Khắc phục “vùng lõm” an toàn số cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Trong tiến trình đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia, bảo đảm an toàn, an ninh mạng cho khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa đang là yêu cầu cấp thiết.

Khắc phục “vùng lõm” an toàn số cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

An toàn số ngày nay đã trở thành điều kiện nền tảng, quyết định hiệu quả và tính bền vững của chuyển đổi số, qua đó tác động trực tiếp đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và sự phát triển ổn định của nền kinh tế.

Lực lượng chủ lực nhưng dễ tổn thương

Việt Nam có khoảng 800.000 doanh nghiệp đang hoạt động, trong đó phần lớn là doanh nghiệp siêu nhỏ và doanh nghiệp gia đình. Khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm tới 97-98% tổng số doanh nghiệp, đóng góp khoảng 20% GDP và tạo ra 80% việc làm trong khu vực kinh tế tư nhân. Đây là lực lượng giữ vai trò quan trọng trong duy trì sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm và bảo đảm an sinh xã hội.

Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia có tiềm năng phát triển kinh tế số nhanh trong khu vực. Các lĩnh vực như thương mại điện tử, du lịch, vận tải đang chứng kiến tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ, kéo theo nhu cầu chuyển đổi số trong doanh nghiệp ngày càng gia tăng. Tỷ lệ người dùng internet cao cùng với sự phổ biến của các nền tảng số tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp tiếp cận khách hàng và mở rộng thị trường.

Chính phủ cũng đã ban hành Đề án chuyển đổi số doanh nghiệp nhỏ và vừa giai đoạn 2026-2030, đặt mục tiêu hỗ trợ ít nhất 500.000 doanh nghiệp, trong đó 300.000 doanh nghiệp ứng dụng công nghệ số, nền tảng số và trí tuệ nhân tạo. Đây là một bước đi mang tính chiến lược nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam trong kỷ nguyên số.

Tuy nhiên, khi bước vào không gian số, không ít doanh nghiệp nhỏ và vừa lại đối mặt với một thực tế đáng lo ngại: Nguy cơ rơi vào “vùng lõm về an ninh mạng” - nơi năng lực phòng vệ còn mỏng, trong khi các mối đe dọa ngày càng gia tăng cả về quy mô lẫn mức độ tinh vi. Đáng chú ý, những rủi ro này càng trở nên nghiêm trọng trong bối cảnh nội tại của khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa còn nhiều điểm nghẽn chưa được tháo gỡ. Áp lực chi phí đầu vào gia tăng, thị trường biến động khó lường cùng yêu cầu đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực quản trị đặt doanh nghiệp trước sức ép lớn. Thực tế, không ít doanh nghiệp buộc phải rời khỏi thị trường, cho thấy quá trình sàng lọc đang diễn ra gay gắt. Điều đó cũng phản ánh sức chống chịu còn hạn chế của một bộ phận doanh nghiệp trong môi trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt.

Đại tá, Tiến sĩ Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an cho rằng, dữ liệu, nền tảng số và trí tuệ nhân tạo đang trở thành “tài sản chiến lược” của doanh nghiệp, quyết định năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh. Tuy nhiên, cùng với đó là những rủi ro an ninh mạng ngày càng phức tạp, đòi hỏi doanh nghiệp phải thay đổi cách tiếp cận từ bị động sang chủ động phòng vệ. Nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa có nguy cơ trở thành “mắt xích yếu” trong hệ sinh thái số. Một sự cố như mất dữ liệu, gián đoạn hệ thống hay lừa đảo trực tuyến không chỉ gây thiệt hại về tài chính mà còn làm suy giảm niềm tin của khách hàng, đối tác.

Cùng quan điểm, ông Vũ Duy Hiền, Phó Tổng Thư ký kiêm Chánh Văn phòng Hiệp hội An ninh mạng quốc gia nhấn mạnh: An toàn, an ninh mạng không đứng ngoài chuyển đổi số mà chính là “nền móng” để chuyển đổi số diễn ra hiệu quả, bền vững. Với doanh nghiệp nhỏ và vừa, chỉ một sự cố an ninh mạng cũng có thể xóa nhòa những nỗ lực tích lũy trong nhiều năm.

Đáng chú ý, yếu tố con người tiếp tục là “điểm yếu” trong nhiều hệ thống bảo mật. Nhận thức về an toàn thông tin còn hạn chế, thói quen sử dụng công nghệ thiếu an toàn cùng việc chưa xây dựng quy trình kiểm soát chặt chẽ khiến rủi ro nội tại trở thành nguy cơ thường trực.

Hình thành "Lá chắn số"

Ông Nguyễn Hoa Cương, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược, Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương cho biết, hệ sinh thái an ninh mạng tại Việt Nam có thể được nhìn nhận theo ba cấp độ: Hộ gia đình và doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ; các tổ chức giáo dục, nghiên cứu, đơn vị cung cấp dịch vụ; cấp Chính phủ cùng các bộ, ngành. Cách tiếp cận phân tầng này cho thấy cần có chính sách phù hợp với từng nhóm đối tượng, bảo đảm tính hiệu quả và khả thi trong triển khai. Đối với cơ quan quản lý, cần đẩy mạnh truyền thông chính sách theo hướng rõ ràng, dễ tiếp cận để doanh nghiệp không chỉ “nghe tên” mà còn hiểu “cách tiếp cận” và “cách thực thi”; đồng thời tăng cường đối thoại chính sách, thúc đẩy hợp tác công-tư nhằm đưa các giải pháp an toàn số đi vào thực tiễn.

Đối với hệ sinh thái an ninh mạng, cần xây dựng các cổng thông tin tập trung, công bố danh sách nhà cung cấp uy tín để doanh nghiệp biết tìm giải pháp ở đâu, lựa chọn như thế nào; đồng thời vận hành các chương trình hỗ trợ theo định hướng thị trường, thiết lập cơ chế cảnh báo sớm để doanh nghiệp kịp thời nhận diện và ứng phó rủi ro.

Về phía doanh nghiệp, phải chuyển từ thế bị động sang chủ động nhận diện thách thức và tìm kiếm giải pháp phù hợp. Các biện pháp kỹ thuật cơ bản như sao lưu dữ liệu, chuyển đổi lên nền tảng điện toán đám mây, sử dụng công cụ bảo mật chuyên nghiệp cần được triển khai thực chất. Doanh nghiệp cần thường xuyên cập nhật kiến thức, nâng cao năng lực ứng phó để không rơi vào thế bị động khi sự cố xảy ra.

Để xây dựng “lá chắn số” vững chắc, an toàn thông tin cần được coi là một cấu phần trong chiến lược phát triển, không phải là chi phí phụ. Đầu tư cho bảo mật chính là đầu tư cho sự ổn định và uy tín lâu dài. Đồng thời, cần chú trọng đào tạo, nâng cao nhận thức cho người lao động, xây dựng văn hóa an toàn thông tin trong nội bộ. Việc chủ động kết nối với các chuyên gia, tổ chức hỗ trợ cũng giúp doanh nghiệp cập nhật thông tin, nhận diện sớm rủi ro và tiếp cận giải pháp phù hợp.

Trong kỷ nguyên số, ranh giới giữa cơ hội và rủi ro ngày càng mong manh. Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, chuyển đổi số là con đường tất yếu, nhưng để đi xa doanh nghiệp cần được trang bị đầy đủ “lá chắn” an toàn. Khi các “vùng lõm” được lấp đầy, các “mắt xích yếu” được củng cố, khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ trở nên vững vàng hơn trước biến động, đóng góp tích cực vào sự phát triển của nền kinh tế số quốc gia.

Có thể bạn quan tâm

Phiên thực hành Diễn tập an ninh mạng quốc gia năm 2026 diễn ra liên tục trong 7,5 giờ. (Ảnh: NCA)

Diễn tập an ninh mạng quốc gia 2026: Kết hợp phòng thủ trực tiếp với điều tra số

Diễn tập an ninh mạng quốc gia năm 2026 đặt ra yêu cầu các đội vừa phát hiện, ngăn chặn tấn công, vừa truy vết hành vi của tin tặc, xử lý sự cố và thu thập chứng cứ điện tử. Qua đó, tăng cường khả năng phối hợp giữa lực lượng công an, các bộ, ngành, địa phương và đơn vị tài chính trong bảo vệ hệ thống thông tin trọng yếu.

[Video] Lạng Sơn tăng tốc chuyển đổi số từ những Trạm số hóa

[Video] Lạng Sơn tăng tốc chuyển đổi số từ những Trạm số hóa

Lạng Sơn – điểm trung chuyển hàng hóa lớn của khu vực phía Bắc, nơi mỗi ngày có hàng nghìn lượt phương tiện, doanh nghiệp và người dân thực hiện thủ tục hành chính về xuất nhập khẩu, thương mại và dịch vụ. Trong bối cảnh đó, mô hình “Trạm số hóa” đang tạo ra bước chuyển mới trong cải cách hành chính.

Đại diện Tổng Công ty Công nghiệp công nghệ cao Viettel nhận Giải thưởng. (Ảnh: TRÀ MY)

Hệ thống tính cước của Viettel được vinh danh tại Giải thưởng viễn thông quốc tế

Tổng Công ty Công nghiệp công nghệ cao Viettel (Viettel High Tech) vừa được vinh danh ở hạng mục “Doanh nghiệp triển khai công nghệ xuất sắc khu vực châu Á” tại Giải thưởng Telecom Review Excellence Awards 2026, tổ chức tại Dubai (UAE), với hệ thống tính cước thời gian thực thế hệ mới vOCS 4.0 do đơn vị tự phát triển.

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: BẢO HÂN)

Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thúc đẩy tăng trưởng nông nghiệp

Ngày 27/10, tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Bộ Công an (Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo 57 Trung ương) tổ chức Hội nghị phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thúc đẩy tăng trưởng ngành nông nghiệp khu vực phía bắc. Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng dự và chỉ đạo hội nghị.

Sự kiện “AI trong thực tiễn: Từ hạ tầng đến vận hành” diễn ra tại khách sạn JW Marriott. (Ảnh: Ban tổ chức)

Hạ tầng và hệ điều hành AI: Đủ hai doanh nghiệp mới tự vận hành

Tại sự kiện "AI trong thực tiễn: Từ hạ tầng đến vận hành", Chủ tịch AIZ Vũ Thanh Thắng cho rằng doanh nghiệp muốn tự vận hành bằng AI phải có đủ hai lớp: Hạ tầng AI cung cấp năng lực tính toán, và phía trên là một hệ điều hành gồm bộ não dữ liệu, nhân sự số và quy trình vận hành. 

Giáo sư Thalappil Pradeep được vinh danh với Giải Đặc biệt VinFuture 2022 dành cho Nhà khoa học đến từ các nước đang phát triển. (Ảnh: BTC)

Chủ nhân giải thưởng VinFuture 2022 Thalappil Pradeep: "Những giải pháp từ các nước đang phát triển có thể thay đổi thế giới"

Trở lại VinFuture với vai trò thành viên Hội đồng Giải thưởng, Giáo sư Thalappil Pradeep, người phát triển các công nghệ giúp hàng triệu người tiếp cận nước sạch với chi phí thấp, cho rằng giá trị của khoa học không chỉ nằm ở những phát minh mà còn ở khả năng cải thiện cuộc sống con người.

Hệ thống Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử đang mang lại những thay đổi tích cực cho cuộc sống người dân.

145 triệu dữ liệu hộ tịch: Bước tiến trong xây dựng Chính phủ số

Hơn 145 triệu dữ liệu hộ tịch điện tử đã được ghi nhận, trong đó 78,8 triệu dữ liệu được đối soát, đồng bộ thành công với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Kết quả này góp phần hình thành nền tảng dữ liệu thống nhất, từng bước đơn giản hóa thủ tục hành chính và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

[Infographic] 12 công trình khoa học-công nghệ được đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước đợt 7

[Infographic] 12 công trình khoa học-công nghệ được đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước đợt 7

Theo thông tin từ Bộ Khoa học và Công nghệ, sau phiên họp ngày 12 và 13/10/2026, Hội đồng cấp Nhà nước đã thống nhất đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh đối với 11 công trình, cụm công trình và Giải thưởng Nhà nước đối với một cụm công trình về khoa học và công nghệ.

Dự án "Tất gel thảo dược An Túc" của sinh viên Trường đại học Y-Dược Huế đạt giải Nhất Cuộc thi Ý tưởng Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo lần thứ IX, năm 2026. (Ảnh: PH.THẢO)

Hành trình ươm tạo khởi nghiệp của sinh viên Đại học Huế

Từ nguồn dược liệu bản địa đến những giải pháp công nghệ, giáo dục và nông nghiệp, 8 dự án vào chung kết Cuộc thi Ý tưởng Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Đại học Huế năm 2026 cho thấy sức sáng tạo của người học; trong đó, “Tất gel thảo dược An Túc” nổi bật với hướng tiếp cận kết hợp tri thức truyền thống và nhu cầu hiện đại.

Đại biểu Bùi Văn Dũng (Đoàn Thanh Hóa) phát biểu tại hội trường. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Bảo đảm quyền kiểm chứng kết quả đo lường

Đại biểu Quốc hội đề nghị quy định rõ trách nhiệm chủ động rà soát các giao dịch bị ảnh hưởng khi phát hiện sai số đo lường, đồng thời bảo đảm người tiêu dùng được tiếp cận dữ liệu và hoàn trả tiền thu thừa trong thời hạn cụ thể.