Khan hiếm cát, công trình xây dựng lao đao

Không chỉ người dân mà nhiều công trình trọng điểm của Quảng Nam, Đà Nẵng đều bị ảnh hưởng bởi tình trạng thiếu cát xây dựng. Các mỏ cát trữ lượng lớn - nguồn cung cho thị trường miền trung trong tình trạng đóng cửa một cách bất thường khiến cơ quan chức năng phải vào cuộc.
Các mỏ cát ở khu vực huyện Đại Lộc.
Các mỏ cát ở khu vực huyện Đại Lộc.

“Khủng hoảng” thiếu

Những ngày cuối tháng 2, dọc theo tuyến quốc lộ 14B từ cầu Hà Nha (thuộc huyện Đại Lộc, Quảng Nam) về hướng Đà Nẵng đã thưa bóng những đoàn xe ben, xe tải chở cát chạy rầm rộ như thời gian trước đây. Nguyên nhân bởi hầu hết các mỏ cát ở khu vực thượng nguồn hệ thống sông Vu Gia - Thu Bồn không hoạt động. Chỉ một số ít mỏ nhỏ hoạt động cầm chừng.

Theo quan sát, trong số các mỏ cát lớn ở khu vực này như: Giao Thủy, Ngọc Kinh Đông (xã Đại Hồng), Pha Lê (xã Đại Sơn), Giảng Hòa (xã Đại Thắng)…, chỉ mới có mỏ Pha Lê đã hoạt động trở lại sau thời gian đóng cửa. Tuy nhiên, lượng xe cộ vận chuyển cát từ mỏ này xuất đi cũng khá ít.

Tương tự, các mỏ cát ở Điện Bàn, Duy Xuyên cũng trong tình cảnh “cửa đóng, then cài”. “Trước đây, dọc theo tuyến sông Thu Bồn từ cầu Giao Thủy kéo về đến tận Hội An luôn có nhiều tàu hút cát hoạt động bất kể ngày đêm. Họ tập kết ngay dưới chân cầu Hà Nha, Giao Thủy, Vĩnh Điện, Câu Lâu… Nhưng thời gian gần đây, những tàu này không thấy ra “ăn cát” nữa mà nằm bờ”, ông Lê Phước Nam (xã Đại An, huyện Đại Lộc, Quảng Nam) cho biết.

Khi các mỏ cát lớn cung cấp chính cho thị trường các tỉnh từ Thừa Thiên Huế đến Quảng Nam đóng cửa, giá của loại vật liệu này cũng “nhảy múa” từng ngày. Ông Trần Văn Quang, chủ thầu xây dựng ở quận Ngũ Hành Sơn (Đà Nẵng) cho biết, đang thi công một khách sạn mini 8 tầng nhưng bị đình trệ suốt gần một tuần nay do thiếu cát.

“Trước Tết, giá cát xây dựng chỉ tầm 250.000-270.000 đồng/m3 nhưng đến nay đã nhảy vọt lên 350.000 - 400.000 đồng/m3. Do công trình đang trong giai đoạn nước rút để kịp bàn giao nên dù giá “cắt cổ” nhưng chúng tôi đành phải cắn răng chịu lỗ để mua cát”.

Tuy nhiên, theo ông Quang thì dù chấp nhận mức giá cao ngất ngưởng đó nhưng chưa chắc đã tìm ra nguồn cung. “Một số đại lý vật liệu xây dựng tìm nguồn cát tận Quảng Ngãi để bán cho chúng tôi. Nhưng giá bán cũng không rẻ hơn mà chi phí vận chuyển từ đó ra Đà Nẵng cũng đắt đỏ. Hiện tôi đã cho anh em công nhân nghỉ tạm mấy hôm để tìm nguồn vật liệu”, ông Quang cho hay.

Không chỉ các công trình dân sinh mà hiện nhiều dự án quan trọng ở Quảng Nam, Đà Nẵng cũng “đứng bánh” vì thiếu cát. Tại công trình đập thời vụ ngăn mặn, giữ ngọt trên sông Vĩnh Điện (dự kiến xây dựng tại Điện Ngọc, cách trạm bơm Tứ Câu về hạ lưu khoảng 350m, thuộc thị xã Điện Bàn, Quảng Nam) đang gặp khó khăn do thiếu nguồn cát xây dựng.

Bà Nguyễn Thị Minh Châu, Phó Chủ tịch UBND thị xã Điện Bàn cho hay, hằng năm, hạ lưu sông Vĩnh Điện (thuộc thị xã Điện Bàn) thường bị mặn xâm nhập sâu (theo hướng từ sông Hàn Đà Nẵng vào). Do đó, từ năm 2013, địa phương này phải triển khai đắp đập thời vụ trên sông Vĩnh Điện để ngăn mặn, giữ ngọt. Phương án này nhằm bảo đảm nguồn nước tưới cho gần 2.000ha đất sản xuất nông nghiệp của các xã, phường vùng đông Điện Bàn, Hội An và TP Đà Nẵng.

Tuy nhiên, đến thời điểm mở thầu (ngày 16/2/2023) xây dựng công trình đập tạm nhưng vẫn chưa có doanh nghiệp nào tham gia gói thầu. Nguyên nhân là thiếu nguồn cát đắp cho đập. Bà Châu thông tin thêm, công trình đập ngăn mặn này cần khoảng 10.000m3 cát lấy từ mỏ vật liệu trên sông Thu Bồn vận chuyển bằng đường sông, đường bộ nhưng hiện nay các mỏ vật liệu trên địa bàn hết thời gian khai thác và đã đóng cửa. Các mỏ ở Đại Lộc, Duy Xuyên... tuy còn sản lượng khai thác nhưng không hoạt động.

Giá cát xây dựng liên tục tăng cao khiến người dân, doanh nghiệp lao đao. Trong ảnh: một bãi tập kết cát ở Đà Nẵng.

Giá cát xây dựng liên tục tăng cao khiến người dân, doanh nghiệp lao đao. Trong ảnh: một bãi tập kết cát ở Đà Nẵng.

Khẩn trương đưa các mỏ hoạt động

Việc một loạt mỏ cát đóng cửa bất thường khiến dư luận đặt ra nhiều nghi vấn, liệu có phải các doanh nghiệp khai thác mỏ cát này đang “bắt tay” nhau để đẩy giá lên cao. Chia sẻ với chúng tôi, ông N.M (chủ một mỏ cát ở huyện Đại Lộc) cho biết: “Từ trước Tết, chúng tôi được yêu cầu phải rà soát, kiểm tra lại các thủ tục, quy trình khai thác mỏ. Do còn thiếu một số thủ tục về bến bãi, công trình phụ trợ nên công ty mới tạm thời cho dừng khai thác để tập trung điều chỉnh, bổ sung. Dự kiến trong tuần này sẽ thực hiện xong và hoạt động trở lại”. Ngày 27/2, trao đổi ý kiến với PV, một lãnh đạo UBND huyện Đại Lộc (Quảng Nam) cho biết, sau khi có thông tin về tình trạng khan hiếm nguồn cát, huyện đã chỉ đạo các đơn vị chức năng liên quan đi tiến hành kiểm tra, tìm hiểu nguyên nhân. Qua đó, yêu cầu các doanh nghiệp đầu mối khẩn trương hoàn thiện các hồ sơ, thủ tục để mở cửa mỏ trở lại.

“Theo kế hoạch, huyện đã yêu cầu các doanh nghiệp (chủ mỏ) phải rà soát lại các thủ tục, quy trình như: trạm cân, bến bãi, điều kiện hoạt động… Một số mỏ đã xin tạm dừng hoạt động để điều chỉnh, bổ sung các điều kiện nói trên. Đến nay, qua kiểm tra thì các mỏ đã cơ bản hoàn tất quy trình và sẽ sớm mở cửa hoạt động trở lại. Qua đó, cung ứng nguồn nguyên liệu cho các công trình xây dựng trên địa bàn”, vị lãnh đạo này cho hay.

Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Nam cho hay, nhằm bảo đảm nguồn vật liệu cát, sỏi cung cấp cho các công trình và ổn định thị trường, Sở đã có công văn đề nghị UBND các huyện Đại Lộc, Duy Xuyên, Núi Thành… đôn đốc các doanh nghiệp khai thác cát, sỏi có mỏ còn hiệu lực trên địa bàn đưa mỏ vào hoạt động khai thác. Trường hợp các mỏ không đưa vào hoạt động phải có lý do chính đáng và phải có văn bản gửi Sở để tổng hợp báo cáo UBND tỉnh.

Trước tình trạng khan hiếm nguồn cát xây dựng, gây ảnh hưởng đến tiến độ thi công các công trình trọng điểm của Nhà nước cũng như doanh nghiệp và người dân, UBND tỉnh Quảng Nam đã thống nhất cho các huyện, thị, thành phố trên cơ sở nhu cầu vật liệu cần đáp ứng, tổ chức rà soát lại các điểm mỏ cát, sỏi có trong quy hoạch được duyệt.

Từ đó, lựa chọn các điểm mỏ có quy mô diện tích đủ lớn, bảo đảm không ảnh hưởng đến sạt lở bờ sông, công trình hạ tầng kỹ thuật, đất ở, đất sản xuất của nhân dân. Lựa chọn doanh nghiệp đủ năng lực thực hiện, báo cáo UBND tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư, cho phép tổ chức đấu giá quyền khai thác khoáng sản và lập thủ tục trình cấp giấy phép thăm dò, khai thác đúng quy định.

Với nhiều giải pháp được đưa ra, trong thời gian đến, các mỏ cát lớn ở Quảng Nam sẽ hoạt động trở lại, kịp thời đáp ứng nhu cầu về xây dựng của người dân, doanh nghiệp trên địa bàn cũng như các địa phương lân cận.

Trước đó, ngày 22/11/2022, Tổng Thanh tra Chính phủ đã ban hành Quyết định số 466 về thanh tra thực hiện pháp luật trong công tác quản lý, sử dụng đất đai, quản lý đầu tư xây dựng, việc cấp phép, khai thác các mỏ đất, đá làm vật liệu xây dựng trên địa bàn tỉnh Quảng Nam.

Có thể bạn quan tâm

Sầu riêng tiếp tục là một trong những động lực quan trọng của xuất khẩu rau quả. Ảnh: NGUYỆT ANH

Ngành rau quả hướng tới cột mốc mới

Từ đà tăng trưởng của các nhóm hàng chủ lực, sự mở rộng của thị trường và nguồn cung thuận lợi trong những tháng cuối năm, ngành rau quả đang đứng trước cơ hội bứt phá, hướng tới một cột mốc mới về kim ngạch xuất khẩu.

Sản phẩm UAV của doanh nghiệp Việt được giới thiệu tại triển lãm công nghệ. Ảnh: HẢI NAM

Đổi mới sáng tạo và khoảng cách từ xuất khẩu đến sở hữu

Việt Nam đứng đầu thế giới về tỷ trọng xuất khẩu công nghệ cao, nhưng chỉ đứng thứ 110 về thu nhập từ sở hữu trí tuệ. Một nghịch lý nổi lên khi chúng ta mạnh về sản xuất và xuất khẩu, nhưng còn yếu về khả năng tạo ra và thu giá trị từ tài sản trí tuệ.

Nhiều ngân hàng thông qua chủ trương thành lập ngân hàng con 100% vốn tại VIFC. Ảnh: NAM ANH

Cuộc đua mới tại Trung tâm Tài chính quốc tế

Kế hoạch thành lập ngân hàng con tại Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam của MSB và nhiều ngân hàng khác đang mở ra khả năng xuất hiện thêm các ngân hàng mới. Xu hướng này đi đến đâu còn phụ thuộc điều kiện cấp phép, năng lực tài chính và khả năng thu hút khách hàng của từng ngân hàng.

Nhà đầu tư đang nghĩ gì?

Việc thị trường chứng khoán (TTCK) chưa khởi sắc đang khiến các nhà đầu tư (NĐT) có những suy nghĩ, hành động khác nhau.

Định hình công nghiệp biểu diễn

Đảng và Nhà nước đang chủ trương phát triển công nghiệp văn hóa, nên việc chuyên môn hóa, hay công nghiệp hóa từng lĩnh vực trong đó là xu thế tất yếu. Công nghiệp biểu diễn trong thời gian qua đã cho thấy nhiều tín hiệu tích cực.

Giá trị trái phiếu phát hành của ngành bất động sản tăng đáng kể trong quý II. Ảnh: NAM ANH

Mở rộng dư địa vốn từ trái phiếu doanh nghiệp

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp là kênh huy động vốn quan trọng của nền kinh tế. Bước vào chu kỳ phát triển mới, thị trường cần tăng minh bạch, nâng chất lượng xếp hạng tín nhiệm, mở rộng nhà đầu tư và kiểm soát rủi ro để phát triển bền vững.

Các hoạt động xúc tiến thương mại giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường. Ảnh: NGUYỆT ANH

Gỡ điểm nghẽn, mở đường cho doanh nghiệp

Cả nước hiện có hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, đóng góp hơn 60% GDP, tạo việc làm cho hơn 17,6 triệu lao động và chiếm khoảng 55% tổng thu ngân sách. Trong bối cảnh yêu cầu tăng trưởng ngày càng cao, khu vực doanh nghiệp tiếp tục là động lực quan trọng của nền kinh tế.

Mã QR giúp du khách thuận tiện trong mua sắm. Ảnh: NAM HẢI

Thuận dòng chi tiêu của du khách

Dòng khách quốc tế gia tăng kéo theo nhu cầu thanh toán thuận tiện tại các điểm đến. Thanh toán QR xuyên biên giới đang mở rộng, giúp du khách sử dụng phương thức quen thuộc để chi tiêu tại Việt Nam.

Ngoài nguồn vốn, đối tác quốc tế có thể mang đến kinh nghiệm về công nghệ, quản trị và kiểm soát rủi ro...

Vốn nước ngoài chờ “cửa” vào ngân hàng Việt

Từ cuộc đàm phán tăng sở hữu tại VPBank đến kế hoạch bán vốn của nhiều ngân hàng, dòng vốn nước ngoài đang chờ những thỏa thuận đủ hấp dẫn để đi xa hơn vào thị trường Việt Nam. Nhưng những thương vụ được chờ đợi vẫn phải vượt qua câu hỏi khó nhất: Mức giá nào đủ để cả bên mua lẫn bên bán “gật đầu”?

Một góc trang trại của Tập đoàn Y dược Sâm Ngọc Linh.

Cuộc đua giành một biểu tượng

Việt Nam có nhiều mặt hàng nông sản mang về hàng tỷ USD mỗi năm. Nhưng trong khi thế giới cạnh tranh bằng chip hay trí tuệ nhân tạo, một cuộc đua khác cũng âm thầm diễn ra. Đó là cuộc đua giành quyền sở hữu những cái tên không thể sao chép.

Lãi suất ưu đãi vay mua nhà tại 17 ngân hàng hiện dao động từ 7-13,2%/năm. Ảnh: NAM HẢI

Ngân hàng cũng “mắc kẹt” với lãi vay

Lãi cho vay tăng chưa đồng nghĩa ngân hàng hưởng chênh lệch lớn hơn. Lợi nhuận cao cũng chưa đủ để kết luận còn nhiều dư địa giảm lãi suất. Khả năng chia sẻ chi phí với người vay phụ thuộc vào giá vốn huy động, cơ cấu nguồn thu và rủi ro tín dụng của từng ngân hàng.

Bất ngờ “cổ dầu”

“Cổ dầu” là cách gọi của một số nhà đầu tư (NĐT) dành cho nhóm cổ phiếu (CP) ngành dầu khí. Trong khoảng hai tháng qua, đây là nhóm CP có suất sinh lời cao bậc nhất thị trường chứng khoán (TTCK).

Động lực tăng trưởng nhìn từ âm nhạc truyền thống

Các lĩnh vực nghệ thuật truyền thống, trong đó có âm nhạc, luôn đóng vai trò quan trọng không chỉ trong bảo tồn, phát triển văn hóa, mà còn góp phần tạo ra động lực cho tăng trưởng kinh tế, xây dựng thương hiệu cho quốc gia và địa phương.

Tín dụng tam nông qua các thời kỳ đổi mới

Tín dụng tam nông qua các thời kỳ đổi mới

Đồng hành với quá trình đổi mới kinh tế nông thôn, dòng vốn tín dụng đóng vai trò làm “bà đỡ” giúp ngành nông nghiệp chuyển mình từ tự cung tự cấp sang sản xuất hàng hóa và hội nhập quốc tế.

 Tính đến ngày 31/5/2026, Ngân hàng chính sách xã hội đã giải ngân 32.059 tỷ đồng cho 69.204 khách hàng vay vốn.

Nhà chờ người mua, người mua chờ vốn

Trúng quyền mua nhà ở xã hội (NOXH) nhưng chưa thể vay vốn ưu đãi, nhiều gia đình đang lo ngại phải trả lại suất mua. Khi lịch thanh toán đã xác định mà thời điểm giải ngân còn bỏ ngỏ, vấn đề đặt ra là làm sao gắn tiến độ phát triển nhà ở với kế hoạch tín dụng.

Robot hàn chíp điện tử được các doanh nghiệp quan tâm. Ảnh: NAM ANH

Bài toán vốn của doanh nghiệp điện tử

Muốn có đơn hàng thì phải đầu tư dây chuyền. Muốn đầu tư dây chuyền lại phải có đơn hàng. Vòng luẩn quẩn ấy đang giữ nhiều doanh nghiệp điện tử Việt đứng ngoài chuỗi cung ứng, trong khi cuộc đua bán dẫn đòi hỏi nguồn vốn ngày càng lớn.

Khởi đầu mới cho mối quan hệ cũ

Những năm gần đây, một số yếu tố đã đưa các quỹ đầu tư và công ty chứng khoán (CTCK) xích lại gần nhau hơn, hứa hẹn một thời kỳ “mặn nồng”.

Thách thức với bán lẻ đa trải nghiệm

Chỉ mới tháng 4 năm ngoái, hệ thống bán lẻ đa trải nghiệm Oh!Some xuất hiện tại Việt Nam với nhiều kỳ vọng. Nhưng chỉ sau hơn một năm hoạt động, những ngày gần đây đã xuất hiện thông tin về việc Oh!Some đóng một loạt cửa hàng đặt tại các trung tâm thương mại (TTTM) lớn.

Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia giúp các doanh nghiệp đầu tư trang thiết bị hiện đại. Ảnh: NAM ANH

Hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ

Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia dành 50 tỷ đồng hỗ trợ doanh nghiệp vay vốn đầu tư đổi mới công nghệ trong đợt 1 năm 2026. Chính sách hỗ trợ tới 50% lãi suất được kỳ vọng giảm chi phí vốn, thúc đẩy doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư.

Khám, chữa bệnh tại một bệnh viện ngoài công lập. Ảnh: NAM NGUYỄN

Mở rộng kênh vốn cho y tế tư nhân

Nhu cầu đầu tư lớn nhưng khả năng tiếp cận vốn còn hạn chế đang là điểm nghẽn với y tế tư nhân. Mở rộng các kênh vốn, trong đó có cho thuê tài chính là một hướng tháo gỡ.

Các doanh nghiệp cần kê khai và nộp thuế đầy đủ với cơ quan quản lý. Ảnh: NAM NGUYỄN

Nửa còn thiếu của cải cách môi trường kinh doanh

“Cửa vào” thị trường ngày càng rộng, nhưng “cửa ra” vẫn còn nhiều điểm nghẽn. Khi đặt mục tiêu có 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030, cải cách môi trường kinh doanh phải bảo đảm cả việc thành lập lẫn rút lui khỏi thị trường đều minh bạch, nhanh gọn.

Theo Thông tư 49, Nhà nước chia sẻ rủi ro, đồng thời huy động nguồn lực xã hội cho nghiên cứu khoa học. Ảnh: NAM ANH

Cơ chế tài chính mới mở đường cho công nghệ chiến lược

Thông tư 49/2026/TT-BKHCN mở ra cách tiếp cận mới trong cơ chế tài chính cho khoa học, chuyển từ quản lý đầu vào sang quản lý theo kết quả. Cơ chế này tăng quyền tự chủ, giảm gánh nặng thủ tục và tạo dư địa đầu tư cho các công nghệ chiến lược có độ rủi ro cao.

Kịch tính phút chót

Ngày 21/9 được xem là thời điểm quan trọng của thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam khi được FTSE Russell chuyển từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp. Các cổ phiếu (CP) của Việt Nam sẽ được phân bổ vào các rổ chỉ số toàn cầu của FTSE trong 4 đợt, bắt đầu từ 21/9 là đợt đầu tiên với tỷ trọng phân bổ là 10%.

Lực đẩy mới cho sách

Để sách có thể bán chạy, ngoài yếu tố chất lượng, cần có thêm sức hút. Xu hướng phát triển của mạng xã hội cũng như KOL (cá nhân có ảnh hưởng với công chúng), KOC (người tiêu dùng có tầm ảnh hưởng) đang định hình sức hút mới của sách.

Đối với người dân, giá cả tăng làm giảm sức mua thực tế và buộc nhiều hộ gia đình phải thắt chặt chi tiêu. Ảnh: NGUYỆT ANH

Áp lực giữ lạm phát trong giới hạn mục tiêu

Chỉ còn cách mục tiêu kiểm soát lạm phát 0,05 điểm phần trăm, Việt Nam bước vào chặng cuối năm với áp lực cân bằng giữa kiềm chế giá cả và duy trì đà tăng trưởng. Đây sẽ là phép thử đối với hiệu quả phối hợp giữa chính sách tiền tệ và tài khóa.