Không thể để tội phạm là “nhà tuyển dụng hấp dẫn”

Khi chúng tôi đi tìm hiểu về những phương thức thủ đoạn của tội phạm công nghệ cao, các điều tra viên đã không chỉ phác họa về “hệ sinh thái” phía sau những vụ lừa đảo qua mạng. Ở đó không chỉ có những kẻ ngồi gọi điện giả danh, mà còn có cả một đội ngũ “kỹ sư” viết code, phần mềm được tuyển dụng phục vụ cho lừa đảo.

Công an tỉnh Lai Châu bắt giữ các đối tượng lừa đảo. Ảnh: Công an tỉnh Lai Châu
Công an tỉnh Lai Châu bắt giữ các đối tượng lừa đảo. Ảnh: Công an tỉnh Lai Châu

Theo chia sẻ, những đường dây tội phạm này đều có bộ phận chuyên viết phần mềm, thiết kế giao diện giống hệt trang web, app ngân hàng. Và với những phi vụ mà các lực lượng chức năng đã triệt phá thu giữ hàng trăm, hàng nghìn tỷ đồng thì việc bỏ ra vài trăm triệu, thậm chí cả tỷ đồng để thuê một lập trình viên giỏi là một chi phí quá nhỏ.

Trong khi đó, một kỹ sư công nghệ thông tin nếu vào làm ở một cơ quan nhà nước, thậm chí cả nhiều doanh nghiệp, mức lương khởi điểm phổ biến chỉ hơn 10 triệu đồng, cho thấy thua xa con số mà các đường dây lừa đảo có thể sẵn sàng chi trả. Khi “giá” một dòng code trong thế giới tội phạm cao hơn hẳn so với khu vực hợp pháp, một chiến dịch lừa đảo trót lọt, chiếm đoạt được hàng chục, hàng trăm tỷ đồng thì những khoản tiền cho đội kỹ thuật với tội phạm chỉ là “chi phí đầu tư”.

Các điều tra viên cho biết, có những đường dây sẵn sàng chi khoản rất lớn để mua code, thuê người viết phần mềm hoặc “đặt hàng” những người từng làm trong hệ thống tài chính - ngân hàng, viễn thông để hiểu rõ kẽ hở, quy trình, từ đó tối ưu hóa đường đi của dòng tiền bất hợp pháp. Một lập trình viên giỏi, bước chân vào “ đường dây” có thể kiếm được số tiền mà phải mất rất nhiều năm đi làm mới tích lũy được ở những khu vực khác.

Ngược lại, lực lượng chuyên trách phòng, chống tội phạm công nghệ cao lại thường rơi vào cảnh lương không đủ hấp dẫn để giữ chân nhân lực giỏi, cơ chế chi trả hoặc hợp đồng chuyên gia bên ngoài cũng rất khó khăn. Nhiều cán bộ điều tra phải tự mày mò đọc tài liệu, tự học công nghệ mới, trong khi tội phạm chỉ cần bỏ tiền ra thuê nguyên đội ngũ chuyên gia ngồi viết code và không phải quan tâm tới ngạch bậc, phụ cấp, hệ số…

Tất nhiên, không thể biện minh việc tham gia viết phần mềm phục vụ lừa đảo chỉ vì lý do thu nhập. Mọi sự lựa chọn đều gắn với trách nhiệm pháp lý và đạo đức cá nhân. Nhưng nếu chỉ dừng ở việc trách móc “ý thức” cá nhân mà bỏ qua bối cảnh chính sách, chúng ta sẽ rất khó chặn được gốc rễ vấn đề.

Do đó, dù bất kỳ ngành nghề nào và ở lĩnh vực an ninh mạng cũng vậy, nếu chính sách đãi ngộ không thay đổi, nguy cơ một bộ phận nhỏ nhân lực giỏi bị lôi kéo, mua chuộc bởi các tổ chức tội phạm là điều không thể xem nhẹ.

Chính vì vậy, cần nhìn nhận lại vai trò của những người làm trong lĩnh vực an ninh mạng, phòng, chống tội phạm công nghệ cao. Cần có cơ chế tiền lương, phụ cấp đặc thù cho các vị trí trọng yếu, tương xứng với trình độ và mức độ rủi ro công việc. Một kỹ sư giỏi về bảo mật, điều tra số, phân tích dữ liệu lớn nếu vào cơ quan nhà nước mà thu nhập chỉ nhỉnh hơn mặt bằng chung đôi chút thì rất khó cạnh tranh với các công ty công nghệ, chứ chưa nói đến sức hút vật chất từ tội phạm.

Song song với nâng đãi ngộ, cần tăng cường giáo dục đạo đức nghề nghiệp, xây dựng văn hóa liêm chính trong cộng đồng công nghệ, nhất là với sinh viên các ngành công nghệ thông tin, an ninh mạng để thấy rõ rằng tham gia đường dây lừa đảo là đưa mình vào vòng lao lý, chứ không phải nghĩ rằng “làm thuê kỹ thuật cho ai cũng được”.

Thực tế, không phải ai có kỹ năng công nghệ cũng chọn con đường kiếm tiền bất chấp pháp luật. Câu chuyện của chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu (thường được biết đến với tên Hiếu PC) là điều rất đáng suy ngẫm. Trước khi bị bắt tại Mỹ, Hiếu từng tham gia các đường dây buôn bán dữ liệu cá nhân trên mạng ngầm và có thời gian kiếm được rất nhiều tiền. Sau khi đi tù về, trở về Việt Nam, anh làm chuyên gia kỹ thuật cho Trung tâm Giám sát an toàn không gian mạng quốc gia (NCSC) rồi cùng cộng sự sáng lập dự án phi lợi nhuận “Chống Lừa Đảo” và các sản phẩm, công cụ nhận diện website độc hại để bảo vệ người dùng mạng. Do đó bên cạnh cảnh báo, kêu gọi người dân nâng cao cảnh giác, những người có khả năng viết ra phần mềm, thay vì đi làm thuê cho tội phạm, hãy tìm thấy ở các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp chân chính một con đường nghề nghiệp tử tế và có ích cho cộng đồng.

Có thể bạn quan tâm

Một số ứng dụng nhắn tin thông dụng hiện nay. Ảnh minh họa

Cảnh giác bẫy lừa đảo từ tài khoản giả mạo người thân

Giả danh người thân, bạn bè để vay tiền là thủ đoạn lừa đảo không mới, nhưng vẫn có thể khiến những người dù luôn cảnh giác vẫn trở thành nạn nhân. Việc các đối tượng dễ dàng tiếp cận người dùng qua Viber, Telegram.. cũng đặt ra vấn đề về bảo vệ quyền riêng tư và ngăn chặn hành vi giả mạo trên không gian mạng.

Ảnh Minh họa có sự trợ giúp của AI.

Một ký tự đánh tráo, nguy cơ mất tài khoản ngân hàng

Trong bối cảnh các giao dịch, thanh toán và trao đổi thông tin diễn ra hàng ngày trên môi trường số, các thủ đoạn lừa đảo trực tuyến liên tục biến đổi, các đối tượng có thể tận dụng những khác biệt rất nhỏ trong công nghệ và cách hiển thị thông tin để đánh lừa người dùng.

Chiêu trò "mổ trai, lấy ngọc" đã khiến rất nhiều người bị rơi vào "cạm bẫy" lừa đảo với số tiền lớn.

Cảnh báo chiêu trò lừa đảo mua trai ngọc, bán lãi tiền tỷ

Thời gian gần đây, trên Facebook liên tục xuất hiện các tài khoản livestream mời chào mua trai ngọc với cam kết mua lại giá cao. Dù là chiêu trò mới, hình thức này đã giăng bẫy hàng nghìn nạn nhân, khiến số tiền bị chiếm đoạt lên tới hàng chục tỷ đồng.

Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Hiếu Minh, Phó Giám đốc Học viện Kỹ thuật mật mã, Trưởng Ban Tổ chức phát biểu khai mạc VCRIS 2026. Ảnh: Học viện Kỹ thuật mật mã

Bảo vệ thông tin trước thách thức từ AI và điện toán lượng tử

Trí tuệ nhân tạo (AI) và điện toán lượng tử đặt ra những thách thức mới đối với bảo vệ dữ liệu và an toàn hệ thống thông tin. Tại VCRIS 2026, các nhà khoa học trao đổi giải pháp mật mã, bảo vệ quyền riêng tư và kiểm chứng công nghệ bảo mật trước những nguy cơ này.

Phát huy vai trò tiên phong của thế hệ trẻ trong cuộc chiến chống lừa đảo trên không gian mạng. Ảnh: Ban tổ chức

Sinh viên tiên phong trong phòng, chống lừa đảo trực tuyến

Dự án truyền thông cộng đồng “CyberZ - Tiên phong phòng trừ lừa đảo” hướng tới nâng cao nhận thức, trang bị kỹ năng an toàn số và phát huy vai trò chủ động, sáng tạo của thế hệ trẻ trong phòng ngừa, nhận diện và cảnh báo lừa đảo trực tuyến.

Phiên thảo luận “Góc nhìn đối tác: Doanh nghiệp, giới học thuật và tổ chức quốc tế” trong khuôn khổ Hội nghị bàn tròn Bộ trưởng thuộc Tuần lễ Số quốc tế Việt Nam 2026. Ảnh: MINH DUY

Hợp tác xây dựng niềm tin số

Bảo vệ dữ liệu cá nhân, phòng ngừa lừa đảo và kiểm soát rủi ro là những ưu tiên trong hợp tác phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) tại Việt Nam, nhằm củng cố niềm tin và thúc đẩy ứng dụng công nghệ an toàn, hiệu quả.

Lực lượng công an hướng dẫn người dân sử dụng VNeID. Ảnh: Công an tỉnh Tuyên Quang

Làm sao để an toàn khi nhấc máy?

Câu hỏi tưởng chừng đơn giản nhưng các cuộc gọi từ số điện thoại lạ xuất hiện ngày càng thường xuyên, nhấc máy hay từ chối để tránh nguy cơ lừa đảo vẫn trở thành nỗi băn khoăn của nhiều người.

Người dùng cần cảnh giác khi được yêu cầu cung cấp mật khẩu, mã OTP hoặc cài thêm phần mềm để xem thiệp cưới. ảnh: HÀ LINH.

Đánh cắp thông tin từ thiệp cưới điện tử

Một lời mời cưới gửi qua Facebook, Zalo có thể trở thành cái bẫy đánh cắp thông tin và phát tán mã độc. Lợi dụng sự tin tưởng giữa người quen, kẻ gian dẫn dụ người nhận đăng nhập trang giả mạo hoặc cài ứng dụng độc hại, từ đó chiếm quyền tài khoản và tìm cách chiếm đoạt tiền ngân hàng.

[Video] Điểm tin an ninh mạng tháng 10/2026.

[Video] Điểm tin an ninh mạng tháng 10/2026

Tháng 10/2026, tình hình an ninh mạng tiếp tục diễn biến phức tạp với nhiều vụ việc nổi bật, từ trốn thuế qua máy POS, lừa đảo trên mạng xã hội đến rửa tiền xuyên quốc gia bằng tài khoản ngân hàng và tài sản mã hóa.

Người dân cần cảnh giác với người tự xưng là nhân viên điện, nước yêu cầu cài ứng dụng, hỗ trợ thanh toán hóa đơn. Ảnh: HÀ LINH.

Cảnh giác với người giả danh nhân viên điện, nước

Lấy lý do hỗ trợ kiểm tra hóa đơn, thanh toán tiền điện, nước, kẻ gian giả danh nhân viên đến tận nhà để dụ người dân cài đặt ứng dụng chứa mã độc. Chỉ một phút mất cảnh giác, người dùng có thể bị đánh cắp thông tin, chiếm quyền tài khoản ngân hàng và mất tiền.

[Video] Gia sư bỗng chốc thành “con nợ”.

[Video] Gia sư bỗng chốc thành “con nợ”

Facebook từ lâu trở thành “sàn giao dịch” việc làm cho các bạn sinh viên muốn kiếm thêm thu nhập, nhất là công việc gia sư. Hàng trăm hội nhóm liên quan tới công việc này đang hoạt động với hàng nghìn tài khoản.

Toàn cảnh Hội thảo công bố 3 dự thảo tiêu chuẩn quốc gia về mật mã hậu lượng tử của Ban Cơ yếu Chính phủ Ảnh: MINH DUY

Làm chủ công nghệ lõi mật mã: Ban Cơ yếu Chính phủ công bố 3 dự thảo tiêu chuẩn quốc gia về mật mã hậu lượng tử

Sự phát triển vượt bậc của tính toán lượng tử cùng các thuật toán như Shor và Grover đang đặt các hệ mật mã hiện nay (RSA, ECC) trước nguy cơ bị phá vỡ hoàn toàn. Đặc biệt, chiến lược tấn công “Thu thập trước, giải mã sau” đang trực tiếp đe dọa bí mật quốc gia và an ninh dữ liệu được lưu trữ dài hạn.

"Idol mạng" và những hệ lụy đối với giới trẻ.

[Video] "Idol mạng" và những hệ lụy đối với giới trẻ

Một câu nói có thể chạm tới hàng triệu người, một hành vi được hàng trăm nghìn người chứng kiến, hay một hành động được tung hô là “ngầu”, “chất”, “bản lĩnh” trên mạng xã hội… khiến ranh giới giữa cá tính và sự lệch chuẩn trở nên vô cùng mong manh.

Hạ tầng điện toán đám mây mở rộng khả năng lưu trữ dữ liệu. (Ảnh: FPT Cloud)

Hạ tầng số trước áp lực kép trong mùa cao điểm 2026

Mùa cao điểm cuối năm là phép thử đối với năng lực vận hành hạ tầng số khi lưu lượng truy cập, giao dịch và nhu cầu xử lý dữ liệu tăng mạnh, đồng thời công tác bảo đảm an ninh, an toàn mạng cần tiếp tục được chú trọng. Năm 2026, việc đưa trí tuệ nhân tạo vào vận hành thực tế tiếp tục làm gia tăng nhu cầu tính toán.

Sự biến hóa của quảng cáo cờ bạc trực tuyến: Từ màn hình đến những món quà

Sự biến hóa của quảng cáo cờ bạc trực tuyến: Từ màn hình đến những món quà

Quảng cáo cờ bạc không chỉ tìm người chơi trên màn hình máy tính, điện thoại mà đang mở rộng "tầm ngắm" bằng các chiêu trò đa dạng.

Những kẻ kiếm tiền bằng cờ bạc trên mạng đang tìm cách biến những vật dụng trong đời sống thành món quà mang logo, tên miền và đường dẫn đến mọi người ngay giữa cộng đồng.

Người dân cần bảo vệ thông tin cá nhân, nâng cao cảnh giác và tuân thủ các nguyên tắc an toàn khi giao dịch ngân hàng. (Ảnh HÀ LINH)

Bảo vệ tài khoản ngân hàng trước những thủ đoạn lừa đảo

Các thủ đoạn lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua tài khoản ngân hàng ngày càng tinh vi. Thay vì trực tiếp tiếp cận nạn nhân, các đối tượng thường sử dụng công nghệ, giả danh tổ chức uy tín hoặc thao túng tâm lý để lấy thông tin bảo mật, khiến người dân tự chuyển tiền hoặc mất quyền kiểm soát tài khoản.

Giới thiệu các giải pháp bảo vệ hệ thống, giám sát và ứng phó sự cố trên nền tảng an ninh mạng. Ảnh: Viettel IDC

Ban hành Khung kiến trúc an ninh mạng quốc gia

Ngày 30/9, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1875/QĐ-TTg về Khung kiến trúc an ninh mạng quốc gia (phiên bản 1.0), nhằm thống nhất các thành phần an ninh mạng dùng chung, tăng cường năng lực phòng thủ và hạn chế đầu tư trùng lặp.

[Video] Điểm tin an ninh mạng tháng 9/2026

[Video] Điểm tin an ninh mạng tháng 9/2026

Kính chào quý vị và các bạn! Mời quý vị cùng điểm lại những tin tức đáng chú ý trong cuộc chiến chống tội phạm sử dụng công nghệ cao tại Việt Nam, ghi nhận từ giữa tháng 8 đến tháng 9 năm 2026.

Công an tỉnh Cà Mau tuyên truyền cho người dân về các thủ đoạn lừa đảo, chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng.

Cà Mau quyết liệt đấu tranh với tội phạm sử dụng công nghệ cao

Tội phạm sử dụng công nghệ cao để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản vẫn diễn biến phức tạp với thủ đoạn ngày càng tinh vi và khó lường. Để thực hiện hành vi phạm tội, các đối tượng không chỉ kết hợp các mạng xã hội mà còn sử dụng AI và Deepface. Các thủ đoạn tưởng như đã cũ nhưng vẫn còn người dân mất cảnh giác nên đã rơi vào bẫy...

Các đối tượng lừa đảo sử dụng trí tuệ nhân tạo để “cá nhân hóa” tin giả theo từng nhóm người. (Hình ảnh có sử dụng AI)

Những bẫy lừa đảo khó nhận biết thời trí tuệ nhân tạo

Các công cụ AI hiện nay có thể tạo ra một bài viết, hình ảnh, giọng nói hoặc video giả mạo với chất lượng rất cao. Tuy nhiên, AI chưa phải yếu tố đáng lo ngại nhất. Điều khiến tin giả và các chiêu trò lừa đảo công nghệ cao lan truyền với tốc độ chóng mặt chính là thuật toán đề xuất nội dung của các nền tảng mạng xã hội.