Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, với cách tiếp cận mới, Cần Thơ đang chuyển dịch tư duy phát triển từ tăng trưởng theo chiều rộng sang chú trọng chất lượng, hiệu quả và tính bền vững của tăng trưởng. Trong đó, khoa học và công nghệ, công nghệ số và các thành tựu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư được xác định là động lực then chốt.
Để cụ thể hóa mô hình tăng trưởng mới, thành phố ban hành nhiều chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuyển đổi số đến năm 2025, định hướng đến năm 2030, cùng với các chương trình hỗ trợ đổi mới công nghệ, thiết bị cho doanh nghiệp, hợp tác xã cho thấy định hướng nhất quán trong việc lấy doanh nghiệp làm trung tâm của quá trình chuyển đổi.
Thành phố đặt mục tiêu 100% doanh nghiệp nhỏ và vừa được nâng cao nhận thức về chuyển đổi số; ít nhất 500 doanh nghiệp được hỗ trợ đào tạo, tư vấn, phản ánh cách tiếp cận vừa phổ cập, vừa có trọng tâm.
Kế hoạch hành động về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, Cần Thơ tiếp tục tái cơ cấu nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng hướng tới nền kinh tế xanh, trung hòa các-bon để đóng góp vào mục tiêu hạn chế sự gia tăng nhiệt độ toàn cầu.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, thành phố đang triển khai các giải pháp để giảm cường độ phát thải khí nhà kính trên GDP, phấn đấu đến năm 2030 sẽ giảm ít nhất 15% và đến năm 2050 giảm ít nhất 30% so với năm 2014.
Định hướng lồng ghép kinh tế số và kinh tế xanh không chỉ dừng lại ở lĩnh vực công nghiệp, dịch vụ mà được triển khai trong nông nghiệp, năng lượng và quản lý tài nguyên.
Các dự án về nông nghiệp sạch, năng lượng tái tạo như điện mặt trời, điện gió, cùng các chương trình bảo vệ và phục hồi môi trường nước cho thấy cách tiếp cận đa ngành, liên lĩnh vực.
Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong đăng ký và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, xây dựng DNA mã vạch cây dâu Hạ Châu, hay kết nối thông tin phục vụ quản trị sản xuất và tiêu thụ nông sản là những thí dụ cụ thể về việc sử dụng công nghệ số để hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng xanh.
Ở góc độ quản lý nhà nước, việc triển khai các nền tảng điều hành công việc trực tuyến, hệ thống quản lý cơ sở dữ liệu lớn và dịch vụ công trực tuyến đã góp phần nâng cao hiệu quả quản trị, mang đến nhiều thuận lợi cho tổ chức, cá nhân.
Việc gắn chuyển đổi số trong hoạt động quản lý với Đề án 06 của Chính phủ về phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022-2025, tầm nhìn đến năm 2030 cho thấy sự liên thông giữa chuyển đổi số ngành, địa phương với chuyển đổi số quốc gia, đồng thời góp phần cải thiện chất lượng phục vụ và chỉ số cải cách hành chính.
Những hành động của thành phố cho thấy, kinh tế số, kinh tế xanh không chỉ là hô khẩu hiệu mà được thành phố cụ thể hóa bằng các chỉ tiêu định lượng. Tuy nhiên, quá trình lồng ghép kinh tế số và kinh tế xanh cũng đặt ra nhiều thách thức đối với Cần Thơ.
Việc chuyển đổi từ mô hình kinh tế truyền thống sang kinh tế xanh đòi hỏi thay đổi công nghệ sản xuất, trong khi phần lớn doanh nghiệp vẫn sử dụng công nghệ cũ, tiêu hao nhiều năng lượng. Sự thiếu hụt về nguồn vốn và công nghệ, nhất là công nghệ cao từ các nước phát triển, khiến quá trình đổi mới gặp không ít khó khăn.
Thành phố cũng thiếu các ngành kinh tế hỗ trợ, công nghệ cao sử dụng hiệu quả tài nguyên, như công nghiệp môi trường, tái chế, năng lượng tái tạo hay sản xuất sản phẩm đạt tiêu chuẩn môi trường. Bên cạnh đó, sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số và các mô hình kinh doanh dựa trên công cụ số có thể làm “che mờ” những tác động môi trường như gia tăng rác thải điện tử.
Trước thực tế đó, thành phố cần có các định hướng, giải pháp tập trung vào nâng cao nhận thức toàn diện về lợi ích và thách thức môi trường của kinh tế số; nâng cao trình độ quản trị, cải thiện môi trường kinh doanh, giảm rủi ro pháp lý và chi phí cho doanh nghiệp; phát triển nguồn nhân lực khoa học và công nghệ chất lượng cao; thúc đẩy nghiên cứu, hợp tác khoa học trong các lĩnh vực công nghệ số, nông nghiệp công nghệ cao.
Lồng ghép kinh tế số và kinh tế xanh không phải là hai quá trình tách rời mà là một yêu cầu thống nhất trong đổi mới mô hình tăng trưởng.
Cách tiếp cận của thành phố Cần Thơ thể hiện rõ vai trò trung tâm của khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo trong việc nâng cao chất lượng tăng trưởng, đồng thời đặt ra yêu cầu phát triển bền vững trong dài hạn.
Đây là quá trình đòi hỏi sự kiên trì, phối hợp đồng bộ giữa nhà nước, doanh nghiệp, nhà khoa học và các chủ thể liên quan, nhằm tạo ra động lực phát triển mới cho nền kinh tế địa phương trong bối cảnh hội nhập và chuyển đổi sâu rộng.
