Kinh tế thế giới: Kỳ vọng về kịch bản tươi sáng

Mỹ từng bước kiềm chế được đà tăng của lạm phát, kinh tế Trung Quốc khởi sắc ngay từ đầu năm, trong khi Eurozone tránh được suy thoái… Các chuyên gia kinh tế chỉ ra hàng loạt yếu tố tích cực, được dự báo góp phần tạo nên một kịch bản tươi sáng hơn với kinh tế thế giới trong năm 2023.
Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa.

Trong báo cáo Triển vọng Kinh tế thế giới vừa công bố, Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) đã điều chỉnh dự báo về triển vọng tăng trưởng của kinh tế toàn cầu theo hướng tăng nhẹ. Theo đó, tăng trưởng toàn cầu vẫn được dự báo giảm từ mức 3,4% trong năm 2022, xuống 2,9% trong năm 2023. Tuy nhiên, mức dự báo mới này cao hơn so mức dự báo 2,7% được IMF đưa ra hồi tháng 10/2022 kèm theo cảnh báo về nguy cơ thế giới có thể rơi vào suy thoái.

Dấu hiệu khởi sắc của Trung Quốc, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới được đánh giá là “cú huých” quan trọng đối với kinh tế toàn cầu trong năm 2023. Những dòng người xếp hàng dài bên ngoài các nhà hàng, các toa tàu điện ngầm đông đúc, các nhà máy hoạt động với công suất tối đa… là những dấu hiệu cho thấy kinh tế Trung Quốc dần thoát khỏi “bóng đen Covid-19”.

Theo Bloomberg Economics, lĩnh vực sản xuất và dịch vụ của Trung Quốc đều tăng trưởng trong tháng đầu năm 2023 và là lần tăng đầu tiên trong 4 tháng qua.

Các trung tâm kinh tế lớn của Trung Quốc, như Quảng Đông, Chiết Giang, Sơn Đông và Tứ Xuyên, đều đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2023 trên 5%. Chính phủ Trung Quốc hối thúc các nỗ lực thúc đẩy hồi phục kinh tế ổn định ngay từ đầu năm, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết tạo điều kiện để nhanh chóng nối lại hoạt động sản xuất, kinh doanh sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán.

Tăng trưởng toàn cầu vẫn được dự báo giảm từ mức 3,4% trong năm 2022, xuống 2,9% trong năm 2023.

Bloomberg dự báo, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới sẽ tăng tốc từ 3% năm 2022, lên 5,8% năm 2023. IMF điều chỉnh mạnh triển vọng tăng trưởng kinh tế Trung Quốc trong năm 2023, theo đó GDP của Trung Quốc sẽ tăng trưởng 5,2%, cao hơn so với mức 4,4% dự báo hồi tháng 10/2022.

Trong khi đó, Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) đã tránh được một cuộc suy thoái trong mùa đông này, sau khi ghi nhận mức tăng trưởng 0,1% trong quý IV/2022. Con số này thấp hơn mức tăng trưởng 0,3% trong quý trước đó, song vẫn tích cực hơn so mức dự báo tăng trưởng âm mà các chuyên gia kinh tế đưa ra trước đó, trong bối cảnh tác động từ cuộc xung đột tại Ukraine khiến giá năng lượng leo thang và lạm phát liên tục tăng cao kỷ lục.

Oxford Economics nhận định, nhìn chung Eurozone đã vượt qua giai đoạn tồi tệ nhất, cả về lạm phát và hoạt động sản xuất.

Hoạt động sản xuất tại châu Âu đang cho thấy những dấu hiệu phục hồi. Đức, nền kinh tế lớn nhất châu Âu, đã khởi động năm 2023 với triển vọng sáng hơn, dù nhu cầu chưa cao, nhưng lạm phát đã hạ nhiệt và các vấn đề chuỗi cung ứng đã giảm nhẹ. Hoạt động sản xuất tại Pháp, nền kinh tế lớn thứ hai của Eurozone, tăng trưởng trở lại dù chưa mạnh.

Kinh tế Pháp trong quý IV/2022 tăng trưởng 0,1%, thấp hơn mức tăng 0,2% trong quý trước đó, nhưng vẫn cao hơn mức dự báo là 0%.

Anh là nền kinh tế phát triển lớn duy nhất mà IMF dự đoán suy thoái trong năm nay.

Tờ New York Times (Mỹ) đánh giá, lĩnh vực ngoại thương của Nga phần lớn đã quay trở lại mức trước khi cuộc xung đột ở Ukraine nổ ra hồi tháng 2/2022 và nền kinh tế Nga nhìn chung đã chứng tỏ khả năng phục hồi tốt hơn dự đoán.

Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng đánh giá tình hình kinh tế nước này ổn định, với những chỉ số đạt được không chỉ tốt hơn dự báo, mà còn vượt kỳ vọng. Tỷ lệ thất nghiệp tại Nga đang ở mức thấp kỷ lục, lạm phát cũng thấp hơn dự báo và có xu hướng giảm.

Tuy nhiên, rủi ro với kinh tế toàn cầu vẫn nhiều. Hoạt động sản xuất trên toàn châu Âu và châu Á có dấu hiệu thu hẹp trở lại trong tháng 1, phản ánh tiến trình phục hồi kinh tế toàn cầu chưa thực sự bền vững. Lạm phát tại Eurozone hạ nhiệt, song tâm lý lạc quan chưa nhiều vì giá cả nhìn chung vẫn tăng.

Anh là nền kinh tế phát triển lớn duy nhất mà IMF dự đoán suy thoái trong năm nay. Kinh tế châu Á vẫn chịu áp lực lớn và “cú huých” từ việc Trung Quốc mở cửa trở lại chưa lan tỏa rộng. Trong lộ trình phục hồi kinh tế, châu Á đang rất cần một động cơ tăng trưởng mới.

Có thể bạn quan tâm

Những người di cư tại một Trung tâm tiếp nhận người di cư trên đảo Lampedusa, hòn đảo cực nam của Italia. (Ảnh: Xinhua)

“Đê chắn sóng” di cư

Kiểm soát dòng người di cư từ lâu đã là chủ đề nhạy cảm, gây nhiều tranh cãi trên chính trường và luôn giữ vị trí quan trọng trong các chiến dịch tranh cử tại châu Âu. 

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hạ nhiệt cơn sốt dầu mỏ

Xung đột leo thang ở Trung Đông đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng, giá dầu tăng không ngừng còn nguồn cung bị co hẹp. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia gấp rút xả kho dự trữ chiến lược nhằm hạ nhiệt cơn sốt “vàng đen”.

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Hội nghị An ninh Munich 2024 khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof. (Nguồn: Mạng xã hội X)

Bài toán tự chủ chiến lược

Hội nghị An ninh Munich 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/2, được dự báo là bị phủ bóng bởi mây đen căng thẳng do những chia rẽ, rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Xinhua)

Bức tranh hợp tác nhiều màu sắc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm ngắn ngày tới Malaysia. Dù chỉ gói gọn trong hai ngày nhưng chuyến công du của nhà lãnh đạo quốc gia Nam Á được đánh giá là thành công hơn mong đợi, thổi luồng gió mới cho quan hệ Ấn Độ-Malaysia, đồng thời tô điểm thêm vào bức tranh hợp tác đa dạng và nhiều màu sắc của New Delhi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, Washington, DC, ngày 13/2/2025. (Ảnh: XINHUA)

Phép thử từ thỏa thuận thương mại Ấn Độ-Mỹ

Thỏa thuận thương mại mới đạt được giữa Ấn Độ và Mỹ thoạt nhìn là một thỏa thuận “đôi bên cùng thắng”, giúp thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Thế nhưng, phía sau đó là những câu hỏi còn bỏ ngỏ, nhất là về mức độ cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga mà New Delhi sẽ thực hiện. 

Lực lượng an ninh Somalia được triển khai tại Thủ đô Mogadishu. Ảnh (tư liệu): THX/TTXVN

Điểm nóng trên “bản đồ an ninh” của Mỹ

Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Phi của Mỹ (AFRICOM), Tướng Michael Anderson lên tiếng cảnh báo về nguy cơ gia tăng các mối đe dọa từ hai nhóm khủng bố là tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và Al-Qaeda, đặc biệt tại khu vực Sahel và Tây Phi.