Khan hiếm cát, công trình xây dựng lao đao

Không chỉ người dân mà nhiều công trình trọng điểm của Quảng Nam, Đà Nẵng đều bị ảnh hưởng bởi tình trạng thiếu cát xây dựng. Các mỏ cát trữ lượng lớn - nguồn cung cho thị trường miền trung trong tình trạng đóng cửa một cách bất thường khiến cơ quan chức năng phải vào cuộc.
Các mỏ cát ở khu vực huyện Đại Lộc.
Các mỏ cát ở khu vực huyện Đại Lộc.

“Khủng hoảng” thiếu

Những ngày cuối tháng 2, dọc theo tuyến quốc lộ 14B từ cầu Hà Nha (thuộc huyện Đại Lộc, Quảng Nam) về hướng Đà Nẵng đã thưa bóng những đoàn xe ben, xe tải chở cát chạy rầm rộ như thời gian trước đây. Nguyên nhân bởi hầu hết các mỏ cát ở khu vực thượng nguồn hệ thống sông Vu Gia - Thu Bồn không hoạt động. Chỉ một số ít mỏ nhỏ hoạt động cầm chừng.

Theo quan sát, trong số các mỏ cát lớn ở khu vực này như: Giao Thủy, Ngọc Kinh Đông (xã Đại Hồng), Pha Lê (xã Đại Sơn), Giảng Hòa (xã Đại Thắng)…, chỉ mới có mỏ Pha Lê đã hoạt động trở lại sau thời gian đóng cửa. Tuy nhiên, lượng xe cộ vận chuyển cát từ mỏ này xuất đi cũng khá ít.

Tương tự, các mỏ cát ở Điện Bàn, Duy Xuyên cũng trong tình cảnh “cửa đóng, then cài”. “Trước đây, dọc theo tuyến sông Thu Bồn từ cầu Giao Thủy kéo về đến tận Hội An luôn có nhiều tàu hút cát hoạt động bất kể ngày đêm. Họ tập kết ngay dưới chân cầu Hà Nha, Giao Thủy, Vĩnh Điện, Câu Lâu… Nhưng thời gian gần đây, những tàu này không thấy ra “ăn cát” nữa mà nằm bờ”, ông Lê Phước Nam (xã Đại An, huyện Đại Lộc, Quảng Nam) cho biết.

Khi các mỏ cát lớn cung cấp chính cho thị trường các tỉnh từ Thừa Thiên Huế đến Quảng Nam đóng cửa, giá của loại vật liệu này cũng “nhảy múa” từng ngày. Ông Trần Văn Quang, chủ thầu xây dựng ở quận Ngũ Hành Sơn (Đà Nẵng) cho biết, đang thi công một khách sạn mini 8 tầng nhưng bị đình trệ suốt gần một tuần nay do thiếu cát.

“Trước Tết, giá cát xây dựng chỉ tầm 250.000-270.000 đồng/m3 nhưng đến nay đã nhảy vọt lên 350.000 - 400.000 đồng/m3. Do công trình đang trong giai đoạn nước rút để kịp bàn giao nên dù giá “cắt cổ” nhưng chúng tôi đành phải cắn răng chịu lỗ để mua cát”.

Tuy nhiên, theo ông Quang thì dù chấp nhận mức giá cao ngất ngưởng đó nhưng chưa chắc đã tìm ra nguồn cung. “Một số đại lý vật liệu xây dựng tìm nguồn cát tận Quảng Ngãi để bán cho chúng tôi. Nhưng giá bán cũng không rẻ hơn mà chi phí vận chuyển từ đó ra Đà Nẵng cũng đắt đỏ. Hiện tôi đã cho anh em công nhân nghỉ tạm mấy hôm để tìm nguồn vật liệu”, ông Quang cho hay.

Không chỉ các công trình dân sinh mà hiện nhiều dự án quan trọng ở Quảng Nam, Đà Nẵng cũng “đứng bánh” vì thiếu cát. Tại công trình đập thời vụ ngăn mặn, giữ ngọt trên sông Vĩnh Điện (dự kiến xây dựng tại Điện Ngọc, cách trạm bơm Tứ Câu về hạ lưu khoảng 350m, thuộc thị xã Điện Bàn, Quảng Nam) đang gặp khó khăn do thiếu nguồn cát xây dựng.

Bà Nguyễn Thị Minh Châu, Phó Chủ tịch UBND thị xã Điện Bàn cho hay, hằng năm, hạ lưu sông Vĩnh Điện (thuộc thị xã Điện Bàn) thường bị mặn xâm nhập sâu (theo hướng từ sông Hàn Đà Nẵng vào). Do đó, từ năm 2013, địa phương này phải triển khai đắp đập thời vụ trên sông Vĩnh Điện để ngăn mặn, giữ ngọt. Phương án này nhằm bảo đảm nguồn nước tưới cho gần 2.000ha đất sản xuất nông nghiệp của các xã, phường vùng đông Điện Bàn, Hội An và TP Đà Nẵng.

Tuy nhiên, đến thời điểm mở thầu (ngày 16/2/2023) xây dựng công trình đập tạm nhưng vẫn chưa có doanh nghiệp nào tham gia gói thầu. Nguyên nhân là thiếu nguồn cát đắp cho đập. Bà Châu thông tin thêm, công trình đập ngăn mặn này cần khoảng 10.000m3 cát lấy từ mỏ vật liệu trên sông Thu Bồn vận chuyển bằng đường sông, đường bộ nhưng hiện nay các mỏ vật liệu trên địa bàn hết thời gian khai thác và đã đóng cửa. Các mỏ ở Đại Lộc, Duy Xuyên... tuy còn sản lượng khai thác nhưng không hoạt động.

Giá cát xây dựng liên tục tăng cao khiến người dân, doanh nghiệp lao đao. Trong ảnh: một bãi tập kết cát ở Đà Nẵng.

Giá cát xây dựng liên tục tăng cao khiến người dân, doanh nghiệp lao đao. Trong ảnh: một bãi tập kết cát ở Đà Nẵng.

Khẩn trương đưa các mỏ hoạt động

Việc một loạt mỏ cát đóng cửa bất thường khiến dư luận đặt ra nhiều nghi vấn, liệu có phải các doanh nghiệp khai thác mỏ cát này đang “bắt tay” nhau để đẩy giá lên cao. Chia sẻ với chúng tôi, ông N.M (chủ một mỏ cát ở huyện Đại Lộc) cho biết: “Từ trước Tết, chúng tôi được yêu cầu phải rà soát, kiểm tra lại các thủ tục, quy trình khai thác mỏ. Do còn thiếu một số thủ tục về bến bãi, công trình phụ trợ nên công ty mới tạm thời cho dừng khai thác để tập trung điều chỉnh, bổ sung. Dự kiến trong tuần này sẽ thực hiện xong và hoạt động trở lại”. Ngày 27/2, trao đổi ý kiến với PV, một lãnh đạo UBND huyện Đại Lộc (Quảng Nam) cho biết, sau khi có thông tin về tình trạng khan hiếm nguồn cát, huyện đã chỉ đạo các đơn vị chức năng liên quan đi tiến hành kiểm tra, tìm hiểu nguyên nhân. Qua đó, yêu cầu các doanh nghiệp đầu mối khẩn trương hoàn thiện các hồ sơ, thủ tục để mở cửa mỏ trở lại.

“Theo kế hoạch, huyện đã yêu cầu các doanh nghiệp (chủ mỏ) phải rà soát lại các thủ tục, quy trình như: trạm cân, bến bãi, điều kiện hoạt động… Một số mỏ đã xin tạm dừng hoạt động để điều chỉnh, bổ sung các điều kiện nói trên. Đến nay, qua kiểm tra thì các mỏ đã cơ bản hoàn tất quy trình và sẽ sớm mở cửa hoạt động trở lại. Qua đó, cung ứng nguồn nguyên liệu cho các công trình xây dựng trên địa bàn”, vị lãnh đạo này cho hay.

Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Nam cho hay, nhằm bảo đảm nguồn vật liệu cát, sỏi cung cấp cho các công trình và ổn định thị trường, Sở đã có công văn đề nghị UBND các huyện Đại Lộc, Duy Xuyên, Núi Thành… đôn đốc các doanh nghiệp khai thác cát, sỏi có mỏ còn hiệu lực trên địa bàn đưa mỏ vào hoạt động khai thác. Trường hợp các mỏ không đưa vào hoạt động phải có lý do chính đáng và phải có văn bản gửi Sở để tổng hợp báo cáo UBND tỉnh.

Trước tình trạng khan hiếm nguồn cát xây dựng, gây ảnh hưởng đến tiến độ thi công các công trình trọng điểm của Nhà nước cũng như doanh nghiệp và người dân, UBND tỉnh Quảng Nam đã thống nhất cho các huyện, thị, thành phố trên cơ sở nhu cầu vật liệu cần đáp ứng, tổ chức rà soát lại các điểm mỏ cát, sỏi có trong quy hoạch được duyệt.

Từ đó, lựa chọn các điểm mỏ có quy mô diện tích đủ lớn, bảo đảm không ảnh hưởng đến sạt lở bờ sông, công trình hạ tầng kỹ thuật, đất ở, đất sản xuất của nhân dân. Lựa chọn doanh nghiệp đủ năng lực thực hiện, báo cáo UBND tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư, cho phép tổ chức đấu giá quyền khai thác khoáng sản và lập thủ tục trình cấp giấy phép thăm dò, khai thác đúng quy định.

Với nhiều giải pháp được đưa ra, trong thời gian đến, các mỏ cát lớn ở Quảng Nam sẽ hoạt động trở lại, kịp thời đáp ứng nhu cầu về xây dựng của người dân, doanh nghiệp trên địa bàn cũng như các địa phương lân cận.

Trước đó, ngày 22/11/2022, Tổng Thanh tra Chính phủ đã ban hành Quyết định số 466 về thanh tra thực hiện pháp luật trong công tác quản lý, sử dụng đất đai, quản lý đầu tư xây dựng, việc cấp phép, khai thác các mỏ đất, đá làm vật liệu xây dựng trên địa bàn tỉnh Quảng Nam.

Có thể bạn quan tâm

Sau giảm giá, khuyến mãi

Giảm giá, khuyến mãi có thể là công cụ hữu hiệu để thu hút khách hàng, mở rộng thị phần, nhưng nếu sử dụng tràn lan sẽ khiến các doanh nghiệp (DN) hao tổn nguồn lực. Chính vì vậy, nhiều DN bán lẻ đã bắt đầu cân nhắc kiểm soát việc giảm giá, đồng thời gia tăng những tiện ích khác nhằm giữ chân khách hàng.

Đơn vị thi công lắp đặt 25.000 tấn thép tại Nhà ga T2 Cảng Hàng không quốc tế Phú Quốc.

Lắp 25.000 tấn thép, dựng cánh “Phượng hoàng lửa” Nhà ga T2 Phú Quốc

Khởi động từ giữa tháng 9/2025, dự án mở rộng Cảng Hàng không quốc tế Phú Quốc của Tập đoàn Sun Group có tổng mức đầu tư khoảng 22.000 tỷ đồng. Được xác định là dự án trọng điểm chuẩn bị chào đón Tuần lễ cấp cao APEC 2027, nhiệm vụ chính trị đối ngoại đặc biệt và tạo động lực phát triển lâu dài cho Phú Quốc, dự án đang chạy đua với tốc độ thi công chưa từng có trong lịch sử hàng không Việt Nam.

Thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò là kênh dẫn vốn trung, dài hạn quan trọng của nền kinh tế. Ảnh: NAM NGUYỄN

Mở rộng các kênh vốn cho tăng trưởng

Với nhu cầu vốn lên tới 38,5 triệu tỷ đồng trong giai đoạn 2026-2030, Việt Nam cần phát triển mạnh thị trường vốn để giảm áp lực lên hệ thống ngân hàng và đáp ứng mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Các nhóm thiết bị điện tử, bán dẫn... tiếp tục được miễn trừ khi xuất khẩu sang Mỹ. Ảnh: HẢI NAM

Chủ động ứng phó với thuế mới của Mỹ

Việc Mỹ áp thuế bổ sung theo Điều 301 không chỉ tạo sức ép lên hoạt động xuất khẩu mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết về nâng cao năng lực cạnh tranh và khả năng thích ứng của doanh nghiệp Việt Nam.

Cánh đồng điện gió ở Bạc Liêu. Ảnh: VŨ ANH TUẤN

Điện gió ngoài khơi cho kinh tế biển

Nghị quyết số 20-NQ/TW đã xác định phát triển mạnh năng lượng tái tạo và các ngành kinh tế biển mới là một trong những trụ cột để xây dựng quốc gia biển mạnh. Điện gió ngoài khơi đang đứng trước cơ hội chuyển mình từ một nguồn điện sạch thành động lực phát triển của cả một ngành công nghiệp biển.

Giải mã nhân tố trẻ

Ngày càng nhiều nhân sự trẻ tuổi, sinh từ sau năm 2000, xuất hiện tại các vị trí lãnh đạo chủ chốt của doanh nghiệp (DN) niêm yết. Đây có thể xem là một chỉ báo quan trọng cho chiến lược phát triển của DN trong những năm tới.

“Menu” chạy bộ

Có thể ví cơ cấu các giải chạy bộ hiện nay giống như menu (thực đơn) của một nhà hàng sang trọng. Ở đó vừa có các món phổ thông, vừa có các món thịnh soạn kiểu “signature” (dấu ấn) hay “chef recommended” (bếp trưởng gợi ý) và menu này đang phong phú hơn bao giờ hết.

Khả năng tiếp cận nguồn vốn mới của nhóm doanh nghiệp bất động sản sẽ tiếp tục gặp nhiều thách thức. Ảnh: NGUYỆT ANH

Bài kiểm tra của doanh nghiệp bất động sản

Khi nguồn vốn không còn rẻ, doanh nghiệp buộc phải chấp nhận chi phí tài chính cao hơn để đổi lấy khả năng huy động vốn. Điều đó cũng đồng nghĩa chỉ doanh nghiệp có dòng tiền đủ mạnh và dự án hiệu quả mới có thể “sống khỏe”.

Các dự án đầu tư công quy mô lớn giúp tháo gỡ các điểm nghẽn về giao thông. Ảnh: BẮC SƠN

Củng cố niềm tin vào triển vọng kinh tế Việt Nam

Nhiều tổ chức quốc tế đánh giá tích cực triển vọng tăng trưởng của Việt Nam sau kết quả kinh tế nửa đầu năm. Nhưng để duy trì đà tăng trưởng dài hạn, nền kinh tế cần tiếp tục đẩy mạnh cải cách và nâng cao chất lượng các động lực.

Dự báo xuất khẩu của Việt Nam vẫn có thể tăng trưởng 18 - 19% trong năm 2026. Ảnh & đồ họa: ANH QUÂN

Cải thiện cán cân thương mại

Dù cán cân thương mại chuyển sang nhập siêu, nhiều chuyên gia cho rằng, đây chưa phải tín hiệu đáng lo. Vấn đề cốt lõi là nâng cao giá trị nội địa và giảm phụ thuộc đầu vào nhập khẩu để cải thiện cán cân thương mại bền vững.

Xử lý điểm nghẽn thị trường xăng dầu

Xử lý điểm nghẽn thị trường xăng dầu

Những ngày qua, tình trạng bán xăng dầu cầm chừng hoặc tạm ngưng bán tại một số cửa hàng đã làm dấy lên lo ngại về tính ổn định của thị trường. Dù cơ quan quản lý khẳng định nguồn cung tổng thể vẫn được bảo đảm, những diễn biến này cho thấy thị trường vẫn tồn tại những "điểm nghẽn" cần được xử lý bằng một cơ chế điều hành minh bạch, linh hoạt và đủ sức hài hòa lợi ích giữa các chủ thể trong chuỗi cung ứng.

Người dân lựa chọn gửi tiền tiết kiệm để bảo toàn vốn khi các kênh đầu tư khác còn nhiều biến động. Ảnh: NAM ANH

Tiền gửi lập kỷ lục, lãi suất leo cao

Nghịch lý này cho thấy hệ thống đang chịu áp lực tìm kiếm nguồn vốn đúng kỳ hạn, đủ ổn định và phân bổ đúng nơi để theo kịp tốc độ tăng trưởng tín dụng.

Tìm hàng hóa mới từ doanh nghiệp FDI

Dù khối nước ngoài bán ròng trong vài năm qua, nhưng giá trị cổ phần nắm giữ của khối này vẫn tăng từ 42,9 tỷ USD cuối năm 2024 lên 44,2 tỷ USD vào cuối tháng 6/2026.

Việt Nam là “quán quân” FDI Đông Nam Á

Việt Nam là “quán quân” FDI Đông Nam Á

The Diplomat, tạp chí thời sự quốc tế hàng đầu về khu vực châu Á - Thái Bình Dương nhận định, Việt Nam là “quán quân tuyệt đối” về thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI) trong 5 quốc gia Đông Nam Á hưởng lợi lớn nhất từ làn sóng dịch chuyển FDI.

Sầu riêng “lên sàn”

Một điểm đặc sắc của Lễ hội sầu riêng (với hai lần, trước đây do chính quyền huyện Krông Pắc cũ tổ chức và năm 2026 trở thành lễ hội cấp tỉnh) là tính bất ngờ. Nếu như hai lần trước, người dân cũng như du khách bất ngờ trước những hoạt động đa dạng, đặc sắc thì Lễ hội sầu riêng Đắk Lắk 2026 lại đem tới bất ngờ khi đưa sầu riêng lên sàn đấu giá.

Doanh nghiệp phải chủ động đầu tư công nghệ, đẩy mạnh tự động hóa nhằm tăng năng suất, bù đắp chi phí lao động tăng thêm. Ảnh: NAM ANH

Đổi mới năng suất để thích ứng với chi phí

Tăng lương tối thiểu luôn được nhìn như một khoản chi phí tăng thêm đối với doanh nghiệp. Nhưng trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, nhiều chuyên gia cho rằng, đây lại là cú huých buộc doanh nghiệp phải thay đổi mô hình phát triển.

Khách xếp hàng để mua bán vàng . Ảnh: NGUYỆT ANH

Cuộc đại phẫu thị trường vàng

Cơn sóng bán vàng những ngày gần đây phơi bày những điểm yếu lâu năm về thanh khoản, nguồn gốc hàng hóa và cơ chế định giá. Vẫn còn rất nhiều vấn đề trước khi đạt được đích đến, một thị trường thực sự minh bạch, liên thông và bớt méo mó.

Cải cách thể chế được xem là điều kiện tiên quyết để khơi thông nguồn lực. Ảnh: THÀNH ĐẠT

Đổi mới mô hình phát triển từ cải cách thể chế

Những chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 3, khóa XIV về đổi mới mô hình phát triển, khơi thông các nguồn lực, cải cách thể chế và quyết tâm đạt mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên đã mở ra một tư duy phát triển mới cho nền kinh tế Việt Nam.

Hiện nay, tiền gửi huy động phần lớn là ngắn hạn. Ảnh: NAM ANH

Hóa giải áp lực lãi suất

Lãi suất đang nhích tăng tạo ra những lực cản nhất định đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh. Việc đẩy mạnh phát triển thị trường vốn, mở rộng các kênh tài chính dài hạn và hoàn thiện thể chế sẽ tháo gỡ gánh nặng thanh khoản, tạo tiền đề hạ mặt bằng lãi suất và củng cố nền tảng phát triển bền vững.

Đáy ngắn hạn

Dự báo đáy (hoặc đỉnh) của thị trường chứng khoán (TTCK) chưa bao giờ là điều dễ dàng. Dù vậy, tại một số thời điểm thị trường tạo đáy ngắn hạn trong những năm qua, vẫn thường xuất hiện một số đặc điểm chung.

Tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước quy mô lớn giữ vai trò tiên phong, dẫn dắt các ngành, lĩnh vực chiến lược. Ảnh: NGUYỆT ANH

Phát huy vai trò dẫn dắt

Gỡ các "điểm nghẽn" về cơ chế và quản trị được xem là điều kiện để đẩy nhanh tái cơ cấu, nâng cao hiệu quả và phát huy vai trò dẫn dắt của doanh nghiệp nhà nước (DNNN).

Liệu cơm gắp mắm

Cuộc đua bán hàng trên kênh thương mại điện tử (TMĐT) đang có chiều hướng ngày càng khốc liệt, mà ở đó, sự kém hiệu quả sẽ phải trả giá bằng chi phí lớn.