Trong bối cảnh kinh tế số phát triển mạnh mẽ, không ít người dân đã đặt niềm tin vào những lời hứa về lợi nhuận cao từ các nền tảng đầu tư trực tuyến. Một trong những trường hợp điển hình đang thu hút sự chú ý của dư luận gần đây là BG Wealth Sharing và DSJ Exchange - hai thực thể được quảng bá rộng rãi trên các nền tảng mạng xã hội với cam kết mang lại lợi nhuận ổn định và dễ dàng tiếp cận.

Từ lời hứa “kiếm 2% mỗi ngày, không cần kiến thức” đến cơ chế 3 lớp tinh vi

BG Wealth tự giới thiệu là một quỹ đầu tư uy tín, trong khi DSJ Exchange được quảng bá như một sàn giao dịch tiền điện tử hiện đại. Cả hai đều sở hữu giao diện trực quan, nhóm chat sôi động và đội ngũ “mentor”, “coach” hoạt động tích cực trên các nền tảng như Facebook, TikTok, Telegram và WhatsApp.

Tuy nhiên, khi được các cơ quan quản lý tài chính quốc tế kiểm tra, hàng loạt dấu hiệu bất thường đã lộ rõ. “Professor Stephen Beard” - nhân vật được giới thiệu là nhà sáng lập - không tồn tại trong bất kỳ cơ sở dữ liệu học thuật hay tài chính chính thức nào. DSJ Exchange không có giấy phép hoạt động hợp pháp tại bất kỳ quốc gia nào. Ứng dụng di động của nền tảng cũng không được phân phối qua các cửa hàng ứng dụng uy tín như App Store hay Google Play -  chỉ có link tải trực tiếp - một cửa ngõ hoàn hảo cho phần mềm độc hại xâm nhập. Những yếu tố này cho thấy, đây không phải là hai tổ chức độc lập, mà là một hệ thống khép kín được thiết kế nhằm thu hút và giữ chân dòng tiền từ nhà đầu tư.

Nền tảng này thu hút sự quan tâm của công chúng bằng những cam kết hấp dẫn: lãi suất từ 1,3% đến 2,6% mỗi ngày, hai tín hiệu giao dịch mỗi ngày và khả năng gấp đôi vốn chỉ trong vòng 60 ngày. Những con số này, tuy nghe có vẻ lý tưởng, lại đi ngược với các nguyên tắc cơ bản của thị trường tài chính. Trong thực tế, lợi nhuận cao luôn đi kèm với rủi ro tương xứng. Và họ đã biến điều không thể thành “bằng chứng” bằng cách trả lãi cho những người vào sớm bằng chính tiền của người vào sau. Đó chính là bản chất cổ điển của mô hình lừa đảo Ponzi - chỉ được tô điểm bằng công nghệ và ngôn từ hiện đại.

Hệ thống này được xây dựng trên ba lớp hoạt động liên kết chặt chẽ

Toàn bộ hoạt động của hệ thống được triển khai chủ yếu trên các nền tảng mạng xã hội. Công nghệ ở đây không được sử dụng để thực hiện các giao dịch đầu tư thật sự, mà chủ yếu phục vụ mục đích xây dựng niềm tin và tạo áp lực xã hội. Mỗi thông điệp tích cực, mỗi câu chuyện “thành công” đều trở thành công cụ quảng bá hiệu quả cho mô hình này.

Lịch sử cho thấy, mọi mô hình Ponzi đều có chung một kết cục: sụp đổ khi không còn nguồn vốn mới để duy trì. Tại thời điểm đó, nhà đầu tư thường gặp phải tình trạng khó khăn trong việc rút tiền, bị áp đặt các khoản phí cao hoặc tài khoản bị đóng băng. Đây là giai đoạn mà nhiều nạn nhân mới nhận ra rằng, những khoản “lãi” họ từng nhận được thực chất chỉ là tiền của những người tham gia sau.

Điều đáng chú ý là BG Wealth và DSJ Exchange không phải là hiện tượng đơn lẻ. Chúng có nhiều điểm tương đồng với các mô hình từng gây thiệt hại lớn trước đây, trong đó có Tatao live. Dù vỏ bọc khác nhau – một bên là đầu tư tiền điện tử, một bên là livestream -  nhưng bản chất đều dựa trên việc thu hút dòng tiền mới để duy trì hoạt động. Hiện nay sàn Tatao live đã đóng cửa tại Việt Nam nhưng tiền của những người nộp vào thì không có cách nào lấy lại được.

Điều đáng suy ngẫm là nhiều nạn nhân của các mô hình này không phải là những người thiếu hiểu biết về tài chính. Họ thường tin tưởng vào người giới thiệu - bạn bè, người thân hoặc đồng nghiệp - và bị thu hút bởi những khoản lợi nhuận ban đầu. Khi bắt đầu gặp khó khăn, thay vì dừng lại, một số người lại càng cố gắng “gỡ vốn” bằng cách mời thêm người tham gia. Đây là minh chứng rõ nét cho thấy, trong các vụ lừa đảo tài chính, yếu tố tâm lý thường đóng vai trò quyết định hơn cả kiến thức chuyên môn.