Bài 2: Xây dựng hệ sinh thái miễn dịch thời kỳ mới

Khoa học xã hội và nhân văn góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Các chuyên gia, nhà khoa học chụp ảnh kỷ niệm tại Hội thảo Khoa học xã hội và nhân văn với sứ mệnh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên mới, do Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức, ngày 17/12/2025. (Ảnh: QUỲNH TRANG)
Các chuyên gia, nhà khoa học chụp ảnh kỷ niệm tại Hội thảo Khoa học xã hội và nhân văn với sứ mệnh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên mới, do Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức, ngày 17/12/2025. (Ảnh: QUỲNH TRANG)

(Tiếp theo và hết) (★)

Để chủ động trong đấu tranh, phòng ngừa, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cần một chiến lược phù hợp thực tiễn đất nước. Bên cạnh việc tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, cần chú trọng bồi dưỡng các nhà khoa học, cán bộ nghiên cứu với tinh thần phụng sự đất nước, nhân dân. Mỗi ngành khoa học xã hội và nhân văn cần thực hiện tốt vai trò bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng thông qua các kết quả nghiên cứu có giá trị thực tiễn.

Các kết quả nghiên cứu thuyết phục

Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (VASS), Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Lợi cho rằng, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là nhiệm vụ sống còn của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân, nhất là trong bối cảnh toàn cầu hóa và cách mạng công nghiệp 4.0 đang diễn ra mạnh mẽ. Để hoàn thành tốt sứ mệnh đó, khoa học xã hội và nhân văn phải tăng cường hơn nữa sự gắn kết thường xuyên, chặt chẽ với khoa học tự nhiên, khoa học kỹ thuật và công nghệ, tăng cường nghiên cứu liên ngành trong thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn và nhiệm vụ chính trị. Đồng thời, khoa học xã hội và nhân văn phải xuất phát từ các chuyên ngành của mình để thực hiện tốt sứ mệnh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là nhiệm vụ sống còn của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân, nhất là trong bối cảnh toàn cầu hóa và cách mạng công nghiệp 4.0 đang diễn ra mạnh mẽ.

Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Lợi,

Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (VASS)

Một trong những lĩnh vực mà các phần tử cực đoan, chống phá thường hướng đến là xuyên tạc lịch sử dân tộc Việt Nam. Bằng cách tạo dựng các thông tin sai lệch về lịch sử, các thế lực thù địch nhắm vào mục tiêu phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng. Nghiên cứu của các nhà khoa học Viện Sử học (VASS) đã chỉ ra các đặc điểm nổi bật nhất mà các thế lực thù địch thường xuyên tạc lịch sử bao gồm: Nhằm vào những vấn đề nhạy cảm, có giá trị biểu tượng tinh thần cao như ngày Giỗ Tổ Hùng Vương, Đại thắng mùa Xuân 1975, chính sách với người có công...

Các thế lực thù địch cũng thường dựa vào những khoảng mờ, khoảng trống trong tài liệu lịch sử, hoặc trong nhận thức của quần chúng nhân dân để đưa ra những nhận định, kết luận sai trái; diễn giải lịch sử theo cảm xúc với mưu đồ chính trị nhằm thao túng tâm lý của một bộ phận người dân thiếu hiểu biết; sử dụng công nghệ tạo ra các video ngắn được tối giản hóa, dễ lan truyền, tạo ảo giác “dư luận đông đảo” khiến thông tin sai lệch lấn át thông tin chuẩn mực.

Theo Tiến sĩ Lê Quang Chắn, Viện Sử học, ngành sử học đã và đang thực hiện tốt vai trò của mình với nhiều công trình nghiên cứu, cung cấp các cơ sở khoa học thông qua những minh chứng từ luận cứ khoa học gốc, từ đó vạch trần những luận điệu sai trái của các thế lực thù địch. Phương thức đấu tranh, phản bác của giới sử học có sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả các liên ngành khảo cổ học, nhân học, văn hóa, Hán Nôm… tạo ra những chứng cứ không thể phủ nhận, làm sáng tỏ các vấn đề lịch sử còn nhiều tranh luận. Nhiều nhà sử học đã trực tiếp, chủ động lên tiếng, công bố các kết quả nghiên cứu tại các diễn đàn khoa học, tạp chí chuyên ngành và phương tiện truyền thông.

Tại Hội thảo “Khoa học xã hội và nhân văn với sứ mệnh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên mới”, các chuyên gia thống nhất nhận định, kết quả nghiên cứu của các ngành khoa học xã hội và nhân văn đã đóng góp tích cực trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Một lĩnh vực quan trọng khác là văn hóa học. Nghiên cứu của các nhà khoa học đã chỉ ra luận điệu phổ biến của các thế lực phản động về văn hóa là tuyên truyền Việt Nam có xu hướng đồng nhất văn hóa theo hướng lấy văn hóa người Việt làm trung tâm, coi nhẹ văn hóa các dân tộc thiểu số. Chúng sử dụng thông tin cắt ghép, bóp méo, cực đoan hóa các vấn đề văn hóa-đạo đức, gây tranh cãi, xung đột nhận thức, làm giảm niềm tin và sự đồng thuận xã hội.

Một số nội dung mang yếu tố kích động, giật gân, thiếu kiểm chứng góp phần làm xói mòn giá trị thẩm mỹ và chuẩn mực văn hóa cộng đồng, tạo tâm lý hoài nghi về đường lối lãnh đạo của Đảng, dẫn đến nguy cơ suy giảm niềm tin vào chế độ, vào giá trị dân tộc, ảnh hưởng đến ổn định chính trị…

Tại Hội thảo “Khoa học xã hội và nhân văn với sứ mệnh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên mới”, các chuyên gia thống nhất nhận định, kết quả nghiên cứu của các ngành khoa học xã hội và nhân văn đã đóng góp tích cực trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Đào tạo nhân lực khoa học và chiến lược truyền thông

Bằng các nghiên cứu tâm huyết, trách nhiệm, các nhà khoa học xã hội và nhân văn đang sử dụng lý luận khoa học để phản bác các luận điểm sai trái của thế lực thù địch một cách triệt để và thuyết phục; đồng thời tích cực tuyên truyền, giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ đảng viên. Tuy nhiên, trước yêu cầu của tình hình mới, việc đào tạo nguồn nhân lực khoa học và công tác truyền thông trong lĩnh vực bảo vệ nền tảng tư tưởng cần được nâng cao hơn nữa.

Tiến sĩ Đỗ Tất Cường, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cho rằng, các kết quả nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn phải được chuyển thành giáo trình đại học, tài liệu bồi dưỡng cán bộ, phim tài liệu khoa học phổ thông, sách phổ biến kiến thức và các sản phẩm truyền thông đa phương tiện có sức lan tỏa mạnh trên không gian số.

Cần hình thành các nhóm nghiên cứu chính sách (think-tank) có khả năng tư vấn trực tiếp cho các cơ quan lãnh đạo của Đảng và Nhà nước trong việc xây dựng chiến lược bảo vệ nền tảng tư tưởng. Có chế độ đãi ngộ, đầu tư và tổ chức phù hợp với tính chất mặt trận tiên phong của lĩnh vực này, xây dựng đội ngũ nhà khoa học trẻ có bản lĩnh chính trị, trình độ quốc tế và khả năng tác chiến trên không gian tư tưởng toàn cầu.

Cần tăng cường truyền thông chủ động, hiện đại hóa ngôn ngữ truyền thông. Phải chuyển từ truyền thông “đính chính thụ động” sang dẫn dắt dư luận bằng thông tin nhanh, chính xác, hấp dẫn.

Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Dũng, Hội Tâm lý học Việt Nam

Thực tế cho thấy, muốn đấu tranh có hiệu quả trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, không thể bỏ qua vai trò của công tác truyền thông, nhất là truyền thông số trong giai đoạn hiện nay. Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Dũng, Hội Tâm lý học Việt Nam kiến nghị, cần tăng cường truyền thông chủ động, hiện đại hóa ngôn ngữ truyền thông. Phải chuyển từ truyền thông “đính chính thụ động” sang dẫn dắt dư luận bằng thông tin nhanh, chính xác, hấp dẫn.

Cần đầu tư mạnh vào sản xuất video ngắn, infographic, podcast bằng công nghệ AI. Cần thiết lập trung tâm phân tích dư luận để nhận diện thông tin độc hại theo thời gian thực. Trung tâm này cần sử dụng công nghệ bigdata và machine learning để phát hiện các chiến dịch tấn công, từ đó đưa ra cảnh báo sớm. Ngoài ra, cần phát triển các nền tảng số “make in Vietnam”. Việc tự chủ về nền tảng giúp Việt Nam hạn chế phụ thuộc thuật toán nước ngoài và chủ động quản lý nội dung, giúp đạt kết quả cao trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Bài 1: Khoa học xã hội và nhân văn góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

(★) Xem Báo Nhân Dân từ số ra ngày 29/1/2026.

Có thể bạn quan tâm

OpenAI cắt quyền truy cập mô hình đối với Cursor sau khi SpaceX mua lại

OpenAI cắt quyền truy cập mô hình đối với Cursor sau khi SpaceX mua lại

Ngay sau khi SpaceX hoàn tất thương vụ thâu tóm trị giá 60 tỷ USD đối với Anysphere, công ty chủ quản của công cụ lập trình AI đình đám Cursor, OpenAI đã lập tức tuyên bố trên mạng xã hội X và website chính thức rằng sẽ chấm dứt hợp tác và khóa quyền truy cập trực tiếp của Cursor vào toàn bộ các mô hình trí tuệ nhân tạo của họ.

Giới thiệu sản phẩm ứng dụng AI tại Ngày hội Trí tuệ nhân tạo Việt Nam năm 2025. (Ảnh: HÀ LINH)

Chuyển đổi toàn diện quốc gia bằng trí tuệ nhân tạo

Ngày 28/8/2026, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ký Quyết định số 1671/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược quốc gia về trí tuệ nhân tạo đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Quyết định này thay thế Quyết định số 127/QĐ-TTg ngày 26/1/2021 về ban hành Chiến lược quốc gia về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng Trí tuệ nhân tạo đến năm 2030.

Đà Nẵng triển khai thành công mô hình Trung tâm điều hành thông minh (IOC).

Nâng cao năng lực số cho cán bộ cơ sở

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, năng lực số không còn là kỹ năng bổ trợ, mà đã trở thành một bộ phận thiết yếu của năng lực thực thi công vụ. Đổi mới phương thức đào tạo sẽ giúp nâng cao năng lực số, giảm tình trạng cán bộ cấp cơ sở không đồng đều về năng lực số ở một số địa phương hiện nay.

Các diễn giả chính và thành viên Ban tổ chức hội thảo. (Ảnh: Tuấn Anh)

Gợi mở hướng nghiên cứu, thúc đẩy cơ hội hợp tác mới trong công nghệ giáo dục và trí tuệ nhân tạo

Hội thảo nhằm tạo diễn đàn để các nhà khoa học, chuyên gia và các bên liên quan cùng trao đổi, thảo luận về những thay đổi mà AI đang tạo ra đối với giáo dục, qua đó gợi mở các hướng nghiên cứu và thúc đẩy những cơ hội hợp tác mới trong lĩnh vực công nghệ giáo dục và trí tuệ nhân tạo.

Ông Nguyễn Khắc Lịch, Cục trưởng Cục Công nghệ số và trí tuệ nhân tạo, công bố Giải thưởng tại cuộc họp báo định kỳ của Bộ Khoa học và Công nghệ. (Ảnh: HÀ LINH)

Giải thưởng Make in Vietnam có hạng mục riêng về trí tuệ nhân tạo

Giải thưởng “Sản phẩm công nghệ số Make in Vietnam” năm 2026 lần đầu tiên có hạng mục riêng dành cho sản phẩm trí tuệ nhân tạo (AI) xuất sắc nhằm khuyến khích doanh nghiệp Việt Nam phát triển các sản phẩm trí tuệ nhân tạo có giá trị gia tăng cao, góp phần thúc đẩy hệ sinh thái trí tuệ nhân tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Giao diện Cổng thông tin điện tử một cửa về trí tuệ nhân tạo. (Ảnh chụp màn hình)

Vận hành Cổng thông tin điện tử một cửa về trí tuệ nhân tạo

Cổng thông tin điện tử một cửa về trí tuệ nhân tạo (AI) và cơ sở dữ liệu quốc gia về hệ thống trí tuệ nhân tạo đã được Bộ Khoa học và Công nghệ đưa vào vận hành, hình thành một đầu mối thống nhất phục vụ quản lý nhà nước, cung cấp thông tin và hỗ trợ phát triển hệ sinh thái trí tuệ nhân tạo Việt Nam an toàn, có trách nhiệm.

Robot taxi tự hành do Công ty cổ phần Phenikaa-X nghiên cứu phát triển là một trong bốn dòng phương tiện được thử nghiệm.

Kiến tạo môi trường để công nghệ được thử nghiệm

Việc Công ty cổ phần Phenikaa-X là đơn vị đầu tiên tại Hà Nội triển khai thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với phương tiện tự hành đánh dấu bước chuyển từ nghiên cứu, phát triển công nghệ sang kiểm chứng trong thực tế, từ quản lý công nghệ mới sang kiến tạo môi trường để công nghệ được thử nghiệm và đưa vào thực tiễn.

Nguyễn Vũ An Chi, học sinh lớp 11 Trường trung học phổ thông Lý Thái Tổ, Hà Nội. (Ảnh: VNPT)

Năm học mới và những “lớp học” trong chiếc điện thoại

Từ thời khóa biểu, tài liệu ôn tập đến những buổi học trực tuyến, chiếc điện thoại kết nối internet đang hiện diện trong nhiều hoạt động học tập hằng ngày của người trẻ. Khi năm học mới bắt đầu, nhu cầu kết nối vì thế không chỉ gắn với liên lạc hay giải trí, mà ngày càng gắn với khả năng học tập chủ động và linh hoạt hơn.

(Ảnh minh họa: Bộ Khoa học và Công nghệ)

Không chỉ “có sóng”, người dân cần internet đủ nhanh, ổn định

Điện thoại hiển thị vạch sóng nhưng người dân vẫn khó gửi hồ sơ, truy cập dịch vụ số; có nơi việc liên lạc còn phụ thuộc vào “may rủi”. Thông tư số 51/2026/TT-BKHCN đưa ra cách tiếp cận mới: phổ cập viễn thông công ích không chỉ được tính bằng vùng phủ, mà phải được kiểm chứng bằng chất lượng kết nối thực tế.

Cần thu hút và giữ chân những tổng công trình sư, chuyên gia, nhà khoa học đủ năng lực đảm nhận các nhiệm vụ công nghệ chiến lược. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ)

Tạo sức hút mới với nhân lực công nghệ chiến lược

Người giỏi có thể được thu hút bằng thu nhập, nhưng để họ ở lại và tạo ra kết quả, cần những bài toán đủ lớn, phòng thí nghiệm hiện đại, đội ngũ cộng sự và quyền quyết định chuyên môn. Nghị định số 260/2026/NĐ-CP đã mở cơ chế theo hướng đó; vấn đề còn lại là đưa chính sách vào thực tiễn.

Tăng cường khả năng ứng dụng, thương mại hóa đối với sản phẩm công nghệ. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ)

Đặt hàng từ thực tiễn, đo kết quả bằng sản phẩm

Thay vì bắt đầu từ đề xuất nghiên cứu và chờ đến khi nghiệm thu mới đánh giá, nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược sẽ được hình thành từ bài toán thực tế, chia theo từng gói công việc và sàng lọc qua các mốc kết quả. Cách làm mới hướng nguồn lực nhà nước vào công nghệ có khả năng ứng dụng, thương mại hóa.

Hình ảnh về tác động mà tên lửa của SpaceX gây ra trên bề mặt Mặt Trăng. (Ảnh: NASA)

Nguy cơ "tắc nghẽn" quỹ đạo Trái đất do rác vũ trụ

Các chuyên gia vũ trụ cảnh báo ngày càng nhiều rủi ro từ lượng rác thải không gian đang tăng lên, làm dấy lên lo ngại về tình trạng “tắc nghẽn” quỹ đạo và thách thức trong việc thu gom xử lý chúng. Lời cảnh báo được đưa ra sau sự cố một tên lửa của SpaceX va chạm với Mặt trăng ngày 5/8.

Công an thành phố Hà Nội cảnh báo một số chủng mã độc đặc biệt nguy hiểm

Công an thành phố Hà Nội cảnh báo một số chủng mã độc đặc biệt nguy hiểm

Công an thành phố Hà Nội vừa phát đi cảnh báo về 2 chủng mã độc đặc biệt nguy hiểm đang bị các nhóm tin tặc khai thác, tấn công trực tiếp vào hệ thống thông tin của các cơ quan, đơn vị và thiết bị di động của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trên địa bàn, tiềm ẩn nguy cơ gây mất an ninh mạng, an ninh thông tin.

Hội thảo là cơ hội để các kỹ sư, chuyên gia và doanh nghiệp tại Việt Nam tiếp cận những xu hướng mới trong Agentic AI, Model-Based Design và phát triển hệ thống điều khiển, đồng thời trao đổi trực tiếp với các chuyên gia về khả năng ứng dụng những công nghệ này vào các bài toán kỹ thuật thực tế. (Ảnh: HNV)

Thúc đẩy quy trình phát triển hệ thống điều khiển với hệ thống AI tự chủ

Đông đảo cộng đồng kỹ sư, chuyên gia nghiên cứu và phát triển (R&D), nhà nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ, startup và các tổ chức đổi mới sáng tạo đang hoạt động trong các lĩnh vực như ô-tô, xe điện, robot, UAV, hệ thống nhúng, tự động hóa công nghiệp và các hệ thống điều khiển thông minh đã tham dự hội thảo.