KỶ NIỆM 70 NĂM NGÀY GIẢI PHÓNG THỦ ĐÔ (10/10/1954 - 10/10/2024)

Ký ức đẹp về Chủ tịch Hà Nội Trần Duy Hưng

Cùng trở về trong hàng ngũ những người lính Cụ Hồ năm ấy có bác sĩ Trần Duy Hưng, người đứng trên chiếc xe mui trần vẫy chào đồng bào dọc theo tuyến phố Hà Nội.
Gia đình bác sĩ Trần Duy Hưng trên chiến khu Việt Bắc. Ảnh tư liệu
Gia đình bác sĩ Trần Duy Hưng trên chiến khu Việt Bắc. Ảnh tư liệu

1/70 năm trôi qua, người Hà Nội thế hệ cũ lại có dịp nhớ đến khoảnh khắc trọng đại khi cờ hoa tung bay khắp bốn cửa ô đón chào đoàn quân chiến thắng trở về tiếp quản Thủ đô sau 9 năm kháng chiến trường kỳ.

Hồi tưởng hình ảnh của Trần Duy Hưng, vị chủ tịch đầu tiên và lâu nhất của Thủ đô Hà Nội, cũng là vị chủ tịch để lại nhiều dấu ấn trong lòng dân, nhà báo, NSNA Mai Nam đã từng kể lại: Vào khoảng năm 1950-1951, lần đầu tiên tôi được gặp bác sĩ Trần Duy Hưng ở chiến khu Việt Bắc lúc ông đang là Thứ trưởng Bộ Nội vụ. Thời gian này, tôi làm việc cho Trung ương Đoàn Thanh niên, được cử sang cơ quan Bộ lấy một số tài liệu cho đoàn thanh niên đi dự Festival Thanh niên thế giới. Tôi bước lên nhà sàn, nơi làm việc của ông và được đón tiếp niềm nở. Ông bắt tay ân cần hỏi “Chú đã ăn cơm chưa? Đi bộ có xa không?”. Tôi đáp đã ăn rồi và đường cũng không xa lắm khoảng 7-8 cây số thôi. Lúc ấy bác sĩ Trần Duy Hưng khoảng 30 tuổi còn tôi ngoài 20. Ấn tượng ban đầu là cảm giác dễ gần và vô cùng thiện cảm, sao ông giản dị, phong cách quần chúng làm vậy, thăm hỏi cặn kẽ cán bộ cấp dưới, khiến tôi rất cảm động và nhớ mãi đến tận ngày nay.

Trở về Hà Nội sau năm 1954, lúc này bác sĩ Trần Duy Hưng trở thành Chủ tịch Ủy ban Hành chính thành phố Hà Nội còn tôi là phóng viên báo Tiền Phong. Tôi tiếp tục có nhiều dịp được gặp ông trong các ngày lễ trọng đại của đất nước, các hội nghị và những lần tiếp đón những đoàn khách quốc tế đến Việt Nam.

2/Còn nhà báo - nghệ sĩ nhiếp ảnh Đinh Quang Thành thì không thể quên quãng thời gian đầu những năm 1960. “Khi ấy tôi là phóng viên của TTXVN nên có dịp theo bác sĩ Trần Duy Hưng đi thăm và chúc Tết bà con Thủ đô. Một sáng ngày giáp Tết, bác sĩ tới thăm hỏi cán bộ, nhân viên tại bến xe Kim Liên, Hà Nội. Tiện dịp, ông tới gần chiếc xe khách vừa từ mạn ngược về bến. Chủ tịch thành phố chào và thăm hỏi vài người trên xe bước xuống. Thấy chú bộ đội còn rất trẻ đang sắp xếp lại ba-lô và lủng củng vài bó măng khô với lồng chim gáy, ông hỏi:

Chú từ tỉnh nào về?

- Tây Bắc gần biên giới ạ.

- Trên ấy, Tết có đủ bánh chưng, thực phẩm không? Đơn vị chắc liên hoan vui lắm.

- Vui thì có vui, nhưng còn nghèo, bà con dân tộc vẫn thiếu ăn trong năm.

- Thế đơn vị chú đóng ở đâu?

- Đã nói là gần biên giới mà, nhưng ông hỏi làm gì?

Rồi sực nhớ ra điều gì, chú bộ đội buông một câu “bí mật quân sự”.

Trần Duy Hưng chỉ cười hài hước và bắt tay chú bộ đội”.

Bác sĩ Trần Duy Hưng sinh ngày 16/1/1912 (mất ngày 2/10/1988) tại thôn Hòa Thi, nay thuộc phường Phương Canh, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội. Ông học Đại học Y Hà Nội cùng thế hệ với bác sĩ Tôn Thất Tùng, Đặng Văn Ngữ. Từ tháng 8/1945, ông giữ chức Chủ tịch Ủy ban Hành chính thành phố Hà Nội. Từ năm 1945 - 1946 ông là đại biểu Quốc hội khóa I. Tháng 4/1947, ông làm Thứ trưởng Bộ Nội vụ, Thứ trưởng Bộ Y tế. Tháng 6/1954, ông tiếp tục giữ cương vị Chủ tịch Ủy ban Hành chính thành phố Hà Nội (sau này là UBND thành phố Hà Nội) cho đến năm 1977 khi ông viết đơn xin nghỉ công tác. Bác sĩ Trần Duy Hưng được truy tặng Huân chương Hồ Chí Minh vào ngày 3/2/2005.

3/Bà Trần Ánh Tuyết, con gái thứ ba của bác sĩ Trần Duy Hưng kể rằng: Giai đoạn ở chiến khu Việt Bắc quãng 1950-1951, lúc ấy tôi mới 7-8 tuổi. Gia đình tôi được Bác Hồ rất quý mến. Bác luôn thăm hỏi nơi ăn, chốn ở, sức khỏe của bố mẹ, anh em tôi, cả việc học hành của chúng tôi cũng được Bác quan tâm. Thường vào ngày chủ nhật, Bác cho các chú bảo vệ sang đón chúng tôi rồi cùng ăn cơm, chơi đùa, đến chiều các chú lại đưa về nhà. Năm ấy mẹ tôi ở cữ, bố tôi lại đi công tác xa. Nghe tin, Bác Hồ sang thăm, cho một bao gạo và quả bí đao rất dài ở vườn Bác trồng. Bác hỏi:

- Cô chú đặt tên cho cháu chưa?

- Chưa ạ!

- Thế để bác đặt tên cô chú có đồng ý không?

- Vâng, bác đặt tên cho cháu ạ - Mẹ tôi trả lời.

- Bác có bút danh Thắng Lợi, bác đặt tên cho cháu là Trần Thắng Lợi nhé.

Vậy là em trai tôi có cái tên bút danh của Bác Hồ. Năm 1954 tiếp quản Thủ đô Hà Nội, bố tôi giữ chức Chủ tịch Ủy ban Hành chính thành phố Hà Nội. Ông vẫn giản dị như ở chiến khu. Đối với các con, ông rất bình đẳng, ân cần chỉ bảo lối sống, cách làm người. Đến ngày tôi tốt nghiệp Trường đại học Sư phạm, Giám đốc Sở Giáo dục Hà Nội gặp bố tôi hỏi: “Chủ tịch có yêu cầu sắp xếp cho em Tuyết về dạy trường nào không ạ?”. Ông trả lời “Cái đó tự em nó quyết định, tôi không can thiệp”. Thời gian sau, tôi lên Ban Tổ chức Sở Giáo dục Hà Nội hỏi trường nào khó khăn nhất, xa nhất Hà Nội thì xin về dạy. Sau tôi được phân công về dạy học ở Đông Anh. Cha tôi cả một đời sống đơn giản như vậy đó.

Có thể bạn quan tâm

Lỗ hổng trong giám sát quan trắc

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Lạng Sơn mới công bố thông tin khởi tố bị can đối với Hứa Văn Chinh (46 tuổi, Phó Giám đốc Trung tâm Tài nguyên môi trường) cùng cấp dưới Hứa Thị Ngân, 39 tuổi, Phó trưởng Phòng Kỹ thuật môi trường, để điều tra tội Giả mạo trong công tác, theo điều 359 Bộ luật Hình sự.

Quang cảnh sinh hoạt chi bộ mẫu chi bộ các cơ quan Đảng xã Ia Krêl.

“Cầm tay chỉ việc” từ mô hình sinh hoạt mẫu

Nhận rõ những “điểm nghẽn” trong sinh hoạt chi bộ, nhất là khối thôn, làng vùng đồng bào dân tộc thiểu số, Đảng ủy xã Ia Krêl (tỉnh Gia Lai) đã triển khai kế hoạch tổ chức sinh hoạt chi bộ thường kỳ và sinh hoạt chuyên đề mẫu. Việc lựa chọn 2 chi bộ đại diện cho hai khối đặc thù - Chi bộ thôn Ia Lâm và Chi bộ các cơ quan Đảng để tổ chức làm mẫu đã mang lại hiệu quả trực quan sinh động, “cầm tay chỉ việc”, tạo luồng sinh khí mới.

Chuẩn sàn quốc gia

Cuộc họp đột xuất ở cơ quan đã bắt đầu. Cô bạn đồng nghiệp phi thẳng vào chiếc ghế trống duy nhất còn lại, bên cạnh tôi. "Em tranh thủ đưa cháu đi học ngoại ngữ, may mà kịp giờ". Người ngồi bên khẽ nghiêng đầu, cả khán phòng nhanh chóng im lặng khi lãnh đạo bước lên bục phát biểu.

Bộ Công an hỗ trợ nhà ở cho gia đình ông A Drua tại thôn Kon Teo Đăk Lấp, xã Đăk Pxi.

Không chỉ giữ gìn bình yên mà còn chăm lo mái ấm

Những ngày này, các xã vùng cao Đăk Pxi, Đăk Hà, Đăk Mar (tỉnh Quảng Ngãi) đang đón thêm những công trình an sinh thiết thực. Được triển khai từ sự phối hợp giữa Văn phòng Bộ Công an và Công an tỉnh Quảng Ngãi, các công trình đã góp phần cải thiện đời sống, vun đắp sự gắn bó giữa lực lượng công an với đồng bào dân tộc thiểu số nơi đây.

Tan ca nhưng chưa hết ca

Cổng khu công nghiệp Quang Minh, đèn đường đã sáng từ lâu. Dòng người ùa ra từ những cánh cổng nhà máy mỗi lúc một đông. Mọi người lao về những hướng quen thuộc, gần như không ai nói chuyện với nhau. Vài quán nước ven đường đã đóng cửa.

Rút ngắn khoảng cách giữa quy định và thực tế

Cùng với sự phát triển của xã hội, công tác xây dựng luật đang có nhiều thay đổi nhanh chóng và tích cực. Theo thống kê chưa đầy đủ, chỉ trong năm 2025 vừa qua, Quốc hội nước ta đã thông qua gần 90 đạo luật. Đây là dấu ấn lịch sử trong quá trình xây dựng và sửa đổi hệ thống pháp luật cho phù hợp thực tiễn đời sống.

Ấn Độ có khả năng cung cấp nguồn nguyên phụ liệu lớn cho ngành dệt may, giúp doanh nghiệp đa dạng hóa nguồn cung. Ảnh: NAM HẢI

Mở rộng không gian hợp tác Việt Nam-Ấn Độ

Việc nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện tăng cường đang mở ra một giai đoạn phát triển mới trong quan hệ Việt Nam-Ấn Độ. Trên nền tảng tin cậy chính trị được bồi đắp qua nhiều thập niên, hai nước đang đứng trước những cơ hội lớn để chuyển hóa tầm nhìn chung, sự hội tụ chiến lược thành các chương trình hợp tác thực chất trong nhiều lĩnh vực tiềm năng.

Phát triển du lịch cộng đồng gắn với đời sống sinh hoạt của đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Gia Lai.

Gia Lai phát huy sức mạnh đại đoàn kết từ bức thư của Bác Hồ

“Tôi tuy xa, nhưng lòng tôi và Chính phủ vẫn gần gũi đồng bào” - lời Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi Đại hội các dân tộc thiểu số miền Nam tại Pleiku năm 1946 thể hiện tình cảm sâu nặng với đồng bào và tư tưởng nhất quán về một Nhà nước gắn bó với nhân dân, vì nhân dân. 80 năm qua, tinh thần ấy vẫn đặt ra trách nhiệm chăm lo, củng cố khối đại đoàn kết và bảo đảm sự phát triển của mọi dân tộc trong cộng đồng Việt Nam.

Không còn chỉ là lãi lỗ

Quán bún đầu ngõ ồn ào từ lúc nào. Nồi nước dùng tỏa khói nghi ngút. Chiếc xe máy vừa dắt ra đã có xe khác điền vào chỗ trống. Bà chủ đứng chắn giữa lối đi, đang phân bua với người đối diện: "Giờ làm gì cũng phải cẩn thận, không như trước được nữa".

Vinh danh những "sứ giả" tiếng Việt. Ảnh: VB

Những mảnh ghép quê hương (kỳ 1)

Ngày 2/8/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 23-NQ/TW về công tác người Việt Nam ở nước ngoài (NVNONN), thể hiện sự quan tâm sâu sắc, thường xuyên và nhất quán của Đảng và Nhà nước đối với cộng đồng NVNONN, khẳng định công tác NVNONN luôn có vị trí quan trọng trong chiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc. NVNONN là lực lượng làm thông tin đối ngoại đặc biệt, cầu nối giữa Việt Nam với thế giới đồng thời tham gia trực tiếp vào sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc.

Nghịch lý phí chồng phí

Tôi ở chung cư. Hầm để ô-tô chứa được khoảng 140 chiếc. Ngày nắng ráo, hầm xe còn già nửa. Nhưng mấy hôm nay mưa rả rích suốt, căn hầm gần như trống không. Mua xe mà chỉ được dùng “dè sẻn” khi mưa gió, rét buốt, ấy là cái khổ của nhiều người ở một đô thị quá đông đúc, phố nào cũng “cấm đỗ, cấm dừng” như Hà Nội.

Thiếu tá Trương Mai Hoa và Đại úy Đặng Thị Thanh Phượng được vinh dự đứng trong hàng ngũ của Đảng.

Vinh dự dưới cờ Đảng ở Bentiu

Với các quân nhân đang thực hiện nhiệm vụ tại Phái bộ gìn giữ hòa bình LHQ ở Nam Sudan, việc được đứng trong hàng ngũ của Đảng là một dấu mốc đặc biệt trong cuộc đời quân ngũ và quá trình phấn đấu của mỗi đồng chí.

Trừng phạt và nhân văn

Gần 100 lỗi vi phạm, trong đó có 96 lỗi vi phạm giao thông và tổng tiền phạt 474,6 triệu đồng là hậu quả một lái xe ở xã Xuân Lũng (Phú Thọ) phải gánh chịu do thiếu ý thức tuân thủ pháp luật. Người này rơi vào tình trạng “khóc dở, mếu dở” khi bị phạt số tiền lớn gấp nhiều lần giá trị chiếc ô-tô “cà tàng” của mình.

Cụ Phí Văn Bái (1914-2014).

Báo Khởi nghĩa và Tuốt kiếm, trước Tổng khởi nghĩa ở Hà Nội

Ngay trước ngày Tổng khởi nghĩa 19/8/1945 ở Hà Nội đã xuất hiện hai tờ báo của mặt trận Việt Minh có tên gọi Khởi nghĩa và Tuốt kiếm. Một trong hai người chủ nhiệm kiêm chủ bút đầu tiên là cụ Phí Văn Bái (1914-2014), sinh thời trú tại đường Trường Chinh, Thành phố Hà Nội.

Các nhà văn thực tế tại doanh trại Sư đoàn 302.

Dải ngân hà vùng duyên hải

Miền Đông Nam Bộ những ngày cuối tháng 5 nắng nóng. Mùa khô chưa qua, mùa mưa chưa đến. “Cây lúa non chờ từng cơn mưa nhỏ, cây lúa trổ chờ nước đổ trên nguồn”, còn chúng tôi chờ xe Sư đoàn 302 qua đón dưới cơn mưa rực rỡ đầu mùa mong đợi. Cơn mưa dào dạt đến như lời chào mùa hạ, một điềm báo an lành.

Thế giới ảo và những bản án có thật

Trong vài ngày qua, vụ việc tranh cãi giữa những tay “giang hồ” gây náo loạn không gian mạng đã được cơ quan chức năng nhanh chóng vào cuộc. Cuộc “livestream” của các đối tượng tại một địa điểm thuộc tỉnh Bắc Ninh đã mang lại kết quả không mấy có hậu cho cả “nạn nhân” lẫn thủ phạm. Cơ quan công an đã khởi tố Nguyễn Văn Hợi (nick mạng là Khánh Sky), Hồ Văn Khoa và sau đó là Trần Đình Tiệp (nick mạng Vua quạt)… những người tham gia trực tiếp vào vụ việc.

Lo cho “thế hệ sandwich”

Đến ngưỡng tuổi 40, mốc được xem là bắt đầu giai đoạn trung niên, trọng tâm câu chuyện giữa tôi và bạn bè hình như đã thay đổi. Chúng tôi vẫn nhắc kỷ niệm xưa, vẫn “chém gió” về thời sự trong nước và thế giới, nhưng cuối cùng bao giờ cũng quay về những lo toan. Lo bố mẹ già, lo con chuyển cấp, lo sức khỏe đi xuống, lo mất việc, lo cơm áo gạo tiền… Sự trải lòng, dù không thay đổi được thực tế, vẫn trở thành nhu cầu tự thân trong cuộc gặp của mỗi chúng tôi.