Lần đầu tiên trên thế giới: Thận được nuôi cấy bằng tế bào người trong phôi lợn

Lần đầu tiên trên thế giới, các nhà khoa học Trung Quốc đã thành công trong việc nuôi cấy thận chứa tế bào người trong phôi lợn. Công nghệ này một ngày nào đó có thể giúp giải quyết tình trạng thiếu nội tạng hiến tặng.
Thận được nuôi cấy bằng tế bào người trong phôi lợn. Ảnh: Tạp chí Cell Stem Cell.
Thận được nuôi cấy bằng tế bào người trong phôi lợn. Ảnh: Tạp chí Cell Stem Cell.

Nhưng các chuyên gia cho biết, sự phát triển này, được mô tả trong một nghiên cứu trên tạp chí Cell Stem Cell hôm 7/9, đặt ra các vấn đề về đạo đức, đặc biệt là khi một số tế bào của con người cũng được tìm thấy trong não lợn.

Bước đột phá trong sử dụng lợn làm lồng ấp để phát triển nội tạng người

Các nhà nghiên cứu từ Viện Y sinh và Sức khỏe Quảng Châu, Trung Quốc tập trung vào thận vì chúng là một trong những cơ quan phát triển đầu tiên và được cấy ghép phổ biến nhất cho con người trong y học.

Tác giả chính, Tiến sĩ Liangxue Lai cho biết: “Nội tạng của chuột nâu đã được tạo ra ở chuột nhắt và nội tạng của chuột nhắt cũng đã được tạo ra ở chuột nâu, nhưng những nỗ lực trước đây để phát triển nội tạng người ở lợn đã không thành công”.

“Phương pháp tiếp cận của chúng tôi cải thiện sự tích hợp của tế bào người vào các mô nhận và cho phép chúng tôi phát triển các cơ quan của con người ở lợn”, ông nói.

Đây là một cách tiếp cận khác với những đột phá nổi bật gần đây ở Mỹ, nơi thận lợn biến đổi gene và thậm chí cả tim lợn đã được ghép vào bên trong con người.

Ông Dusko Ilic, giáo sư khoa học tế bào gốc tại Đại học King's College London, người không tham gia nghiên cứu cho biết, bài báo mới "mô tả các bước tiên phong trong cách tiếp cận mới đối với kỹ thuật sinh học nội tạng sử dụng lợn làm lồng ấp để phát triển và nuôi dưỡng các bộ phận của con người".

Giáo sư Ilic cảnh báo, sẽ có nhiều thách thức để biến thí nghiệm thành một giải pháp khả thi, nhưng “tuy nhiên, chiến lược nghiên cứu hấp dẫn này cần được khám phá thêm”.

Chỉnh sửa gene để tế bào người phát triển trong phôi lợn

Một thách thức lớn trong việc tạo ra các giống lai như vậy là tế bào lợn vượt trội so với tế bào người.

Để vượt qua những trở ngại, nhóm nghiên cứu đã sử dụng phương pháp chỉnh sửa gene CRISPR để xóa hai gene cần thiết cho thận hình thành bên trong phôi lợn, tạo ra cái gọi là "ngách".

Sau đó, họ bổ sung thêm các tế bào gốc đa năng của con người được chuẩn bị đặc biệt, những tế bào có tiềm năng phát triển thành bất kỳ loại tế bào nào lấp đầy khoảng trống.

Trước khi cấy phôi vào lợn nái, họ nuôi chúng trong ống nghiệm chứa chất nuôi dưỡng cả tế bào người và lợn.

Tổng cộng, họ đã chuyển 1.820 phôi vào 13 "bà mẹ thay thế". Việc mang thai được chấm dứt ở ngày thứ 25 và 28 để đánh giá thử nghiệm đã diễn ra như thế nào.

Tế bào thận nhân tạo (huỳnh quang đỏ) bên trong phôi bên cạnh những phôi lợn thông thường. Ảnh: Tạp chí Cell Stem Cell.

Tế bào thận nhân tạo (huỳnh quang đỏ) bên trong phôi bên cạnh những phôi lợn thông thường. Ảnh: Tạp chí Cell Stem Cell.

Năm phôi được chọn để phân tích được phát hiện có thận bình thường về chức năng trong giai đoạn phát triển, bắt đầu phát triển niệu quản và cuối cùng sẽ nối chúng với bàng quang. Chúng chứa từ 50 đến 60% tế bào của con người.

Nghiên cứu sinnh tiến sĩ Zhen Dai, đồng tác giả cho biết: “Chúng tôi phát hiện ra rằng nếu bạn tạo ra một khoảng trống trong phôi lợn thì các tế bào của con người sẽ tự nhiên đi vào những không gian này”.

"Chúng tôi chỉ thấy rất ít tế bào thần kinh của con người trong não và tủy sống và không có tế bào nào của con người ở vùng sinh dục", anh cho biết.

Ngăn chặn sự xâm lấn của tế bào người vào mô sinh sản được coi là rất quan trọng, vì nếu không sẽ có nguy cơ tạo ra các giống lai giữa người và lợn một cách không kiểm soát được.

Ông Darius Widera, Giáo sư sinh học tế bào gốc tại Đại học Reading cho biết, sự hiện diện của bất kỳ tế bào người nào trong não lợn vẫn gây lo ngại.

Ông nói thêm : “Mặc dù phương pháp này là một cột mốc rõ ràng và là nỗ lực thành công đầu tiên nhằm phát triển toàn bộ cơ quan chứa tế bào người ở lợn, nhưng tỷ lệ tế bào người trong thận được tạo ra vẫn chưa đủ cao”.

Về lâu dài, nhóm nghiên cứu muốn tối ưu hóa công nghệ của họ để sử dụng trong cấy ghép nội tạng cho người, nhưng thừa nhận rằng nó vẫn chưa sẵn sàng.

Một hạn chế quan trọng là thận có tế bào mạch máu có nguồn gốc từ lợn, có thể gây đào thải nếu được cấy vào người.

Tuy nhiên, các nhà khoa học có kế hoạch tiếp tục và cho phép thận phát triển trong thời gian dài hơn.

Họ cũng đang nghiên cứu phát triển các cơ quan khác của con người ở lợn như tim và tuyến tụy.

Có thể bạn quan tâm

Ngày hội Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo thành phố Đà Nẵng - SURF 2026. (Ảnh: THANH TÂM)

Đà Nẵng: Xây dựng Đề án Truyền thông khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Ngày 10/10, Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Đà Nẵng phối hợp Trung tâm Hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Đà Nẵng tổ chức Hội thảo “Góp ý xây dựng Đề án Truyền thông khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trên địa bàn thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2026-2030”.

Giới thiệu Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số tới các đại biểu tham dự sự kiện chào mừng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026 do Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức. (Ảnh: Hà Linh)

Đẩy nhanh triển khai Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số

Bộ Khoa học và Công nghệ đang khẩn trương triển khai các nhiệm vụ đưa Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số vào thực tiễn. Qua đó, bảo đảm sự thống nhất trong xây dựng, vận hành các hệ thống số, tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu, khắc phục đầu tư phân tán, trùng lặp, góp phần nâng cao hiệu quả chuyển đổi số quốc gia. 

"Hiến kế" sẽ là không gian tương tác, giúp tất cả các ý kiến đóng góp hay, mang tính xây dựng của người dân được chính quyền trân trọng tiếp nhận. (Ảnh: Ng. Hiếu)

Lắng nghe dân, đồng hành cùng doanh nghiệp, mở lối thu hút đầu tư

Hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia và Ngày Doanh nhân Việt Nam, thành phố Huế đưa vào vận hành ba nền tảng số trên Hue-S, mở thêm kênh tiếp nhận hiến kế, giải quyết kiến nghị doanh nghiệp và công khai thông tin dự án đầu tư, hướng đến chính quyền kiến tạo, phục vụ, minh bạch và hiệu quả.

Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long cùng các đại biểu thực hiện nghi thức bấm nút ra mắt nền tảng ứng dụng chuyển đổi số cấp xã. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ)

Khơi thông nguồn lực, thúc đẩy chuyển đổi số

Chuyển đổi số ngày càng trở thành yếu tố then chốt quyết định năng lực cạnh tranh và khả năng thích ứng của doanh nghiệp. Vì vậy, tạo lập môi trường thuận lợi, kết nối nguồn lực và tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, hạ tầng, dữ liệu là điều kiện quan trọng để chuyển đổi số tạo sức bật mới cho doanh nghiệp.

Các đại biểu tham quan gian hàng trưng bày sản phẩm chuyển đổi số tại sự kiện chào mừng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026 do Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức. (Ảnh: Hà Linh)

Đổi mới cách hỗ trợ địa phương chuyển đổi số

Năm 2027, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ đổi mới cách hỗ trợ địa phương chuyển đổi số, tập trung giải quyết các bài toán cụ thể của người dân và doanh nghiệp. Những mô hình triển khai thành công sẽ được nhân rộng.

Việt Nam đang đặt mục tiêu nâng cao năng lực tự chủ và làm chủ các công nghệ chiến lược, trong đó có AI. (Ảnh thiết kế có sự hỗ trợ của AI)

Từ xuất khẩu phần mềm đến làm chủ AI: Cần thêm những người dám dấn thân

Từ một quốc gia từng chủ yếu tiếp nhận và ứng dụng công nghệ, Việt Nam đang đặt mục tiêu nâng cao năng lực tự chủ và làm chủ các công nghệ chiến lược. Trong định hướng đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhiều lần nhấn mạnh yêu cầu phát triển công nghệ lõi, đề cao tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám đột phá.

Báo cáo phát triển bền vững 2025-2026 ghi nhận khoảng 81% nhân viên toàn cầu sử dụng AI hằng ngày. (Ảnh: CTV)

Đầu tư vào kỹ năng và AI có trách nhiệm để xây dựng lực lượng lao động bền vững

Báo cáo phát triển bền vững 2025-2026 của ManpowerGroup (có chi nhánh tại Việt Nam) ghi nhận khoảng 81% nhân viên toàn cầu sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hằng ngày, mức giảm 24% tổng lượng phát thải khí nhà kính so với năm 2019 cùng những kết quả mới về phát triển kỹ năng, quy trình tuyển dụng ứng dụng AI.

Đồng chí Nguyễn Hồng Diên, Phó Chủ tịch Quốc hội phát biểu trong chuyến thăm Viettel Tanzania. (Ảnh đơn vị cung cấp)

Halotel 5G thúc đẩy số hóa và hợp tác Việt Nam-Tanzania

Làm việc với Viettel Tanzania (thương hiệu Halotel) trong khuôn khổ chương trình tham dự Đại hội đồng Liên minh Nghị viện Thế giới lần thứ 153 (IPU-153) và các hoạt động song phương tại Tanzania, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đánh giá cao năng lực hạ tầng và bước tiến công nghệ của doanh nghiệp.

Các tập đoàn, doanh nghiệp Việt Nam như Viettel, FPT, CMC, VNPT, MISA đã chủ động đầu tư mạnh vào AI, triển khai trợ lý ảo, nền tảng phân tích dữ liệu, y tế số, tài chính và logistics thông minh.

Sử dụng AI an toàn, hiệu quả

Việt Nam đã và đang trở thành một quốc gia có số lượng người sử dụng AI ngày càng lớn, cả trong cuộc sống và công việc. Thị trường trong nước ghi nhận mức cải thiện năng suất rõ nét nhờ tác động của AI. Lợi ích của AI ngày càng nổi bật và trở nên thông dụng.