Xây dựng “lá chắn” trên không gian mạng

Ngày càng có nhiều người sử dụng internet, nhất là trẻ em, là nạn nhân của các hành vi phạm tội trên không gian mạng. Tội phạm trên mạng diễn ra ngày càng phức tạp ở hàng loạt quốc gia từ châu Á, châu Phi đến châu Âu, trở thành một thách thức không thể coi nhẹ đối với sự phát triển kinh tế-xã hội trong thời đại mới.
Ảnh minh họa. (Nguồn: Reuters)
Ảnh minh họa. (Nguồn: Reuters)

Trung tâm Bảo vệ trẻ em trên mạng (COPB) thuộc Bộ An ninh quốc gia Israel vừa gióng lên hồi chuông báo động về số lượng vụ tội phạm mạng xảy ra với đối tượng là trẻ em. Theo đó, trong năm 2022, đường dây nóng của trung tâm này đã xử lý hơn 8.100 sự vụ trên không gian mạng mà nạn nhân chủ yếu là trẻ em. Cụ thể, có 31% số sự vụ liên quan đến tấn công tình dục, 15% số vụ liên quan đến nguy cơ tự tử và đe dọa tính mạng, 14% số vụ là về dọa nạt tinh thần trên internet.

Trong thời đại công nghệ phát triển, trẻ em tiếp cận internet từ khá sớm nhưng thực tế cho thấy, những “tấm lá chắn” để bảo vệ trẻ em trên không gian mạng phức tạp và đầy rẫy nguy hiểm này lại chưa được xây dựng hiệu quả. Theo một khảo sát, hầu hết trẻ em tại các nước thuộc Liên minh châu Âu (EU) sử dụng điện thoại thông minh hằng ngày, cao gấp hai lần so với cách đây 10 năm và bắt đầu từ độ tuổi nhỏ hơn so với trước kia.

Trong khi đó, cơ quan thực thi pháp luật Mỹ thông báo, trong năm 2022 có hơn 7.000 báo cáo về việc trẻ em và thanh thiếu niên bị tống tiền. Nhiều vụ tống tiền xảy ra trên các ứng dụng trò chuyện và trò chơi điện tử trực tuyến. Cơ quan chức năng cho rằng, sự xấu hổ và sợ hãi đã khiến các nạn nhân không tìm kiếm sự trợ giúp từ gia đình.

Công ty giải pháp an ninh mạng CybergymIEC của Israel nhận định, năm 2022 được coi là “năm của tin tặc” với số vụ tấn công mạng tăng nhanh trên khắp thế giới. Chỉ riêng trong sáu tháng đầu năm 2022, các cuộc tấn công mạng trên toàn cầu đã tăng 42% so với cùng kỳ năm trước đó. Y tế đứng đầu danh sách những lĩnh vực thường xuyên bị tấn công mạng.

Không chỉ các cá nhân mà nhiều tổ chức cũng là nạn nhân của tội phạm mạng thời gian qua. Công ty an ninh mạng Kaspersky cho biết, trong năm 2022, có tới 47% số máy tính của các hệ thống điều khiển công nghiệp ở châu Phi đã bị tấn công bằng phần mềm độc hại, cao hơn so với tỷ lệ 40% ở cấp độ toàn cầu. Trong đó, Ethiopia, Algeria, Burundi là những quốc gia thường xuyên hứng chịu hình thái tấn công mạng này.

Còn tại châu Âu, cảnh sát khu vực mới đây đã bắt giữ 42 người, thu được nhiều khẩu súng, ma túy và tiền mặt, sau một chiến dịch nhằm vào dịch vụ tin nhắn trực tuyến mã hóa có tên là Exclu Messenger được các băng nhóm tội phạm sử dụng. Italia gần đây cũng cho biết, hàng nghìn máy chủ trên khắp thế giới đã bị tấn công bằng mã độc tống tiền và khuyến cáo các cơ quan của nước này tiến hành biện pháp bảo vệ các hệ thống máy tính của mình.

Đại dịch Covid-19 đã mở đường cho sự bùng nổ của nền kinh tế kỹ thuật số trên toàn cầu, song kéo theo đó là hàng loạt hình thức tội phạm mạng gia tăng về mức độ, tần suất, như tấn công đòi tiền chuộc, phá hoại cơ sở hạ tầng thiết yếu, đánh cắp tiền kỹ thuật số... Công ty giải pháp an ninh mạng CybergymIEC của Israel nhận định, năm 2022 được coi là “năm của tin tặc” với số vụ tấn công mạng tăng nhanh trên khắp thế giới. Chỉ riêng trong sáu tháng đầu năm 2022, các cuộc tấn công mạng trên toàn cầu đã tăng 42% so với cùng kỳ năm trước đó. Y tế đứng đầu danh sách những lĩnh vực thường xuyên bị tấn công mạng.

Việc nâng cao nhận thức cho cả người lớn và trẻ em về sử dụng internet một cách thông minh, an toàn, có trách nhiệm, cũng như nỗ lực đấu tranh phòng chống các hành vi xâm phạm trẻ em là “tấm lá chắn” hữu hiệu để bảo vệ người dùng trên không gian mạng. Trong bối cảnh các sự cố mạng xảy ra thường xuyên hơn và gây thiệt hại lớn, các công ty, tổ chức... càng cần chú trọng đào tạo để bảo đảm nhân viên được trang bị những kỹ năng và kiến thức cần thiết về an ninh mạng.

Có thể bạn quan tâm

Tăng cường bảo mật ngân hàng. (Đồ họa: HỒNG ANH)

Chống lừa đảo AI trong ngành ngân hàng

Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra nhiều cơ hội cho ngành ngân hàng trong việc nâng cao hiệu quả vận hành, quản trị rủi ro và cải thiện trải nghiệm khách hàng. Tuy nhiên, chính công nghệ này cũng đang bị tội phạm mạng lợi dụng để tạo ra các hình thức lừa đảo ngày càng tinh vi.

Hội nghị sơ kết công tác quản lý lĩnh vực thông tin điện tử 6 tháng đầu năm 2026.

Tăng cường xử lý vi phạm trên không gian mạng

Chiều 24/6, tại Hà Nội, Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) tổ chức Hội nghị sơ kết công tác quản lý lĩnh vực thông tin điện tử 6 tháng đầu năm 2026.

Hoạt động nghiên cứu, thí nghiệm thực hành của sinh viên Trường đại học Việt Nhật. (Ảnh: DIỆP NGỌC)

Chuyển đổi số trong quản trị đại học: Đột phá đào tạo song hành và lực lượng lao động kỷ nguyên mới

Giáo dục nước ta đang đứng trước bước ngoặt mang tính cách mạng về cấu trúc thể chế, triết lý vận hành thích ứng kỷ nguyên số. Áp lực toàn cầu hóa và cách mạng công nghiệp lần thứ tư đã định hình hệ thống giáo dục đại học và nghề nghiệp theo hướng song hành thực học, thực nghiệp thay thế mô hình hàn lâm truyền thống.

Các đồng chí Thường trực Tỉnh ủy Cà Mau chủ trì hội nghị.

Cà Mau đẩy mạnh chuyển đổi số, đột phá công nghệ để định hình tương lai

Tỉnh Cà Mau vừa tổ chức hội nghị sơ kết 1 năm 6 tháng thực hiện Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Những kết quả bước đầu cho thấy tư duy và hành động mạnh mẽ của địa phương trong việc đi tắt đón đầu để định hình tương lai.

Việc phối hợp đào tạo nhân lực theo nhu cầu của thị trường sẽ góp phần “tạo nguồn” để cơ cấu lại lao động.

AI định hình thế hệ lao động mới

Việt Nam đang đứng trước một giai đoạn chuyển đổi rất mạnh của thị trường lao động: Dân số bắt đầu già hóa, lao động giá rẻ không còn là lợi thế, trí tuệ nhân tạo (AI) đã đi vào mọi ngành nghề...

Nhiều bài toán lớn vẫn chờ "nhạc trưởng"

Nhiều bài toán lớn vẫn chờ "nhạc trưởng"

Cùng với việc trao quyền mạnh mẽ hơn cho các tổng công trình sư, vẫn còn một câu hỏi khác: đâu là những bài toán thật sự cần mô hình này? Nếu danh mục nhiệm vụ được mở rộng quá mức, trong khi nguồn nhân lực dẫn dắt còn hạn chế, nguy cơ phân tán nguồn lực và chồng lấn trách nhiệm là điều khó tránh khỏi.

Đào tạo những kỹ năng AI không thể thay thế

Đào tạo những kỹ năng AI không thể thay thế

Khi khả năng viết tin, biên tập văn bản, dựng hình ảnh, sản xuất video hay phân tích dữ liệu của trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng vượt trội, câu hỏi đặt ra với các cơ sở đào tạo báo chí trở nên trực diện và cũng thiết thực hơn - đó là “đào tạo điều gì để phóng viên trẻ không bị đào thải bởi chính AI?”.

Sáng 15/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì buổi làm việc với ngành giáo dục và đào tạo, các cơ quan liên quan về công tác chuẩn bị năm học mới 2026-2027, kết quả thực hiện nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục đào tạo. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

Phát triển đại học tinh hoa và công nghệ chiến lược: Lời giải cho những "điểm nghẽn" nguồn nhân lực

Tại buổi làm việc với ngành giáo dục mới đây, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ tư duy 'quản lý giáo dục' sang 'quản trị phát triển giáo dục'. Giáo dục phải đi trước một bước trong chuẩn bị nguồn nhân lực cao, nhất là nhân lực khoa học công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI).

Những khoảnh khắc không thể lặp lại

Những khoảnh khắc không thể lặp lại

Trong thời đại công nghệ đa phương tiện phát triển mạnh mẽ, các hình thức kể chuyện bằng video, đồ họa, dữ liệu ngày càng phổ biến, nhưng phóng viên ảnh vẫn giữ một vị trí riêng với ảnh báo chí, thể loại mà giá trị thời sự chân thực tại hiện trường mang lại là không thể thay thế.

Nền tảng tái cấu trúc cách thức quốc gia vận hành

Nền tảng tái cấu trúc cách thức quốc gia vận hành

Sau Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi tiếp xúc cử tri Hà Nội đã nhấn mạnh yêu cầu xây dựng các xã, phường theo mô hình “xã/phường xã hội chủ nghĩa” - những đơn vị quản trị hiện đại, gần dân, phục vụ dân tốt hơn trên nền tảng dữ liệu và công nghệ số.

Người dân sử dụng ví điện tử để thanh toán thay cho tiền mặt ngày càng phổ biến. (Ảnh: Phạm Việt)

Đưa chuyển đổi số đến từng hộ kinh doanh

Chuyển đổi số tại Việt Nam đang lan tỏa tới khu vực kinh tế cơ sở, từ các cửa hàng bán lẻ, hộ kinh doanh đến doanh nghiệp nhỏ. Trong bối cảnh kinh tế số phát triển nhanh, việc ứng dụng công nghệ giúp mở rộng thị trường, nâng cao năng suất, đồng thời trở thành yêu cầu để tăng sức cạnh tranh.

Hoạt động nghiên cứu khoa học tại Trường đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội (Ảnh: HÀ LINH)

Xây dựng nguồn nhân lực cho nghiên cứu cơ bản

Để xây dựng nền khoa học cơ bản mạnh, Việt Nam cần một đội ngũ nhà khoa học đủ năng lực theo đuổi các hướng nghiên cứu dài hạn. Tuy nhiên, việc nhiều tổ chức nghiên cứu đang gặp khó khăn trong việc thu hút và duy trì đội ngũ nghiên cứu trẻ đã đặt ra yêu cầu cấp thiết về xây dựng lực lượng kế cận cho các lĩnh vực khoa học cơ bản.

Trường đại học Kinh tế, Đại học Huế vinh danh 14 sinh viên/nhóm sinh viên đạt thành tích xuất sắc trong hoạt động nghiên cứu khoa học giai đoạn 2025-2026. (Ảnh: PH.THẢO)

Sinh viên Đại học Huế: Bám thực tiễn để nghiên cứu khoa học

Hội nghị sinh viên nghiên cứu khoa học năm học 2025-2026 do Trường đại học Kinh tế, Đại học Huế tổ chức là diễn đàn học thuật quan trọng, ghi nhận tinh thần sáng tạo của sinh viên, đồng thời cho thấy nhiều đề tài nghiên cứu có giá trị thực tiễn cao, bám sát các vấn đề kinh tế-xã hội hiện nay.

Phó Tổng Biên tập VnExpress Nguyễn Thu Hương. (Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Trí tuệ nhân tạo - công cụ giải phóng sức lao động, giúp nhà báo tập trung vào giá trị cốt lõi

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) đang được tích hợp sâu vào quy trình sản xuất và phân phối nội dung, phóng viên Báo Nhân Dân đã phỏng vấn Phó Tổng Biên tập VnExpress Nguyễn Thu Hương về kinh nghiệm triển khai và tối ưu các ứng dụng AI của VnExpress - một trong những tòa soạn báo điện tử hàng đầu tại Việt Nam.