Huy động nguồn lực tư nhân cho đầu tư và phát triển đường sắt

Theo Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh, quy định về đầu tư dự án đường sắt bằng nguồn ngân sách ngoài nhà nước sẽ mở ra cơ hội cho tư nhân và huy động được nguồn lực tư nhân cho đầu tư và phát triển đường sắt, qua đó góp phần làm giảm áp lực cho ngân sách nhà nước đối với việc bố trí vốn cho lĩnh vực này.

Phát biểu sau phiên thảo luận về dự án Luật Đường sắt (sửa đổi) tại Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV chiều 18/6, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, thực tiễn công tác đầu tư xây dựng các dự án đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị trong thời gian qua cho thấy còn nhiều khó khăn, vướng mắc.

Các vướng mắc vấn đề chính như là huy động nguồn lực khó khăn, trình tự, thủ tục đầu tư, việc triển khai thực hiện quy hoạch cũng như công tác giải phóng mặt bằng kéo dài, phát triển công nghiệp đường sắt gần như không thực hiện được. Do đó, rất cần thiết phải hoàn chỉnh hệ thống hành lang pháp lý để tháo gỡ.

Đồng thời, Bộ Chính trị cũng đã ban hành 4 nghị quyết gọi là “bộ tứ chiến lược”, trong đó có Nghị quyết 57, Nghị quyết 59, Nghị quyết 66 và Nghị quyết 68 rất cần phải được thể chế. Việc bổ sung những cơ chế, chính sách đặc thù này vào Luật Đường sắt và thông qua tại kỳ họp này là cần thiết để có đầy đủ các cơ sở chính trị, cơ sở pháp lý và cơ sở thực tiễn.

ndo_br_img-1750239261357-1750240401020.jpg
Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh. (Ảnh: DUY LINH)

Đi vào giải trình, làm rõ một số vấn đề được các đại biểu đề cập, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết dự thảo Luật đã đề xuất quy định rút ngắn trình tự đầu tư như: được thực hiện đồng thời một số công việc chuẩn bị dự án, lập thiết kế kỹ thuật tổng thể (FEED) thay cho thiết kế cơ sở; bồi thường, hỗ trợ tái định cư, không phải thực hiện bước chủ trương đầu tư đối với đường sắt đô thị…

“Các chính sách này đều được ban hành và góp phần đẩy nhanh tiến độ thực hiện từ 2 đến 5 năm. Chính phủ đã ban hành Nghị định số 123 ngày 11/6/2025 quy định chi tiết về kỹ thuật tổng thể và cơ chế đặc thù cho một số dự án đường sắt khi có hiệu lực từ ngày 1/7/2025 để có thể áp dụng được ngay”, Bộ trưởng nêu rõ.

Về chính sách phát triển đô thị theo định hướng phát triển giao thông công cộng (TOD), Bộ trưởng Trần Hồng Minh nhấn mạnh, phát triển TOD mang lại lợi ích kép, vừa góp phần quy hoạch chỉnh trang đô thị, tối ưu hóa hiệu quả sử dụng đất, vừa tạo ra nguồn thu cho ngân sách nhà nước từ đất đai để đầu tư trở lại cho phát triển kinh tế-xã hội nói chung, trong đó có phát triển hệ thống đường sắt.

Mô hình TOD cũng góp phần mở ra không gian phát triển kinh tế dọc tuyến đường sắt, tăng cơ hội phát triển, bảo đảm đời sống cho người dân chung quanh khu vực đường sắt.

Theo Bộ trưởng, khi nhà đầu tư tham gia đầu tư dự án đường sắt bằng vốn ngoài nhà nước thì cũng cần phải có chính sách ưu đãi cho họ như được chỉ định thầu, tiếp cận quỹ đất sạch khu vực TOD…, nếu đưa ra đấu thầu thì rất khó triển khai.

“Chúng ta đều biết đầu tư đường sắt rất lâu mới thu hồi được vốn. Chẳng hạn với tuyến đường sắt Bắc-Nam, chúng ta bỏ ra tổng mức đầu tư 67 nghìn tỷ đồng, theo chúng tôi tính toán phải mất khoảng 140 năm. Giờ chúng ta kêu gọi nhà đầu tư tư nhân tham gia thì phải có lợi ích gì hài hòa giữa các bên mới được”, Bộ trưởng Trần Hồng Minh nêu rõ.

ndo_br_img-1750239261381-1750240401798.jpg
Quang cảnh phiên họp. (Ảnh: DUY LINH)

Đối với chính sách phát triển công nghiệp đường sắt, phát triển khoa học và chuyển giao công nghệ, Bộ trưởng đánh giá, đây là một trong những chính sách nổi bật của dự thảo Luật này, thể chế hóa kịp thời chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chính phủ về phát triển công nghiệp, chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực đường sắt theo hướng tự lực, tự chủ, tự cường.

Một nội dung khác được nhiều đại biểu quan tâm đó là việc đầu tư dự án đường sắt bằng nguồn ngân sách ngoài nhà nước để thể chế hóa Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân.

Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, quy định này sẽ mở ra cơ hội cho tư nhân và huy động được nguồn lực tư nhân cho đầu tư và phát triển đường sắt, qua đó góp phần làm giảm áp lực cho ngân sách nhà nước đối với việc bố trí vốn cho lĩnh vực này.

Dự thảo Luật cũng đã quy định rõ vai trò quản lý nhà nước trong phê duyệt khung tiêu chuẩn để kiểm soát về công nghệ, giữ thẩm quyền của cơ quan chuyên môn về xây dựng thực hiện thẩm định, kiểm tra công tác nghiệm thu về chất lượng các công trình.

“Trong hợp đồng luôn bao gồm đầy đủ các điều kiện theo cơ sở pháp luật, kèm theo đó hằng năm vẫn có các số liệu kiểm toán của Kiểm toán Nhà nước, vì vậy sẽ không bao giờ có chuyện tư nhân tham gia đầu tư phát triển đường sắt bán dự án cho nước ngoài”, Bộ trưởng khẳng định.

Cũng theo tư lệnh ngành Xây dựng, đây là lần đầu tiên quy định về chính sách phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực được đưa vào luật chuyên ngành, với tư duy vừa khơi thông, tháo gỡ nhưng cũng không thể thiếu các thiết chế để giám sát công khai, minh bạch.

Trong đó, có quy định khi đấu thầu hay chỉ định thầu thì phải có sự tham gia đại diện các cơ quan như: Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, thanh tra, kiểm toán và Kiểm toán Nhà nước có trách nhiệm kiểm toán tổng mức đầu tư. Ngoài quy định này, tất cả các tổ chức, cá nhân tham gia đều chịu sự điều chỉnh của nhiều luật khác nhau, bao gồm cả Bộ luật Hình sự.

Ngoài ra, để bảo đảm tính đồng bộ của dự thảo Luật với các Luật được sửa đổi tại Kỳ họp thứ 9, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, trong hai ngày vừa qua, Bộ Xây dựng đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính rà soát các luật do hai bộ chủ trì soạn thảo và chỉnh lý các nội dung liên quan như thuế, quy hoạch, đấu thầu, đầu tư công… để bảo đảm tính thống nhất.

Có thể bạn quan tâm

Phân luồng giao thông trục đường Nguyễn Thị Minh Khai phục vụ thi công tuyến Metro số 2. (Ảnh: QUÝ HIỀN)

TP Hồ Chí Minh: Thi công tuyến Metro số 2 Bến Thành-Tham Lương theo phương châm “làm đến đâu gọn đến đó”

Tại cuộc họp báo thường kỳ chiều 15/10, Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh nhận định, việc điều tiết, phân luồng giao thông phục vụ thi công Metro số 2 trên tinh thần “làm đến đâu gọn đến đó”, nhằm bảo đảm giao thông thông suốt và giảm thiểu thấp nhất ảnh hưởng đến việc đi lại của người dân.

[Infographic] Chứng khoán ngày 15/10: VN-Index giảm 14,55 điểm, khối ngoại tiếp tục bán ròng

[Infographic] Chứng khoán ngày 15/10: VN-Index giảm 14,55 điểm, khối ngoại tiếp tục bán ròng

Thị trường tiếp tục giảm điểm phiên thứ 5 liên tiếp. Kết phiên 15/10, VN-Index giảm 14,55 điểm (-0,85%) về mức 1.704,87 điểm. Độ rộng trên HoSE tiêu cực. Thanh khoản thị trường tăng nhẹ, khối lượng giao dịch khớp lệnh giảm 2,9% so phiên trước. Khối ngoại tiếp tục bán ròng với giá trị 772,7 tỷ đồng trên HoSE.

Ứng dụng công nghệ và đổi mới phương thức quản lý hải quan góp phần giảm thời gian, chi phí cho doanh nghiệp. (Ảnh: Cục Hải quan)

Giảm chi phí cho doanh nghiệp từ đổi mới quản lý hải quan

Cải cách hải quan đang chuyển từ cắt giảm thủ tục sang đổi mới quy trình xử lý hồ sơ, phân bổ nguồn lực kiểm tra và khai thác dữ liệu. Kết quả bước đầu của mô hình thông quan tập trung cùng việc số hóa chứng từ đặt ra yêu cầu triển khai đồng bộ về thể chế, công nghệ và nhân lực để giảm thời gian, chi phí cho doanh nghiệp.

Cát thi công san lấp là nguồn vật liệu khan hiếm tại các công trình trọng điểm của Thành phố. (Ảnh: QUÝ HIỀN)

Gỡ điểm nghẽn vật liệu, đẩy nhanh tiến độ các công trình trọng điểm

Thành phố Hồ Chí Minh dự kiến huy động 55 triệu m³ cát biển làm vật liệu san lấp, mở thêm nguồn cung cho các công trình hạ tầng trọng điểm trong bối cảnh nhu cầu vật liệu tăng cao. Tuy nhiên, từ nguồn tài nguyên đến công trường là cả chuỗi công việc liên quan đến thủ tục, chất lượng, vận chuyển và điều phối...

Thiết bị, công nghệ tinh luyện vonfram hàng đầu thế giới được kỹ sư Việt Nam tiếp nhận, vận hành hoàn hảo và cải tiến để tối ưu trong vận hành. (Ảnh: THẾ BÌNH)

Từ thu hút FDI đến làm chủ công nghệ

Vượt qua mục tiêu vốn đầu tư và giải quyết việc làm, yêu cầu then chốt đối với dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) hiện nay là chuyển giao công nghệ, phát triển R&D (Nghiên cứu và Phát triển), đồng thời, thúc đẩy doanh nghiệp trong nước tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu. 

Kinh tế sinh học đang vươn lên trở thành một trụ cột chiến lược cốt lõi định hình lại mô hình tăng trưởng của nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. (Ảnh: HNV)

Kinh tế sinh học và thương mại hóa công nghệ sinh học, động lực tăng trưởng mới trong kỷ nguyên số

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi xanh, kinh tế sinh học đang vươn lên trở thành một trụ cột chiến lược cốt lõi định hình lại mô hình tăng trưởng của nhiều quốc gia. Việt Nam cũng không nằm ngoài bối cảnh đó, nhất là khi nước ta đang đẩy nhanh tiến độ đáp ứng cam kết phát thải ròng bằng 0 (net-zero) vào năm 2050.

Lãnh đạo Trung ương và tỉnh Tây Ninh ấn nút khởi động hai dự án thành phần đường Vành đai 4 Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: THANH PHONG)

Tây Ninh khởi động hai dự án thành phần đường Vành đai 4 Thành phố Hồ Chí Minh

Ngày 15/10, tỉnh Tây Ninh tổ chức lễ khởi động Dự án thành phần 2-4 và 2-5 thuộc Dự án đường Vành đai 4 Thành phố Hồ Chí Minh, với tổng chiều dài khoảng 78,3km, tổng mức đầu tư khoảng 43.298 tỷ đồng. Công trình kỳ vọng mở rộng không gian phát triển, tăng cường kết nối vùng và tạo động lực tăng trưởng mới cho địa phương.

Muốn tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, doanh nghiệp cần xây dựng hệ sinh thái liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước. (Ảnh: KIM DUNG)

Nâng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam

Gia tăng tỷ lệ nội địa hóa là bài toán thay thế nguồn hàng nhập khẩu, đòi hỏi doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực công nghệ, quản trị chất lượng và khả năng cung ứng ổn định. Muốn tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, doanh nghiệp cần xây dựng hệ sinh thái liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước.

Lãnh đạo EVN, TKV, Tổng Công ty Đông Bắc chủ trì cuộc họp Ban Chỉ đạo điều hành cấp than cho sản xuất điện, phiên 2 năm 2026. (Ảnh: EVN cung cấp)

Bảo đảm cung cấp đủ than cho sản xuất điện cuối năm 2026 và năm 2027

Trong bối cảnh nhu cầu điện tiếp tục tăng, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) phối hợp các đơn vị cung cấp than chủ động nguồn nhiên liệu, bảo đảm hoạt động của các nhà máy nhiệt điện trong những tháng cuối năm 2026 và năm 2027. Dự kiến nhu cầu than cho các nhà máy thuộc EVN trong 3 tháng cuối năm khoảng 9,68 triệu tấn. 

Quang cảnh hội nghị (Ảnh: ITPC)

Kết nối doanh nghiệp Việt với kênh HORECA

Ngày 15/10, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh (ITPC) phối hợp Hiệp hội Doanh nghiệp Trung và Đông Âu tại Việt Nam (ECCE) tổ chức Hội nghị Kết nối với hệ thống kênh nhà hàng, khách sạn với chủ đề “HORECA-Hiểu đúng để đi xa”.

Ảnh: THÀNH ĐẠT

Giá vàng ngày 15/10: Thế giới lấy lại đà tăng, trong nước đi ngang

Giá vàng thế giới hôm nay (15/10) bật tăng trở lại lên mức 4.140,8 USD/ounce nhờ lực cầu bắt đáy, bất chấp áp lực từ lạm phát Mỹ và lợi suất trái phiếu tăng. Trong nước, giá vàng miếng và vàng nhẫn SJC chững lại sau phiên giảm sâu trước đó, niêm yết lần lượt ở mức 143,3 triệu đồng/lượng và 142,8 triệu đồng/lượng.

Tuyến tàu điện nhẹ (LRT) được vận hành trên trục đường ĐT.975 là những "mắt xích" trong chuỗi hạ tầng đang được triển khai đồng thời tại Phú Quốc. (Ảnh phối cảnh minh họa: Sun Group)

Tham vọng “thanh toán không chạm” khi vận hành tuyến tàu điện nhẹ (LRT) tại Phú Quốc

Hướng tới Hội nghị cấp cao APEC 2027, trước yêu cầu của “bài toán” đón dòng khách quốc tế dài hạn, tuyến tàu điện nhẹ (LRT) Phú Quốc được định hướng đáp ứng những tiêu chuẩn quốc tế khắt khe về an toàn, dịch vụ và trải nghiệm, từ khâu tổ chức vận hành đến phương thức “thanh toán không chạm”.