Khó khăn bủa vây khu vực Mỹ Latin

Liên hợp quốc ước tính, sau hai năm chật vật ứng phó đại dịch Covid-19, khoảng 200 triệu người ở Mỹ Latin, tương đương gần một phần ba dân số khu vực phải sống trong tình trạng đói nghèo. Các dự báo về tốc độ tăng trưởng của Mỹ Latin khá bi quan khi khu vực này đang đương đầu hàng loạt thách thức.
Một lao động tại trạm đổ xăng ở Rio de Janeiro, Brazil, ngày 9/9/2021. (Ảnh: Reuters)
Một lao động tại trạm đổ xăng ở Rio de Janeiro, Brazil, ngày 9/9/2021. (Ảnh: Reuters)

Ủy ban Kinh tế Mỹ Latin và Caribe (CEPAL) của Liên hợp quốc mới đây đưa ra báo cáo, trong đó dự báo nền kinh tế của khu vực Mỹ Latin sẽ chỉ tăng trưởng 1,4% vào năm 2023, thấp hơn đáng kể so mức tăng trưởng dự kiến 3,2% trong năm 2022.

Theo CEPAL, các quốc gia trong khu vực này tiếp tục phải đối mặt với bối cảnh quốc tế không thuận lợi, bao gồm tăng trưởng và thương mại trên toàn thế giới chậm lại, lãi suất tăng cao hơn và thanh khoản toàn cầu thấp hơn.

Thư ký điều hành CEPAL thậm chí mô tả hàng loạt tác động tiêu cực từ đại dịch Covid-19 cho đến cuộc xung đột vũ trang tại Ukraine như “dòng thác khủng hoảng” mà khu vực Mỹ Latin và Caribe phải hứng chịu.

Ủy ban Kinh tế của khu vực nêu rõ, lạm phát và nợ công tăng mạnh trong khi không gian tài khóa đã sụt giảm, bên cạnh đó còn có những tác động từ cú sốc nguồn cung sẽ khiến tốc độ tăng trưởng kinh tế của nhiều quốc gia Mỹ Latin năm tới dự kiến chậm lại, kéo theo sự gia tăng tình trạng đói nghèo trong khu vực.

Dự báo của Ngân hàng Thế giới (WB) về mức tăng trưởng của khu vực Mỹ Latin và Caribe cũng không lạc quan. WB ước tính đà tăng trưởng kinh tế của khu vực này trong năm 2023 giảm xuống còn khoảng 1,6% do lãi suất cơ bản tăng cao hơn khiến đầu tư chậm lại, cùng với đó là dự báo tăng trưởng chậm lại ở một loạt nền kinh tế phát triển hàng đầu thế giới.

Theo WB, hầu hết các nền kinh tế trong khu vực đã phục hồi khả quan so mức trước đại dịch Covid-19, song tốc độ phục hồi như vậy là chưa đủ. Các chuyên gia của ngân hàng này cho rằng, các quốc gia cần đẩy nhanh quá trình tái thiết kinh tế hậu đại dịch và củng cố một xã hội công bằng và hòa nhập hơn, trong đó đầu tư vào cơ sở hạ tầng và xã hội có thể là động lực chính nhằm thúc đẩy tăng trưởng.

Hội nghị Liên hợp quốc về thương mại và phát triển (UNCTAD) thậm chí còn bi quan hơn khi cho rằng, tốc độ tăng trưởng kinh tế của khu vực Mỹ Latin và Caribe chỉ đạt 1,1%.

Theo UNCTAD, năm 2022 và năm 2023, các nền kinh tế Mỹ Latin và Caribe sẽ hứng chịu đợt suy thoái tồi tệ nhất trong số các khu vực có những nước đang phát triển.

Bên cạnh các yếu tố đan xen như đại dịch, gián đoạn chuỗi cung ứng, xung đột ở Ukraine và lạm phát, UNCTAD cho rằng, gánh nặng nợ nước ngoài là một trong những yếu tố đáng quan ngại nhất. Nhiều quốc gia, đặc biệt là ở tiểu vùng Caribe đang đứng trước bờ vực vỡ nợ và nhiều nước khác cũng có nguy cơ đặc biệt cao.

Với dân số khoảng 667 triệu người, Mỹ Latin và Caribe là một trong những khu vực hứng chịu nhiều thiên tai nhất trên thế giới. Dù phát thải CO2 ở mức thấp, song các nước ở khu vực này nằm trong số những nạn nhân chịu tổn hại nhiều nhất do nhiệt độ tăng cao.

Ngân hàng Phát triển liên Mỹ (IDB) ước tính, tình trạng trái đất ấm lên, mực nước biển dâng cao và lượng mưa thay đổi tại khu vực Mỹ Latin và Caribe sẽ khiến khu vực này thiệt hại từ 2% đến 4% GDP mỗi năm trong 30 năm. Trong dự báo đưa ra 10 năm trước đây, ngân hàng này ước tính đến năm 2050, biến đổi khí hậu có thể khiến khu vực này tổn thất tới 100 tỷ USD/năm.

Bức tranh kinh tế khu vực Mỹ Latin và Caribe ngay cả trước khi dịch Covid-19 bùng phát cũng không mấy sáng sủa. Theo CEPAL, nền kinh tế khu vực này chỉ tăng trưởng trung bình 0,3%/năm giai đoạn 2014-2019, thấp nhất từ những năm 50 của thế kỷ trước. Giới chuyên gia cảnh báo nếu không tìm được động lực để hồi phục mạnh mẽ hơn, Mỹ Latin và Caribe có nguy cơ phải mất thêm một thập niên mới vực dậy sau những tác động sâu rộng của đại dịch. Ngoài việc thực hiện các cải cách cơ bản và đầu tư để thúc đẩy tăng trưởng, chính phủ các nước cũng cần giải quyết những vấn đề gây cản trở đà phục hồi, nhất là trong các lĩnh vực như giáo dục và an ninh lương thực.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.