Hướng tới giải pháp hòa bình cho cuộc xung đột Nga-Ukraine

Thế trận của cuộc xung đột Nga-Ukraine đang xoay vần liên tục. Trái ngược với tình hình chiến sự giằng co ác liệt, hàng loạt tín hiệu tích cực đã xuất hiện trên bàn đàm phán. 
Ảnh minh họa: Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin (Ảnh: THX/TTXVN)
Ảnh minh họa: Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin (Ảnh: THX/TTXVN)

Dù vấp phải khó khăn do khác biệt quan điểm, những bước chuyển động ngoại giao mới đây được coi là điểm sáng hiếm hoi, tiếp thêm động lực cho nỗ lực tìm kiếm hoà bình.

Cuộc đàm phán trực tiếp Nga-Ukraine tại Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ), cũng như điện đàm cấp cao Nga-Mỹ giữa tháng 5 vừa qua đã mang lại kết quả tích cực. Cụ thể, Moskva và Kiev tiến hành ba cuộc trao đổi tù nhân lớn, hoàn tất việc thực hiện thỏa thuận trao đổi 1.000 tù nhân chiến tranh mà hai bên từng nhất trí. Thỏa thuận này đánh dấu cuộc trao đổi tù nhân lớn nhất kể từ khi xung đột giữa hai bên bùng nổ vào năm 2022.

Phía Nga phát đi tín hiệu sẵn sàng tiến hành thêm các cuộc tiếp xúc với Ukraine và đề xuất thúc đẩy một bản ghi nhớ liên quan thỏa thuận hòa bình tiềm năng giữa hai nước. Về phần mình, giới chức Ukraine hy vọng, một cuộc gặp thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo Ukraine và Nga có thể là bước tiếp theo sau cuộc đàm phán trực tiếp đầu tiên giữa hai nước tại Istanbul.

Có thể thấy rõ nỗ lực ngoại giao con thoi của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với tiến trình đàm phán hòa bình tại Ukraine. Từ ngày 16 đến 19/5, Mỹ đã tiến hành cuộc họp ba bên với Thổ Nhĩ Kỳ và Ukraine; có cuộc tiếp xúc với người đứng đầu phái đoàn đàm phán của Nga Vladimir Medinsky; đặc biệt là hai tổng thống Mỹ và Nga có cuộc điện đàm kéo dài hơn hai giờ đồng hồ.

Sau cuộc điện đàm với người đồng cấp Mỹ, Tổng thống Nga Vladimir Putin cho rằng, những nỗ lực chấm dứt xung đột ở Ukraine đang đi đúng hướng; đồng thời để ngỏ khả năng có lệnh ngừng bắn nếu đạt được những thỏa thuận phù hợp giữa Moskva và Kiev.

Dù kết thúc bằng hàng loạt tuyên bố tích cực, cuộc điện đàm cấp cao Nga-Mỹ lần này được cho là chưa đưa ra được một kết quả rõ ràng, và triển vọng về lệnh ngừng bắn giữa Nga với Ukraine vẫn còn mờ mịt do quan điểm khác biệt, lập trường cứng rắn của các bên liên quan.

Điểm nổi bật nhất của cuộc điện đàm là giúp cải thiện quan hệ, duy trì không gian đối thoại giữa Mỹ và Nga. Giới chuyên gia phỏng đoán về “nước cờ” tiếp theo của Washington trên “bàn cờ chiến lược” tại Ukraine. Theo đó, Mỹ đang muốn để bên khác dẫn dắt tiến trình hòa đàm Nga-Ukraine. Nhận định này có cơ sở bởi chính ông Trump ngỏ ý chuyển giao cho Vatican việc chủ trì các cuộc đàm phán. Sau một khoảng thời gian thúc đẩy nỗ lực ngoại giao nhưng chưa đem lại kết quả đột phá, dường như Washington đang có ý định thu hẹp vai trò trung gian.

Trên thực địa, xung đột Nga-Ukraine vẫn không có dấu hiệu hạ nhiệt. Các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái diễn ra liên tục. Thực tế này phản ánh mức độ phức tạp của cuộc chiến tại Ukraine. Những khác biệt về điều kiện đàm phán giữa Nga và Ukraine cũng cản trở nỗ lực tìm kiếm hòa bình. Moskva vẫn bác bỏ những yêu cầu của Kiev về lệnh ngừng bắn vô điều kiện trong 30 ngày, muốn các điều khoản về ngừng bắn phải dựa trên nguyên tắc chặt chẽ, tiến hành theo lộ trình và cơ chế rõ ràng. Trong khi đó, Ukraine lại muốn ngừng bắn ngay lập tức để chứng minh Nga có thiện chí mong muốn hòa bình.

Về phía Liên minh châu Âu (EU), trong bối cảnh Washington tỏ ra thận trọng hơn với các động thái can thiệp vào vấn đề toàn cầu không mang lại lợi ích cho nước Mỹ, mà nhiều khả năng sắp tới sẽ là cuộc xung đột ở Ukraine, EU đang gấp rút tìm cách duy trì viện trợ vũ khí cho Ukraine. Chủ tịch Ủy ban quân sự EU Robert Brieger thông báo, EU đang lên kế hoạch tăng gấp đôi lượng đạn pháo hạng nặng viện trợ cho Ukraine trong năm 2025, cũng như khuyến khích các quốc gia thành viên tăng sản xuất đạn dược để đạt được mục tiêu trên.

Với một số tín hiệu tích cực trên bàn đàm phán, cộng đồng quốc tế có thể thấy le lói “ánh sáng cuối đường hầm” cho cuộc xung đột tại Ukraine. Tuy vậy, để có thể định hình một thỏa thuận hòa bình lâu dài, đáng tin cậy giữa Kiev và Moskva, cần nhiều thiện chí, nhượng bộ hơn nữa từ các bên liên quan, khi các quan điểm cứng rắn và toan tính lợi ích riêng vẫn đang cản trở tiến trình đàm phán.

Có thể bạn quan tâm

Người dân Cộng hòa Trung Phi chờ phân phát lương thực từ FAO. (Ảnh minh họa: Xinhua)

Thách thức an ninh lương thực toàn cầu

Chỉ số giá lương thực thế giới vừa chạm mốc cao nhất trong gần bốn năm qua, đặt ra thách thức lớn khi thời hạn chót để hiện thực hóa mục tiêu xóa bỏ nạn đói toàn cầu vào năm 2030 đang đến gần. 

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hành trình tái thiết Dải Gaza nhiều chông gai

Gần ba năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng phát vào tháng 10/2023, Dải Gaza đang hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất mà thế giới từng ghi nhận, xóa sổ hàng thập niên phát triển.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Tàu thương mại tại eo biển Hormuz, ngày 20/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Châu Âu giải bài toán thiếu hụt năng lượng

Nguồn cung và giá năng lượng tại châu Âu đang chịu sức ép ngày càng lớn trong bối cảnh hoạt động vận chuyển dầu khí qua Eo biển Hormuz vẫn tắc nghẽn. Kho dự trữ dầu chiến lược còn vơi khiến Lục địa già lo lắng khi mùa đông giá lạnh đang tới gần.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: THX/TTXVN)

Mỹ và Canada tìm cách hạ nhiệt căng thẳng

Thủ tướng Canada Mark Carney vừa có cuộc trao đổi thẳng thắn với Tổng thống Mỹ Donald Trump về những vấn đề còn khúc mắc trong quan hệ thương mại song phương. Động thái nêu trên cho thấy căng thẳng trong vấn đề thuế quan giữa hai quốc gia láng giềng Bắc Mỹ đã có dấu hiệu hạ nhiệt.

Nhà máy lọc dầu tại tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Châu Âu trước sức ép từ giá dầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn nguồn cung, khiến châu Âu, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, phải chật vật ứng phó.

Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Hội nghị Cấp cao Nhóm BRICS ở Kazan, Nga, ngày 23/10/2024. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

BRICS - Cơ chế hợp tác quan trọng

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 dự kiến diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ) vượt ra ngoài sự phối hợp chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực tiễn ở nhiều lĩnh vực.

Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Kiểm soát chặt hàng vào EU

Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói cải cách toàn diện khung pháp lý hải quan của khối. Đây được đánh giá là cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong hơn 50 năm qua của ngành hải quan châu Âu nhằm hiện đại hóa hệ thống kiểm soát thương mại, siết chặt quản lý hàng hóa.

Nhân viên y tế tiêm vaccine phòng dịch Ebola tại khu vực y tế Bulape, miền trung Cộng hòa dân chủ Congo, tháng 9/2025. (Ảnh: WHO/XINHUA)

Nỗ lực tự chủ y tế tại châu Phi

Hành trình hướng đến tự chủ chiến lược trong sản xuất các loại vaccine, bảo đảm an ninh y tế của châu Phi đang là nhu cầu cấp bách, xuất phát từ những bài học rút ra trong giai đoạn dịch Covid-19 hoành hành.