Lâm Đồng sau 50 năm: Tháng tư nơi vùng đất anh hùng

Tháng tư, nam Tây Nguyên nắng mênh mang, mùa cà-phê đơm trái, mùa của những đàn chim c’rao sải cánh bay về. Trên những cung đường nhựa thay màu những con đường đất đỏ lượn vòng cao nguyên, chúng tôi trở về với những buôn làng là chiến khu xưa, những “cái nôi” nuôi dưỡng phong trào đấu tranh cách mạng tại Lâm Đồng, để được sống lại ký ức hào hùng cách đây tròn nửa thế kỷ và ngắm nhìn kỳ tích của sự đổi thay trên vùng đất nam Tây Nguyên anh hùng.
Sắc màu nông thôn mới dưới chân núi Bidoup, huyện Lạc Dương, tỉnh Lâm Đồng.
Sắc màu nông thôn mới dưới chân núi Bidoup, huyện Lạc Dương, tỉnh Lâm Đồng.

Lâm Đồng, với lịch sử đấu tranh anh hùng, đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển, đổi thay. Những vùng căn cứ và chiến khu xưa nhuốm màu cỏ cháy giờ đang chuyển mình mạnh mẽ; những thôn, buôn giờ đã “dệt” những miền xanh thanh bình.

Ký ức hào hùng

Trong ngôi nhà khang trang bên suối Đạ Kơi, già làng, cựu du kích K’Sáu đón chúng tôi với nụ cười đôn hậu. Dù đã qua 76 mùa rẫy, nhưng giọng nói của già vẫn chắc nịch như cây rừng: “Cách mạng về, cán bộ và Bộ đội Cụ Hồ về, người Mạ ở Lộc Lâm như gặp ánh sáng mặt trời. Từ đó, dân làng chỉ nghe theo lời Đảng, lời Bác xây dựng lực lượng, dũng cảm chiến đấu bảo vệ buôn làng”.

Xã Lộc Lâm có gần 3.000 người sinh sống, chủ yếu là dân tộc Mạ với hơn 83% dân số. Năm 1978, Lộc Lâm vinh dự được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ngược dòng ký ức, già K’Sáu kể, thời kháng chiến, các xã Lộc Bắc, Lộc Nam, Lộc Lâm đã phát động các phong trào “năm thi đua”, “bốn nhất” trong thanh niên, thực hiện chống càn để bảo vệ căn cứ, chống biệt kích, bắn máy bay địch, bổ sung lực lượng cho các đơn vị vũ trang…

Thời đó, cả xã Lộc Lâm chỉ hơn 300 người, nhưng có khoảng 80 người Mạ ở các buôn làng tham gia quân giải phóng, các cơ quan kháng chiến và tham gia bảo vệ căn cứ, tải đạn, lương thực phục vụ chiến đấu và đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ vùng căn cứ kháng chiến của tỉnh Lâm Đồng, đầu mối trên tuyến hành lang đông-tây của chiến trường miền nam.

Với vị trí quan trọng, Lộc Lâm trở thành vùng chiến địa ác liệt. Quân và dân Lộc Lâm đã tham gia 93 trận đánh, diệt 370 tên địch, bắn rơi sáu máy bay. “Hàng chục người con Lộc Lâm đã anh dũng ngã xuống để có ngày đất nước thống nhất và buôn làng có cuộc sống yên bình hôm nay”, cựu du kích K’Sáu chia sẻ.

Chiều, dừng ở lưng chừng núi, có thể bao quát diện mạo mới của xã anh hùng Đinh Trang Thượng, huyện Di Linh, tỉnh Lâm Đồng với những buôn làng bình yên, những vườn cà-phê, cây ăn trái mát xanh.

“Chuyện xưa đánh giặc bảo vệ buôn làng nhiều lắm, phải kể thâu đêm suốt sáng như hát kể yal yau mới hết. Trong kháng chiến chống Mỹ, xã 5 - tên cũ của Đinh Trang Thượng, là vùng chiến lược quan trọng nên thường diễn ra các cuộc giao tranh kéo dài đến mùa xuân năm 1975”, nguyên Bí thư Đảng ủy xã K’Brền đón chúng tôi bằng câu chuyện ký ức.

Thời đó, xã 5 có khoảng 350 người, nhưng có đến 29 liệt sĩ, 7 thương, bệnh binh; 33 gia đình được tặng thưởng huân chương, huy chương kháng chiến, 1 Mẹ Việt Nam Anh hùng.

Nhấp ngụm nước suối mát lành, ông K’Brền kể, theo bước chân cha anh, năm 1961, ông đã bám rừng làm cách mạng; đến đầu năm 1968, ông vinh dự là Bộ đội Cụ Hồ. “Mỗi lần nhìn lại những tấm huân chương cao quý được Nhà nước trao tặng, mình lại nhớ những đồng đội năm xưa đã hòa dòng máu anh hùng trong lòng đất mẹ”, ông K’Brền xúc động.

Trên cung đường nối phố hoa Đà Lạt và phố biển Nha Trang, chúng tôi đến xã Đạ Chais, huyện Lạc Dương, tỉnh Lâm Đồng để nghe kể chuyện kháng chiến. Trong nếp nhà truyền thống, khi nhắc lại chuyện xưa, cựu chiến binh, già làng Ha Tam như bắt được mạch nguồn, già bảo, thời kháng chiến, tất cả bà con ở các buôn làng Đồng Mang, Đạ Tro, Đưng K’Si, KLong KLăn đều nhất tề theo cách mạng, tham gia kháng chiến.

Con gái, con trai biết cầm con dao là biết vót chông; lớn hơn thì cầm súng vào du kích hoặc vào bộ đội; người già thì lên nương trồng tỉa để lấy lương thực nuôi quân.

Ông kể: “Đồng bào mình một lòng theo Đảng, theo cách mạng để bảo vệ buôn làng, không sợ gì đâu. 18 tuổi mình làm giao liên, sau hai năm thì xung phong đi tải đạn. Ngày đó, máy bay địch ném bom vùng này dữ lắm, mình may mắn sống sót, nhưng vùng này nhiều người đã ngã xuống…”.

Sáng tươi những vùng quê cách mạng

Thời binh lửa đã lùi vào dĩ vãng, lịch sử đã khắc ghi. Lộc Lâm hôm nay là những buôn làng người Mạ bình yên, tươi mới, được bao bọc bởi những cánh rừng già và dòng Đạ Kơi mát lành.

Tinh thần kháng chiến xưa đã hòa vào tinh thần đoàn kết, chung sức xây dựng buôn làng no ấm, tươi đẹp hôm nay trên vùng đất anh hùng và kỳ tích đã đến khi Lộc Lâm đạt xã nông thôn mới.

Cách đây 15 năm, tỷ lệ hộ nghèo của xã chiếm tới 47,6%, nay giảm còn 3,4%; nhà cửa của người dân đã đàng hoàng hơn, đời sống được nâng cao. “Ngắm nhìn sự đổi thay từng ngày của vùng đất quê hương mình rất tự hào. Rồi đây, Lộc Lâm tiếp tục phát huy truyền thống anh hùng, sẽ phát triển xanh như rừng núi nghĩa tình”, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Lộc Lâm K’Giáp tin tưởng.

Từng là xã được liệt vào danh sách đặc biệt khó khăn của tỉnh Lâm Đồng, nhưng giờ đây Đinh Trang Thượng đã khoác lên mình một màu xanh tươi mới của sự thanh bình và ấm no. “Chuyện xưa không kể hết đâu, giờ phải nói chuyện phát triển; cơm ngon, áo đẹp; chuyện con cái học đại học…”, cựu chiến binh K’Pố khảng khái.

Dù có tỷ lệ thương tật 61%, song, già K’Pố vẫn cùng dân làng chung tay phát triển kinh tế. “Mình là Bộ đội Cụ Hồ, sống ở đất anh hùng, mình phải làm gương. Gia đình mình có 3,5ha đất, mình trồng cà-phê, tiêu, rồi chăn nuôi, không để đất “chết”... Năm vừa rồi, gia đình mình có thu nhập hơn 700 triệu đồng, cũng đáng để bà con học hỏi, làm theo và nâng cao đời sống. Bác Hồ nói “dân giàu, nước mạnh” mà”, già K’Pố cười mãn nguyện.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Đinh Trang Thượng K’Sor Huân chia sẻ, bây giờ trên địa bàn xã có rất nhiều gia đình triển khai mô hình sản xuất và có thu nhập như già K’Pố, góp phần nâng mức thu nhập bình quân đầu người của xã lên 47 triệu đồng. “Những con đường đất đỏ mưa lầy, nắng bụi đã lùi vào quá khứ... Xã anh hùng giờ là diện mạo nông thôn mới tươi đẹp”, ông K’Sor Huân tự hào.

Đạ Chais cũng thế, từ khi có Quốc lộ 27C ngang qua đã tạo cho vùng đất anh hùng này thế phát triển mới. “Đạ Chais giờ là xã nông thôn mới, đời sống nhân dân đã khá hơn rất nhiều”, cựu chiến binh, già làng Ha Nhưng cho biết.

“Phát huy truyền thống hào hùng của cha ông, lớp trẻ chúng tôi luôn phát huy tinh thần xung kích, giúp nhau và hỗ trợ dân làng cùng phát triển kinh tế. Xã đang xây dựng nông thôn mới nâng cao, thu nhập bình quân đầu người đạt 61 triệu đồng/năm”, Cil Ha Niên, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Đạ Chais, gương mặt trẻ làm kinh tế giỏi, chia sẻ.

Lâm Đồng có 47 dân tộc sinh sống, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số hơn 25,7%. Giai đoạn 2019-2024, nguồn vốn các chương trình mục tiêu quốc gia đã huy động hơn 15.000 tỷ đồng để xây dựng nông thôn mới; tổng nguồn lực đầu tư dành riêng vùng dân tộc thiểu số tại tỉnh Lâm Đồng hơn 1.264 tỷ đồng, nâng mức thu nhập bình quân đầu người vùng dân tộc thiểu số lên hơn 50 triệu đồng/năm.

Đến nay, Lâm Đồng trở thành tỉnh phát triển khá của cả nước, nằm trong nhóm có mức thu ngân sách năm hơn 10.000 tỷ đồng, chất lượng sống của người dân được nâng cao.

Ngày nay, Lâm Đồng không còn nơi nào thật sự là vùng xa nữa, những con đường nhựa, bê-tông đã thay những con đường đất đỏ nối những buôn làng. Những xã anh hùng như Đồng Nai Thượng, Sơn Điền, Lộc Lâm không còn là “ốc đảo”; Lộc Bắc, Lộc Nam, BGia không còn là “xứ cô đơn”; Quảng Lập, Hòa Bắc, Lộc An, Xuân Trường đã trở thành những vùng đất đầy sức sống.

Toàn tỉnh Lâm Đồng có 14 xã được phong tặng Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Hiện tất cả 106 xã trong toàn tỉnh đã đạt chuẩn nông thôn mới, GRDP bình quân đầu người đạt hơn 98,9 triệu đồng.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng Trần Hồng Thái tin tưởng, Lâm Đồng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng; vững vàng vượt qua khó khăn, thách thức; khai thác tốt nhất tiềm năng, thế mạnh, huy động mọi nguồn lực; không ngừng nỗ lực xây dựng và phấn đấu trở thành địa phương vững về chính trị, giàu về kinh tế, mạnh về quốc phòng-an ninh; ngày càng phát triển văn minh, hiện đại, tạo nền tảng vững chắc cùng với cả nước bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam.

Có thể bạn quan tâm

(Ảnh minh họa)

Phạt tới 70 triệu đồng khi vi phạm quy định chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm y tế

Từ 15/5, Nghị định số 90/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế chính thức có hiệu lực, bổ sung nhiều quy định theo hướng tăng chế tài với vi phạm chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm y tế, cho mượn thẻ bảo hiểm y tế hoặc sử dụng sai quy định. Mức phạt tối đa lên tới 70 triệu đồng, kèm các biện pháp xử lý bổ sung.

[Ảnh] Tăng tốc giải phóng mặt bằng khu vực Hồng Hà phục vụ xây dựng cầu Trần Hưng Đạo

[Ảnh] Tăng tốc giải phóng mặt bằng khu vực Hồng Hà phục vụ xây dựng cầu Trần Hưng Đạo

Những ngày đầu tháng 5, công tác giải phóng mặt bằng phục vụ dự án cầu Trần Hưng Đạo tại khu vực phường Hồng Hà (Hà Nội) đang được triển khai khẩn trương, quyết liệt. Đây là một trong những khâu then chốt, có ý nghĩa quyết định đối với tiến độ thi công công trình hạ tầng trọng điểm của Thủ đô.

Coastal Quảng Ngãi là dự án đô thị lớn nhất Quảng Ngãi đang được triển khai.

Nơi chuẩn sống toàn cầu được bản địa hóa tại Coastal Quảng Ngãi

Quảng Ngãi sở hữu lợi thế phát triển công nghiệp, du lịch biển cùng bề dày văn hóa và vị trí chiến lược tại khu vực Duyên hải miền trung. Sự tăng trưởng kinh tế trong thời gian qua đã thúc đẩy nhu cầu về không gian sống hiện đại, bền vững và tối ưu trải nghiệm của người dân.

Quang cảnh quảng trường chính (phường Sapa). (Ảnh: HOÀNG HIẾU/TTXVN)

Nguy cơ lệch chuẩn nhận thức và lạm dụng lao động trẻ em

Gần đây, vào các tối cuối tuần, thường xuất hiện nhiều nhóm trẻ em tụ tập nhảy múa trước du khách để nhận tiền tại khu vực sân vận động trước Nhà thờ đá Sa Pa (Lào Cai). Dù chính quyền địa phương đã đưa ra biện pháp hạn chế, song việc kiểm soát chưa thật sự chặt chẽ, trong khi quy mô có dấu hiệu lan rộng.

Tin nổi bật ngày 3/5: Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae kết thúc chuyến thăm Việt Nam; 41,6 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động

Tin nổi bật ngày 3/5: Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae kết thúc chuyến thăm Việt Nam; 41,6 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae kết thúc chuyến thăm chính thức Việt Nam; 41,6 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động trong 4 tháng đầu năm; tai nạn giao thông giảm cả ba tiêu chí so với kỳ nghỉ lễ 30/4 và 1/5 năm 2025... là một số tin tức đáng chú ý trong ngày 3/5.

[Ảnh] Người dân trở lại Hà Nội, giao thông thuận lợi sau kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5

[Ảnh] Người dân trở lại Hà Nội, giao thông thuận lợi sau kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5

Chiều 3/5, ngày cuối cùng của kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5, người dân từ nhiều tỉnh, thành phố bắt đầu trở lại Hà Nội để chuẩn bị cho tuần làm việc mới. Tại các tuyến cửa ngõ ra vào Thủ đô, lưu lượng phương tiện tăng dần theo khung giờ, song tình hình giao thông nhìn chung ổn định, việc di chuyển diễn ra thuận lợi.

[Video] Cháy tàu ở Cảng cá Mỹ Tân (Khánh Hòa)

[Video] Cháy tàu ở Cảng cá Mỹ Tân (Khánh Hòa)

Ngày 3/5, Phòng Cảnh sát PCCC và cứu nạn cứu hộ Công an tỉnh Khánh Hòa cho biết đã phối hợp các lực lượng liên quan dập tắt đám cháy xảy ra trên 2 tàu cá neo đậu tại cảng Mỹ Tân, xã Vĩnh Hải.

[Video] Mô hình trại hè quân đội: Xu hướng giáo dục mới cho trẻ

[Video] Mô hình trại hè quân đội: Xu hướng giáo dục mới cho trẻ

Mô hình trải nghiệm trong môi trường quân đội dành cho trẻ em đang trở thành xu hướng được nhiều phụ huynh quan tâm, đặc biệt trong dịp hè. Không chỉ dừng lại ở các hoạt động vui chơi, những chương trình này hướng tới mục tiêu rèn luyện tính kỷ luật, tinh thần tự lập, khả năng thích nghi và ý thức trách nhiệm cho trẻ.