Nhiều chuyên gia cho rằng, trong giai đoạn phát triển tiếp theo của thị trường, các nền tảng kết nối sẽ đóng vai trò quan trọng không kém việc đầu tư xây dựng thêm trạm sạc.
Hạ tầng sạc phát triển nhanh nhưng vẫn còn phân mảnh
Trong khoảng hai năm trở lại đây, thị trường ô-tô Việt Nam chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của các dòng xe năng lượng mới. Bên cạnh sự tăng trưởng của xe điện (EV), nhiều thương hiệu ô tô quen thuộc cũng liên tục giới thiệu các mẫu xe hybrid (HEV) và hybrid sạc điện (PHEV) tới người tiêu dùng.
Đặc biệt, sự tham gia của nhiều thương hiệu mới cùng việc mở rộng danh mục sản phẩm của các hãng hiện hữu đã giúp thị trường ngày càng đa dạng lựa chọn ở hầu hết các phân khúc. Đến nay, Việt Nam đã có hàng chục mẫu xe điện và trên 20 mẫu xe hybrid, PHEV được phân phối chính hãng, trong đó phần lớn được giới thiệu trong khoảng hai năm gần đây.
Sự gia tăng nhanh chóng của xe năng lượng mới kéo theo nhu cầu ngày càng lớn về hạ tầng sạc. Thời gian qua, nhiều doanh nghiệp đã tham gia đầu tư phát triển mạng lưới trạm sạc trên phạm vi cả nước. Bên cạnh các hệ thống quy mô lớn, ngày càng có thêm các trung tâm thương mại, khách sạn, bãi đỗ xe, trạm dừng nghỉ và doanh nghiệp tư nhân đầu tư trạm sạc nhằm đáp ứng nhu cầu của người sử dụng.
Đây là tín hiệu tích cực, góp phần từng bước hoàn thiện hệ sinh thái phục vụ quá trình điện hóa giao thông. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của nhiều mạng lưới trạm sạc độc lập cũng xuất hiện một yêu cầu mới: Làm thế nào để kết nối các hệ thống này, giúp người sử dụng có thể tiếp cận dịch vụ thuận tiện, liền mạch hơn và khai thác hiệu quả hơn các nguồn lực hạ tầng đã được đầu tư.
Không giống hệ thống bán lẻ xăng dầu với quy trình sử dụng tương đối thống nhất, mỗi đơn vị vận hành trạm sạc hiện nay thường phát triển ứng dụng, tài khoản và phương thức thanh toán riêng. Người sử dụng vì vậy phải cài đặt nhiều ứng dụng khác nhau, quản lý nhiều tài khoản và duy trì số dư trên nhiều nền tảng nếu muốn sử dụng dịch vụ của nhiều mạng lưới.
Khi số lượng trạm sạc ngày càng tăng, chính sự phân mảnh này có thể ảnh hưởng đến trải nghiệm người dùng cũng như hiệu quả khai thác hạ tầng.
Khi thị trường cần một nền tảng kết nối
Sự phát triển của kinh tế số cho thấy, khi thị trường đạt đến quy mô đủ lớn, nhu cầu kết nối giữa các bên tham gia sẽ xuất hiện.
Trong nhiều lĩnh vực, các nền tảng số đã giúp kết nối người sử dụng với hệ thống dịch vụ sẵn có, góp phần giảm chi phí tìm kiếm thông tin, đơn giản hóa quy trình sử dụng và nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng.
Đối với lĩnh vực giao thông, Việt Nam cũng đã có một ví dụ điển hình là hệ thống thu phí điện tử không dừng (ETC). ETC không xây dựng thêm đường cao tốc hay trạm thu phí mới, nhưng thông qua việc kết nối các đơn vị vận hành trên cùng một nền tảng, hệ thống đã góp phần thay đổi phương thức thanh toán và nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng giao thông.
Nhiều ý kiến cho rằng thị trường trạm sạc hiện nay cũng đang đứng trước nhu cầu tương tự. Giá trị của hạ tầng không chỉ nằm ở số lượng trạm được đầu tư mà còn ở khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu và tạo thuận lợi cho người sử dụng.
VETC Trạm sạc hướng tới mô hình kết nối mở
Trên cơ sở kinh nghiệm vận hành hệ thống thu phí điện tử không dừng, VETC đã phát triển hợp phần VETC Trạm sạc nhằm kết nối các mạng lưới sạc trên cùng một nền tảng.
Đến cuối tháng 6/2026, VETC Trạm sạc đã kết nối với các hệ thống Tasco Smart Charge, Ford Việt Nam, ESKY, Rabbit EVC, Eboost, ChargeLink. Theo kế hoạch, nền tảng sẽ tiếp tục mở rộng hợp tác với các đơn vị vận hành khác nhằm gia tăng số lượng trạm sạc liên thông trên phạm vi toàn quốc.
Thông qua ứng dụng VETC, người dùng có thể tìm kiếm trạm sạc theo vị trí, công suất và tình trạng hoạt động; được dẫn đường đến điểm sạc phù hợp; kích hoạt phiên sạc, thanh toán và nhận hóa đơn điện tử ngay trên cùng một nền tảng.
Việc tích hợp nhiều mạng lưới giúp người sử dụng không phải cài đặt nhiều ứng dụng hoặc quản lý nhiều tài khoản thanh toán khác nhau, đồng thời tạo điều kiện để tiếp cận nhiều điểm sạc hơn trong quá trình di chuyển.
Gia tăng hiệu quả khai thác cho các đơn vị vận hành
Không chỉ mang lại thuận lợi cho người sử dụng, mô hình kết nối mở cũng mở ra thêm cơ hội cho các doanh nghiệp đầu tư hạ tầng sạc.
Thông qua nền tảng VETC với gần 5 triệu người dùng, các đơn vị vận hành có thể mở rộng khả năng tiếp cận khách hàng, đồng thời tận dụng các giải pháp thanh toán, đối soát, quản lý vận hành và kết nối kỹ thuật thông qua chuẩn Open API.
Người dùng sau mỗi phiên sạc còn có thể tích lũy điểm thưởng thông qua chương trình khách hàng thân thiết của VETC để sử dụng cho các dịch vụ trong hệ sinh thái Tasco. Điều này không chỉ gia tăng trải nghiệm cho khách hàng mà còn góp phần nâng cao khả năng giữ chân người sử dụng đối với các trạm sạc đối tác.
Hướng tới hệ sinh thái giao thông xanh đồng bộ
Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050, phát triển hạ tầng giao thông xanh không chỉ dừng ở việc đầu tư thêm các công trình vật lý mà còn cần các nền tảng số để kết nối, khai thác và sử dụng hiệu quả các nguồn lực hiện có.
Việc hình thành các nền tảng kết nối như VETC Trạm sạc được kỳ vọng sẽ góp phần hoàn thiện hệ sinh thái xe năng lượng mới, tạo điều kiện để người dân tiếp cận dịch vụ thuận tiện hơn, đồng thời hỗ trợ các doanh nghiệp nâng cao hiệu quả đầu tư hạ tầng. Đây cũng là một trong những giải pháp góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh và chuyển đổi số trong lĩnh vực giao thông tại Việt Nam.
