Không thể để tội phạm là “nhà tuyển dụng hấp dẫn”

Khi chúng tôi đi tìm hiểu về những phương thức thủ đoạn của tội phạm công nghệ cao, các điều tra viên đã không chỉ phác họa về “hệ sinh thái” phía sau những vụ lừa đảo qua mạng. Ở đó không chỉ có những kẻ ngồi gọi điện giả danh, mà còn có cả một đội ngũ “kỹ sư” viết code, phần mềm được tuyển dụng phục vụ cho lừa đảo.

Công an tỉnh Lai Châu bắt giữ các đối tượng lừa đảo. Ảnh: Công an tỉnh Lai Châu
Công an tỉnh Lai Châu bắt giữ các đối tượng lừa đảo. Ảnh: Công an tỉnh Lai Châu

Theo chia sẻ, những đường dây tội phạm này đều có bộ phận chuyên viết phần mềm, thiết kế giao diện giống hệt trang web, app ngân hàng. Và với những phi vụ mà các lực lượng chức năng đã triệt phá thu giữ hàng trăm, hàng nghìn tỷ đồng thì việc bỏ ra vài trăm triệu, thậm chí cả tỷ đồng để thuê một lập trình viên giỏi là một chi phí quá nhỏ.

Trong khi đó, một kỹ sư công nghệ thông tin nếu vào làm ở một cơ quan nhà nước, thậm chí cả nhiều doanh nghiệp, mức lương khởi điểm phổ biến chỉ hơn 10 triệu đồng, cho thấy thua xa con số mà các đường dây lừa đảo có thể sẵn sàng chi trả. Khi “giá” một dòng code trong thế giới tội phạm cao hơn hẳn so với khu vực hợp pháp, một chiến dịch lừa đảo trót lọt, chiếm đoạt được hàng chục, hàng trăm tỷ đồng thì những khoản tiền cho đội kỹ thuật với tội phạm chỉ là “chi phí đầu tư”.

Các điều tra viên cho biết, có những đường dây sẵn sàng chi khoản rất lớn để mua code, thuê người viết phần mềm hoặc “đặt hàng” những người từng làm trong hệ thống tài chính - ngân hàng, viễn thông để hiểu rõ kẽ hở, quy trình, từ đó tối ưu hóa đường đi của dòng tiền bất hợp pháp. Một lập trình viên giỏi, bước chân vào “ đường dây” có thể kiếm được số tiền mà phải mất rất nhiều năm đi làm mới tích lũy được ở những khu vực khác.

Ngược lại, lực lượng chuyên trách phòng, chống tội phạm công nghệ cao lại thường rơi vào cảnh lương không đủ hấp dẫn để giữ chân nhân lực giỏi, cơ chế chi trả hoặc hợp đồng chuyên gia bên ngoài cũng rất khó khăn. Nhiều cán bộ điều tra phải tự mày mò đọc tài liệu, tự học công nghệ mới, trong khi tội phạm chỉ cần bỏ tiền ra thuê nguyên đội ngũ chuyên gia ngồi viết code và không phải quan tâm tới ngạch bậc, phụ cấp, hệ số…

Tất nhiên, không thể biện minh việc tham gia viết phần mềm phục vụ lừa đảo chỉ vì lý do thu nhập. Mọi sự lựa chọn đều gắn với trách nhiệm pháp lý và đạo đức cá nhân. Nhưng nếu chỉ dừng ở việc trách móc “ý thức” cá nhân mà bỏ qua bối cảnh chính sách, chúng ta sẽ rất khó chặn được gốc rễ vấn đề.

Do đó, dù bất kỳ ngành nghề nào và ở lĩnh vực an ninh mạng cũng vậy, nếu chính sách đãi ngộ không thay đổi, nguy cơ một bộ phận nhỏ nhân lực giỏi bị lôi kéo, mua chuộc bởi các tổ chức tội phạm là điều không thể xem nhẹ.

Chính vì vậy, cần nhìn nhận lại vai trò của những người làm trong lĩnh vực an ninh mạng, phòng, chống tội phạm công nghệ cao. Cần có cơ chế tiền lương, phụ cấp đặc thù cho các vị trí trọng yếu, tương xứng với trình độ và mức độ rủi ro công việc. Một kỹ sư giỏi về bảo mật, điều tra số, phân tích dữ liệu lớn nếu vào cơ quan nhà nước mà thu nhập chỉ nhỉnh hơn mặt bằng chung đôi chút thì rất khó cạnh tranh với các công ty công nghệ, chứ chưa nói đến sức hút vật chất từ tội phạm.

Song song với nâng đãi ngộ, cần tăng cường giáo dục đạo đức nghề nghiệp, xây dựng văn hóa liêm chính trong cộng đồng công nghệ, nhất là với sinh viên các ngành công nghệ thông tin, an ninh mạng để thấy rõ rằng tham gia đường dây lừa đảo là đưa mình vào vòng lao lý, chứ không phải nghĩ rằng “làm thuê kỹ thuật cho ai cũng được”.

Thực tế, không phải ai có kỹ năng công nghệ cũng chọn con đường kiếm tiền bất chấp pháp luật. Câu chuyện của chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu (thường được biết đến với tên Hiếu PC) là điều rất đáng suy ngẫm. Trước khi bị bắt tại Mỹ, Hiếu từng tham gia các đường dây buôn bán dữ liệu cá nhân trên mạng ngầm và có thời gian kiếm được rất nhiều tiền. Sau khi đi tù về, trở về Việt Nam, anh làm chuyên gia kỹ thuật cho Trung tâm Giám sát an toàn không gian mạng quốc gia (NCSC) rồi cùng cộng sự sáng lập dự án phi lợi nhuận “Chống Lừa Đảo” và các sản phẩm, công cụ nhận diện website độc hại để bảo vệ người dùng mạng. Do đó bên cạnh cảnh báo, kêu gọi người dân nâng cao cảnh giác, những người có khả năng viết ra phần mềm, thay vì đi làm thuê cho tội phạm, hãy tìm thấy ở các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp chân chính một con đường nghề nghiệp tử tế và có ích cho cộng đồng.

Có thể bạn quan tâm

Các đối tượng cùng tang vật thu giữ trong chuyên án do Công an Thành phố Hồ Chí Minh triệt phá. (Nguồn: Công an Thành phố Hồ Chí Minh)

Triệt phá các đường dây chế tạo, mua bán vũ khí trên không gian mạng

Liên tiếp các chuyên án triệt phá đường dây chế tạo, mua bán trái phép vũ khí quân dụng đã cho thấy không gian mạng đang bị các đối tượng lợi dụng để tổ chức hoạt động phạm tội. Các chuyên án cũng khẳng định vai trò của lực lượng an ninh mạng, sự phối hợp giữa các đơn vị trong đấu tranh với loại tội phạm nguy hiểm này.

Người dân cần tuyệt đối không bán, cho thuê hoặc cho mượn tài khoản ngân hàng để tránh bị các đối tượng lợi dụng vào hoạt động phạm tội.

Tiếp tay cho lừa đảo từ việc thuê tài khoản ngân hàng

Nhiều người vì hám lợi hoặc thiếu hiểu biết pháp luật đã bán, cho thuê tài khoản ngân hàng mà không biết rằng hành vi này có thể tiếp tay cho các đường dây lừa đảo công nghệ cao, rửa tiền và nhiều hoạt động phạm tội khác.

Điểm tin an ninh mạng tháng 7/2026.

Điểm tin an ninh mạng tháng 7/2026

World Cup 2026 không chỉ ngày hội thể thao lớn nhất hành tinh mà còn là thời điểm các đường dây cá độ bóng đá tăng tốc hoạt động. Chỉ trong hơn một tháng, Công an các địa phương đã đồng loạt triệt phá nhiều đường dây tổ chức đánh bạc trên không gian mạng với quy mô từ hàng chục đến hàng nghìn tỷ đồng.

 Công an tỉnh Khánh Hòa bắt giữ các đối tượng để điều tra hành vi lừa đảo tiền mã hóa. Ảnh: Công an tỉnh Khánh Hòa

Cần chủ động dựng “lá chắn” trước tội phạm mạng

Tội phạm trên không gian mạng đang ngày càng chuyên nghiệp, có tổ chức và tận dụng mạnh mẽ trí tuệ nhân tạo để thực hiện các hành vi lừa đảo. Thực tế này đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực điều tra số, tăng cường phối hợp liên ngành và chủ động xây dựng “lá chắn an ninh mạng từ cơ sở”.

Thượng tá Nguyễn Thành Chung, Cục A05, Bộ Công an phát biểu tại Hội nghị Mã hóa tài sản thực Việt Nam 2026 (Vietnam RWA Summit 2026).

Thách thức mới về phòng, chống rửa tiền và an ninh mạng trong thị trường tài sản mã hóa

Trong bối cảnh thị trường tài sản mã hóa trên thế giới nói chung và tại Việt Nam nói riêng đang tăng trưởng mạnh mẽ cả về quy mô, số lượng giao dịch, cũng như mức độ phổ biến, yêu cầu về phòng, chống rửa tiền và bảo đảm an ninh mạng trong lĩnh vực tài sản mã hóa đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

[Video] Muamau và chiêu dụ dỗ kiếm tiền online.

[Video] Muamau và chiêu dụ dỗ kiếm tiền online

Nhìn qua, app Muamau giống như một nền tảng thương mại điện tử chuyên nghiệp: có cửa hàng, có đơn hàng, có doanh thu, có lợi nhuận,… thậm chí còn có những "khách hàng" đang chờ giao sản phẩm.

Các đối tượng lừa đảo thường giả mạo ứng dụng của cơ quan nhà nước và ngân hàng để dụ người dân cài đặt mã độc, chiếm đoạt tài sản.

Lừa đảo núp bóng dịch vụ công trực tuyến

Mạo danh cơ quan công an, ngân hàng, Bảo hiểm xã hội (BHXH) để yêu cầu người dân cài đặt ứng dụng là một trong những thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao đang diễn biến phức tạp. Chỉ sau vài phút làm theo hướng dẫn, nhiều nạn nhân đã bị chiếm quyền điều khiển điện thoại và mất toàn bộ tiền trong tài khoản.

Nhiều hành vi thường xuất hiện trong các vụ lừa đảo công nghệ cao tăng mạnh mức xử phạt.

Tăng mức xử phạt hàng loạt thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao

Từ 1/7/2026, Nghị định 174/2026/NĐ-CP có hiệu lực, thay thế nhiều quy định của Nghị định 15/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin và giao dịch điện tử. Đáng chú ý, nhiều hành vi thường xuất hiện trong các vụ lừa đảo công nghệ cao... đã tăng mạnh mức xử phạt.

Ngăn chặn tội phạm mạng lợi dụng chủ trương số hóa dữ liệu. (Hình ảnh có sự hỗ trợ của AI)

[Video] Ngăn chặn tội phạm mạng lợi dụng chủ trương số hóa dữ liệu

Chỉ bằng một cuộc gọi tự xưng là cán bộ địa chính hoặc công an địa phương, nhiều người dân đã tin rằng mình đang thực hiện một thủ tục hành chính cần thiết để cập nhật thông tin đất đai trên ứng dụng VNeID. Thế nhưng, phía sau lời đề nghị "hỗ trợ tích hợp sổ đỏ" lại là một kịch bản lừa đảo được dàn dựng tinh vi.

 Người dân cần nâng cao cảnh giác trước các thủ đoạn lợi dụng lòng tốt để thu thập dữ liệu cá nhân, sinh trắc học. (Hình ảnh có sự hỗ trợ của AI)

Lòng tốt cần đi cùng sự cảnh giác trong kỷ nguyên số

Trong thời đại chuyển đổi số, các phương thức lừa đảo không ngừng biến đổi với mức độ tinh vi ngày càng cao. Nếu trước đây tội phạm mạng chủ yếu sử dụng các cuộc gọi giả mạo, tin nhắn chứa đường dẫn độc hại, thì hiện nay đã xuất hiện những thủ đoạn mới lợi dụng chính lòng tốt của người dân tại các địa điểm công cộng.

Ngăn chặn từ sớm nguy cơ hình thành "đại bản doanh lừa đảo"

Ngăn chặn từ sớm nguy cơ hình thành "đại bản doanh lừa đảo"

Nếu trước đây, tội phạm công nghệ cao chủ yếu ẩn mình sau màn hình máy tính, thì nay chúng đang bước thêm một bước nguy hiểm hơn: mang cả con người, thiết bị, dữ liệu và mô hình vận hành vào tận lãnh thổ của các quốc gia để xây dựng những “công xưởng lừa đảo”.

Nhận diện sớm các chiêu trò lừa đảo bằng trí tuệ nhân tạo

Nhận diện sớm các chiêu trò lừa đảo bằng trí tuệ nhân tạo

Sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang mang lại nhiều tiện ích cho đời sống và công việc. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích tích cực, công nghệ này cũng đang bị các đối tượng xấu lợi dụng để thực hiện các hành vi lừa đảo ngày càng tinh vi.

Người dân cần cảnh giác với các cuộc gọi giả mạo người thân, cơ quan chức năng.

Cuộc gọi hiện đúng tên người thân vẫn có thể là lừa đảo

Nhờ công nghệ giả mạo số điện thoại kết hợp trí tuệ nhân tạo mô phỏng giọng nói, các đối tượng lừa đảo có thể khiến cuộc gọi hiển thị đúng tên người thân, bạn bè hoặc cơ quan, tổ chức uy tín. Thủ đoạn này đã khiến không ít người mất cảnh giác, cung cấp thông tin cá nhân hoặc chuyển tiền theo yêu cầu của kẻ lừa đảo.

Các đối tượng trong đường dây cá độ bị công an thành phố Đà Nẵng triệu tập, làm việc và tạm giữ hình sự. (Nguồn: Bộ Công an)

Xử lý nghiêm hành vi cá độ bóng đá trên không gian mạng

Giải Vô địch bóng đá thế giới (World Cup 2026) đang đầy kịch tính bởi những chiến thắng của các đội tuyển vốn được đánh giá thấp hơn. Lợi dụng sự hấp dẫn của môn thể thao "vua" này, nhiều trang web, đường dây cá độ bóng đá trái phép đã nở rộ trên không gian mạng khiến nhiều người mê "đỏ đen" rơi vào cảnh "tan cửa, nát nhà"...

Một “thế trận lòng dân” vững chắc sẽ là “lá chắn” tư tưởng trên mặt trận không gian mạng.

“Lá chắn” tư tưởng trên mặt trận không gian mạng

Trong dòng chảy của lịch sử và đời sống xã hội, “sự thật” luôn là nền tảng tối cao quyết định nhận thức, dẫn dắt niềm tin và định hình hành động của quần chúng nhân dân. Chúng ta đang sống trong một kỷ nguyên mà sự bùng nổ thông tin đang bị các thế lực đen tối lợi dụng để làm mờ ranh giới giữa cái thật và cái giả.

Nhận diện thủ đoạn lừa đảo “sở hữu kỳ nghỉ”

Nhận diện thủ đoạn lừa đảo “sở hữu kỳ nghỉ”

Nhiều người dân đã trở thành nạn nhân của các vụ lừa đảo liên quan đến “sở hữu kỳ nghỉ” (timeshare) với số tiền thiệt hại từ vài chục triệu đến hàng tỷ đồng. Núp bóng các sản phẩm nghỉ dưỡng cao cấp hoặc cơ hội đầu tư sinh lời, nhiều đối tượng đã dựng nên các kịch bản tinh vi để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản của khách hàng.

Khi trại hè trở thành “cái bẫy”.

[Video] Khi trại hè trở thành “cái bẫy”

Mùa hè là thời điểm nhiều phụ huynh tìm kiếm các khóa học kỹ năng, trại hè hay chương trình trải nghiệm thực tế để giúp con em có thêm môi trường rèn luyện và phát triển.

Các em nhỏ tại điểm trường Hát Khoang, xã Mường Mùn, tỉnh Điện Biên. (Ảnh: Thuỷ Nguyên)

Lừa đảo công nghệ cao nhắm vào trẻ em dịp hè

Mùa hè đến là khoảng thời gian học sinh có nhiều thời gian tiếp xúc với điện thoại, mạng xã hội, trò chơi trực tuyến. Đây cũng là thời điểm các đối tượng xấu gia tăng hoạt động trên không gian mạng với nhiều thủ đoạn tinh vi nhằm chiếm đoạt tài sản, đánh cắp thông tin hoặc xâm hại trẻ em.

Tội phạm "ôm" tiền tỷ, nạn nhân "ôm" nợ xấu suốt đời

Tội phạm "ôm" tiền tỷ, nạn nhân "ôm" nợ xấu suốt đời

Không đánh cắp mật khẩu. Không chiếm đoạt mã OTP. Không cần trực tiếp hack tài khoản ngân hàng. Một hình thức lừa đảo mới đang bùng phát với mức độ nguy hiểm đặc biệt: Nạn nhân chính là người tự tay thực hiện toàn bộ quy trình vay vốn để... dâng tiền cho kẻ xấu.