Quảng Trị). Ảnh: ANH QUÂN

Vì sự thanh bình và xanh tươi bền vững

Dự án Công viên Thống Nhất tại Khu Di tích quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải (Quảng Trị) đang hoàn thiện tôn tạo tổng thể. Mục quan trọng nhất trong dự án là việc tu bổ cầu Hiền Lương bắc qua sông Bến Hải - một “địa chỉ đỏ” là giới tuyến chia cắt đất nước suốt 21 năm (1954-1975).

Các món chè. Ảnh: NAM NGUYỄN

Nhớ sao vị ngọt ngào thơ ấu

Một sáng cuối tuần, tôi ghé khu chợ nhỏ quen thuộc gần nhà. Đang mải miết suy nghĩ mua nguyên vật liệu gì thì tiếng rao lảnh lót “Ai chè đậu đỏ, đậu đen, đậu xanh, thập cẩm không?” của một người phụ nữ quẩy quang gánh trên vai đã làm tôi khựng lại.

Cảnh đón nhận gươm thiêng.

Kể chuyện Vua Lê bên Hồ Gươm

Tọa lạc gần Hồ Gươm huyền sử, nhìn qua mặt hồ sang bên kia là di tích tưởng niệm Vua Lê Thái Tổ với bức tượng vua trên cột cao, nhỏ mà uy nghi, tinh tế, có lẽ vở kịch “Huyền tích Hồ Gươm” trong chùm tác phẩm mới của Nhà hát Kịch Hà Nội thể hiện trách nhiệm các nghệ sĩ được đứng chân trên mảnh đất trung tâm Thủ đô linh thiêng.

Đạo diễn Trần Việt Văn và mẹ - PGS, TS Lê Thị Đức Hạnh.

“Trân trọng khoảnh khắc đời thường với mẹ”

Thử sức lần đầu với vai trò đạo diễn, nhà báo, nhiếp ảnh gia Trần Việt Văn đã ghi dấu ấn bằng hàng loạt giải thưởng uy tín dành cho bộ phim “Mẹ tôi” (My Mother). Bộ phim là lời nhắc nhở nhẹ nhàng về sự trân trọng những khoảnh khắc rất nhỏ, rất đời thường với mẹ, khi mẹ vẫn còn hiện diện trong cuộc đời.

Minh họa: ĐẶNG TIẾN

Người khách đến nhà

Nắng tháng 5 dát vàng mái phố. Ngôi biệt thự số 7 Rue Jean Soler nằm ngay góc giao với Rue Jauréguiberry dường như nổi bật thêm lên bởi mầu sơn vàng. Ông Duot Bertheur (Đuy ô), người chủ của ngôi biệt thự, dậy sớm, đứng trên ban-công tầng 2, để ngắm nắng sớm mai.

“Nhân duyên” của minh triết

“Nhân duyên” của minh triết

Tập thơ “Nhân duyên” của Đại tá, nhà báo Nguyễn Kiên Thái (NXB Hội Nhà văn, năm 2025) với 160 trang, hơn trăm bài thơ hấp dẫn bạn đọc bởi tính minh triết.

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Hạnh.

Kể chuyện Tây Nguyên bằng âm nhạc

Gần nửa thế kỷ âm thầm và bền bỉ, nhạc sĩ Nguyễn Văn Hạnh đã “kể” hàng trăm câu chuyện bằng âm nhạc. Những bản tình ca về con người, văn hóa và bản sắc Tây Nguyên của ông như những dòng suối mát thấm đẫm tâm hồn.

Ngợi ca hình tượng Bác Hồ

Ngợi ca hình tượng Bác Hồ

XB Hội Nhà văn vừa xuất bản tập thơ "Ánh dương còn mãi" của tác giả Văn Diên. Đây là sự tri ân, góp phần lan tỏa cuộc vận động "Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh".

Điểm nhấn kỷ niệm và chờ xuân

Điểm nhấn kỷ niệm và chờ xuân

Một sự kiện cần điểm lại, bởi liên quan đến những kỷ niệm đi vào trái tim tuổi thơ nhiều thế hệ. Đó là cuối tuần qua, Liên đoàn Xiếc Việt Nam vừa kỷ niệm 70 năm một nghiệp - nghề vất vả (16/1/1956 - 16/1/2026).

"Ai về Bình Định mà coi...". Ảnh: NGUYỄN LINH VINH QUỐC

Để Võ cổ truyền Bình Định thăng hoa

Đề nghị UNESCO ghi danh trong danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại là cách hiệu quả để khẳng định, tôn vinh các giá trị của Võ cổ truyền Bình Định cùng với việc vươn ra giao lưu văn hóa võ học với khu vực và thế giới.

Sấu đá - thành bậc thời Lý ở Hoa Lâm Viên đang được lưu giữ tại chùa Phúc Lâm - Đông Anh, Hà Nội. Ảnh: PGS ĐẶNG HỒNG SƠN

Hồi quang của một Hành cung rực rỡ

Hoa Lâm Viên đang dần được đặt vào vị trí của một nguồn lực văn hóa mạnh mẽ, có khả năng tham gia trực tiếp vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội và công nghiệp văn hóa Thủ đô.

Nhà khoa học chân chính

Đó là biệt danh lũ chúng tôi đặt cho anh khi mon men lên Thư viện Quốc gia mượn sách. Giữa môi trường tri thức trăm phần trăm, giáo sư, tiến sĩ "đông như quân Nguyên", anh vẫn nổi bật bởi vẻ đắm đuối suy tư những điều cao siêu đến thoát tục.

“Chấm • Chạm” ở Đà Nẵng

“Chấm • Chạm” ở Đà Nẵng

Ngày 17 và 18/1 tại Đà Nẵng, Trường HOPE School và Ban tổ chức chương trình “Chấm • Chạm” sẽ tổ chức cho học sinh chấm màu lên bức tranh chung và thực hiện thao tác chạm đầu ngón tay khi hai người ghép lại, tạo thành hình trái tim.

Ảnh: SONG ANH

Mảnh vườn xưa

Tôi có thói quen khắc số năm sau ngày bà mất lên thanh xà ngang trong nhà vào mùa cây thay lá.

Các bạn trẻ trải nghiệm sáng tạo với lá bồ đề.

Mạnh dạn gây dựng hệ sinh thái di sản giữa phố cổ

Giữa phố cổ Hà Nội, một hoạt động quảng bá sản phẩm văn hóa, tác phẩm nghệ thuật mới xuất hiện tại Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật 22 Hàng Buồm. Tại đây, tranh thêu lá bồ đề, gốm, trà và thảo dược truyền thống được trưng bày, kể chuyện và khuyến khích du khách trải nghiệm.

Minh họa: NGUYỄN MINH

Xóm cầu thang

Cục diện bê-tông hóa đã thiết lập từ cao xuống thấp khi tòa nhà đi vào sử dụng. Cư dân ở đây tuyền ở quê lên, trong ký ức bùn theo chân lên tận giường, “hai xoa, ba đập” khuất mắt trông coi. Họ chỉ mong đoạn tuyệt được với bùn đất để làm người phố ra sáng vào bóng.

“Với Đảng vẹn toàn niềm tin yêu”

“Với Đảng vẹn toàn niềm tin yêu”

Cuộc vận động Sáng tác Ca khúc, Bài Dân ca đặt lời mới và tác phẩm thơ chủ đề “Với Đảng vẹn toàn niềm tin yêu” do Ban Văn học - Nghệ thuật - Âm nhạc (VOV3) - Đài Tiếng nói Việt Nam phát động đã kết thúc. Lễ trao giải vừa diễn ra tại Nhà hát Đài Tiếng nói Việt Nam, số 58 phố Quán Sứ (Hà Nội).

“Truyện Kiều” còn lắm điều hay!

“Truyện Kiều” còn lắm điều hay!

Cuốn “Truyện Kiều” bản Tiên Điền vốn được biết đến từ lâu nhưng có lẽ thật sự chưa mấy ai có được! Chỉ biết đây là bản do cụ Nghè Mai, hậu duệ trực hệ của Nguyễn Du, từng giao cho cụ Phạm Kim Chi và cụ Phạm đã biên tập, cho xuất bản ở Sài Gòn cách nay hơn một thế kỷ với tên Kim Túy tình từ.

Sử thi, trữ tình với trường ca Thạch Xá

Sử thi, trữ tình với trường ca Thạch Xá

Tác phẩm “Trường ca làng Thạch Xá” có 11 chương và chương kết, với 3.534 chữ trong 18 trang. Yếu tố sử thi trong “Trường ca làng Thạch Xá” nhằm ca ngợi những sự kiện, biến cố lớn lao của làng trong lịch sử dựng làng và giữ làng cùng biết bao thăng trầm với giọng điệu trầm hùng, đậm chất sử thi.

Cao Thanh Nam với bức tranh đang sáng tác.

Tranh của trưởng thôn

Ở nông thôn, trưởng thôn hẳn là nông dân, có khi là người thợ và cũng có lúc là chủ thầu xây dựng… Nhưng người làm nghề vẽ tranh thì có lẽ duy nhất là anh Cao Thanh Nam, trưởng thôn Liêm Hóa, xã Trung Hóa cũ, tỉnh Quảng Bình, nay là xã Kim Phú, tỉnh Quảng Trị.

Nếu được triển khai tốt, Nghị định sẽ góp phần thúc đẩy các hình thức sinh hoạt thơ ca trong đời sống văn hóa. Ảnh: QUANG HƯNG

Chờ bước tiến phát triển từ nghị định riêng cho văn học

Ngày 30/12/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 350/2025/NĐ-CP về khuyến khích phát triển văn học. Nghị định đã nhận được sự quan tâm của văn giới, với kỳ vọng hoạt động văn học sẽ có nhiều khởi sắc trong giai đoạn tới. Sau đây là lược ghi ý kiến một số nhà văn, nhà thơ về vấn đề này.