Theo số liệu thống kê từ lực lượng chức năng, tính riêng trong quý I/2026, thành phố Cần Thơ đã xảy ra hơn 10 vụ cháy lớn nhỏ. Mặc dù lực lượng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ luôn trong tư thế sẵn sàng và nỗ lực ứng cứu kịp thời, nhưng thiệt hại về tài sản vẫn là con số rất lớn, ước tính lên đến hơn 13 tỷ đồng.
Thực tế cho thấy, phần lớn nguyên nhân các vụ việc không phải do thiên tai mà bắt nguồn từ chính sự chủ quan, lơ là của người dân trong sinh hoạt và sản xuất. Trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, nắng nóng kéo dài, chỉ cần một sơ suất nhỏ trong việc sử dụng lửa hay thiết bị điện cũng có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng.
Điển hình là vụ cháy cỏ lớn tại khu vực cầu 26/3, phường Hưng Phú vào cuối tháng 3/2026. Giữa lúc trời nắng gắt, ngọn lửa bùng phát mạnh mẽ, đe dọa trực tiếp đến các công trình lân cận do người dân đốt rác không kiểm soát dẫn đến cháy lan. Hay tại Khu dân cư lô 5B, phường Cái Răng, một vụ cháy tương tự đã xảy ra do người dân đốt cỏ nhưng thiếu sự kiểm soát, để lửa cháy lan diện rộng.
Nghiêm trọng hơn, vào chiều ngày 15/2, một vụ hỏa hoạn đã bùng phát tại khu vực tập kết máy giặt, tủ lạnh cũ trên địa bàn phường Tân An. Do chứa nhiều vật liệu dễ cháy, đám cháy nhanh chóng lan rộng, tạo ra cột khói đen kịt, uy hiếp các khu dân cư chung quanh.
Dù đã được cảnh báo nhiều lần, thói quen xử lý rơm rạ sau thu hoạch hoặc dọn dẹp thực bì bằng cách đốt lửa vẫn còn rất phổ biến trong cộng đồng. Đây là hành động tiềm ẩn rủi ro cực cao, bởi lửa đốt đồng trong mùa này rất khó kiểm soát.
Chỉ cần một cơn gió mạnh, tàn lửa có thể bay xa hàng chục mét, bắt cháy vào những ruộng lúa chưa thu hoạch, vườn cây ăn trái hoặc nguy hại hơn là lan vào nhà dân. Không chỉ gây thiệt hại về kinh tế và hoa màu, việc đốt rơm rạ còn giải phóng một lượng lớn khí độc và bụi mịn vào không khí, gây ngột ngạt, khó thở cho người già và trẻ nhỏ, đồng thời tiêu diệt hệ vi sinh vật có lợi trong đất.
Đặc biệt, khói bụi từ việc đốt đồng đang trở thành "sát thủ" giấu mặt đối với người tham gia giao thông. Ghi nhận tại tuyến Quốc lộ 61C qua địa bàn thành phố Cần Thơ, người dân đốt rơm rạ làm cho khói từ các cánh đồng tràn ra mặt đường dày đặc, làm giảm tầm nhìn của tài xế, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông nghiêm trọng.
Nghiêm trọng hơn, đầu tháng 4/2026, một phụ nữ ở phường Vị Thanh tử vong do ngạt khói trong lúc đốt rơm rạ ngoài đồng là hồi chuông cảnh báo không thể xem thường trước giặc lửa.
Ông Lê Văn Thành ở xã Tân Hòa bày tỏ lo lắng: “Trời nắng nóng, lửa bắt cháy nhanh lắm, nên mọi người cần cảnh giác khi đốt rác, rơm rạ. Nếu có đốt thì phải canh giữ, chừng nào dập tắt hẳn mới vô nhà. Nhiều người chủ quan nghĩ đốt tí xíu rồi bỏ đi là xong, nhưng khói bụi làm khổ người đi đường, dễ cháy lan sang nhà người khác”.
Trước tình hình diễn biến phức tạp của thời tiết, Thượng tá Nguyễn Thanh Phong, Phó Trưởng phòng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và cứu hộ cứu nạn, Công an thành phố Cần Thơ nhấn mạnh rằng, ý thức tự giác của mỗi người dân chính là giải pháp bền vững và hiệu quả nhất hiện nay trong phòng, chống cháy nổ.
Để bảo đảm an toàn, ngành chức năng khuyến cáo, người dân tuyệt đối không đốt đồng, đốt cỏ ven đường vào giờ cao điểm. Khói mù mịt làm mất tầm nhìn của người lái xe, gây nguy hiểm trực tiếp cho người tham gia giao thông.
Người dân cần xử lý rác, cỏ đúng cách, bảo đảm an toàn. Nếu bắt buộc phải xử lý bằng lửa, người dân nên chọn lúc gió lặng, nhiệt độ thấp, chia nhỏ đống đốt và phải có người túc trực dùng nước dập tắt ngay khi khói có xu hướng tràn ra đường, đồng thời chủ động cảnh báo cho người đi đường khi thấy khói bốc lên gần các tuyến lộ.
Mỗi gia đình cần sử dụng điện an toàn, tiết kiệm; không sử dụng quá nhiều thiết bị điện công suất lớn cùng lúc trong mùa nóng; thường xuyên kiểm tra hệ thống dây dẫn để tránh chập mạch, cháy nổ từ bên trong.
An toàn phòng cháy, chữa cháy không chỉ là trách nhiệm của riêng lực lượng Công an, mà là trách nhiệm chung của cộng đồng. Sự cẩn trọng và tuân thủ nghiêm các quy định an toàn phòng cháy nhằm bảo vệ tính mạng, tài sản của mỗi cá nhân và cộng đồng.
