Kích hoạt ECMO lưu động, xuyên đêm cứu bé gái viêm cơ tim tối cấp

Vừa hội chẩn từ xa, hướng dẫn cấp cứu, hồi sức qua điện thoại cho đồng nghiệp tại Ninh Bình, đồng thời điều phối nhân lực triển khai kỹ thuật ECMO (tim phổi nhân tạo) lưu động hỗ trợ tại chỗ, các nhân viên y tế Bệnh viện Nhi Trung ương đã hồi sinh kỳ tích cho bé gái 11 tuổi đang bị sốc tim, viêm cơ tim tối cấp.

Thứ Sáu, ngày 30/05/2025 - 07:43

Sau khi đặt ECMO, bệnh nhi được đưa về Bệnh viện Nhi Trung ương ngay trong đêm.

Xuyên đêm cứu trái tim cháu bé đang dần “kiệt sức”

Bé Đ.N.H (11 tuổi, ở Ninh Bình) bắt đầu sốt, nôn và mệt mỏi khoảng 4 ngày trước khi vào viện. Ngày 17/5, chỉ sau hơn một ngày điều trị, trẻ đột ngột ngất xỉu, chuyển biến nặng nhanh chóng: da tái, SPO₂ mức 75%, môi tím, chi lạnh. Trẻ được chẩn đoán sốc tim/viêm cơ tim tối cấp.

Ngay lập tức, các bác sĩ bệnh viện địa phương đã hội chẩn qua điện thoại với Phó Giáo sư, Tiến sĩ Tạ Anh Tuấn, Trưởng khoa Điều trị tích cực Nội khoa, Bệnh viện Nhi Trung ương để tìm ra phương án điều trị phù hợp.

Nhận định bệnh nhi đang rất nguy kịch, nguy cơ tử vong cao, chỉ có kỹ thuật ECMO là phương án tối ưu nhất có thể giữ sự sống cho trẻ lúc này. Tuy nhiên, với tình trạng hiện tại của trẻ thì việc di chuyển từ Ninh Bình đến Bệnh viện Nhi Trung ương là quá nguy hiểm, trẻ có thể ngừng tim, ngừng thở bất cứ lúc nào.

Trước diễn biến nghiêm trọng của ca bệnh, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Tạ Anh Tuấn đã khẩn trương hướng dẫn bác sĩ bệnh viện địa phương các thao tác cấp cứu và hồi sức cho bệnh nhi qua điện thoại, đồng thời xin ý kiến Ban giám đốc Bệnh viện cử 1 ê-kíp ECMO đến Ninh Bình hỗ trợ cấp cứu.

Các bác sĩ Bệnh viện Nhi Trung ương nhanh chóng thực hiện các biện pháp cấp cứu và đặt ECMO cho bệnh nhi tại bệnh viện địa phương.

Dưới sự chỉ đạo của Tiến sĩ, bác sĩ Phan Hữu Phúc, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương, xe cứu thương chở theo ê-kíp các bác sĩ, điều dưỡng khoa Điều trị tích cực Nội khoa và Ngoại Tim mạch, cùng máy móc chuyên dụng đã vượt quãng đường hơn 100km đến Ninh Bình cấp cứu cho bệnh nhi.

Khi tiếp nhận bệnh nhi, Thạc sĩ, bác sĩ Trần Bá Dũng, Khoa Điều trị tích cực Nội khoa đánh giá tình trạng, các kết quả xét nghiệm, điện tim, siêu âm tim, xác định trẻ bị sốc tim, viêm cơ tim tối cấp, rối loạn nhịp tim, không đáp ứng với các biện pháp nội khoa thông thường.

Bệnh nhi có tình trạng nặng nề, diễn biến nhanh, cấp tính, trái tim đang dần “kiệt sức”, không bảo đảm được chức năng tưới máu đến các mô và cơ quan trong cơ thể, nguy cơ tổn thương não, tạng dẫn tới tử vong, các bác sĩ đã lập tức đặt máy ECMO để hỗ trợ tuần hoàn và hô hấp, giúp trái tim đang co bóp yếu ớt và loạn nhịp của trẻ có cơ hội hồi phục.

Bác sĩ chuyên khoa II Hoàng Thanh Sơn, Khoa Ngoại Tim mạch, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Nhi Trung ương thở phào nhẹ nhõm khi đặt ECMO cho bệnh nhi diễn ra tương đối thuận lợi và kịp thời. Trẻ đáp ứng tốt sau khi sử dụng ECMO.

Gần 12 giờ đêm ngày 17/5, chuyến xe chở bé Đ.N.H an toàn về đến bệnh viện Nhi Trung ương. Tại Khoa Điều trị tích cực Nội khoa, bên cạnh hỗ trợ ECMO, trẻ còn được lọc máu hấp phụ cytokin, theo dõi ô xy nhu mô não bằng quang phổ cận hồng ngoại NIRS, điều chỉnh các rối loạn nội môi, duy trì thuốc vận mạch và chăm sóc đặc biệt.

Trẻ được điều trị và theo dõi sát sao tại Bệnh viện Nhi Trung ương.

Sau 6 ngày điều trị, bé Đ.N.H đã vượt qua nguy kịch và được cai máy ECMO. Hiện tại, trẻ tự thở, tỉnh táo, không có di chứng về thần kinh, tiên lượng hồi phục tốt, tuy nhiên vẫn cần theo dõi về tim mạch.

Nhìn hành trình vượt qua nguy kịch, tính mạng vô cùng mong manh, mẹ bệnh nhi chưa hết hoảng hốt tâm sự, không thể nghĩ một cơn sốt, đau bụng khiến con chị đối mặt với tình trạng diễn biến kịch tính như vậy. "Thật sự đó là một đêm thật dài, con tôi đã sống lại. Tôi không biết nói gì ngoài biết ơn”, mẹ bệnh nhi nói.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Tạ Anh Tuấn, Trưởng khoa Điều trị tích cực Nội khoa chúc mừng cháu bé đã hồi sinh kỳ tích.

Làm thế nào để nhận biết trẻ bị viêm cơ tim?

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Tạ Anh Tuấn cho biết, viêm cơ tim là tình trạng viêm làm tổn thương tế bào cơ tim, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng tim của trẻ. Nguyên nhân gây bệnh khá đa dạng, nhưng phần lớn do virus, nhiễm độc; bệnh tự miễn,…

Đây là bệnh lý nguy hiểm, diễn biến nhanh và có thể đe dọa tính mạng nếu không được can thiệp kịp thời. Tuy nhiên, đáng lo ngại là triệu chứng ban đầu dễ nhầm lẫn với các bệnh thông thường như cúm, rối loạn tiêu hóa…

Đánh giá về thành công của ca bệnh trên, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Tạ Anh Tuấn, nhấn mạnh, viêm cơ tim biến chứng sốc tim, nếu không đáp ứng các biện pháp nội khoa thông thường thì cần chỉ định ECMO ngay. Tốc độ phản ứng nhanh, sự hỗ trợ liên viện, liên chuyên khoa trong chỉ định và triển khai ECMO - chính là yếu tố tiên quyết làm nên thành công của ca bệnh.

Một số lưu ý của Bệnh viện Nhi Trung ương dành cho phụ huynh và các bác sĩ trong quá trình phát hiện, xử trí bệnh viêm cơ tim ở trẻ.

Bác sĩ Tuấn đề nghị, đối với các cơ sở y tế chưa có khả năng triển khai kỹ thuật ECMO, cần chủ động phối hợp với các bệnh viện tuyến trên có chuyên môn. Việc tư vấn cấp cứu từ xa, điều động ê-kíp ECMO lưu động thực hiện tại chỗ kịp thời, sẽ mở ra cơ hội sống cho nhiều bệnh nhi đang đứng trước ranh giới sinh tử.

Theo Thạc sĩ, bác sĩ Trần Bá Dũng, nhiều trẻ viêm cơ tim có thể có biểu hiện của đợt nhiễm virus một vài tuần trước khi khởi bệnh. Sau đó, trẻ xuất hiện các triệu chứng như: Mệt mỏi, đau bụng, buồn nôn, nôn, tiêu chảy, sốt, ho…

Tuy nhiên, nếu trẻ có kèm theo: Thở nhanh, đau ngực, khó thở, nhịp tim nhanh, môi và da tái,…cha/mẹ cần đưa trẻ đến các cơ sở y tế để được khám và điều trị kịp thời.

Mỗi năm, Khoa Điều trị tích cực Nội khoa tiếp nhận khoảng 20-40 ca viêm cơ tim trẻ em. Trước đây, tỷ lệ tử vong của trẻ bị viêm cơ tim rất cao. Nhưng hiện nay, với sự phối hợp liên khoa, liên viện và áp dụng kỹ thuật ECMO, nhiều trẻ đã được cứu sống ngoạn mục.

Tỷ lệ cứu sống trẻ viêm cơ tim được hỗ trợ ECMO tại Bệnh viện Nhi Trung ương là khoảng 60%, tương đương với các nước phát triển.

TRẦN LAM