Không thể để tội phạm là “nhà tuyển dụng hấp dẫn”

Khi chúng tôi đi tìm hiểu về những phương thức thủ đoạn của tội phạm công nghệ cao, các điều tra viên đã không chỉ phác họa về “hệ sinh thái” phía sau những vụ lừa đảo qua mạng. Ở đó không chỉ có những kẻ ngồi gọi điện giả danh, mà còn có cả một đội ngũ “kỹ sư” viết code, phần mềm được tuyển dụng phục vụ cho lừa đảo.

Công an tỉnh Lai Châu bắt giữ các đối tượng lừa đảo. Ảnh: Công an tỉnh Lai Châu
Công an tỉnh Lai Châu bắt giữ các đối tượng lừa đảo. Ảnh: Công an tỉnh Lai Châu

Theo chia sẻ, những đường dây tội phạm này đều có bộ phận chuyên viết phần mềm, thiết kế giao diện giống hệt trang web, app ngân hàng. Và với những phi vụ mà các lực lượng chức năng đã triệt phá thu giữ hàng trăm, hàng nghìn tỷ đồng thì việc bỏ ra vài trăm triệu, thậm chí cả tỷ đồng để thuê một lập trình viên giỏi là một chi phí quá nhỏ.

Trong khi đó, một kỹ sư công nghệ thông tin nếu vào làm ở một cơ quan nhà nước, thậm chí cả nhiều doanh nghiệp, mức lương khởi điểm phổ biến chỉ hơn 10 triệu đồng, cho thấy thua xa con số mà các đường dây lừa đảo có thể sẵn sàng chi trả. Khi “giá” một dòng code trong thế giới tội phạm cao hơn hẳn so với khu vực hợp pháp, một chiến dịch lừa đảo trót lọt, chiếm đoạt được hàng chục, hàng trăm tỷ đồng thì những khoản tiền cho đội kỹ thuật với tội phạm chỉ là “chi phí đầu tư”.

Các điều tra viên cho biết, có những đường dây sẵn sàng chi khoản rất lớn để mua code, thuê người viết phần mềm hoặc “đặt hàng” những người từng làm trong hệ thống tài chính - ngân hàng, viễn thông để hiểu rõ kẽ hở, quy trình, từ đó tối ưu hóa đường đi của dòng tiền bất hợp pháp. Một lập trình viên giỏi, bước chân vào “ đường dây” có thể kiếm được số tiền mà phải mất rất nhiều năm đi làm mới tích lũy được ở những khu vực khác.

Ngược lại, lực lượng chuyên trách phòng, chống tội phạm công nghệ cao lại thường rơi vào cảnh lương không đủ hấp dẫn để giữ chân nhân lực giỏi, cơ chế chi trả hoặc hợp đồng chuyên gia bên ngoài cũng rất khó khăn. Nhiều cán bộ điều tra phải tự mày mò đọc tài liệu, tự học công nghệ mới, trong khi tội phạm chỉ cần bỏ tiền ra thuê nguyên đội ngũ chuyên gia ngồi viết code và không phải quan tâm tới ngạch bậc, phụ cấp, hệ số…

Tất nhiên, không thể biện minh việc tham gia viết phần mềm phục vụ lừa đảo chỉ vì lý do thu nhập. Mọi sự lựa chọn đều gắn với trách nhiệm pháp lý và đạo đức cá nhân. Nhưng nếu chỉ dừng ở việc trách móc “ý thức” cá nhân mà bỏ qua bối cảnh chính sách, chúng ta sẽ rất khó chặn được gốc rễ vấn đề.

Do đó, dù bất kỳ ngành nghề nào và ở lĩnh vực an ninh mạng cũng vậy, nếu chính sách đãi ngộ không thay đổi, nguy cơ một bộ phận nhỏ nhân lực giỏi bị lôi kéo, mua chuộc bởi các tổ chức tội phạm là điều không thể xem nhẹ.

Chính vì vậy, cần nhìn nhận lại vai trò của những người làm trong lĩnh vực an ninh mạng, phòng, chống tội phạm công nghệ cao. Cần có cơ chế tiền lương, phụ cấp đặc thù cho các vị trí trọng yếu, tương xứng với trình độ và mức độ rủi ro công việc. Một kỹ sư giỏi về bảo mật, điều tra số, phân tích dữ liệu lớn nếu vào cơ quan nhà nước mà thu nhập chỉ nhỉnh hơn mặt bằng chung đôi chút thì rất khó cạnh tranh với các công ty công nghệ, chứ chưa nói đến sức hút vật chất từ tội phạm.

Song song với nâng đãi ngộ, cần tăng cường giáo dục đạo đức nghề nghiệp, xây dựng văn hóa liêm chính trong cộng đồng công nghệ, nhất là với sinh viên các ngành công nghệ thông tin, an ninh mạng để thấy rõ rằng tham gia đường dây lừa đảo là đưa mình vào vòng lao lý, chứ không phải nghĩ rằng “làm thuê kỹ thuật cho ai cũng được”.

Thực tế, không phải ai có kỹ năng công nghệ cũng chọn con đường kiếm tiền bất chấp pháp luật. Câu chuyện của chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu (thường được biết đến với tên Hiếu PC) là điều rất đáng suy ngẫm. Trước khi bị bắt tại Mỹ, Hiếu từng tham gia các đường dây buôn bán dữ liệu cá nhân trên mạng ngầm và có thời gian kiếm được rất nhiều tiền. Sau khi đi tù về, trở về Việt Nam, anh làm chuyên gia kỹ thuật cho Trung tâm Giám sát an toàn không gian mạng quốc gia (NCSC) rồi cùng cộng sự sáng lập dự án phi lợi nhuận “Chống Lừa Đảo” và các sản phẩm, công cụ nhận diện website độc hại để bảo vệ người dùng mạng. Do đó bên cạnh cảnh báo, kêu gọi người dân nâng cao cảnh giác, những người có khả năng viết ra phần mềm, thay vì đi làm thuê cho tội phạm, hãy tìm thấy ở các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp chân chính một con đường nghề nghiệp tử tế và có ích cho cộng đồng.

Có thể bạn quan tâm

Chatbot AI chống lừa đảo – trợ lý an ninh mạng của bạn.

[Video] Chatbot AI chống lừa đảo – trợ lý an ninh mạng của bạn

Cuối tháng 12/2025, trên mạng xã hội xuất hiện clip một thanh niên người H’Mông vừa khóc vừa kêu gào lăn lộn ở một góc chợ vào buổi tối vì không tin là mình vừa bị lừa toàn bộ tiền vốn làm ăn. Mặc mọi người khuyên can, an ủi và khẳng định cậu đã bị lừa nhưng cậu vẫn không muốn tin điều ấy.

Mất tiền oan khi đổi tiền lẻ, tiền mới qua mạng dịp Tết.

[Video] Mất tiền oan khi đổi tiền lẻ, tiền mới qua mạng dịp Tết

Càng cận Tết Nguyên đán, các dịch vụ đổi tiền mới, tiền lẻ để lì xì, cúng lễ nhộn nhịp trở lại trên các hội nhóm trên mạng xã hội. Lợi dụng tâm lý này, các đối tượng đã có không ít quảng cáo đổi tiền với mức phí hấp dẫn. Nhưng đằng sau sự “tiện lợi” ấy là những bẫy lừa đảo mà người dân không lường trước được.

Người dân cần kiểm tra kỹ thông tin trước khi nộp tiền phạt qua mã QR để tránh bị lừa.

Nhận diện chiêu thức lừa đảo nộp phạt “nguội” qua Zalo

Lợi dụng việc mã QR được sử dụng rộng rãi trong các thủ tục hành chính, nhiều đối tượng xấu đã giả mạo thông báo “phạt nguội”, yêu cầu người dân chuyển tiền qua mã QR trên Zalo. Người dân cần nhận diện rõ quy trình nộp phạt hợp pháp và nâng cao cảnh giác để tránh bị lừa.

Vàng chưa kịp cầm tay - Tiền “không cánh mà bay”.

[Video] Vàng chưa kịp cầm tay - Tiền “không cánh mà bay”

Ngày 5/1 vừa qua, một tài khoản facebook mang tên Nguyễn Thị Tài Linh thông báo mình đã bị lừa 76 triệu đồng một cách rất “ngớ ngẩn”khi mua vàng online. Từ trường hợp mà chính mình là nạn nhân, chị bày tỏ mong muốn mọi người hãy hết sức cẩn thận khi mua vàng.

Cảnh báo hệ lụy khó lường từ cơn sốt “sống ảo” bằng công nghệ Al.

[Video] Cảnh báo hệ lụy khó lường từ cơn sốt “sống ảo” bằng công nghệ Al

Chỉ trong vài giây phút, một bức ảnh chân dung có thể trở nên lung linh như phim điện ảnh nhờ trí tuệ nhân tạo (AI). Trào lưu “sống ảo” bằng công nghệ AI này đang lan rộng trên mạng xã hội, thu hút hàng triệu lượt chia sẻ. Nhưng đằng sau những bức ảnh bắt mắt lại là những rủi ro tiềm ẩn mà người dùng không nên xem nhẹ.

Xóa ảnh đại diện Facebook để tránh bị hack là "tin giả"

Xóa ảnh đại diện Facebook để tránh bị hack là "tin giả"

Người dùng mạng xã hội tại Việt Nam đang lan truyền phong trào ẩn, xóa ảnh đại diện (avatar) để đối phó với việc Facebook rà quét tài khoản ảo hoặc tránh bị hacker tấn công. Tuy nhiên, các chuyên gia an ninh mạng khẳng định đây là tin giả (fake news) và người dùng không nên hoang mang, thực hiện theo.

Hướng dẫn sinh viên Đại học Phenikaa "thực chiến" chống lại các cuộc tấn công trên không gian mạng. Ảnh: Ngọc Thơm

Xây dựng nhân lực an ninh mạng từ giảng đường đại học

Chuyển đổi số tạo động lực phát triển mới cho đất nước, nhưng cũng kéo theo những thách thức  về an toàn thông tin, an ninh mạng. Để bảo vệ không gian mạng an toàn, lành mạnh, yếu tố then chốt không chỉ nằm ở công nghệ, mà ở đội ngũ nhân lực chất lượng cao – nền tảng bảo đảm an ninh quốc gia và chủ quyền số...

Thượng tướng, PGS, TS Trần Quốc Tỏ, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Công an phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Dương Thịnh

Việt Nam đang chuyển từ chống lừa đảo bị động sang phòng ngừa chủ động bằng hạ tầng định danh và tài chính số

Trong khi hàng trăm nghìn người Việt đã trở thành nạn nhân của lừa đảo trên không gian mạng chỉ trong vài năm, một cuộc phản công âm thầm nhưng quyết liệt đang diễn ra ở tầng sâu nhất của nền kinh tế số: nơi danh tính, tài khoản ngân hàng và dòng tiền được “khóa” bằng công nghệ sinh trắc học và định danh quốc gia.

Công an tỉnh Phú Thọ thu giữ sản phẩm trong một chuyên án về kinh doanh đa cấp.

Những thách thức trong phòng, chống tội phạm công nghệ cao

Tội phạm công nghệ cao ngày càng ẩn danh, xuyên biên giới, khiến việc điều tra, truy vết, thu hồi tài sản thêm gian nan. Vì vậy, điều cần thiết là chuyển sang phòng ngừa chủ động nhằm bịt các kẽ hở trong quản lý, bảo vệ tài khoản và dữ liệu, đồng thời xây dựng “lá chắn số” từ cơ quan nhà nước, doanh nghiệp đến từng người dân.

Điểm tin an ninh mạng từ ngày 15/11-15/12/2025. Phần 2: Các nỗ lực, giải pháp của cả hệ thống.

[Video] Điểm tin an ninh mạng từ ngày 15/11-15/12/2025

Tội phạm công nghệ cao tiếp tục diễn biến phức tạp, đặt ra nhiều thách thức đối với công tác bảo đảm an ninh, trật tự. Từ hoàn thiện hành lang pháp lý về chuyển đổi số đến cao điểm trấn áp tội phạm và tăng cường tuyên truyền phòng ngừa lừa đảo, các lực lượng chức năng đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ.

Điểm tin an ninh mạng từ ngày 15/11-15/12/2025. Phần 1: Những vụ việc đáng chú ý.

[Video] Điểm tin an ninh mạng từ ngày 15/11-15/12/2025

Từ giữa tháng 11 đến nay, tình hình tội phạm sử dụng công nghệ cao tiếp tục diễn biến phức tạp với nhiều thủ đoạn tinh vi; lừa đảo đầu tư, giả mạo doanh nghiệp lớn đến giả danh cơ quan công an. Điểm tin tổng hợp các vụ việc điển hình, đồng thời cảnh báo nguy cơ gia tăng tội phạm mạng và khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác.

Sập bẫy “chat sex” chỉ sau một cú click.

[Video] Sập bẫy “chat sex” chỉ sau một cú click

Trong thời đại mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, nhiều người có thể dễ dàng kết bạn, trò chuyện và chia sẻ cảm xúc. Tuy nhiên, đằng sau những lời mời gọi tưởng chừng vô hại ấy lại ẩn chứa những cạm bẫy nguy hiểm. Một trong những thủ đoạn đang gia tăng trở lại đó là bẫy “chat sex” trên mạng.