Khơi thông các nguồn lực để tự chủ đại học đi vào thực chất

Năm học 2022-2023, giáo dục đại học đã thích ứng và đổi mới, hoạt động hiệu quả, đóng góp quan trọng vào phát triển kinh tế-xã hội của đất nước. Năm học 2023-2024, ngành giáo dục tiếp tục đổi mới tư duy, nhận thức, nâng cao năng lực quản trị đại học, tháo gỡ các điểm nghẽn, khơi thông các nguồn lực, đẩy mạnh triển khai tự chủ đại học gắn với mục tiêu nâng cao chất lượng.
Trường đại học Công nghiệp TP Hồ Chí Minh tiếp nhận thí sinh đến làm thủ tục nhập học. (Ảnh NHẬT THỊNH).
Trường đại học Công nghiệp TP Hồ Chí Minh tiếp nhận thí sinh đến làm thủ tục nhập học. (Ảnh NHẬT THỊNH).

Tăng chỉ số quốc tế

Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Ðào tạo) Nguyễn Thu Thủy cho biết, năm học 2022-2023, ngành giáo dục tập trung triển khai một số nhiệm vụ cụ thể để tháo gỡ, khắc phục những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện tự chủ đại học. Các cơ sở giáo dục đại học đã chủ động rà soát, kiện toàn lại tổ chức bộ máy và nhân sự theo hướng tinh gọn, hiệu quả; cụ thể hóa và nâng cao vai trò của hội đồng trường trong tổ chức quản trị hoạt động. Ðến nay, cả nước có 170/174 cơ sở giáo dục đại học công lập thành lập hội đồng trường và đi vào hoạt động.

Công tác tuyển sinh của các trường đại học đạt nhiều kết quả và chuyển biến khả quan, năm 2022 tỷ lệ tuyển sinh đại học chính quy đạt 84,56%; năm 2023, số thí sinh trúng tuyển đợt 1 trên hệ thống tăng 7,9% so với 2022; chất lượng đào tạo từng bước được nâng lên và được ghi nhận; số lượng các cơ sở giáo dục đại học được kiểm định ngày càng tăng.

Tính đến tháng 8/2023, có 261 cơ sở đào tạo hoàn thành đánh giá ngoài theo tiêu chuẩn trong nước; 194 cơ sở đào tạo được kiểm định theo tiêu chuẩn trong nước; 9 cơ sở đào tạo được kiểm định theo tiêu chuẩn nước ngoài. Ðáng chú ý, năm 2022 là một bước nhảy vọt khi có tới 5 đại diện của Việt Nam được lọt vào bảng xếp hạng THE; 5 cơ sở giáo dục đại học trong Bảng xếp hạng các trường đại học tốt nhất toàn cầu năm 2022 (Best Global Universities). Tại bảng xếp hạng các cơ sở giáo dục đại học theo nhóm ngành năm 2023 của tổ chức Quacquarelli Symonds (QS), có 11 ngành đào tạo tại 6 cơ sở giáo dục đại học được xếp hạng trong top 51-630 tốt nhất thế giới. Ngoài ra, có 11 cơ sở giáo dục đại học được xếp hạng trong QS AUR 2023.

Bên cạnh những kết quả đạt được, theo Bộ Giáo dục và Ðào tạo, giáo dục đại học cũng gặp phải không ít khó khăn, hạn chế. Trong đó, hệ thống pháp luật chưa đồng bộ một số nội dung liên quan giữa Luật Giáo dục đại học với một số văn bản luật khác dẫn đến những khó khăn, vướng mắc cho các trường đại học trong quá trình thực hiện đẩy mạnh tự chủ.

Nguồn lực dành cho giáo dục đại học còn rất hạn chế, thấp hơn nhiều so với các nước trong khu vực và thế giới. Các trường đại học của Việt Nam hiện vẫn dựa vào học phí là chủ yếu. Công tác tuyển sinh vẫn có các phương thức xét tuyển phức tạp, chỉ tiêu phân bổ chưa hợp lý. Một số cơ sở đào tạo chưa đủ điều kiện để thực hiện tự chủ nhưng vẫn thực hiện tự chủ mở ngành đào tạo. Các hoạt động nghiên cứu khoa học trong giáo dục đại học tương đối nhỏ lẻ, tản mát, chưa có đóng góp nổi bật…

Gỡ vướng từ cơ chế

Ðể khắc phục những hạn chế, phát huy thế mạnh, nâng cao chất lượng giáo dục đại học, Hiệu trưởng Trường đại học Y Hà Nội Nguyễn Ðình Tú cho rằng, Bộ Giáo dục và Ðào tạo cần quan tâm hỗ trợ các trường trong thực hiện tự chủ, đặc biệt là các chính sách về tài chính đi kèm. Cần sửa một số quy định không còn phù hợp, cản trở quá trình tự chủ đại học.

Phó Giám đốc Ðại học Ðà Nẵng Lê Quang Sơn kiến nghị, Bộ Giáo dục và Ðào tạo cần phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan để hoàn thiện, điều chỉnh luật, quy định liên quan những khó khăn gặp phải khi thực hiện tự chủ đại học; tạo cơ chế phối hợp giữa các trường đại học với các bộ, ngành, viện nghiên cứu để sử dụng nguồn lực chung. Bên cạnh đó, Bộ Giáo dục và Ðào tạo cân nhắc lộ trình kiểm định chương trình đào tạo một cách hợp lý.

Giám đốc Ðại học Thái Nguyên Hoàng Văn Hùng cho rằng, trong tuyển sinh: Bộ Giáo dục và Ðào tạo cần tạo cơ chế khuyến khích người học vào học các ngành khó thu hút nhưng quan trọng với sự phát triển của đất nước. Thực hiện quyết liệt quy hoạch mạng lưới các trường đại học, có cơ sở đầu tư trọng tâm, trọng điểm, hướng đến các cơ sở giáo dục đại học ngang tầm quốc tế; thí điểm mô hình đại học số…

Theo Bộ Giáo dục và Ðào tạo, để nâng cao chất lượng đào tạo, các cơ sở giáo dục đại học cần chủ động xây dựng quy chế tổ chức và hoạt động, quy định rõ vai trò, trách nhiệm và sự phối hợp giữa hội đồng trường và ban giám hiệu nhằm hoạt động tự chủ hiệu quả. Các cơ sở giáo dục đại học hoàn thiện đề án tuyển sinh năm 2024 và định hướng công tác tuyển sinh cho năm 2025 trở đi, khi có thí sinh bắt đầu tốt nghiệp chương trình giáo dục phổ thông năm 2018.

Thứ trưởng Giáo dục và Ðào tạo Hoàng Minh Sơn cho biết, trong bối cảnh đất nước còn nhiều khó khăn, nguồn lực cho giáo dục đại học còn hạn hẹp, cạnh tranh quốc tế trong giáo dục đại học ngày càng lớn, thì những kết quả đạt được là rất đáng ghi nhận, cho thấy hệ thống giáo dục đại học có khả năng thích ứng và đổi mới, hoạt động hiệu quả.

Năm học 2023-2024, giáo dục đại học sẽ tập trung vào bốn nhiệm vụ trọng tâm, đột phá. Trong đó, tiếp tục đổi mới tư duy, nhận thức, nâng cao năng lực quản trị đại học, tháo gỡ các điểm nghẽn, khai thông các nguồn lực, đẩy mạnh triển khai tự chủ đại học đi vào chiều sâu và thực chất, gắn với mục tiêu nâng cao chất lượng và tối ưu hóa hiệu quả hoạt động của các cơ sở giáo dục đại học, tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước đối với giáo dục đại học. Xây dựng văn hóa chất lượng trong giáo dục đại học, lấy chất lượng làm nền tảng, là yêu cầu xuyên suốt trong mọi hoạt động giáo dục đại học; triển khai toàn diện các giải pháp bảo đảm chất lượng trong tuyển sinh, đào tạo, nghiên cứu; gắn kết chặt chẽ nhiệm vụ phát triển nguồn nhân lực với phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Nghiên cứu, đề xuất và áp dụng các cơ chế, chính sách huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực tài chính cho đào tạo và nghiên cứu; tăng cường hợp tác, khai thác các nguồn lực từ bên ngoài cho giáo dục đại học. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong toàn bộ hoạt động giáo dục đại học, từ hệ thống quản lý, tuyển sinh, đào tạo, gắn với cải cách hành chính, đổi mới phương pháp dạy và học, lấy tiến bộ của người học làm thước đo cho chất lượng, hiệu quả giảng dạy…

Có thể bạn quan tâm

Học sinh tìm hiểu thông tin tuyển sinh tại Đại học Kinh tế quốc dân. (Ảnh: TUẤN ANH)

Đại học Kinh tế quốc dân công bố kết quả tuyển thẳng hệ đại học chính quy năm 2026

Đại học Kinh tế quốc dân vừa công bố kết quả trúng tuyển diện tuyển thẳng, ưu tiên xét tuyển và dự bị đại học vào đại học chính quy năm 2026. Trong số này có 311 thí sinh đạt giải nhất, nhì, ba kỳ thi học sinh giỏi quốc gia và thí sinh đạt giải nhất Cuộc thi khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia được tuyển thẳng. 

Trường trung học phổ thông chuyên Đại học Sư phạm, thuộc Trường đại học Sư phạm Hà Nội.

Trường chuyên Đại học Sư phạm hạ điểm chuẩn, tuyển bổ sung vào lớp 10

Trường trung học phổ thông chuyên Đại học Sư phạm, thuộc Trường đại học Sư phạm Hà Nội vừa hạ điểm chuẩn tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027, tuyển bổ sung học sinh vào các lớp chuyên Toán, chuyên Tin (thi bằng Toán), chuyên Tiếng Anh, chuyên Địa lý (1) và công bố điểm chuẩn lớp chuyên Địa lý theo phương án 2. 

Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Vũ Thanh Mai phát biểu khai mạc.

Thảo luận mô hình, cơ chế và chính sách triển khai cấp trung học nghề

Chiều 25/6, tại Hà Nội, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương phối hợp Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức Hội thảo khoa học "Định hướng xây dựng và phát triển giáo dục trung học nghề ở Việt Nam hiện nay", thảo luận mô hình, cơ chế và chính sách triển khai cấp trung học nghề theo Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Lãnh đạo Bộ Công an tặng bằng khen cho tập thể, cá nhân tại buổi lễ.

Thành lập Trường Văn hóa Công an nhân dân III tại Cần Thơ

Ngày 25/6, tại phường Phú Lợi (thành phố Cần Thơ), Bộ Công an tổ chức Lễ công bố thành lập Trường Văn hóa Công an nhân dân III. Tham dự buổi lễ có các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Thượng tướng Phạm Thế Tùng, Thứ trưởng Bộ Công an; Đồng Văn Thanh, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân thành phố Cần Thơ.

(Ảnh: ĐẠI THẮNG)

[Ảnh] Các nhà trường tổ chức gặp gỡ, giới thiệu mô hình giảng dạy cho học sinh trúng tuyển lớp 10

Trước khi các học sinh trúng tuyển vào lớp 10 trường công lập thực hiện việc xác nhận nhập học, nhiều nhà trường đã tổ chức các buổi gặp gỡ nhằm giới thiệu mô hình giảng dạy, cung cấp thông tin tổ hợp môn học, giải đáp những câu hỏi về công tác tuyển sinh của nhà trường cho học sinh và phụ huynh.

Hoạt động nghiên cứu, thí nghiệm thực hành của sinh viên Trường đại học Việt Nhật. (Ảnh: DIỆP NGỌC)

Chuyển đổi số trong quản trị đại học: Đột phá đào tạo song hành và lực lượng lao động kỷ nguyên mới

Giáo dục nước ta đang đứng trước bước ngoặt mang tính cách mạng về cấu trúc thể chế, triết lý vận hành thích ứng kỷ nguyên số. Áp lực toàn cầu hóa và cách mạng công nghiệp lần thứ tư đã định hình hệ thống giáo dục đại học và nghề nghiệp theo hướng song hành thực học, thực nghiệp thay thế mô hình hàn lâm truyền thống.

Bộ đội vận chuyển vật tư xây dựng vào công trình.

Đếm ngược 38 ngày dựng trường nơi biên giới

Hơn 450 người thợ đang đếm ngược từng ngày. Đợt cao điểm 40 ngày đã trôi qua hai ngày, chỉ còn lại 38 ngày phía trước. Người quản công đứng giữa công trường xây dựng trường liên cấp ở xã A Lưới 4, thành phố Huế, nhắc nhóm thợ trẻ tranh thủ nghỉ uống nước sau những giờ phơi mình dưới cái nắng cháy da.

“Tiếp sức đến trường” học bổng khởi hành từ những người làm báo

“Tiếp sức đến trường” học bổng khởi hành từ những người làm báo

Từ trước đến nay, đã có bao nhiêu cô cậu trò giỏi nhà nghèo phải gác lại mộng sinh viên? Tôi không thể biết hết, cho đến một ngày tôi gặp Nguyễn Thanh Lập, cậu học trò nghèo xã Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị hai năm liền đậu rất cao Trường đại học Bách khoa Thành phố Hồ Chí Minh nhưng vẫn không thể nhập học vì nhà quá nghèo.

Đào tạo những kỹ năng AI không thể thay thế

Đào tạo những kỹ năng AI không thể thay thế

Khi khả năng viết tin, biên tập văn bản, dựng hình ảnh, sản xuất video hay phân tích dữ liệu của trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng vượt trội, câu hỏi đặt ra với các cơ sở đào tạo báo chí trở nên trực diện và cũng thiết thực hơn - đó là “đào tạo điều gì để phóng viên trẻ không bị đào thải bởi chính AI?”.

Sáng 15/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì buổi làm việc với ngành giáo dục và đào tạo, các cơ quan liên quan về công tác chuẩn bị năm học mới 2026-2027, kết quả thực hiện nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục đào tạo. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

Phát triển đại học tinh hoa và công nghệ chiến lược: Lời giải cho những "điểm nghẽn" nguồn nhân lực

Tại buổi làm việc với ngành giáo dục mới đây, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ tư duy 'quản lý giáo dục' sang 'quản trị phát triển giáo dục'. Giáo dục phải đi trước một bước trong chuẩn bị nguồn nhân lực cao, nhất là nhân lực khoa học công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI).

Giải đấu ASDC 2026 thu hút những học sinh đam mê bộ môn tranh biện.

Khai mạc ngày hội của cộng đồng tranh biện châu Á

Ngày 21/6, Giải Vô địch tranh biện châu Á cấp trung học (Asian Schools Debating Championship 2026 - ASDC 2026) chính thức được khai mạc tại Hà Nội. Giải quy tụ 450 thí sinh của các đội thi đến từ nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ châu Á.