Thể hiện sáng tạo hình tượng Bác Hồ trên sân khấu

Trên sân khấu kịch nói, chèo, tuồng, cải lương, ca kịch… đã có nhiều vở diễn lấy hình tượng Bác Hồ làm trung tâm. Để tái hiện được cuộc đời hoạt động cách mạng vĩ đại của Người là một thử thách lớn đối với các nghệ sĩ. Hội Sân khấu Hà Nội vừa tổ chức hội thảo “Tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh được vận dụng trong tác phẩm sân khấu”, nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng sáng tạo các vở diễn về Bác.
Cảnh trong vở “Bác Hồ và mùa xuân năm ấy” của Nhà hát Kịch Việt Nam. Ảnh: TẠP CHÍ VĂN HÓA NGHỆ THUẬT
Cảnh trong vở “Bác Hồ và mùa xuân năm ấy” của Nhà hát Kịch Việt Nam. Ảnh: TẠP CHÍ VĂN HÓA NGHỆ THUẬT

Nhiều nỗ lực truyền tải tư tưởng Hồ Chí Minh

Tại hội thảo, nhiều ý kiến đã thống nhất quan điểm, tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã góp phần quan trọng vào việc tạo ra những tác phẩm sân khấu mang tính nhân văn cao và phản ánh đời sống thực tại. Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, nghệ thuật sân khấu phải đồng hành với đời sống, phục vụ nhân dân và mang ý nghĩa giáo dục; giữ gìn và phát huy bản sắc, giá trị văn hóa dân tộc và tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại.

Tác giả, đạo diễn Hoàng Thanh Du đã nhấn mạnh vào những tác phẩm xuất sắc hoặc gây được chú ý, được vận dụng tư tưởng, đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh như: “Đêm trắng” của Nhà hát Kịch Việt Nam, “Không còn đường nào khác” của Nhà hát Tuồng Việt Nam, “Người cầm lái” - vở nhạc kịch về Bác Hồ do Nhà hát Công an nhân dân dàn dựng. Nhà hát Kịch Việt Nam còn đem đến cho công chúng những vở kịch ngắn với những câu chuyện gần gũi, giản dị về Chủ tịch Hồ Chí Minh như “Đoàn kết là sức mạnh” “Bác Hồ và mùa xuân”, “Đôi mắt sáng”. Đặc biệt, Đài Truyền hình TP Hồ Chí Minh đã thực hiện chuỗi vở diễn có chủ đề về việc học tập làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh là: “Không thể mua chuộc”, “Người tử tế”, “Nhà đầu hẻm”, “Người thầy”, “Phòng khám miễn phí”… Nhiều đơn vị nghệ thuật địa phương cũng đã dàn dựng những tác phẩm sân khấu đáng kể với chủ đề vận dụng tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh vào sân khấu Việt Nam...

Hội thảo cũng nhấn mạnh vai trò quan trọng của diễn xuất và thiết kế sân khấu trong việc truyền tải tư tưởng Hồ Chí Minh. Các diễn viên và đạo diễn đã phát huy tối đa khả năng của mình để thể hiện sự sống động, chân thực và đáng tin cậy của nhân vật. Sân khấu được thiết kế độc đáo và tinh tế, tạo nên không gian ảo diệu để khán giả có thể đắm chìm vào câu chuyện. Tất cả các yếu tố trên nhằm phục vụ việc đưa hình ảnh Bác Hồ đến gần với khán giả một cách thuyết phục nhất. “Văn học nghệ thuật Thủ đô nói chung, sân khấu Hà Nội nói riêng, làm thế nào để đưa được tư tưởng Hồ Chí Minh vào sâu rộng trong nhân dân, cũng như đáp ứng nhu cầu của nhân dân - tiếp cận hình tượng Bác đa dạng hơn, có chiều sâu hơn, giống hơn, sống động và xúc động hơn - đó chính là trách nhiệm của các thế hệ nghệ sĩ”, NSND Trần Quốc Chiêm, Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Hà Nội khẳng định. NSND Lê Tiến Thọ, nguyên Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, nguyên Chủ tịch Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam đồng tình: “Tuy tôi sáng tác, dàn dựng, biểu diễn về hình tượng Hồ Chí Minh không nhiều, nhưng mỗi khi sáng tác, dàn dựng, biểu diễn về Người, cá nhân tôi và các nghệ sĩ của Nhà hát Tuồng Việt Nam hay Sân khấu Lệ Ngọc đều lao động sáng tạo rất nghiêm túc”.

Yêu cầu đổi mới, sáng tạo

Nhiều ý kiến đã chú trọng đến cách vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh để mang lại giá trị sáng tạo và ý nghĩa cho các tác phẩm sân khấu. Ở đây, vai trò của các văn nghệ sĩ, tác giả trẻ được nhấn mạnh. Sự góp mặt của họ trong vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào nghệ thuật sân khấu rất quan trọng và đáng kể. Dưới góc độ này, nghệ sĩ trẻ có thể đóng vai trò như là những “người kế thừa” và “truyền nhân” của tư tưởng Hồ Chí Minh trong lĩnh vực nghệ thuật sân khấu.

Hiện nay, nghệ thuật sân khấu đang được đòi hỏi khám phá những cách tiếp cận mới và thử nghiệm mới. Với tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng, các nhà hoạt động sân khấu đã đưa ra những ý tưởng mới, táo bạo và sáng tạo để truyền tải thông điệp và tạo ra những trải nghiệm tốt đẹp cho khán giả. Theo đó, chú trọng đến các giá trị nhân văn, lòng yêu nước và tinh thần đoàn kết sẽ gợi lên những cảm xúc sâu sắc mà còn truyền cảm hứng và động lực cho người xem. Cùng với đó, việc sử dụng các hình thức biểu diễn truyền thống hoặc hiện đại, kết hợp với các phương tiện như âm nhạc, ánh sáng, hình ảnh... giúp tạo ra sự gần gũi, thân thiện và thu hút đối với khán giả. Sự đổi mới, sáng tạo và tư duy phóng khoáng sẽ mang lại sự tươi mới và sức sống cho nghệ thuật sân khấu, đồng thời giúp kế thừa và truyền bá những giá trị văn hóa và lý tưởng cách mạng của Bác Hồ tới thế hệ mai sau.

Có thể bạn quan tâm

Gìn giữ di sản qua nghệ thuật đương đại

Gìn giữ di sản qua nghệ thuật đương đại

Những album của Hoàng Thùy Linh, hiệu ứng bùng nổ của “Bắc Bling” cùng nhiều sản phẩm lấy cảm hứng từ di sản truyền thống đang cho thấy nghệ thuật dân tộc chưa bao giờ lạc hậu trong đời sống đương đại. Nhiều nghệ sĩ trẻ đang nỗ lực miệt mài nhằm đưa các chất liệu truyền thống bước vào nhịp sống hiện đại. Đó không phải là sự “bắt trend”. Di sản dân tộc chưa bao giờ cần sự “giải cứu” bằng lòng thương cảm hay tiếc nuối. Thay vào đó, những giá trị này cần được thế hệ sau tiếp nhận bằng tinh thần cầu thị, học hỏi và khiêm nhường trước tiền nhân. Thời Nay xin giới thiệu chuyên đề do tác giả Lan Anh thực hiện.

Ca nương Kiều Anh.

Ca nương Kiều Anh: “Điều quan trọng không phải đưa được bao nhiêu biểu tượng”

12 tuổi, Kiều Anh đã là một ca nương triển vọng, với xuất thân trong gia đình 7 đời truyền thống ca trù. Những dự án âm nhạc của cô sau này, đều ít nhiều mang hơi thở của thứ âm nhạc đã ngấm vào máu. Cô không đo thành công bằng doanh thu hay lượt xem, mà kỳ vọng tạo ra những giá trị từ sự kế thừa văn hóa truyền thống.

Bà Quỳnh Phạm - Giám đốc Phát triển đối tác, nghệ thuật trình diễn, Trung tâm đổi mới và Bảo tồn giá trị di sản.

Không thể tiếp cận di sản bằng tâm thế vay mượn hay chiếm dụng bề mặt

“Nhìn vào bức tranh nghệ thuật hiện nay, chúng ta thấy một tín hiệu đáng mừng khi văn hóa truyền thống đang trở thành mối quan tâm của thế hệ trẻ. Rất nhiều chất liệu dân gian đã được đưa vào các sản phẩm giải trí. Tuy nhiên, nếu chúng ta chỉ coi văn hóa truyền thống như một công cụ để tạo ra các xu hướng ngắn hạn nhằm thu hút triệu view, triệu like trên mạng xã hội, thì những hiệu ứng đó sẽ trôi qua rất nhanh.

Bản thảo của nhà văn Nguyễn Thi tại Bảo tàng Văn học Việt Nam. Ảnh: HOÀNG HOA

Phía sau trang văn

Không ít độc giả hình dung nghề văn là một công việc nhẹ nhàng: Người viết ngồi trong phòng điều hòa, đợi cảm hứng tìm đến rồi đặt bút mà thành tác phẩm. Thực ra, phía sau trang văn là những đêm dài mất ngủ, là những tháng năm tích lũy kinh nghiệm sống, không ngừng học hỏi, lao động miệt mài, thể hiện ý thức trách nhiệm và bản lĩnh của mỗi người cầm bút.

Nhà văn Lê Phương Liên (giữa) cùng nhà văn Nguyễn Nhật Ánh, TS giáo dục Thụy Anh trong một cuộc giao lưu của Câu lạc bộ Đọc sách cùng con. Ảnh: QUANG HƯNG

Người đi đường dài cùng trẻ thơ

Hơn nửa thế kỷ cầm bút, nhà văn Lê Phương Liên đã đi trên con đường vun đắp cho văn học thiếu nhi Việt Nam bằng sự bền bỉ hiếm có. Từ những truyện ngắn đầu tay viết cho thiếu nhi, những năm tháng làm biên tập ở NXB Kim Đồng đến cuốn "Bạn văn của tuổi thơ" vừa ra mắt, hành trình ấy không chỉ là hành trình của một người sáng tác, mà còn là hành trình lưu giữ ký ức của văn học thiếu nhi Việt Nam.

Đến thư viện, các em được các cô tận tình chỉ dạy từng nét vẽ.

Hè trong trang sách

Đó là chủ đề được Thư viện tỉnh Lai Châu triển khai hiệu quả trong hè 2026, giúp các bạn nhỏ thoát khỏi sự lệ thuộc vào các thiết bị điện tử như: Ipas, ti vi, điện thoại…

Nhà thơ, nhạc sĩ, họa sĩ Bàng Ái Thơ đón nhận 3 cuốn sách của nữ sĩ Canada Linda Mazur.

Đặc sắc thư viện Đồi Nghệ sĩ

Ẩn mình giữa không gian thanh bình của núi rừng Yên Bài (Hà Nội), Đồi Nghệ sĩ hơn 5 năm qua đã trở thành điểm hẹn văn hóa của nhiều văn nghệ sĩ trong và ngoài nước. Chỉ mới xây dựng từ mùa xuân 2026, Thư viện Đồi Nghệ sĩ ra đời như một bước đi kết nối di sản chữ nghĩa.

Neo lại tình yêu, sự hy sinh

Neo lại tình yêu, sự hy sinh

Viết truyện cho thiếu nhi đã khó, dựng một huyền thoại vừa chân thực vừa sống động trong thế giới của những đứa trẻ càng khó hơn. Nhưng lật từng phần trong tập truyện thiếu nhi “Huyền thoại trên đồi cao” của Lệ Hằng, tôi đã thấy nhà văn thật thành công trong việc không dễ này.

Nhiều biên đạo trẻ dùng chất liệu dân gian để sáng tạo nên những hình thức biểu đạt mới. Ảnh: K.MINH

Nghệ thuật múa tăng sức mạnh mềm hội nhập

Trong nhiều cuộc thảo luận về sức mạnh văn hóa của các quốc gia, các lĩnh vực điện ảnh, âm nhạc, mỹ thuật hay thời trang thường được xem là những lĩnh vực có khả năng lan tỏa mạnh mẽ. Tuy nhiên, ở một góc nhìn khác, nghệ thuật múa - đặc biệt là múa dân tộc đang âm thầm trở thành một trong những phương tiện biểu đạt hiệu quả của sức mạnh mềm văn hóa.

Nồng nhiệt cuối hè

Nồng nhiệt cuối hè

Bước vào những ngày nghỉ cuối hè của giới học sinh, sinh viên, tuy cơn nắng nóng bất thường vừa trở lại, nhưng cùng với đó, là hàng loạt sự kiện văn hóa biểu hiện qua võ… và vẽ thật tưng bừng.

Tái hiện lễ cưới Nam Bộ truyền thống tại chương trình "Kết duyên tơ hồng".

Tái hiện lễ cưới Nam Bộ xưa

Thân nghinh - một nghi lễ quan trọng trong đám cưới Nam Bộ truyền thống - vừa được tái hiện trọn vẹn tại sự kiện văn hóa “Kết duyên tơ hồng”. Điều đặc biệt là cả ban tổ chức lẫn khách tham dự đa phần là người trẻ. Họ cùng nhau trải nghiệm nét độc đáo của lễ cưới xưa thông qua chuỗi hoạt động giàu ý nghĩa.

Màn trình diễn tại Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026 thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước.

Dọn đường đưa văn hóa vào kinh tế sáng tạo

Hiện nay, sức hấp dẫn của các sản phẩm văn hóa phần lớn được quyết định bởi năng lực sáng tạo, sản xuất và phân phối sản phẩm. Để văn hóa có sức sống bền vững và lan tỏa, Việt Nam cần phát triển hệ sinh thái sáng tạo một cách tương xứng.

Tình thương trên mạng

Gần đây, tôi theo dõi một nhóm Facebook chuyên cho tặng đồ miễn phí ở Hà Nội, thành viên đâu đó hơn 200 nghìn người. Nhóm có nguyên tắc khá đơn giản rằng cho đồ, xin đồ, có thể xin việc, nhưng không xin tiền, cho tiền. Nhờ thế, câu chuyện vẫn còn giữ được chút trong trẻo của việc một người thừa cái gì đó và một người khác vừa hay đang thiếu.

Triển lãm “Địa tầng ký ức" vào ngày khai mạc.

Cuộc đối thoại giữa đất và ánh sáng

Các tác phẩm trong triển lãm “Địa tầng ký ức”, diễn ra tại Bảo tàng nghệ thuật Quang San, TP Hồ Chí Minh từ ngày 24/7 đến 23/8 được họa sĩ Vũ Đức Hiếu (Hiếu Mường) bày chung với đồng nghiệp, được chắt lọc từ quá trình nghiên cứu và thực hành nghệ thuật của anh hơn hai mươi năm.

Ban Chấp hành khóa X ra mắt đại hội.

Chờ gỡ mối buộc cho sân khấu vươn mình

Mở đầu cho chuỗi đại hội các hội văn học, nghệ thuật nhiệm kỳ mới sắp lần lượt diễn ra, Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam lần thứ X, nhiệm kỳ 2026-2031 vừa gióng lên những khó khăn, bất cập với đời sống sân khấu và một phần cũng là của đời sống văn học, nghệ thuật. Thời Nay chia sẻ một số nhìn nhận thẳng thắn và kỳ vọng phát đi từ đại hội.

Vợ chồng nhà thơ Vũ Cao.

Nhà thơ Vũ Cao thực hành văn nghệ

LTS: Gần đây, dư luận xã hội quan tâm bàn luận nhiều về nhà văn, nghề văn, công việc cầm bút, cả những vấn đề nhân cách, đạo đức, quan hệ xã hội, tinh thần lao động nghề nghiệp, ý thức dấn thân, cống hiến… Với nhiều góc nhìn khác nhau và những ý kiến đa chiều, có sự ghi nhận, tôn vinh, nhưng cũng có cả những băn khoăn, những đánh giá chưa đầy đủ hoặc thái độ coi thường…

Bày tranh kể niềm hạnh phúc với Việt Nam

Bày tranh kể niềm hạnh phúc với Việt Nam

Họa sĩ Lester, hội viên Hội Nhà văn Anh Quốc, từng có nhiều triển lãm tại Vương quốc Anh. Chiều qua 2/8 tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam (Hà Nội), đã diễn ra lễ khai mạc triển lãm “Việt Nam - Niềm đam mê khám phá” của anh.