Khơi thông thể chế, tạo động lực phát triển chuỗi giá trị dầu khí-năng lượng mới

Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng và yêu cầu phát triển xanh ngày càng cấp bách, ngành dầu khí Việt Nam đang đứng trước thời điểm mang tính bước ngoặt. Không chỉ đối mặt với sự suy giảm của các nguồn tài nguyên truyền thống, ngành còn phải thích ứng với xu thế năng lượng sạch, giảm phát thải và cạnh tranh toàn cầu.

Tích cực triển khai các kế hoạch và lộ trình chuyển đổi năng lượng. (Ảnh: PVN)
Tích cực triển khai các kế hoạch và lộ trình chuyển đổi năng lượng. (Ảnh: PVN)

Theo các chuyên gia, hoàn thiện thể chế, tháo gỡ các rào cản về cơ chế, chính sách sẽ là chìa khóa để mở ra không gian phát triển mới, hình thành chuỗi giá trị năng lượng hiện đại, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và tạo động lực tăng trưởng trong giai đoạn mới.

Mở không gian phát triển từ chuỗi giá trị năng lượng mới

Thế giới đang bước vào giai đoạn chuyển dịch năng lượng với tốc độ chưa từng có. Những biến động địa chính trị, đứt gãy chuỗi cung ứng, mục tiêu trung hòa carbon cùng sự phát triển nhanh của công nghệ năng lượng sạch đang làm thay đổi sâu sắc cấu trúc ngành năng lượng toàn cầu.

Đối với Việt Nam, yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng không còn đơn thuần là duy trì nguồn cung, mà còn phải gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh và thực hiện cam kết phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.

dsc-465120260630172116-5961.jpg
Tiến sĩ Nguyễn Quốc Thập, Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam phát biểu.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Quốc Thập, Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam, ngành dầu khí-năng lượng đang chịu tác động đồng thời của nhiều sức ép. Bên cạnh biến động địa chính trị và yêu cầu giảm phát thải, nhiều mỏ dầu khí chủ lực đã bước vào giai đoạn suy giảm tự nhiên, trong khi các dự án mới ngày càng khó khăn hơn về kỹ thuật, công nghệ và nguồn vốn.

Tuy nhiên, thách thức cũng mở ra cơ hội để ngành tái cấu trúc theo hướng mở rộng sang các lĩnh vực giàu tiềm năng như: LNG, điện khí, điện gió ngoài khơi, hydrogen, thu hồi và lưu giữ carbon (CCS/CCUS) cũng như các dịch vụ kỹ thuật chất lượng cao. Theo ông, đây không còn là những định hướng mang tính dài hạn mà đã trở thành yêu cầu phát triển cấp thiết nhằm duy trì vai trò của ngành dầu khí trong bối cảnh mới.

Cùng quan điểm, ông Trịnh Quốc Tuy, Chuyên viên cao cấp Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương cho rằng, ngành dầu khí cần chuyển từ tư duy phát triển dựa chủ yếu vào khai thác tài nguyên sang phát triển hệ sinh thái năng lượng tích hợp.

Theo đó, cùng với nhiệm vụ bảo đảm an ninh năng lượng, Petrovietnam cần tập trung vào sáu vấn đề chiến lược gồm: ứng phó biến động địa chính trị; phát triển điện gió ngoài khơi, hydrogen xanh và công nghệ thu hồi carbon; tìm kiếm động lực tăng trưởng thay thế các mỏ truyền thống đang suy giảm; phát triển hạ tầng phục vụ nền kinh tế số; đồng thời đổi mới quản trị và nâng cao năng lực công nghệ.

Muốn thực hiện được những mục tiêu này, điều kiện tiên quyết là phải tiếp tục hoàn thiện thể chế, đồng bộ hóa các quy định pháp luật và xây dựng cơ chế đủ linh hoạt cho những lĩnh vực năng lượng mới.

Khơi thông thể chế để tạo động lực phát triển

Theo các chuyên gia, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không nằm ở tiềm năng tài nguyên hay năng lực doanh nghiệp mà ở khuôn khổ pháp lý chưa theo kịp yêu cầu phát triển.

dsc-470620260630172048-7572.jpg
Theo ông Trần Thanh Tùng, Phó Vụ trưởng Dầu khí và Than, Bộ Công thương: Cần hoàn thiện thể chế, sửa đổi Luật Dầu khí và Luật Điện lực, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho doanh nghiệp.

Ông Trần Thanh Tùng, Phó Vụ trưởng Dầu khí và Than (Bộ Công thương) cho rằng, ngành dầu khí-năng lượng đang đứng trước áp lực kép khi vừa phải đáp ứng mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số trong giai đoạn 2026-2030, vừa thực hiện cam kết phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050. Trong khi đó, Việt Nam đã trở thành nước nhập khẩu ròng năng lượng, nhu cầu tiêu thụ tiếp tục tăng nhanh nhưng các mỏ dầu khí lớn đều suy giảm sản lượng. Các phát hiện mới chủ yếu là mỏ nhỏ, cận biên, nằm ở vùng nước sâu, xa bờ với chi phí đầu tư và rủi ro cao.

Bên cạnh đó, hạ tầng năng lượng vẫn thiếu đồng bộ; khung pháp lý cho các lĩnh vực mới như điện gió ngoài khơi, hydrogen, amoniac hay CCS chưa hoàn thiện; việc huy động nguồn vốn rất lớn cho chuyển dịch năng lượng cũng đặt ra nhiều thách thức.

Theo ông Tùng, việc sửa đổi Luật Dầu khí, Luật Điện lực theo hướng đơn giản hóa thủ tục, tạo cơ chế đặc thù cho các mỏ cận biên, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và tận dụng hạ tầng dầu khí hiện có để phát triển năng lượng xanh sẽ góp phần khơi thông nguồn lực, nâng cao năng lực cạnh tranh và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Đồng thời, phát triển đồng bộ hạ tầng năng lượng, thúc đẩy chuyển đổi số, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tạo điều kiện để doanh nghiệp triển khai các dự án năng lượng mới.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Vũ Đào Minh, Phó Tổng Giám đốc Petrovietnam cho biết, Tập đoàn đang đặt mục tiêu trở thành doanh nghiệp công nghiệp-năng lượng có năng lực cạnh tranh trong khu vực và quốc tế, đóng vai trò nòng cốt trong bảo đảm an ninh năng lượng và dẫn dắt quá trình chuyển dịch năng lượng của Việt Nam. Hiện, Petrovietnam sở hữu quy mô tài sản gần 1,2 triệu tỷ đồng, doanh thu tương đương khoảng 9-10% GDP. Tập đoàn đặt mục tiêu gia nhập Fortune Global 500 vào năm 2030; đến năm 2050 đạt doanh thu từ 80-100 tỷ USD, trong đó hơn một nửa sản lượng đến từ các nguồn năng lượng phát thải thấp.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Petrovietnam xác định hai nhóm giải pháp trọng tâm. Trước hết là đổi mới từ nội lực thông qua duy trì sản lượng khai thác, đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm như: chuỗi khí-điện Lô B-Ô Môn; thúc đẩy chuyển đổi số theo định hướng "AI-First"; tăng đầu tư cho nghiên cứu-phát triển (R&D) và xây dựng các trung tâm công nghiệp-năng lượng tích hợp nhằm tối ưu hạ tầng và chuỗi giá trị.

Song song với đó, tiếp tục hoàn thiện Luật Dầu khí theo hướng linh hoạt hơn đối với các mỏ nhỏ, cận biên; xây dựng cơ chế "luồng xanh" cho các dự án năng lượng chiến lược; triển khai cơ chế thử nghiệm (sandbox) đối với hydrogen, điện gió ngoài khơi và thị trường carbon,...

Có thể thấy, trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng diễn ra mạnh mẽ trên phạm vi toàn cầu, ngành dầu khí Việt Nam không chỉ đứng trước thách thức mà còn có cơ hội hình thành những động lực tăng trưởng mới. Việc khơi thông thể chế, hoàn thiện chính sách và tạo dựng môi trường đầu tư thuận lợi sẽ là nền tảng quan trọng để phát triển chuỗi giá trị dầu khí-năng lượng hiện đại, thúc đẩy các lĩnh vực như LNG, điện gió ngoài khơi, hydrogen và công nghệ thu hồi carbon, qua đó góp phần bảo đảm an ninh năng lượng, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững.

Có thể bạn quan tâm

Một quầy tạp hóa nhỏ bán lẻ tự phát, do người dân bình thường quản lý, chủ tiệm lo ngại vô tình bị vi phạm pháp luật do đề xuất mới đề ra. (Ảnh: KHA VY)

Đề xuất cấm trưng bày thuốc lá: Cần lộ trình đủ dài để chủ trương đi vào cuộc sống

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá có quy định cấm trưng bày thuốc lá (dự kiến sẽ trình Quốc hội tại kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI). Tuy nhiên, câu hỏi được đặt ra: Cấm ở đâu, cấm đến mức nào và bao giờ bắt đầu, để những quy định thật sự đi vào từng quầy hàng, góc phố.

Chủ động kiểm tra nghĩa vụ thuế để hạn chế ảnh hưởng đến kế hoạch xuất cảnh. (Ảnh: Cục Hải quan)

Gỡ nhanh vướng mắc thuế, giảm gián đoạn xuất cảnh

Kết nối dữ liệu điện tử giữa cơ quan thuế và cơ quan quản lý xuất nhập cảnh giúp rút ngắn thời gian xử lý khi người nộp thuế đủ điều kiện hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh. Để tránh chậm trễ trước chuyến đi, người nộp thuế cần kiểm tra nghĩa vụ và hoàn tất các thủ tục liên quan từ sớm.

Toàn cảnh Công ty VICEM Hoàng Thạch - đơn vị thành viên của VICEM. (Ảnh: MẠNH HÀO)

Khẳng định vị thế doanh nghiệp chủ lực của ngành xây dựng

Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước đã xác định nhiệm vụ tập trung đầu tư phát triển một số tập đoàn kinh tế, doanh nghiệp nhà nước mạnh, có quy mô lớn, đóng vai trò dẫn dắt trong các ngành, lĩnh vực then chốt, chiến lược của nền kinh tế.

[Video] Các tỉnh phía Bắc họp phương án ứng phó với biến đổi khí hậu trong sản xuất nông nghiệp năm 2027

[Video] Các tỉnh phía Bắc họp phương án ứng phó với biến đổi khí hậu trong sản xuất nông nghiệp năm 2027

Ngày 13/10, tại Phú Thọ, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật phối hợp với Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi cùng Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Phú Thọ tổ chức Hội nghị sơ kết công tác sản xuất trồng trọt và thủy lợi phục vụ sản xuất năm 2026, triển khai kế hoạch năm 2027 các tỉnh phía Bắc.

Kiểm toán nhà nước ký Quy chế phối hợp công tác với Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa. (Ảnh: P.LOAN)

Phối hợp, nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng nguồn lực công

Việc phối hợp công tác giữa Kiểm toán nhà nước với các tỉnh Gia Lai, Khánh Hòa và Đắk Lắk góp phần tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính, phòng ngừa thất thoát, lãng phí, nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công và phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội của các địa phương trong giai đoạn mới.

Ngành thuế nâng cao chất lượng phục vụ, tạo thuận lợi cho người nộp thuế. (Ảnh: TÔN TRƯỜNG)

Giảm phiền hà, nâng trách nhiệm giải quyết thủ tục thuế

Hướng dẫn đúng từ đầu, chủ động khai thác dữ liệu, xử lý hồ sơ khi đủ điều kiện và theo dõi công việc đến cùng là yêu cầu của Quy tắc giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực thuế. Với quy tắc vừa ban hành theo Quyết định số 1361/QĐ-CT, Cục Thuế đặt sự thuận lợi và hài lòng của người nộp thuế làm thước đo chất lượng phục vụ.

[Infographic] Chứng khoán ngày 13/10: VN-Index giảm nhẹ 1,56 điểm, khối ngoại tiếp tục bán ròng

[Infographic] Chứng khoán ngày 13/10: VN-Index giảm nhẹ 1,56 điểm, khối ngoại tiếp tục bán ròng

Kết phiên 13/10, VN-Index giảm nhẹ 1,56 điểm (-0,09%) về mức 1.719,42 điểm, trên hỗ trợ tâm lý 1.700 điểm. Độ rộng trên HoSE tiêu cực. Thanh khoản thị trường tăng nhẹ, khối lượng giao dịch khớp lệnh giảm nhẹ so với phiên trước. Khối ngoại tiếp tục bán ròng với giá trị bán 433,6 tỷ đồng trên HoSE trong phiên hôm nay.

Thương hiệu quốc gia là dấu mốc quan trọng của doanh nghiệp. (Ảnh: BTC)

Kết nối giá trị Việt trên không gian số

Với định hướng phát triển nền tảng dữ liệu chính thống, ứng dụng công nghệ hiện đại và mở rộng kết nối đa nền tảng, Chuyên trang Thương hiệu quốc gia Việt Nam trên ấn phẩm Nhân Dân điện tử được nâng cấp nhằm đưa thông tin về doanh nghiệp, sản phẩm đạt danh hiệu đến gần hơn với người tiêu dùng, đối tác trong nước và quốc tế.

[Video] Sức mua bất động sản giảm 36% trong quý III

[Video] Sức mua bất động sản giảm 36% trong quý III

Báo cáo thị trường bất động sản Việt Nam 9 tháng và dự báo quý IV/2026 của Viện Nghiên cứu Kinh tế - Tài chính - Bất động sản Dat Xanh Services (DXS-FERI) cho thấy, thị trường nhà ở đang điều chỉnh cả về giá bán và giao dịch.

Kinh tế tư nhân là động lực quan trọng của Tây Ninh trong việc hiện thực mục tiêu tăng trưởng hai con số. (Ảnh: THANH PHONG)

Doanh nhân Tây Ninh tâm sáng, tầm xa, vững bước phát triển

Với hơn 37.700 doanh nghiệp, tổng vốn đầu tư hơn 960 nghìn tỷ đồng, kinh tế tư nhân là động lực quan trọng của Tây Ninh. Phát huy tinh thần đổi mới sáng tạo, trách nhiệm xã hội, doanh nghiệp và doanh nhân tiếp tục đồng hành cùng chính quyền, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội nhanh, xanh và bền vững.