Hình ảnh ấy đang phản chiếu rõ nét hành trình chuyển mình của nông nghiệp Khánh Hòa từ sản xuất truyền thống sang nông nghiệp công nghệ cao, từ chạy theo sản lượng sang chú trọng chất lượng và tính bền vững.
Khi công nghệ hiện diện trên đồng đất khô
Bên trong những nhà màng rộng lớn của nông trại Chapor Farm, anh Hoàng Đình Huy đang kiểm tra hệ thống tưới nhỏ giọt và các cảm biến môi trường. Hơn 1ha dưa lưới công nghệ cao với 6 nhà màng được đầu tư bài bản đang mang lại nguồn thu ổn định cho gia đình ông.
Theo anh Huy, hệ thống tưới tự động, cảm biến nhiệt độ, độ ẩm cùng quy trình cung cấp dinh dưỡng khép kín không chỉ giúp tiết kiệm nước, giảm nhân công mà còn nâng cao đáng kể năng suất, chất lượng sản phẩm. Hằng năm, trang trại cho thu hoạch hàng trăm tấn dưa lưới đạt tiêu chuẩn cao, đáp ứng yêu cầu khắt khe của thị trường.
Trong điều kiện khí hậu ngày càng khô nóng và khắc nghiệt, anh Huy cho rằng nông nghiệp công nghệ cao không còn là hướng đi thử nghiệm mà đã trở thành lựa chọn tất yếu. Muốn cạnh tranh được thì nông sản phải sạch, đồng đều, truy xuất được nguồn gốc và đáp ứng tiêu chuẩn thị trường.
Từ những mô hình tiên phong như vậy, nông nghiệp công nghệ cao tại Khánh Hòa đang từng bước mở rộng cả về quy mô lẫn hiệu quả.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, toàn tỉnh hiện có hơn 720ha sản xuất ứng dụng công nghệ cao, tập trung ở các loại cây trồng chủ lực như nho, táo, măng tây, dưa lưới… Các mô hình đều chú trọng ứng dụng nhà kính, nhà màng, hệ thống tưới tiết kiệm, quy trình sản xuất đạt chuẩn và truy xuất nguồn gốc nhằm hướng đến phân khúc thị trường chất lượng cao.
Hình thành chuỗi liên kết bền vững
Không chỉ đổi mới về công nghệ, ngành nông nghiệp Khánh Hòa còn đang thay đổi mạnh mẽ phương thức tổ chức sản xuất. Nếu trước đây sản xuất nhỏ lẻ, manh mún từng là “điểm nghẽn” của nông nghiệp địa phương thì nay, các mô hình cánh đồng lớn đang dần hình thành chuỗi liên kết bền vững giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân.
Nhiều năm qua, Công ty cổ phần Giống cây trồng Nha Hố đã liên kết với các hợp tác xã để xây dựng vùng nguyên liệu tập trung. Tiêu biểu là mô hình liên kết với hợp tác xã sản xuất-dịch vụ-tổng hợp nông nghiệp Mỹ Sơn với 60ha bắp giống…
Trong chuỗi liên kết này, doanh nghiệp đảm nhiệm vai trò cung ứng giống, chuyển giao kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm; còn hợp tác xã tổ chức sản xuất theo quy trình thống nhất. Sự gắn kết ấy không chỉ giúp nông dân yên tâm đầu ra mà còn từng bước xóa bỏ tư duy sản xuất tự phát tồn tại nhiều năm.
Từ sản xuất theo kinh nghiệm, người dân đã dần chuyển sang sản xuất theo đơn đặt hàng, theo tiêu chuẩn thị trường. Trên những cánh đồng lớn, các loại cây trồng chủ lực như lúa, ngô, măng tây, hành tím, nho… đang được phát triển theo hướng hàng hóa quy mô lớn, tạo nguồn cung ổn định cho thị trường.
Năm 2026, ngành nông nghiệp Khánh Hòa đặt mục tiêu triển khai thêm 3 cánh đồng lớn sản xuất lúa với diện tích hơn 232ha và 371 hộ tham gia; đồng thời duy trì, mở rộng 33 cánh đồng lớn hiện có với diện tích hơn 4.671ha, thu hút hơn 10.000 hộ dân.
Hướng đến nền nông nghiệp xanh
Đằng sau những con số tăng trưởng là tư duy phát triển mới của ngành nông nghiệp địa phương: phát triển xanh, tuần hoàn và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Ông Nguyễn Duy Quang, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, Khánh Hòa đang tập trung nâng cao chất lượng tăng trưởng nông nghiệp thông qua mô hình sản xuất xanh, ứng dụng công nghệ cao và phát triển cánh đồng lớn. Đây được xem là hướng đi chiến lược nhằm nâng cao giá trị nông sản, khả năng truy xuất nguồn gốc cũng như sức cạnh tranh trên thị trường.
Để hiện thực hóa mục tiêu đó, ngành nông nghiệp đang triển khai hàng loạt đề án mang tính nền tảng và lâu dài. Đáng chú ý là Đề án đánh giá đặc điểm thổ nhưỡng, nông hóa đất đai và xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ phát triển cây trồng, vật nuôi giai đoạn 2026-2030. Đề án hướng tới việc xác định rõ “cây gì, con gì, ở đâu” để phát huy tối đa lợi thế từng vùng sinh thái.
Song song với đó là Đề án số hóa vùng chuyên canh cây trồng, vật nuôi nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi từ sản xuất truyền thống sang nông nghiệp thông minh; kế hoạch phát triển vùng rau an toàn gắn với truy xuất nguồn gốc và thị trường tiêu thụ; cùng đề án phát triển cây công nghiệp chủ lực sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Dù vẫn còn không ít khó khăn, từ biến đổi khí hậu, thiếu nước sản xuất đến áp lực cạnh tranh thị trường, nhưng những tín hiệu tích cực đang cho thấy nông nghiệp Khánh Hòa đã bước vào một giai đoạn phát triển mới – nơi giá trị không chỉ được đo bằng sản lượng mà còn bằng chất lượng, tính bền vững và khả năng thích ứng.
Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Môi trường, vụ đông xuân 2025-2026, cây lúa đạt năng suất bình quân hơn 73 tạ/ha, tăng hơn 5 tạ/ha so năm trước. Các loại cây lâu năm như nho, táo tiếp tục cho kết quả khả quan với sản lượng gần 5,9 nghìn tấn, tăng hơn 3%.
Những con số ấy không chỉ phản ánh hiệu quả sản xuất mà còn cho thấy hành trình chuyển đổi tư duy đang diễn ra mạnh mẽ trên những cánh đồng Khánh Hòa. Từ vùng đất nắng gió khắc nghiệt, một nền nông nghiệp hiện đại, xanh và bền vững đang từng ngày hình thành, mở ra kỳ vọng mới cho người nông dân và cho cả sự phát triển lâu dài của địa phương.
