Khơi thông dòng chảy pháp luật kinh doanh

Báo cáo Dòng chảy pháp luật kinh doanh năm 2024 do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố mới đây đã “phác họa bức tranh” tổng thể về môi trường pháp lý trong hoạt động đầu tư kinh doanh tại Việt Nam.

Công nhân Công ty TNHH một thành viên Dệt 8-3 vận hành dây chuyền sản xuất sợi. (Ảnh: TRẦN HẢI)
Công nhân Công ty TNHH một thành viên Dệt 8-3 vận hành dây chuyền sản xuất sợi. (Ảnh: TRẦN HẢI)

Tuy nhiên, vẫn còn những quy định thiếu linh hoạt, việc sửa đổi đôi lúc còn hình thức, chưa theo kịp thực tiễn, chưa tạo thuận lợi cho doanh nghiệp hoạt động...

Vẫn còn điểm nghẽn

Theo báo cáo của VCCI, năm 2024 Việt Nam đạt mức tăng trưởng GDP 7,09%, nằm trong nhóm nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất khu vực. Tuy nhiên, các doanh nghiệp vẫn đang đối mặt nhiều khó khăn, thách thức từ thể chế và thị trường khi chi phí sản xuất tăng, tiêu thụ chưa phục hồi mạnh và bài toán về nguồn lao động, vốn chưa được giải quyết triệt để.

Trong bối cảnh đó, 31 luật được Quốc hội thông qua, 182 nghị định từ Chính phủ và 629 thông tư từ các bộ được ban hành. Điều này cho thấy, cường độ lập pháp đã tăng gần gấp đôi so với năm 2023 và xu hướng dùng một luật sửa nhiều luật cũng đã được ưu tiên. Nhiều văn bản khác cũng đã được sửa đổi để cắt giảm thủ tục, giảm chi phí tuân thủ và phân cấp mạnh mẽ hơn cho địa phương.

Tuy nhiên, nhiều quy định vẫn chưa đủ linh hoạt, còn mang tính áp đặt, gây khó cho doanh nghiệp trong quá trình vận hành, một số thủ tục vẫn mất nhiều thời gian do thiếu đồng bộ giữa các cơ quan. Chính sách thuế và tài chính có nhiều điểm sáng như miễn giảm thuế, nhưng doanh nghiệp vẫn than phiền về chi phí tuân thủ và sự chồng chéo trong quy định.

Các chính sách về chuyển đổi xanh như trách nhiệm tái chế bao bì được chú trọng, nhưng doanh nghiệp vẫn “than phiền” gặp khó vì chi phí cao và khung pháp lý chưa rõ ràng. Đặc biệt, hoạt động thương mại điện tử đang phát triển nhanh, nhưng các quy định pháp lý còn nhiều khoảng trống, nhất là với các cá nhân kinh doanh nhỏ lẻ trên không gian mạng.

Trưởng nhóm Kỹ thuật Tiểu ban Thực phẩm dinh dưỡng của Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) Nguyễn Hồng Uy nêu một vấn đề đáng lo ngại là tư duy “tiền kiểm” vẫn đang chi phối nhiều quy định. Theo ông Uy, về quy định công bố hợp quy: “Việc tập trung kiểm tra giấy tờ trước khi lưu hành sản phẩm đang tạo kẽ hở cho gian lận. Vụ 573 nhãn sữa giả dù có giấy hợp quy bị lực lượng chức năng phát hiện vừa qua là minh chứng cho thấy cần chuyển trọng tâm sang hậu kiểm để bảo vệ người tiêu dùng hiệu quả hơn”.

Còn theo Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn ExtendMax Việt Nam Trần Thanh Phương, chi phí thử nghiệm và hợp quy cho điện thoại 5G trước năm 2022 chỉ khoảng 70 triệu đồng, nhưng từ sau năm 2022 có giai đoạn tăng lên tới 3 tỷ đồng, còn hiện giờ ổn định ở mức khoảng 1 tỷ đồng cho một sản phẩm. Chi phí tuân thủ quá cao so với quy mô thị trường dường như đang là một “rào cản” khiến trong năm 2023 có một số hãng giảm một phần ba sản phẩm điện thoại 5G đưa ra thị trường so với năm 2022.

Tìm giải pháp từ thực tiễn

Theo báo cáo của Văn phòng Chính phủ, từ năm 2021 đến đầu năm 2025, các bộ, cơ quan đã cắt giảm, đơn giản hóa 3.195 quy định kinh doanh tại 281 văn bản quy phạm pháp luật trên tổng số 15.763 quy định kinh doanh, đạt 20,2%.

Bên cạnh đó, trong năm có 172 thủ tục hành chính tại 32 văn bản quy phạm pháp luật đã được các bộ, ngành phân cấp, trong giai đoạn 2022-2024 đã có 19/21 bộ, cơ quan thực hiện phân cấp 328/699 thủ tục hành chính tại 65 văn bản quy phạm pháp luật. Tuy nhiên, theo nhận định của một số chuyên gia kinh tế, cần phân loại rõ hơn các đề xuất, cắt giảm đơn giản hóa từ đó có thể phân tích sâu hơn mức độ tác động của các đề xuất này. Các thủ tục sau phân cấp gần như không thay đổi, chưa giảm các tầng nấc trung gian và thời gian giải quyết thủ tục.

Chủ tịch VCCI Phạm Tấn Công cho rằng, Nhà nước cần chuyển từ tư duy “tiền kiểm” sang “hậu kiểm” nhằm giảm áp lực cho doanh nghiệp và khuyến khíchđổi mới sáng tạo; xây dựng khung pháp lý đồng bộ, đặc biệt trong các lĩnh vực như thương mại điện tử và chuyển đổi xanh; tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào quá trình soạn thảo chính sách, từ góp ý ban đầu đến phản biện chi tiết.

Doanh nghiệp cần được coi là đối tác trong xây dựng chính sách chứ không chỉ là đối tượng chịu tác động của pháp luật nhằm giúp chính sách sát với nhu cầu thực tiễn...

Có thể bạn quan tâm

Hộ kinh doanh mới chuyển đổi lên doanh nghiệp sẽ được đơn giản thủ tục thuế, kế toán. Trong ảnh: Cán bộ Thuế cơ sở 5 tỉnh Hà Tĩnh hỗ trợ hộ kinh doanh kê khai thuế trên ứng dụng eTax Mobile. (Ảnh: PHAN TÂM)

Mở cơ chế vay vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Mặc dù chiếm 98% về số lượng nhưng vốn tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện chỉ chiếm khoảng 19-20% tổng dư nợ toàn nền kinh tế. Bộ Tài chính đề xuất nhiều giải pháp mới trong dự án Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi) nhằm thúc đẩy khu vực doanh nghiệp này phát triển nhanh, bền vững.

Vườn vải trứng thâm canh theo hướng VietGAP của gia đình ông Lê Ngọc Thương ở xã Đoàn Đào (Hưng Yên) mang lại hiệu quả kinh tế cao. (Ảnh: NGUYÊN PHÚC)

Hiệu quả của mô hình khuyến nông

Từ chuyển giao tiến bộ khoa học-kỹ thuật vào sản xuất, liên kết tiêu thụ theo chuỗi giá trị đến cầm tay chỉ việc cho nông dân, nhiều mô hình khuyến nông đã và đang phát huy hiệu quả kinh tế rõ rệt. Những mô hình trình diễn trực quan đã giúp lan tỏa phương pháp sản xuất tiên tiến, mang lại thu nhập cao cho nhiều hộ nông dân.

Đến giữa tháng 6/2026, Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản đã ghi nhận 18.500 sản phẩm của 26 tỉnh, thành phố tham gia.

Gần 20.000 sản phẩm tham gia hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản

Đến giữa tháng 6/2026, Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản đã ghi nhận 18.500 sản phẩm của 26 tỉnh, thành phố tham gia. Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẳng định truy xuất nguồn gốc là công cụ minh bạch hóa chuỗi cung ứng, nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản Việt Nam, không phải cơ chế tạo “luồng xanh” cho xuất khẩu.

Bà Đào Thanh Hương, Phó Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài cho biết: Bộ Tài chính đã chủ động xây dựng dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 10.

Thu hút và phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài gắn với khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo

Ngày 8/6, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Ngay sau khi văn kiện được ban hành, Bộ Tài chính đã chủ động xây dựng dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 10, góp phần sớm đưa Nghị quyết vào cuộc sống.

Bà Phạm Thu Phương, Phó Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm (Bộ Tài chính).

Bảo hiểm Việt Nam tìm lại động lực sau giai đoạn khó khăn

Thị trường bảo hiểm đang xuất hiện những tín hiệu phục hồi sau giai đoạn nhiều thách thức, đặc biệt trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ. Cơ quan quản lý kỳ vọng các giải pháp đồng bộ về thể chế, giám sát và minh bạch hóa hoạt động kinh doanh sẽ góp phần củng cố niềm tin, tạo động lực cho tăng trưởng trong những năm tới.

Doanh nghiệp 2 tỉnh Đắk Lắk và Mondulkiri ký kết hợp tác tại diễn đàn.

Đắk Lắk tổ chức Diễn đàn thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại với tỉnh Mondulkiri

Diễn đàn thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại với tỉnh Mondulkiri là cơ hội để các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp hai địa phương tăng cường kết nối, trao đổi thông tin, tìm hiểu tiềm năng, lợi thế và nhu cầu hợp tác, đồng thời tiếp cận các chính sách hỗ trợ đầu tư, tìm kiếm đối tác và mở rộng thị trường...

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 17/6: Khối ngoại bán ròng mạnh, VN-Index đảo chiều giảm điểm

Phiên giao dịch ngày 17/6, thị trường chứng khoán Việt Nam diễn biến phân hóa. Áp lực bán mạnh tại nhóm bất động sản, đặc biệt là VIC và VHM, đã kéo các chỉ số chính đi xuống, dù nhóm ngân hàng và chứng khoán duy trì sắc xanh hỗ trợ thị trường. Chốt phiên, VN-Index giảm 1,74 điểm (-0,1%), xuống mức 1.806,2 điểm.

ESG và chuỗi cung ứng xanh: Chìa khóa hút FDI thế hệ mới.

ESG và chuỗi cung ứng xanh: Chìa khóa hút FDI thế hệ mới

Cuộc cạnh tranh thu hút dòng vốn FDI đang bước sang một giai đoạn mới, khi chi phí lao động thấp hay các ưu đãi về đất đai, thuế suất không còn là lợi thế thì năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn ESG (Môi trường, Xã hội và Quản trị doanh nghiệp) đang trở thành yếu tố quyết định để đón dòng vốn FDI chất lượng cao.

Vùng sản xuất tôm bố mẹ sạch bệnh Sơn Hải (xã Phước Dinh, tỉnh Khánh Hòa), khu quy hoạch đầu tiên và duy nhất của Việt Nam dành riêng cho sản xuất tôm bố mẹ. Nơi đây đang có nhiều tập đoàn, doanh nghiệp lớn đầu tư nghiên cứu, gia hóa, phát triển đàn tôm bố mẹ chất lượng cao. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Hướng đi bền vững cho sản xuất tôm giống Khánh Hòa

Với vị thế là trung tâm sản xuất tôm giống, mỗi năm Khánh Hòa xuất gần 50 tỷ con tôm giống đến khắp các vùng nuôi thủy sản trên cả nước. Nhiều doanh nghiệp khẳng định, sự phát triển bền vững trong chuỗi giá trị ngành tôm không phải từ những ao nuôi thương phẩm mà được quyết định bởi các bể ương, tạo nguồn giống sạch, khỏe mạnh.

Xăng E10 đang được triển khai phân phối rộng rãi trên cả nước theo lộ trình của Chính phủ. (Ảnh: BÁO NHÂN DÂN)

Bộ Tài chính rà soát chính sách thuế để khuyến khích sử dụng xăng E10

Sau khi Chính phủ ban hành Nghị quyết thí điểm một số chính sách triển khai lộ trình sử dụng xăng E10, Bộ Tài chính đang tiếp tục rà soát các sắc thuế liên quan nhằm tạo điều kiện cho sản xuất, tiêu dùng nhiên liệu sinh học, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng xanh và giảm phát thải.

Ông Trương Bá Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí (Bộ Tài chính).

Chính sách thuế chỉ là một phần trong bài toán nhà ở cho công nhân

Việc bảo đảm chỗ ở cho công nhân, người lao động đang được triển khai thông qua nhiều chính sách đồng bộ. Trong đó, Bộ Tài chính cho biết sẽ tiếp tục nghiên cứu các giải pháp về thuế nhằm tạo thêm điều kiện để người lao động tiếp cận nhà ở phù hợp với khả năng chi trả.