Lâm Đồng sau 50 năm: Tháng tư nơi vùng đất anh hùng

Tháng tư, nam Tây Nguyên nắng mênh mang, mùa cà-phê đơm trái, mùa của những đàn chim c’rao sải cánh bay về. Trên những cung đường nhựa thay màu những con đường đất đỏ lượn vòng cao nguyên, chúng tôi trở về với những buôn làng là chiến khu xưa, những “cái nôi” nuôi dưỡng phong trào đấu tranh cách mạng tại Lâm Đồng, để được sống lại ký ức hào hùng cách đây tròn nửa thế kỷ và ngắm nhìn kỳ tích của sự đổi thay trên vùng đất nam Tây Nguyên anh hùng.
Sắc màu nông thôn mới dưới chân núi Bidoup, huyện Lạc Dương, tỉnh Lâm Đồng.
Sắc màu nông thôn mới dưới chân núi Bidoup, huyện Lạc Dương, tỉnh Lâm Đồng.

Lâm Đồng, với lịch sử đấu tranh anh hùng, đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển, đổi thay. Những vùng căn cứ và chiến khu xưa nhuốm màu cỏ cháy giờ đang chuyển mình mạnh mẽ; những thôn, buôn giờ đã “dệt” những miền xanh thanh bình.

Ký ức hào hùng

Trong ngôi nhà khang trang bên suối Đạ Kơi, già làng, cựu du kích K’Sáu đón chúng tôi với nụ cười đôn hậu. Dù đã qua 76 mùa rẫy, nhưng giọng nói của già vẫn chắc nịch như cây rừng: “Cách mạng về, cán bộ và Bộ đội Cụ Hồ về, người Mạ ở Lộc Lâm như gặp ánh sáng mặt trời. Từ đó, dân làng chỉ nghe theo lời Đảng, lời Bác xây dựng lực lượng, dũng cảm chiến đấu bảo vệ buôn làng”.

Xã Lộc Lâm có gần 3.000 người sinh sống, chủ yếu là dân tộc Mạ với hơn 83% dân số. Năm 1978, Lộc Lâm vinh dự được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ngược dòng ký ức, già K’Sáu kể, thời kháng chiến, các xã Lộc Bắc, Lộc Nam, Lộc Lâm đã phát động các phong trào “năm thi đua”, “bốn nhất” trong thanh niên, thực hiện chống càn để bảo vệ căn cứ, chống biệt kích, bắn máy bay địch, bổ sung lực lượng cho các đơn vị vũ trang…

Thời đó, cả xã Lộc Lâm chỉ hơn 300 người, nhưng có khoảng 80 người Mạ ở các buôn làng tham gia quân giải phóng, các cơ quan kháng chiến và tham gia bảo vệ căn cứ, tải đạn, lương thực phục vụ chiến đấu và đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ vùng căn cứ kháng chiến của tỉnh Lâm Đồng, đầu mối trên tuyến hành lang đông-tây của chiến trường miền nam.

Với vị trí quan trọng, Lộc Lâm trở thành vùng chiến địa ác liệt. Quân và dân Lộc Lâm đã tham gia 93 trận đánh, diệt 370 tên địch, bắn rơi sáu máy bay. “Hàng chục người con Lộc Lâm đã anh dũng ngã xuống để có ngày đất nước thống nhất và buôn làng có cuộc sống yên bình hôm nay”, cựu du kích K’Sáu chia sẻ.

Chiều, dừng ở lưng chừng núi, có thể bao quát diện mạo mới của xã anh hùng Đinh Trang Thượng, huyện Di Linh, tỉnh Lâm Đồng với những buôn làng bình yên, những vườn cà-phê, cây ăn trái mát xanh.

“Chuyện xưa đánh giặc bảo vệ buôn làng nhiều lắm, phải kể thâu đêm suốt sáng như hát kể yal yau mới hết. Trong kháng chiến chống Mỹ, xã 5 - tên cũ của Đinh Trang Thượng, là vùng chiến lược quan trọng nên thường diễn ra các cuộc giao tranh kéo dài đến mùa xuân năm 1975”, nguyên Bí thư Đảng ủy xã K’Brền đón chúng tôi bằng câu chuyện ký ức.

Thời đó, xã 5 có khoảng 350 người, nhưng có đến 29 liệt sĩ, 7 thương, bệnh binh; 33 gia đình được tặng thưởng huân chương, huy chương kháng chiến, 1 Mẹ Việt Nam Anh hùng.

Nhấp ngụm nước suối mát lành, ông K’Brền kể, theo bước chân cha anh, năm 1961, ông đã bám rừng làm cách mạng; đến đầu năm 1968, ông vinh dự là Bộ đội Cụ Hồ. “Mỗi lần nhìn lại những tấm huân chương cao quý được Nhà nước trao tặng, mình lại nhớ những đồng đội năm xưa đã hòa dòng máu anh hùng trong lòng đất mẹ”, ông K’Brền xúc động.

Trên cung đường nối phố hoa Đà Lạt và phố biển Nha Trang, chúng tôi đến xã Đạ Chais, huyện Lạc Dương, tỉnh Lâm Đồng để nghe kể chuyện kháng chiến. Trong nếp nhà truyền thống, khi nhắc lại chuyện xưa, cựu chiến binh, già làng Ha Tam như bắt được mạch nguồn, già bảo, thời kháng chiến, tất cả bà con ở các buôn làng Đồng Mang, Đạ Tro, Đưng K’Si, KLong KLăn đều nhất tề theo cách mạng, tham gia kháng chiến.

Con gái, con trai biết cầm con dao là biết vót chông; lớn hơn thì cầm súng vào du kích hoặc vào bộ đội; người già thì lên nương trồng tỉa để lấy lương thực nuôi quân.

Ông kể: “Đồng bào mình một lòng theo Đảng, theo cách mạng để bảo vệ buôn làng, không sợ gì đâu. 18 tuổi mình làm giao liên, sau hai năm thì xung phong đi tải đạn. Ngày đó, máy bay địch ném bom vùng này dữ lắm, mình may mắn sống sót, nhưng vùng này nhiều người đã ngã xuống…”.

Sáng tươi những vùng quê cách mạng

Thời binh lửa đã lùi vào dĩ vãng, lịch sử đã khắc ghi. Lộc Lâm hôm nay là những buôn làng người Mạ bình yên, tươi mới, được bao bọc bởi những cánh rừng già và dòng Đạ Kơi mát lành.

Tinh thần kháng chiến xưa đã hòa vào tinh thần đoàn kết, chung sức xây dựng buôn làng no ấm, tươi đẹp hôm nay trên vùng đất anh hùng và kỳ tích đã đến khi Lộc Lâm đạt xã nông thôn mới.

Cách đây 15 năm, tỷ lệ hộ nghèo của xã chiếm tới 47,6%, nay giảm còn 3,4%; nhà cửa của người dân đã đàng hoàng hơn, đời sống được nâng cao. “Ngắm nhìn sự đổi thay từng ngày của vùng đất quê hương mình rất tự hào. Rồi đây, Lộc Lâm tiếp tục phát huy truyền thống anh hùng, sẽ phát triển xanh như rừng núi nghĩa tình”, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Lộc Lâm K’Giáp tin tưởng.

Từng là xã được liệt vào danh sách đặc biệt khó khăn của tỉnh Lâm Đồng, nhưng giờ đây Đinh Trang Thượng đã khoác lên mình một màu xanh tươi mới của sự thanh bình và ấm no. “Chuyện xưa không kể hết đâu, giờ phải nói chuyện phát triển; cơm ngon, áo đẹp; chuyện con cái học đại học…”, cựu chiến binh K’Pố khảng khái.

Dù có tỷ lệ thương tật 61%, song, già K’Pố vẫn cùng dân làng chung tay phát triển kinh tế. “Mình là Bộ đội Cụ Hồ, sống ở đất anh hùng, mình phải làm gương. Gia đình mình có 3,5ha đất, mình trồng cà-phê, tiêu, rồi chăn nuôi, không để đất “chết”... Năm vừa rồi, gia đình mình có thu nhập hơn 700 triệu đồng, cũng đáng để bà con học hỏi, làm theo và nâng cao đời sống. Bác Hồ nói “dân giàu, nước mạnh” mà”, già K’Pố cười mãn nguyện.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Đinh Trang Thượng K’Sor Huân chia sẻ, bây giờ trên địa bàn xã có rất nhiều gia đình triển khai mô hình sản xuất và có thu nhập như già K’Pố, góp phần nâng mức thu nhập bình quân đầu người của xã lên 47 triệu đồng. “Những con đường đất đỏ mưa lầy, nắng bụi đã lùi vào quá khứ... Xã anh hùng giờ là diện mạo nông thôn mới tươi đẹp”, ông K’Sor Huân tự hào.

Đạ Chais cũng thế, từ khi có Quốc lộ 27C ngang qua đã tạo cho vùng đất anh hùng này thế phát triển mới. “Đạ Chais giờ là xã nông thôn mới, đời sống nhân dân đã khá hơn rất nhiều”, cựu chiến binh, già làng Ha Nhưng cho biết.

“Phát huy truyền thống hào hùng của cha ông, lớp trẻ chúng tôi luôn phát huy tinh thần xung kích, giúp nhau và hỗ trợ dân làng cùng phát triển kinh tế. Xã đang xây dựng nông thôn mới nâng cao, thu nhập bình quân đầu người đạt 61 triệu đồng/năm”, Cil Ha Niên, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Đạ Chais, gương mặt trẻ làm kinh tế giỏi, chia sẻ.

Lâm Đồng có 47 dân tộc sinh sống, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số hơn 25,7%. Giai đoạn 2019-2024, nguồn vốn các chương trình mục tiêu quốc gia đã huy động hơn 15.000 tỷ đồng để xây dựng nông thôn mới; tổng nguồn lực đầu tư dành riêng vùng dân tộc thiểu số tại tỉnh Lâm Đồng hơn 1.264 tỷ đồng, nâng mức thu nhập bình quân đầu người vùng dân tộc thiểu số lên hơn 50 triệu đồng/năm.

Đến nay, Lâm Đồng trở thành tỉnh phát triển khá của cả nước, nằm trong nhóm có mức thu ngân sách năm hơn 10.000 tỷ đồng, chất lượng sống của người dân được nâng cao.

Ngày nay, Lâm Đồng không còn nơi nào thật sự là vùng xa nữa, những con đường nhựa, bê-tông đã thay những con đường đất đỏ nối những buôn làng. Những xã anh hùng như Đồng Nai Thượng, Sơn Điền, Lộc Lâm không còn là “ốc đảo”; Lộc Bắc, Lộc Nam, BGia không còn là “xứ cô đơn”; Quảng Lập, Hòa Bắc, Lộc An, Xuân Trường đã trở thành những vùng đất đầy sức sống.

Toàn tỉnh Lâm Đồng có 14 xã được phong tặng Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Hiện tất cả 106 xã trong toàn tỉnh đã đạt chuẩn nông thôn mới, GRDP bình quân đầu người đạt hơn 98,9 triệu đồng.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng Trần Hồng Thái tin tưởng, Lâm Đồng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng; vững vàng vượt qua khó khăn, thách thức; khai thác tốt nhất tiềm năng, thế mạnh, huy động mọi nguồn lực; không ngừng nỗ lực xây dựng và phấn đấu trở thành địa phương vững về chính trị, giàu về kinh tế, mạnh về quốc phòng-an ninh; ngày càng phát triển văn minh, hiện đại, tạo nền tảng vững chắc cùng với cả nước bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam.

Có thể bạn quan tâm

Chương trình Kết nối yêu thương là hoạt động được lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Bộ Công an, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam cùng các cơ quan, doanh nghiệp đặc biệt quan tâm. (Ảnh: BẢO VY)

Bộ Công an và Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam “Kết nối yêu thương”, tiếp thêm hy vọng cho phụ nữ và trẻ em mắc bệnh hiểm nghèo

Tại Nhà hát Hồ Gươm, Bộ Công an phối hợp Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam vừa tổ chức chương trình “Kết nối yêu thương”, chung tay chăm lo cho phụ nữ và trẻ em mắc bệnh hiểm nghèo có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Tại chương trình, Vietjet, Sovico và HDBank góp 30 tỷ đồng hỗ trợ phụ nữ, trẻ em mắc bệnh hiểm nghèo.

Đại biểu tham quan các gian hàng tại sự kiện Hội thảo và Triển lãm Tài chính số Việt Nam 2026. (Ảnh: Kỳ Duyên/TCT)

Nền tảng cho mô hình quản trị thuế thông minh

Mạng lưới dữ liệu liên ngành giữa cơ quan thuế, các bộ, ngành, địa phương đang trở thành nền tảng cốt lõi giúp tối ưu hóa quản lý thuế, điều hành tài chính công và nâng cao chất lượng dịch vụ công cho người dân, doanh nghiệp.

Chính quyền xã Ba Bể tuyên truyền, vận động, giải thích, hướng dẫn xử lý vi phạm tại các hộ dân. (Ảnh: Ủy ban nhân dân xã Ba Bể)

Xem xét xử lý đồng bộ, thấu đáo vi phạm đất đai khu vực hồ Ba Bể

Những ngày qua, tỉnh Thái Nguyên quyết liệt chỉ đạo cơ quan chức năng và xã Ba Bể tập trung xử lý các trường hợp vi phạm liên quan đến đất đai khu vực hồ Ba Bể. Đây là những vi phạm kéo dài nhiều năm, là vấn đề được dư luận quan tâm, đồng thời đặt ra yêu cầu cần xử lý đồng bộ, dứt điểm và thấu tình, đạt lý.

Tra cứu thông tin thẻ bảo hiểm y tế bằng căn cước công dân gắn chip được triển khai tại 100% cơ sở khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế ở thành phố Hải Phòng. (Ảnh: THANH NGA)

Đề xuất kéo dài thời gian hỗ trợ 70% mức đóng bảo hiểm y tế lên 72 tháng

Từ những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn và yêu cầu đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, Bộ Y tế đang đề xuất sửa đổi, bổ sung 21 khoản thuộc 15 điều của Nghị định số 188/2025/NĐ-CP. Đáng chú ý, Bộ Y tế đề xuất kéo dài thời gian hỗ trợ tối thiểu 70% mức đóng bảo hiểm y tế từ 36 tháng lên 72 tháng với một số đối tượng.

Các đại biểu thực hiện nghi thức khởi động chiến dịch “Công nhân Việt Nam nói không với ma túy: Triệu trái tim, một quyết tâm” do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam phối hợp Bộ Công an tổ chức.

Bảo vệ công nhân trước hiểm họa ma túy

Với hơn 17 triệu người đang làm việc trong các loại hình doanh nghiệp, đội ngũ công nhân lao động giữ vai trò đầu tàu trong công cuộc đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Thế nhưng mặt trái của công nghiệp hóa và di cư lao động lại đang đưa họ vào “tầm ngắm” của tội phạm ma túy.

Trụ sở Bộ Nội vụ.

Phân cấp thẩm quyền trong kiểm tra chuyên ngành

Từ ngày 1/6/2025, Bộ Nội vụ không còn cơ quan thanh tra để thực hiện chức năng, nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành. Thay vào đó, Luật Thanh tra năm 2025 và Nghị định số 217/2025/NĐ-CP đã quy định về trách nhiệm kiểm tra chuyên ngành của Bộ trưởng. 

Vận chuyển mẫu hài cốt liệt sĩ từ máy bay xuống. (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Đón nhận hơn 15.000 mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN

Chiều 5/10, tại sân bay Gia Lâm, Hà Nội, Bộ Tư lệnh Quân khu 9 phối hợp Quân chủng Phòng không-Không quân và Thành ủy, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố: Cần Thơ, Cà Mau, An Giang, Vĩnh Long và Đồng Tháp đã tổ chức trọng thể Lễ bàn giao hài cốt liệt sĩ từ Quân khu 9 chuyển ra, phục vụ công tác giám định ADN.

Ông Nguyễn Mạnh Quân, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Sun Group và ông Nguyễn Quang Dũng, Phó Tổng Giám đốc Petrolimex ký kết Thỏa thuận hợp tác chiến lược giữa hai Tập đoàn. (Ảnh: Petrolimex)

Petrolimex và Sun Group mở rộng hợp tác chiến lược

Ngày 22/9, tại Phú Quốc, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex/Tập đoàn) và Tập đoàn Sun Group (Sun Group) ký kết Thỏa thuận hợp tác chiến lược, đánh dấu bước phát triển mới trong quan hệ giữa hai bên, đồng thời mở ra cơ hội kết nối sâu rộng giữa các hệ sinh thái trong nhiều lĩnh vực.

Tin nổi bật ngày 5/10: Khai mạc Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV; Tổng thống Cộng hòa Panama bắt đầu thăm chính thức Việt Nam

Tin nổi bật ngày 5/10: Khai mạc Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV; Tổng thống Cộng hòa Panama bắt đầu thăm chính thức Việt Nam

Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV khai mạc trọng thể; Tổng thống Cộng hòa Panama bắt đầu thăm chính thức Việt Nam; OPEC+ nhất trí giữ nguyên sản lượng dầu mỏ trong tháng 11... là một số tin tức nổi bật ngày 5/10.