Lá chắn bảo vệ trẻ em trên không gian mạng

Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) vừa cảnh báo về những mối nguy hiểm từ các sản phẩm trí tuệ nhân tạo (AI) đối với trẻ em. Sự phát triển vượt trội của công nghệ giúp giới trẻ dễ dàng tiếp cận các nguồn thông tin, song đây cũng chính là "con dao hai lưỡi" khi ngày càng xuất hiện nhiều cạm bẫy mà trẻ em dễ sa vào nếu không được hướng dẫn, giám sát về sử dụng mạng đúng cách.
Ảnh minh họa: UNICEF.
Ảnh minh họa: UNICEF.

Các rủi ro về quyền riêng tư, sự an toàn, tác động về tâm lý và hành vi... là một số nguy cơ đối với trẻ em mà báo cáo mới đây của UNICEF chỉ ra, trong bối cảnh AI đang "làm mưa làm gió" trên toàn cầu và hàng loạt "ông lớn công nghệ" như Google, Microsoft tăng tốc gia nhập cuộc đua về lĩnh vực AI.

Không thể phủ nhận, công nghệ tiên tiến này ngày càng chứng minh tiềm năng thay đổi cuộc sống của con người, là trợ thủ đắc lực cho người lao động, song công nghệ này cũng gây ra không ít tranh cãi. Đã có những ý kiến chỉ trích liên quan đến sản phẩm AI, như vi phạm quyền riêng tư, tạo thông tin sai lệch, gian lận về học vấn...

Các rủi ro về quyền riêng tư, sự an toàn, tác động về tâm lý và hành vi... là một số nguy cơ đối với trẻ em mà báo cáo mới đây của UNICEF chỉ ra, trong bối cảnh AI đang "làm mưa làm gió" trên toàn cầu.

UNICEF và Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) nhận định, trẻ em có thể bất cẩn khi chia sẻ thông tin cá nhân trên mạng, dễ trở thành nạn nhân của các vụ xâm nhập dữ liệu trái phép.

Các tổ chức này cũng cảnh báo, AI có thể làm trầm trọng thêm tình trạng bất bình đẳng và thiên vị. Ông Seth Bergeson, một chuyên gia thuộc WEF, đang phụ trách dự án nghiên cứu có tên là "AI cho trẻ em", dẫn ra một thí dụ cụ thể. Tại Anh, một thuật toán AI mới đã đánh giá không chính xác bài kiểm tra Chứng chỉ giáo dục phổ thông bậc cao của học sinh. Ðiều này có thể dẫn đến hệ lụy là đóng sập cánh cửa cơ hội dự tuyển vào các trường đại học hàng đầu của nhiều học sinh. Giới chuyên gia cũng cảnh báo, người sử dụng có thể bị phụ thuộc vào AI, ảnh hưởng lớn đến khả năng tự đưa ra quyết định.

Năm 2022, cơ quan chức năng của Israel đã phải xử lý hơn 8.100 sự vụ trên không gian mạng mà nạn nhân là trẻ em. Theo một nghiên cứu, khoảng 90% số trẻ em tại Israel được tiếp cận internet, trong đó có 62% số trẻ em gái lướt mạng ít nhất 4 giờ/ngày. Bởi vậy, giáo dục cho trẻ em về sử dụng mạng an toàn là nhiệm vụ cấp bách đối với mỗi gia đình và toàn xã hội.

Mới đây, bang Utah trở thành bang đầu tiên tại Mỹ ban hành luật yêu cầu các trang mạng xã hội tăng cường quyền giám sát tài khoản người dùng dưới 18 tuổi cho các bậc cha mẹ.

Ông Michael McKell, một thành viên của đảng Cộng hòa trong cơ quan lập pháp Utah, dẫn số liệu thống kê cho thấy, các ứng dụng mạng xã hội có thể gây ảnh hưởng đến suy nghĩ của giới trẻ, khiến 30% số nữ sinh trung học tại Mỹ thật sự có ý định tự tử. Ðối với các sản phẩm AI, giới chuyên gia cho rằng, điều quan trọng là trẻ em phải biết cách tương tác với AI, được bồi dưỡng các kỹ năng như tư duy phản biện và sáng tạo để có thể bổ sung cho AI.

Theo Giáo sư Aimee Roundtree tại Ðại học bang Texas, cần dạy cho trẻ những điều căn bản về AI bằng ngôn ngữ đơn giản và dễ hiểu. Các chuyên gia khẳng định, những người trẻ cần được đào tạo để suy nghĩ nghiêm túc và quyết định cách thức cũng như tần suất, mức độ sử dụng các mô hình AI.

Hoàn thiện luật pháp, chính sách để siết chặt kiểm soát internet nhằm tạo môi trường mạng an toàn, lành mạnh cho giới trẻ là điều cần thiết. Cùng với đó, các bậc cha mẹ cũng đóng vai trò quan trọng để xây dựng "lá chắn" bảo vệ trẻ em trên không gian mạng.

Có thể bạn quan tâm

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: Xinhua)

Trật tự và sức ép mới với NATO

Lợi ích chiến lược khó có thể dung hòa trong nhiều vấn đề là nguyên nhân dẫn đến mối chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là ưu tiên cấp bách toàn cầu

Môi trường số giúp trẻ em tiếp cận kiến thức, học tập, giao lưu và hội nhập cộng đồng một cách nhanh chóng, cũng như phát huy khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, giữa “biển” thông tin đó, trẻ em cần được hướng dẫn và trang bị kiến thức để có thể chọn lọc những gì bổ ích, tránh xa những nhân tố độc hại.

Người dân Iran tuần hành sau khi có lệnh ngừng bắn tại Tehran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Những “sứ giả hòa bình"

Khi thế giới chú tâm quan sát từng diễn biến trong quá trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran với câu hỏi liệu một thỏa thuận có thể được ký hay không, thì một số quốc gia như Qatar và Pakistan lựa chọn không đứng ngoài cuộc.

Nhân viên y tế chuyển thi thể một bệnh nhân Ebola tại Mongbwalu, tỉnh Ituri, Cộng hòa dân chủ Congo, ngày 25/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cuộc chiến chống Ebola

Dịch Ebola đang bùng phát ở mức đáng báo động từ Cộng hòa dân chủ Congo và lan nhanh sang các nước láng giềng ở khu vực Trung Phi, gây lo ngại cho cộng đồng quốc tế về một đợt dịch bệnh nguy hiểm.