Ca ghép tim lợn chỉnh sửa gene vào cơ thể người đầu tiên trên thế giới

Các bác sĩ Mỹ mới đây đã cấy ghép quả tim lợn được chỉnh sửa gene cho một người đàn ông mắc bệnh tim giai đoạn cuối. Điều kỳ diệu đã xảy ra, bệnh nhân đang hồi phục tốt 3 ngày sau ca phẫu thuật.  

Ca cấy ghép tim lợn cho ông David Bennett diễn ra vào ngày 7/1, tại Baltimore, bang Maryland. (Ảnh do Trung tâm y tế Đại học Maryland cung cấp)
Ca cấy ghép tim lợn cho ông David Bennett diễn ra vào ngày 7/1, tại Baltimore, bang Maryland. (Ảnh do Trung tâm y tế Đại học Maryland cung cấp)

Cơ hội cuối cùng để được sống

Đối với bệnh nhân David Bennett (57 tuổi, bang Maryland), ca cấy ghép này là lựa chọn cuối cùng khi bệnh tim của ông đang trong giai đoạn cuối. 

Theo thông cáo của Trung tâm y tế Đại học Maryland, 1 ngày trước khi trải qua ca phẫu thuật, ông Bennett cho biết: "Hoặc là chết hoặc là thực hiện ca cấy ghép này. Tôi muốn sống. Tôi biết cơ hội thành công rất ít ỏi, nhưng đây là lựa chọn cuối cùng của tôi". 

Nhóm bác sĩ của Trung tâm y tế Đại học Maryland đã thực hiện ca phẫu thuật phức tạp này. Đây là một trong những ca phẫu thuật đầu tiên nhằm chứng minh tính khả thi của việc cấy ghép tim lợn sang người - lĩnh vực có thể được thực hiện nhờ các công cụ chỉnh sửa gene mới. Nếu được chứng minh là thành công, các nhà khoa học hy vọng rằng nội tạng lợn có thể giúp giảm tình trạng thiếu tạng hiến tặng để cứu người. 

Trong quả tim được đưa vào cơ thể ông Bennett, 3 gene liên quan đến đào thải nội tạng đã được loại bỏ và 6 gene liên quan đến chấp nhận miễn dịch được đưa vào bộ gene lợn. Các nhà khoa học cũng xóa 1 gene để ngăn mô tim lợn phát triển quá mức sau khi cấy ghép.

Revivicor, công ty chuyên về y học tái tạo có trụ sở tại Blacksburg, bang Virginia, Mỹ, đã cung cấp quả tim lợn được chỉnh sửa gene để cấy ghép vào cơ thể ông Bennett. Vào buổi sáng tiến hành ca phẫu thuật, nhóm thực hiện cấy ghép nội tạng đã lấy quả tim và đặt vào thiết bị đặc biệt để duy trì hoạt động của nó cho đến lúc ca phẫu thuật diễn ra.

Ngày 10/1, tức là 3 ngày sau ca phẫu thuật, ông Bennett đã tự thở nhưng vẫn cần đến sự hỗ trợ của máy tim-phổi. Những tuần sắp tới sẽ là giai đoạn quan trọng đối với sự phục hồi của bệnh nhân, các bác sĩ vẫn đang sát sao theo dõi quả tim mới của ông. 

ghép -0

Ông Bennett chụp ảnh cùng bác sĩ Bartley P. Griffith trước khi bước vào ca phẫu thuật kéo dài 7 giờ. (Ảnh: Trung tâm y tế Đại học Maryland)

Để tiến hành ca phẫu thuật mang tính chất thí nghiệm này, Trung tâm y tế Đại học Maryland đã được Cơ quan Quản lý thực phẩm và dược phẩm của Mỹ (FDA) cấp phép khẩn cấp vào đúng đêm đón năm mới 2022 thông qua chương trình sử dụng đặc cách. 

"FDA đã dùng dữ liệu của chúng tôi và dữ liệu về lợn thí nghiệm để cấp phép cấy ghép trên cơ thể bệnh nhân mắc bệnh tim giai đoạn cuối - người không còn lựa chọn điều trị nào khác", Tiến sĩ Muhammad Mohiuddin, người đứng đầu chương trình cấy ghép nội tạng động vật sang cơ thể người của Đại học Maryland nói. 

Bước tiến lớn trong lĩnh vực ghép tạng động vật sang người 

Dù còn quá sớm để chắc chắn ca phẫu thuật có thật sự thành công hay không, nhưng ca ghép tạng này đã đánh dấu một bước tiến trong hành trình kéo dài hàng thập kỷ nhằm tìm ra cách sử dụng nội tạng động vật để thực hiện những ca cấy ghép có thể cứu sống con người.

Các bác sĩ tại Trung tâm y tế Đại học Maryland cho rằng, ca cấy ghép này cho thấy tim của động vật đã được chỉnh sửa gene có thể hoạt động trong cơ thể con người mà không bị đào thải ngay lập tức. 

“Đây là cuộc phẫu thuật mang tính đột phá, nó đưa chúng tôi tiến một bước gần hơn đến việc giải quyết cuộc khủng hoảng thiếu nội tạng... Chúng tôi đang tiến hành một cách thận trọng nhưng cũng lạc quan rằng ca phẫu thuật (ghép tim lợn vào cơ thể người) sẽ mang đến một lựa chọn quan trọng khác cho bệnh nhân trong tương lai”, Tiến sĩ Bartley Griffith, người thực hiện ca phẫu thuật cấy ghép nêu trên cho biết trong một tuyên bố.

Từ lâu, lợn đã là nguồn cấy ghép tiềm năng do nội tạng của chúng rất giống nội tạng của con người. Thí dụ, một quả tim lợn tại thời điểm giết mổ có kích thước gần bằng tim người trưởng thành. Các bộ phận khác của lợn như thận, gan, phổi... cũng đang được nghiên cứu để cấy ghép vào cơ thể người. 

Van tim lợn cũng đã được cấy ghép thành công vào cơ thể người trong nhiều thập kỷ. Con trai ông Bennett cho biết, ông đã trải qua ca ghép tạng như vậy khoảng 10 năm trước. 

Trước đây, các nỗ lực cấy ghép từ lợn sang người đã thất bại nhiều lần do sự khác biệt trong gene gây ra sự đào thải hoặc virus gây nguy cơ lây nhiễm. Các nhà khoa học đã giải quyết vấn đề đó bằng cách chỉnh sửa những gene có thể gây nguy hại.

Theo trang organdonor.gov, khoảng 110 nghìn người Mỹ đang chờ được ghép tạng và mỗi năm nước này ghi nhận hơn 6.000 bệnh nhân qua đời trước khi được ghép tạng.

Có thể bạn quan tâm

Các nhà khoa học tại Triển lãm quốc tế về Điều khiển và Tự động hóa lần thứ 8. (Ảnh: HỘI TỰ ĐỘNG HÓA)

Trí thức và nhiệm vụ truyền thông khoa học

Thời gian qua, hoạt động truyền thông, phổ biến kiến thức của đội ngũ trí thức khoa học được triển khai rộng khắp, đạt những kết quả tích cực. Tuy nhiên, công tác truyền thông, phổ biến kiến thức đòi hỏi cách làm mới chuyên nghiệp và hiệu quả hơn.

Các diễn giả khởi động chương trình. (Ảnh: Ban tổ chức)

Kết nối đổi mới sáng tạo Việt Nam-Hàn Quốc

Lần đầu tiên, Tập đoàn tài chính Shinhan (Shinhan Financial Group – SFG) tổ chức chương trình Demo Day 2026 tại Thành phố Hồ Chí Minh. Sự kiện thuộc khuôn khổ của hai chương trình thường niên Global Shinhan InnoBoost và Shinhan Global X-Change được tổ chức chung, quy tụ 28 startup công nghệ đến từ Việt Nam và Hàn Quốc.

Các công ty công nghệ trưng bày các giải pháp chuyển đổi số tại Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: CTV)

Chuyển đổi số thực chất, nâng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp

Thành phố Hồ Chí Minh xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa là chủ thể, lực lượng nòng cốt trong ứng dụng công nghệ, đổi mới phương thức sản xuất, kinh doanh. Vì vậy, thúc đẩy chuyển đổi số trong khu vực doanh nghiệp này là nhiệm vụ trọng tâm nhằm tạo động lực đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế thành phố.

VNPT đã triển khai hỗ trợ khách hàng chuyển đổi sim 4G (Ảnh: VNPT)

Tắt sóng 2G: Chuyển người dùng trước khi tắt mạng

Ngày 15/9, những kết nối 2G cuối cùng theo lộ trình được chuyển sang các thế hệ công nghệ mới, khép lại quá trình đã được các nhà mạng chuẩn bị trong nhiều năm. Với VNPT, công việc bắt đầu từ năm 2021 và bài toán không chỉ nằm ở việc nâng cấp mạng lưới, mà còn ở việc đưa người dùng sang công nghệ mới trước khi 2G rời mạng.

Đại diện lãnh đạo các đơn vị ký và chứng kiến ký ghi nhớ hợp tác. (Ảnh: XUÂN KỲ)

Hợp tác, chuyển giao, thương mại hóa kết quả nghiên cứu, hướng đến những giá trị bền vững

Ngày 18/9, tại Hà Nội, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam phối hợp cùng Công ty Cổ phần Dược phẩm Bến Tre, Trường đại học Quang Trung, Công ty Cổ phần Bệnh viện đa khoa quốc tế Huế và Bệnh viện Việt Mỹ Phú Yên - Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Dược Phú Yên tổ chức Lễ ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược.

Một hội thảo phổ biến, nâng cao nhận thức về các quy định bảo vệ dữ liệu cá nhân cho doanh nghiệp.

Siết xử lý vi phạm trên không gian mạng

Từ 19/8/2026, Nghị định số 330/2026/NĐ-CP có hiệu lực, bổ sung chế tài xử phạt vi phạm hành chính về an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Người vi phạm có thể bị phạt tiền, đình chỉ hoạt động, tịch thu phương tiện, thu hồi dữ liệu và buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp. Nếu có dấu hiệu tội phạm sẽ xem xét xử lý hình sự.

Người dân cần kiểm tra kỹ tính pháp lý của nền tảng trước khi tham gia đầu tư tiền mã hóa.

Bẫy đầu tư tiền mã hóa trên mạng

Những lời mời đầu tư “việc nhẹ, sinh lời khủng”, có chuyên gia “bắn lệnh, bao lãi, bao lỗ” có thể là cạm bẫy công nghệ cao nhằm chiếm đoạt tài sản. Người dân cần nhận diện sớm dấu hiệu bất thường, bảo vệ thông tin cá nhân và nhanh chóng trình báo cơ quan Công an khi nghi ngờ bị lừa đảo.

Để chủ động phòng tránh, người dân không chuyển tiền vào tài khoản cá nhân khi chưa xác minh, không quét mã QR từ nguồn không rõ ràng.

Mạo danh trường học thu học phí, đặt hàng doanh nghiệp

Khi các cơ sở giáo dục trên cả nước bước vào năm học mới, cũng là lúc các đối tượng lừa đảo sử dụng công nghệ cao gia tăng hoạt động với nhiều thủ đoạn tinh vi. Không chỉ nhắm đến học sinh, sinh viên và phụ huynh, các đối tượng còn lợi dụng danh nghĩa của trường học để lừa đảo doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh nhằm chiếm đoạt tài sản.

Công an xã An Khánh, thành phố Hà Nội hướng dẫn người dân tích hợp tài khoản an sinh xã hội trên VNeID.

Chuẩn hóa, liên thông dữ liệu quốc gia

Thời gian qua, nhiều dịch vụ công được đưa lên môi trường số, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt mức cao, nhưng phía sau giao diện số vẫn còn khâu xử lý thủ công, yêu cầu hồ sơ giấy... 

Ông Nguyễn Anh Tuấn, chủ nhiệm đề tài “Bảo tồn và sử dụng bền vững nguồn gen bò tót lai F1 giữa bò cái nhà và bò tót đực giai đoạn 2021-2025” chăm sóc những cá thể bò tót lai tại Vườn Quốc gia Núi Chúa-Phước Bình, tỉnh Khánh Hòa. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Bò tót lai ở Phước Bình: Dấu ấn đặc biệt trong bộ nhiễm sắc thể

Trong những đàn bò của người dân vùng đệm Vườn Quốc gia Phước Bình, tỉnh Khánh Hòa, từng xuất hiện những cá thể mang vóc dáng, màu lông và tập tính khác biệt rõ rệt so với bò nhà. Qua nghiên cứu hình thái và phân tích di truyền, các nhà khoa học xác định một số cá thể là con lai thế hệ thứ nhất (F1) giữa bò tót đực và bò nhà.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân làm việc với lãnh đạo Tập đoàn AFK Sistema. (Ảnh: Lưu Quý)

Bộ trưởng Vũ Hải Quân: Hợp tác công nghệ cần gắn với nghiên cứu, phát triển và đào tạo nhân lực

Trước đề xuất hợp tác của AFK Sistema trong các lĩnh vực công nghệ vệ tinh, UAV và Hydrogen, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho rằng hợp tác quốc tế không chỉ hướng tới đầu tư, kinh doanh mà cần gắn với nghiên cứu, phát triển công nghệ, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực.

UAV đưa vào vận chuyển bưu kiện qua biển. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ)

Bưu kiện “bay” qua biển và bước chuyển của bưu chính số

UAV đã được đưa vào vận chuyển bưu kiện qua biển, robot tự hành bước vào giao nhận, trong khi dữ liệu kết nối toàn bộ hành trình. Công nghệ đang mở ra cách vận hành mới cho ngành bưu chính và đặt ra yêu cầu về một hành lang pháp lý đủ linh hoạt cho những phương thức chưa từng có.