Khi các bên đều thận trọng với điện gió ngoài khơi

Thay vì phát triển nóng, các ý kiến đến từ cả khối doanh nghiệp nhà nước và tư nhân quy mô lớn đều thể hiện sự cẩn trọng dành cho điện gió ngoài khơi ngay từ khâu thiết kế chính sách.

Cánh đồng điện gió tại Bạc Liêu. Ảnh: THÀNH ĐẠT
Cánh đồng điện gió tại Bạc Liêu. Ảnh: THÀNH ĐẠT

Trong quá trình lấy ý kiến góp ý cho dự thảo Nghị định hướng dẫn thi hành Nghị quyết số 253/2025/QH15 về các cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026-2030, điện gió ngoài khơi nổi lên là lĩnh vực nhận được nhiều kiến nghị nhất từ các tập đoàn năng lượng lớn.

Bài học hậu giá FIT

Bản tổng hợp, giải trình của Bộ Công thương cho thấy, các ý kiến đều xuất phát từ bài học của giai đoạn bùng nổ điện mặt trời, điện gió trên bờ theo cơ chế giá FIT (biểu giá điện hỗ trợ được Chính phủ quy định để mua điện từ các nguồn năng lượng tái tạo với mức giá ưu đãi cố định trong thời gian dài). Khi đó chính sách ưu đãi mạnh đã giúp Việt Nam nhanh chóng mở rộng công suất nguồn điện tái tạo. Nhưng phát triển nhanh cũng để lại nhiều hệ lụy: quá tải lưới truyền tải, dự án triển khai dàn trải, năng lực tài chính và quản trị của không ít nhà đầu tư không theo kịp quy mô đầu tư.

Điện gió ngoài khơi có đặc điểm suất đầu tư lớn, thời gian chuẩn bị dài và rủi ro kỹ thuật cao, được nhìn nhận là không có dư địa cho sai số chính sách. Đây là lý do khiến các “thương hiệu mạnh” trong ngành năng lượng kiến nghị siết chặt hai trục: năng lực nhà đầu tư và cơ chế giá điện.

Cả ba tập đoàn nhà nước gồm Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PVN) và Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) đều cho rằng, điện gió ngoài khơi phải được phát triển như một cấu phần chiến lược của hệ thống năng lượng quốc gia, chứ không đơn thuần là một làn sóng đầu tư.

EVN nhấn mạnh rủi ro nếu cho phép quá nhiều doanh nghiệp cùng lúc tiếp cận khảo sát, đề xuất dự án trong khi chưa có tiêu chí sàng lọc đủ mạnh về năng lực tài chính, kinh nghiệm và khả năng triển khai. Điều này có thể dẫn tới tình trạng “xí phần” không gian biển nhưng không đủ năng lực thực hiện, gây lãng phí tài nguyên và méo mó quy hoạch.

PVN đặc biệt lưu ý, nhà đầu tư phải chứng minh năng lực khảo sát địa chất hải dương, thi công ngoài khơi cũng như năng lực quản trị rủi ro kỹ thuật và tài chính. Trong khi đó, TKV nhìn nhận, việc mở rộng danh sách nhà đầu tư mà không gắn với năng lực thực chất có thể tạo ra áp lực lớn cho hệ thống điện.

Ở vấn đề liên quan giá điện, EVN cho rằng trong giai đoạn đầu phát triển điện gió ngoài khơi, giá điện không nên được coi là tiêu chí quyết định để lựa chọn nhà đầu tư. Các yếu tố cấu thành chi phí chưa thể xác định đầy đủ khi chưa có kết quả khảo sát chi tiết. Việc buộc nhà đầu tư đề xuất giá điện sớm có thể dẫn tới hai kịch bản rủi ro: giá mang tính hình thức hoặc tạo áp lực giảm giá không thực chất.

Về phía Petrovietnam, tập đoàn này cho rằng, mỗi dự án điện gió ngoài khơi thường có vòng đời dài, chi phí đầu tư lớn và phụ thuộc mạnh vào điều kiện tự nhiên. Việc “neo” giá điện quá sớm trong khi chưa có đầy đủ dữ liệu kỹ thuật có thể khiến dự án phải điều chỉnh hoặc kéo dài tiến độ.

TKV bổ sung, giá điện gió ngoài khơi cần được đặt trong bài toán chi phí hệ thống gồm: đầu tư lưới truyền tải, nguồn dự phòng và khả năng hấp thụ công suất. Nếu chỉ nhìn vào giá mua điện danh nghĩa, rủi ro cuối cùng có thể dồn lên người tiêu dùng và ngân sách nhà nước.

Tiếp thu các ý kiến này, Bộ Công thương cho biết, dự thảo Nghị định đã được điều chỉnh theo hướng làm rõ và nâng cao yêu cầu về năng lực nhà đầu tư, tránh lặp lại cách tiếp cận “mở cửa ồ ạt” từng áp dụng ở giai đoạn FIT. Bên cạnh đó, Bộ Công thương cho biết định hướng không coi giá điện là tiêu chí sàng lọc chính ở giai đoạn chấp thuận chủ trương đầu tư. Trọng tâm sẽ chuyển sang năng lực nhà đầu tư và tính khả thi tổng thể. Giá điện sẽ được hoàn thiện ở giai đoạn sau khi đã có đủ dữ liệu khảo sát.

Đòi hỏi về “luật chơi dài hạn”

Các tập đoàn tư nhân quốc tế và trong nước như Copenhagen Infrastructure Partners (nhà đầu tư và phát triển năng lượng tái tạo có trụ sở tại Đan Mạch, chuyên về điện gió ngoài khơi) và VinEnergo (Công ty CP Năng lượng VinEnergo) cùng chung quan điểm về sự cần thiết của khung pháp lý ổn định, minh bạch và lộ trình rõ ràng. Tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư ngay từ giai đoạn khảo sát được đề cao, thay vì chỉ siết ở khâu chấp thuận chủ trương đầu tư.

Điện gió ngoài khơi không nên cho phép cách tiếp cận “xin khảo sát trước, tính sau”. Hoạt động khảo sát tiêu tốn chi phí lớn, chiếm giữ không gian biển và có thể tạo ra lợi thế không công bằng cho nhà đầu tư đi trước nhưng không đủ năng lực triển khai.

Copenhagen Infrastructure Partners cho rằng, việc Nhà nước chủ động thiết kế “hành lang khảo sát có điều kiện” sẽ giúp giảm rủi ro chính sách và nâng cao chất lượng dự án. Nhà đầu tư tham gia khảo sát cần chấp nhận cơ chế sàng lọc nghiêm ngặt. Đổi lại là quyền tiếp cận quy trình đầu tư rõ ràng, minh bạch và có tính kế thừa sang giai đoạn triển khai.

Trong khi đó, VinEnergo nhấn mạnh tiêu chí lựa chọn không nên dừng ở quy mô vốn hay hồ sơ năng lực. Cần đánh giá khả năng quản trị dự án dài hạn, kinh nghiệm làm việc với các cơ quan quản lý và khả năng chịu đựng rủi ro trong chu kỳ đầu tư kéo dài 20 - 30 năm.

Các doanh nghiệp đều gặp nhau ở đòi hỏi tính ổn định về chính sách bên cạnh các ưu đãi liên quan. Việc Nhà nước đóng vai trò chủ đạo trong giai đoạn đầu (ngay từ khâu quy hoạch, khảo sát đến lựa chọn nhà đầu tư) được xem là điều kiện tiên quyết để thu hút dòng vốn dài hạn và tránh rủi ro pháp lý.

Nhìn tổng thể, các kiến nghị của doanh nghiệp đầu ngành cho thấy thay đổi rõ nét trong tư duy tiếp cận phát triển điện gió ngoài khơi so với thời gian trước. Điều này đang được phản chiếu trong cách thiết kế chính sách theo hướng chọn lọc, kiểm soát rủi ro và đặt an ninh hệ thống lên hàng đầu thay vì chạy theo mục tiêu công suất bằng mọi giá.

Bộ Công thương cho biết, quan điểm điện gió ngoài khơi sẽ được “lọc” ngay từ khâu khảo sát và coi đây là bước sàng lọc quyết định. Thông qua đó bảo đảm chỉ những nhà đầu tư đủ năng lực và đủ cam kết dài hạn mới có thể đi tiếp tới giai đoạn triển khai dự án.

Theo dữ liệu mới từ tổ chức phi chính phủ Mỹ chuyên về giám sát năng lượng toàn cầu (Global Energy Monitor), năm 2025, tổng công suất toàn cầu của các dự án điện gió và điện mặt trời quy mô lớn đã tăng 11%, từ 4,4 terawatt (TW) lên 4,9 TW.

Có thể bạn quan tâm

Sầu riêng tiếp tục là một trong những động lực quan trọng của xuất khẩu rau quả. Ảnh: NGUYỆT ANH

Ngành rau quả hướng tới cột mốc mới

Từ đà tăng trưởng của các nhóm hàng chủ lực, sự mở rộng của thị trường và nguồn cung thuận lợi trong những tháng cuối năm, ngành rau quả đang đứng trước cơ hội bứt phá, hướng tới một cột mốc mới về kim ngạch xuất khẩu.

Sản phẩm UAV của doanh nghiệp Việt được giới thiệu tại triển lãm công nghệ. Ảnh: HẢI NAM

Đổi mới sáng tạo và khoảng cách từ xuất khẩu đến sở hữu

Việt Nam đứng đầu thế giới về tỷ trọng xuất khẩu công nghệ cao, nhưng chỉ đứng thứ 110 về thu nhập từ sở hữu trí tuệ. Một nghịch lý nổi lên khi chúng ta mạnh về sản xuất và xuất khẩu, nhưng còn yếu về khả năng tạo ra và thu giá trị từ tài sản trí tuệ.

Nhiều ngân hàng thông qua chủ trương thành lập ngân hàng con 100% vốn tại VIFC. Ảnh: NAM ANH

Cuộc đua mới tại Trung tâm Tài chính quốc tế

Kế hoạch thành lập ngân hàng con tại Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam của MSB và nhiều ngân hàng khác đang mở ra khả năng xuất hiện thêm các ngân hàng mới. Xu hướng này đi đến đâu còn phụ thuộc điều kiện cấp phép, năng lực tài chính và khả năng thu hút khách hàng của từng ngân hàng.

Nhà đầu tư đang nghĩ gì?

Việc thị trường chứng khoán (TTCK) chưa khởi sắc đang khiến các nhà đầu tư (NĐT) có những suy nghĩ, hành động khác nhau.

Định hình công nghiệp biểu diễn

Đảng và Nhà nước đang chủ trương phát triển công nghiệp văn hóa, nên việc chuyên môn hóa, hay công nghiệp hóa từng lĩnh vực trong đó là xu thế tất yếu. Công nghiệp biểu diễn trong thời gian qua đã cho thấy nhiều tín hiệu tích cực.

Giá trị trái phiếu phát hành của ngành bất động sản tăng đáng kể trong quý II. Ảnh: NAM ANH

Mở rộng dư địa vốn từ trái phiếu doanh nghiệp

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp là kênh huy động vốn quan trọng của nền kinh tế. Bước vào chu kỳ phát triển mới, thị trường cần tăng minh bạch, nâng chất lượng xếp hạng tín nhiệm, mở rộng nhà đầu tư và kiểm soát rủi ro để phát triển bền vững.

Các hoạt động xúc tiến thương mại giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường. Ảnh: NGUYỆT ANH

Gỡ điểm nghẽn, mở đường cho doanh nghiệp

Cả nước hiện có hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, đóng góp hơn 60% GDP, tạo việc làm cho hơn 17,6 triệu lao động và chiếm khoảng 55% tổng thu ngân sách. Trong bối cảnh yêu cầu tăng trưởng ngày càng cao, khu vực doanh nghiệp tiếp tục là động lực quan trọng của nền kinh tế.

Mã QR giúp du khách thuận tiện trong mua sắm. Ảnh: NAM HẢI

Thuận dòng chi tiêu của du khách

Dòng khách quốc tế gia tăng kéo theo nhu cầu thanh toán thuận tiện tại các điểm đến. Thanh toán QR xuyên biên giới đang mở rộng, giúp du khách sử dụng phương thức quen thuộc để chi tiêu tại Việt Nam.

Ngoài nguồn vốn, đối tác quốc tế có thể mang đến kinh nghiệm về công nghệ, quản trị và kiểm soát rủi ro...

Vốn nước ngoài chờ “cửa” vào ngân hàng Việt

Từ cuộc đàm phán tăng sở hữu tại VPBank đến kế hoạch bán vốn của nhiều ngân hàng, dòng vốn nước ngoài đang chờ những thỏa thuận đủ hấp dẫn để đi xa hơn vào thị trường Việt Nam. Nhưng những thương vụ được chờ đợi vẫn phải vượt qua câu hỏi khó nhất: Mức giá nào đủ để cả bên mua lẫn bên bán “gật đầu”?

Một góc trang trại của Tập đoàn Y dược Sâm Ngọc Linh.

Cuộc đua giành một biểu tượng

Việt Nam có nhiều mặt hàng nông sản mang về hàng tỷ USD mỗi năm. Nhưng trong khi thế giới cạnh tranh bằng chip hay trí tuệ nhân tạo, một cuộc đua khác cũng âm thầm diễn ra. Đó là cuộc đua giành quyền sở hữu những cái tên không thể sao chép.

Lãi suất ưu đãi vay mua nhà tại 17 ngân hàng hiện dao động từ 7-13,2%/năm. Ảnh: NAM HẢI

Ngân hàng cũng “mắc kẹt” với lãi vay

Lãi cho vay tăng chưa đồng nghĩa ngân hàng hưởng chênh lệch lớn hơn. Lợi nhuận cao cũng chưa đủ để kết luận còn nhiều dư địa giảm lãi suất. Khả năng chia sẻ chi phí với người vay phụ thuộc vào giá vốn huy động, cơ cấu nguồn thu và rủi ro tín dụng của từng ngân hàng.

Bất ngờ “cổ dầu”

“Cổ dầu” là cách gọi của một số nhà đầu tư (NĐT) dành cho nhóm cổ phiếu (CP) ngành dầu khí. Trong khoảng hai tháng qua, đây là nhóm CP có suất sinh lời cao bậc nhất thị trường chứng khoán (TTCK).

Động lực tăng trưởng nhìn từ âm nhạc truyền thống

Các lĩnh vực nghệ thuật truyền thống, trong đó có âm nhạc, luôn đóng vai trò quan trọng không chỉ trong bảo tồn, phát triển văn hóa, mà còn góp phần tạo ra động lực cho tăng trưởng kinh tế, xây dựng thương hiệu cho quốc gia và địa phương.

Tín dụng tam nông qua các thời kỳ đổi mới

Tín dụng tam nông qua các thời kỳ đổi mới

Đồng hành với quá trình đổi mới kinh tế nông thôn, dòng vốn tín dụng đóng vai trò làm “bà đỡ” giúp ngành nông nghiệp chuyển mình từ tự cung tự cấp sang sản xuất hàng hóa và hội nhập quốc tế.

 Tính đến ngày 31/5/2026, Ngân hàng chính sách xã hội đã giải ngân 32.059 tỷ đồng cho 69.204 khách hàng vay vốn.

Nhà chờ người mua, người mua chờ vốn

Trúng quyền mua nhà ở xã hội (NOXH) nhưng chưa thể vay vốn ưu đãi, nhiều gia đình đang lo ngại phải trả lại suất mua. Khi lịch thanh toán đã xác định mà thời điểm giải ngân còn bỏ ngỏ, vấn đề đặt ra là làm sao gắn tiến độ phát triển nhà ở với kế hoạch tín dụng.

Robot hàn chíp điện tử được các doanh nghiệp quan tâm. Ảnh: NAM ANH

Bài toán vốn của doanh nghiệp điện tử

Muốn có đơn hàng thì phải đầu tư dây chuyền. Muốn đầu tư dây chuyền lại phải có đơn hàng. Vòng luẩn quẩn ấy đang giữ nhiều doanh nghiệp điện tử Việt đứng ngoài chuỗi cung ứng, trong khi cuộc đua bán dẫn đòi hỏi nguồn vốn ngày càng lớn.

Khởi đầu mới cho mối quan hệ cũ

Những năm gần đây, một số yếu tố đã đưa các quỹ đầu tư và công ty chứng khoán (CTCK) xích lại gần nhau hơn, hứa hẹn một thời kỳ “mặn nồng”.

Thách thức với bán lẻ đa trải nghiệm

Chỉ mới tháng 4 năm ngoái, hệ thống bán lẻ đa trải nghiệm Oh!Some xuất hiện tại Việt Nam với nhiều kỳ vọng. Nhưng chỉ sau hơn một năm hoạt động, những ngày gần đây đã xuất hiện thông tin về việc Oh!Some đóng một loạt cửa hàng đặt tại các trung tâm thương mại (TTTM) lớn.

Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia giúp các doanh nghiệp đầu tư trang thiết bị hiện đại. Ảnh: NAM ANH

Hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ

Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia dành 50 tỷ đồng hỗ trợ doanh nghiệp vay vốn đầu tư đổi mới công nghệ trong đợt 1 năm 2026. Chính sách hỗ trợ tới 50% lãi suất được kỳ vọng giảm chi phí vốn, thúc đẩy doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư.

Khám, chữa bệnh tại một bệnh viện ngoài công lập. Ảnh: NAM NGUYỄN

Mở rộng kênh vốn cho y tế tư nhân

Nhu cầu đầu tư lớn nhưng khả năng tiếp cận vốn còn hạn chế đang là điểm nghẽn với y tế tư nhân. Mở rộng các kênh vốn, trong đó có cho thuê tài chính là một hướng tháo gỡ.

Các doanh nghiệp cần kê khai và nộp thuế đầy đủ với cơ quan quản lý. Ảnh: NAM NGUYỄN

Nửa còn thiếu của cải cách môi trường kinh doanh

“Cửa vào” thị trường ngày càng rộng, nhưng “cửa ra” vẫn còn nhiều điểm nghẽn. Khi đặt mục tiêu có 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030, cải cách môi trường kinh doanh phải bảo đảm cả việc thành lập lẫn rút lui khỏi thị trường đều minh bạch, nhanh gọn.

Theo Thông tư 49, Nhà nước chia sẻ rủi ro, đồng thời huy động nguồn lực xã hội cho nghiên cứu khoa học. Ảnh: NAM ANH

Cơ chế tài chính mới mở đường cho công nghệ chiến lược

Thông tư 49/2026/TT-BKHCN mở ra cách tiếp cận mới trong cơ chế tài chính cho khoa học, chuyển từ quản lý đầu vào sang quản lý theo kết quả. Cơ chế này tăng quyền tự chủ, giảm gánh nặng thủ tục và tạo dư địa đầu tư cho các công nghệ chiến lược có độ rủi ro cao.

Kịch tính phút chót

Ngày 21/9 được xem là thời điểm quan trọng của thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam khi được FTSE Russell chuyển từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp. Các cổ phiếu (CP) của Việt Nam sẽ được phân bổ vào các rổ chỉ số toàn cầu của FTSE trong 4 đợt, bắt đầu từ 21/9 là đợt đầu tiên với tỷ trọng phân bổ là 10%.

Lực đẩy mới cho sách

Để sách có thể bán chạy, ngoài yếu tố chất lượng, cần có thêm sức hút. Xu hướng phát triển của mạng xã hội cũng như KOL (cá nhân có ảnh hưởng với công chúng), KOC (người tiêu dùng có tầm ảnh hưởng) đang định hình sức hút mới của sách.

Đối với người dân, giá cả tăng làm giảm sức mua thực tế và buộc nhiều hộ gia đình phải thắt chặt chi tiêu. Ảnh: NGUYỆT ANH

Áp lực giữ lạm phát trong giới hạn mục tiêu

Chỉ còn cách mục tiêu kiểm soát lạm phát 0,05 điểm phần trăm, Việt Nam bước vào chặng cuối năm với áp lực cân bằng giữa kiềm chế giá cả và duy trì đà tăng trưởng. Đây sẽ là phép thử đối với hiệu quả phối hợp giữa chính sách tiền tệ và tài khóa.