Sáng 21/8, tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc. Hà Nội, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng đã dự lễ khai trương và lễ gắn biển "Bảo tàng Vũ trụ Việt Nam”, công trình chào mừng 80 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và 50 năm thành lập Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Tham dự sự kiện có GS, VS Châu Văn Minh, Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, đại diện lãnh đạo các đơn vị trực thuộc Viện Hàn lâm cùng toàn thể lãnh đạo và cán bộ Trung tâm Vũ trụ Việt Nam.
Công trình Bảo tàng Vũ trụ Việt Nam có diện tích hơn 1.500m2 không gian ngoài trời và hơn 1.600m2 không gian trong nhà bao gồm 2 tầng được thiết kế theo phong cách hiện đại, lấy cảm hứng từ sự bao la vô tận của vũ trụ, sử dụng hiệu ứng ánh sáng tinh tế và kỹ thuật mô phỏng tiên tiến để tạo nên không gian sống động.
Các mô hình vệ tinh, hành tinh và tên lửa được chế tác tỉ mỉ, bố trí khoa học và chân thực, mang đến trải nghiệm vừa đẹp mắt vừa ấn tượng. Bố cục không gian được sắp xếp theo dòng chảy thời gian – từ quá khứ hình thành của vũ trụ đến các thành tựu hiện tại và tương lại cho phú thuộc khi đi vào hoạt động.
Sau khi tham quan Bảo tàng Vũ trụ Việt Nam, Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng thăm cơ sở vật chất của Trung tâm Vũ trụ Việt Nam tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc và trồng cây lưu niệm thể hiện cam kết bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.
Tiếp theo, Phó Thủ tướng gặp gỡ với tập thể cán bộ Trung tâm Vũ trụ Việt Nam, lắng nghe ý kiến của cán bộ Trung tâm và thảo luận định hướng phát triển vũ trụ trong tương lai.
Tại đây, Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng chúc mừng Trung tâm Vũ trụ Việt Nam đã ra mắt Bảo tàng Vũ trụ Việt Nam, đồng thời bày tỏ sự ấn tượng, khâm phục và tự hào đối với những nỗ lực của Trung tâm Vũ trụ Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, và đánh giá cao những trải nghiệm đặc sắc, thú vị mà Bảo tàng đã tạo dựng được.
Để tiếp tục phát huy vai trò của Trung tâm Vũ trụ Việt Nam, Phó Thủ tướng đề nghị tập trung vào một số nhiệm vụ.
Thứ nhất, Trung tâm và Viện cần tập trung thực hiện tốt các nhiệm vụ tại “Chiến lược phát triển và ứng dụng khoa học và công nghệ vũ trụ đến năm 2030” và phát triển được sản phẩm chiến lược là vệ tinh quan sát Trái đất tầm thấp “Made in Vietnam”. Trong đó, cần lưu ý các đề án, dự án nghiên cứu khoa học phải bám sát yêu cầu của thực tiễn và có lộ trình khả thi.
Thứ hai, chủ động kết nối với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia, đặc biệt là Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC) và các viện, trường, tập đoàn, doanh nghiệp tiên phong trong lĩnh vực công nghệ vũ trụ (như Viettel, hoặc SpaceX, Amazon...).
Qua đó, tối ưu hóa nguồn lực đầu tư, tận dụng các cơ chế chính sách đặc thù, kết nối với các chuyên gia, nhà khoa học để thúc đẩy các hoạt động nghiên cứu, ứng dụng công nghệ, hình thành các sản phẩm, dịch vụ có sức cạnh tranh để đáp ứng nhu cầu phát triển của đất nước.
Thứ ba, chú trọng công tác đào tạo, nâng cao trình độ chuyên môn của đội ngũ chuyên gia, cán bộ nghiên cứu, các nhà khoa học trẻ, hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh trong lĩnh vực khoa học vũ trụ ở tầm khu vực và quốc tế.
Thứ tư, đẩy mạnh hoạt động hợp tác quốc tế; ưu tiên hợp tác với các tổ chức uy tín, các cơ sở nghiên cứu lớn; tranh thủ các nguồn lực, tri thức, công nghệ tiên để bắt kịp, tiến cùng, vươn lên trong lĩnh vực khoa học vũ trụ.
Thứ năm, chủ động nâng cấp, đầu tư mới hạ tầng, trang thiết bị theo tiêu chuẩn quốc tế để đáp ứng nhu cầu động nghiên cứu, phát triển công nghệ và sản phẩm vệ tinh trong bối cảnh mới.
Thứ sáu, đẩy mạnh hoạt động truyền thông và giáo dục STEM. Đặc biệt, Bảo tàng Vũ trụ Việt Nam được khai trương hôm nay phải trở thành không gian học tập, truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ; phải trở thành cầu nối giữa khoa học, công nghệ vũ trụ với với đời sống.
Trên cơ sở đó, đưa Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Trung tâm Vũ trụ Việt Nam trở thành cơ sở nghiên cứu, phát triển công nghệ và chế tạo vệ tinh hàng đầu của Việt Nam, từng bước trở thành đơn vị nghiên cứu hàng đầu trong khu vực và trên thế giới.
Phó Thủ tướng nhắc nhở Trung tâm Công nghệ vũ trụ cần xác định đây là một trong những ngành công nghệ chiến lược của Việt Nam, vì thế Trung tâm cần mạnh dạn đề nghị đầu tư phòng thí nghiệm, máy móc, đo kiểm để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.
"Chính phủ cam kết sẽ luôn đồng hành, tạo điều kiện thuận lợi để Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Trung tâm Vũ trụ thực hiện tốt các nhiệm vụ được giao, đóng góp thiết thực cho sự nghiệp phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số của đất nước", Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng nhấn mạnh.
Bảo tàng Vũ trụ Việt Nam được khởi công thực hiện từ tháng 10/2022, với tổng diện tích lên đến hơn 3.000 m² bao gồm không gian trưng bày ngoài trời và trong nhà, chia thành 5 khu vực chính với các chủ đề độc đáo:
Không gian ngoài trời: Nơi trưng bày các mô hình hành tinh trong Hệ Mặt Trời và một chiếc đồng hồ Mặt Trời độc đáo.
Không gian trong nhà: Ở tầng 1, người tham quan sẽ được trải nghiệm các thí nghiệm khoa học cơ bản về ánh sáng, âm thanh, các định luật về hấp dẫn của Newton, cũng như tìm hiểu về các hành tinh, ngôi sao, thiên hà, và đặc biệt là hệ mặt trời của chúng ta.
Ở tầng 2, tại khu trưng bày công nghệ vũ trụ, khách tham quan sẽ được chiêm ngưỡng những mô hình vệ tinh LOTUSat-1 và các vệ tinh do Việt Nam phát triển, các mô hình tên lửa của nhiều quốc gia, mô hình khoang tàu Trạm Vũ trụ quốc tế ISS.
Khu vực ứng dụng công nghệ vũ trụ: là nơi thể hiện những đóng góp của khoa học và công nghệ vũ trụ trong đời sống hàng ngày, từ dự báo thời tiết cho đến các ứng dụng thông tin liên lạc và định vị toàn cầu.
Tháp Thiên văn là một điểm nhấn đặc biệt với kính thiên văn quang học phản xạ hiện đại đường kính 500 mm, giúp chúng ta có thể quan sát bầu trời một cách rõ nét.
Nhà chiếu hình vũ trụ dạng vòm đường kính 12 m, sức chứa 100 người với hiệu ứng hình ảnh âm thanh sống động.
Bên cạnh đó, bảo tàng còn thể hiện mối liên kết sâu sắc giữa văn hóa lịch sử Việt Nam với không gian vũ trụ thông qua những bản đồ sao cổ Việt Nam, màn hình tương tác mô phỏng mặt trống đồng, biểu tượng cho thế giới quan của người Việt với hình ảnh Mặt Trời ở trung tâm và những truyền thuyết gắn với văn hóa Việt như chú Cuội cung trăng, Ngưu Lang-Chức Nữ, những nỗ lực của các thế hệ người Việt thể hiện khát vọng chinh phục không gian, vũ trụ.
