Khai thác tín chỉ carbon từ hệ sinh thái rừng ngập mặn

Trên hành trình Net Zero, bên cạnh việc hạn chế nguồn phát thải thì khai thác và tích lũy tín chỉ các-bon từ tự nhiên là biện pháp hiệu quả. Mới đây, một số nhà khoa học trong nước đã “tìm” được nguồn carbon tự nhiên có trữ lượng lớn và mức lưu trữ trung bình cao từ hệ sinh thái rừng ngập mặn.

Khách du lịch tham quan rừng ngập mặn Đồi Rồng, phường Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng. (Ảnh NGUYỄN ĐĂNG)
Khách du lịch tham quan rừng ngập mặn Đồi Rồng, phường Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng. (Ảnh NGUYỄN ĐĂNG)

Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, hiện tại cả nước còn khoảng 168.741ha rừng ngập mặn (chiếm 3% tổng diện tích rừng cả nước). Trữ lượng carbon có trong hệ sinh thái rừng ngập mặn đạt khoảng 8,7 triệu tấn, mức lưu trữ trung bình từ 68-250 tấn/ha, là mức cao so với một số hệ sinh thái rừng khác. Nghiên cứu của các nhà khoa học tại Trung tâm Nghiên cứu hệ sinh thái rừng ngập mặn (Trường đại học Sư phạm Hà Nội) cho thấy, trữ lượng carbon của hệ sinh thái này phân bố 71% trong đất và 29% trong sinh khối thực vật dưới tán rừng.

Bên cạnh vai trò rất lớn trong việc giảm đến mức thấp nhất biến đổi khí hậu, hấp thụ và lưu trữ carbon, hệ sinh thái rừng ngập mặn còn là “lá chắn” chống bão, sóng thần, giảm đến mức thấp nhất thiệt hại do mưa bão; hỗ trợ, tạo sinh kế từ các hoạt động sản xuất nông, lâm nghiệp; là nơi sinh trưởng, phát triển của nhiều loài động, thực vật quý, thuận lợi cho bảo tồn đa dạng sinh học.

Hiện tại cả nước còn khoảng 168.741ha rừng ngập mặn (chiếm 3% tổng diện tích rừng cả nước). Trữ lượng carbon có trong hệ sinh thái rừng ngập mặn đạt khoảng 8,7 triệu tấn, mức lưu trữ trung bình từ 68-250 tấn/ha, là mức cao so với một số hệ sinh thái rừng khác.

Đáng chú ý, với vai trò như là “bể” chứa carbon tự nhiên, hệ sinh thái rừng ngập mặn có nhiều tiềm năng mang lại nguồn thu lớn từ thị trường tín chỉ carbon đang rất sôi động thời gian gần đây. Tuy vậy, kết quả nghiên cứu cũng cho thấy hiện các cánh rừng ngập mặn đang đối mặt với sự sụt giảm diện tích do các hoạt động của con người (sản xuất nông nghiệp, ngư nghiệp, xây dựng…), thiên tai và biến đổi khí hậu. Trong khi đó, do nhiều nguyên nhân khác nhau cho nên các dự án, đề án bảo tồn, phát triển hệ sinh thái rừng ngập mặn chưa mang lại hiệu quả như mong muốn.

Nghiên cứu của các nhà khoa học trên thế giới đã gọi lượng carbon được lưu trữ trong đất và sinh khối của rừng ngập mặn là carbon xanh (blue carbon). Hệ sinh thái các-bon xanh chuyển hóa các-bon đi-ô-xít thành sinh khối hữu cơ thông qua quá trình quang hợp và lưu trữ chúng trong các thành phần của cây như lá, thân, cành... Khi các thành phần này rơi xuống, chúng được giữ lại và tích tụ dưới lớp đất ngập nước. Sau nhiều năm, lượng carbon tích tụ dưới những lớp đất đủ dày để tạo nên số lượng carbon khổng lồ có thể khai thác cho thị trường tín chỉ.

Hơn nữa, các-bon xanh lưu trữ trong hệ sinh thái rừng ngập mặn có thể được lưu giữ và duy trì rất nhiều năm do lớp trầm tích dày làm chậm quá trình phân hủy của thực vật. Ước tính sơ bộ, toàn thế giới có lượng carbon lưu trữ ở 15 triệu héc-ta hệ sinh thái rừng ngập mặn là hơn 21 tỷ tấn CO2. Trong khi đó, rừng ngập mặn chỉ chiếm khoảng 0,7% diện tích rừng toàn cầu. Điều đó cho thấy, lượng carbon được lưu trữ trong các lớp đất ngập nước của hệ sinh thái này rất lớn.

Thế nhưng, khó khăn là xác định phương pháp tính trữ lượng carbon như thế nào, quy đổi thành tín chỉ ra sao để carbon rừng ngập mặn có thể tham gia thị trường. Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Xuân Tuấn (Trung tâm Nghiên cứu hệ sinh thái rừng ngập mặn), hiện tại có thể sử dụng hai phương pháp để tính trữ lượng các-bon của hệ sinh thái rừng ngập mặn. Đó là thực địa (cắt cây mẫu, đo các thông số cần thiết và tính toán sinh khối dựa trên công thức hồi quy) và gián tiếp (sử dụng mô hình, công nghệ RS phân tích dữ liệu để ước tính sinh khối cho một khu vực rừng).

Theo Tiến sĩ Tuấn, có 5 “bể chứa” các-bon trong hệ sinh thái rừng ngập mặn là trong sinh khối cây gỗ; cây bụi, thảm sinh vật tươi; thảm sinh vật chết mục nát; sinh khối dưới mặt đất và trong đất. Cách tính trữ lượng carbon có thể dựa trên kết quả phân tích từ phòng thí nghiệm. Sau đó, lấy số liệu carbon (C) nhân với 3,667 để quy đổi ra các-bon đi-ô-xít (CO2). Với trữ lượng ước tính khoảng 8,7 triệu tấn là con số không nhỏ trong bối cảnh thị trường các-bon khan hiếm và các quy định về giảm phát thải trên thế giới ngày càng được thắt chặt.

Nhận thức rõ tầm quan trọng và cả những nguy cơ đối với các khu rừng ngập mặn ven biển, ngày 4/10/2021, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1662/QĐ-TTg phê duyệt Đề án Bảo vệ và phát triển rừng vùng ven biển nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy tăng trưởng xanh giai đoạn 2021-2030. Tại Đề án này, Viện Sinh thái rừng và môi trường (Trường đại học Lâm nghiệp) được giao và đã triển khai nhiều hoạt động để xây dựng phương pháp tính toán, đo đếm và giám sát trữ lượng các-bon ở hệ sinh thái rừng ngập mặn.

Nghiên cứu này là cơ sở để Cục Lâm nghiệp (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) ký Quyết định số 316/ QĐ-LN-SXLN ngày 29/4/2024, ban hành Hướng dẫn kỹ thuật xác định sinh khối và trữ lượng các-bon rừng ngập mặn. Đây là “kim chỉ nam” giúp các địa phương ven biển của Việt Nam có thể khai thác hiệu quả tín chỉ các-bon từ hệ sinh thái này.

Tuy nhiên, đây mới chỉ là một số kết quả bước đầu được nghiên cứu, thu thập dữ liệu bởi nhóm nhà nghiên cứu. Để xác định chính xác trữ lượng cũng như định giá giá trị kinh tế tín chỉ carbon của rừng ngập mặn cần có chương trình điều tra mở rộng, sử dụng ứng dụng khoa học kỹ thuật cao như Trí tuệ nhân tạo (AI), viễn thám, Internet vạn vật (IoT)…

Bên cạnh đó, cơ quan thực thi chính sách cần sớm ban hành các văn bản quy phạm pháp luật; xây dựng hướng dẫn kỹ thuật bổ sung phân tích tổng carbon hữu cơ trong nước và trầm tích; đẩy mạnh việc bảo vệ và phục hồi hệ sinh thái rừng ngập mặn; tăng cường hợp tác quốc tế trong điều tra, đánh giá trữ lượng carbon rừng ngập mặn trên thế giới...

Có thể bạn quan tâm

Phế liệu xây dựng từ các ngôi nhà phá dỡ để giải tỏa cho các dự án giao thông đang khiến cho lượng rác thải trở thành quá tải tại các bãi rác Hà Nội. (Ảnh: Trịnh Xuân Giang)

Áp lực ô nhiễm từ phế thải xây dựng và vấn đề tái sinh tài nguyên tại Hà Nội

Quá trình đô thị hóa nhanh tại Hà Nội đang kéo theo lượng lớn phế thải xây dựng phát sinh, gây áp lực nặng nề lên môi trường và hạ tầng xử lý. Trước thực trạng đổ trộm, quá tải bãi thải, việc chuyển đổi từ “thải bỏ” sang “tái chế” theo mô hình kinh tế tuần hoàn là yêu cầu tất yếu nhằm hướng tới phát triển đô thị bền vững.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 19/6/2026: Bắc Bộ mưa dông giảm dần, Trung Bộ tiếp tục nắng nóng gay gắt

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 19/6/2026: Bắc Bộ mưa dông giảm dần, Trung Bộ tiếp tục nắng nóng gay gắt

Đêm nay và ngày mai, mưa dông tại Bắc Bộ có xu hướng giảm dần nhưng vẫn xuất hiện tại nhiều nơi, đặc biệt ở khu vực vùng núi và trung du. Trong khi đó, Trung Bộ tiếp tục duy trì nắng nóng trên diện rộng, nhiều nơi xảy ra nắng nóng gay gắt. Khu vực Nam Bộ ngày nắng, chiều tối và tối có mưa dông trở lại.

Ký Biên bản ghi nhớ hợp tác bảo vệ môi trường và cứu hộ động vật hoang dã giai đoạn 2026-2029.

Việt Nam-Hàn Quốc hợp tác bảo vệ môi trường và cứu hộ động vật hoang dã

Vừa qua, tại Vườn Quốc gia Cúc Phương, đại diện các tổ chức môi trường của Việt Nam và Hàn Quốc ký Biên bản ghi nhớ hợp tác bảo vệ môi trường và cứu hộ động vật hoang dã giai đoạn 2026-2029, hướng tới tăng cường bảo tồn đa dạng sinh học, ứng phó biến đổi khí hậu và phát huy vai trò của thanh niên trong các sáng kiến môi trường.

Một góc đô thị phường Phan Rang (tỉnh Khánh Hòa). (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Đầu tư hạ tầng môi trường, kiến tạo nền tảng phát triển bền vững vùng nam Khánh Hòa

Giữa vùng đất vốn được xem là “chảo lửa” của Nam Trung Bộ, bài toán nước sạch, thoát lũ và bảo vệ môi trường đã trở thành thách thức thường trực đối với khu vực phía nam tỉnh Khánh Hòa. Áp lực về tài nguyên nước, hạ tầng kỹ thuật, môi trường đô thị đang đặt ra yêu cầu cấp thiết với chiến lược phát triển lâu dài của địa phương.

(Ảnh minh họa)

Nắng nóng tại Trung Bộ còn kéo dài trong nhiều ngày tới

Hôm nay (18/6), nhiều khu vực tại Trung Bộ có nắng nóng gay gắt, có nơi trên 38 độ C. Dự báo, nắng nóng ở khu vực từ Thanh Hóa đến thành phố Đà Nẵng và phía đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk còn có khả năng kéo dài trong nhiều ngày tới. Từ ngày 21/6, nắng nóng mở rộng ra khu vực trung du Bắc Bộ.

Hội nghị tập huấn “Nâng cao năng lực cộng đồng trong thực hành đánh giá rủi ro thiên tai và bảo đảm dinh dưỡng khẩn cấp” tại tỉnh Đắk Lắk.

Nâng cao năng lực đánh giá rủi ro thiên tai

Chủ động phòng ngừa, nâng cao nhận thức, năng lực của cấp xã có sự tham gia của người dân để xây dựng kế hoạch, phương án ứng phó với các cấp độ rủi ro thiên tai bao gồm ứng phó dinh dưỡng khẩn cấp và bảo đảm theo phương châm “bốn tại chỗ” là một trong những nhiệm vụ cần thiết, góp phần giảm thiểu rủi ro do thiên tai.

(Ảnh minh họa: KHÁNH TOÀN)

Cảnh báo mưa lớn gây lốc sét, lũ quét, sạt lở đất tại vùng núi và trung du Bắc Bộ, cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ

Dự báo, ngày và đêm nay (18/6), khu vực vùng núi và trung du Bắc Bộ có mưa dông với lượng mưa 20-40mm, cục bộ có nơi mưa to đến rất to trên 100mm. Khu vực cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ cục bộ có nơi mưa to trên 80mm. Người dân cần đề phòng lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh, lũ quét, sạt lở đất do mưa lớn.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 18/6/2026: Bắc Bộ tiếp tục xuất hiện mưa dông trên diện rộng, Trung Bộ có nơi nắng nóng gay gắt

[Video] Dự báo thời tiết ngày 18/6/2026: Bắc Bộ tiếp tục xuất hiện mưa dông trên diện rộng, Trung Bộ có nơi nắng nóng gay gắt

Khu vực Bắc Bộ tiếp tục xuất hiện mưa dông tại vùng núi và trung du do ảnh hưởng của hội tụ gió trên cao, trong khi đồng bằng chỉ có mưa rải rác. Tại miền Trung, nắng nóng vẫn là hình thái thời tiết chủ đạo. Khu vực Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ duy trì trạng thái ngày nắng, chiều tối và tối có mưa dông rải rác. 

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 18/6/2026: Bắc Bộ tiếp tục mưa lớn cục bộ, Trung Bộ duy trì nắng nóng

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 18/6/2026: Bắc Bộ tiếp tục mưa lớn cục bộ, Trung Bộ duy trì nắng nóng

Trong đêm nay và ngày mai, vùng núi và trung du Bắc Bộ tiếp tục xuất hiện mưa dông, cục bộ có nơi mưa rất to do ảnh hưởng của vùng hội tụ trên cao. Trong khi đó, thời tiết tại miền Trung vẫn chủ yếu là nắng nóng. Khu vực Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ duy trì hình thái ngày nắng, chiều tối và tối có mưa dông rải rác.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 17/6/2026: Bắc Bộ tiếp tục xuất hiện mưa dông trên diện rộng, Trung Bộ có nơi nắng nóng gay gắt

[Video] Dự báo thời tiết ngày 17/6/2026: Bắc Bộ tiếp tục xuất hiện mưa dông trên diện rộng, Trung Bộ có nơi nắng nóng gay gắt

Hôm nay, Bắc Bộ tiếp tục xuất hiện mưa dông trên diện rộng, trong đó vùng núi và trung du có nơi mưa rất to. Trong khi đó, nhiều khu vực Trung Bộ vẫn duy trì nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt. Khu vực Nam Bộ ngày nắng, chiều tối và tối xuất hiện mưa rào và dông rải rác.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 17/6/2026: Bắc Bộ tiếp tục mưa lớn diện rộng, Trung Bộ có nơi nắng nóng gay gắt

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 17/6/2026: Bắc Bộ tiếp tục mưa lớn diện rộng, Trung Bộ có nơi nắng nóng gay gắt

Đêm nay và ngày mai, Bắc Bộ tiếp tục là khu vực có diễn biến thời tiết đáng chú ý nhất với mưa dông diện rộng, cục bộ có nơi mưa rất to. Trong khi đó, nhiều nơi ở Trung Bộ vẫn duy trì nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt. Khu vực Nam Bộ tiếp tục xuất hiện mưa rào và dông rải rác vào chiều tối và đêm.

Trồng cây hưởng ứng Ngày Thế giới chống sa mạc hóa và hạn hán năm 2026.

Trồng mới 1,5 triệu cây xanh giai đoạn 2026-2030 hưởng ứng Ngày Thế giới chống sa mạc hóa và hạn hán

Ngày 16/6, tại tỉnh Lạng Sơn, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lạng Sơn, Trường cao đẳng Công nghệ và Nông lâm Đông Bắc và Công ty C.P. Việt Nam tổ chức Lễ mít-tinh và phát động trồng cây hưởng ứng Ngày Thế giới chống sa mạc hóa và hạn hán năm 2026.

Rừng Amazon đóng vai trò quan trọng trong điều tiết khí hậu.

Cam kết mạnh mẽ của Brazil chống biến đổi khí hậu

Báo cáo môi trường của Brazil cho biết, trong năm 2025, nạn phá rừng ở ven bờ Đại Tây Dương thuộc địa bàn nước này đã giảm xuống mức thấp nhất trong vòng 40 năm qua, đánh dấu bước tiến đáng kể trong nỗ lực bảo vệ hệ sinh thái của quốc gia Nam Mỹ.