Hướng tới giải pháp hòa bình cho cuộc xung đột Nga-Ukraine

Thế trận của cuộc xung đột Nga-Ukraine đang xoay vần liên tục. Trái ngược với tình hình chiến sự giằng co ác liệt, hàng loạt tín hiệu tích cực đã xuất hiện trên bàn đàm phán. 
Ảnh minh họa: Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin (Ảnh: THX/TTXVN)
Ảnh minh họa: Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin (Ảnh: THX/TTXVN)

Dù vấp phải khó khăn do khác biệt quan điểm, những bước chuyển động ngoại giao mới đây được coi là điểm sáng hiếm hoi, tiếp thêm động lực cho nỗ lực tìm kiếm hoà bình.

Cuộc đàm phán trực tiếp Nga-Ukraine tại Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ), cũng như điện đàm cấp cao Nga-Mỹ giữa tháng 5 vừa qua đã mang lại kết quả tích cực. Cụ thể, Moskva và Kiev tiến hành ba cuộc trao đổi tù nhân lớn, hoàn tất việc thực hiện thỏa thuận trao đổi 1.000 tù nhân chiến tranh mà hai bên từng nhất trí. Thỏa thuận này đánh dấu cuộc trao đổi tù nhân lớn nhất kể từ khi xung đột giữa hai bên bùng nổ vào năm 2022.

Phía Nga phát đi tín hiệu sẵn sàng tiến hành thêm các cuộc tiếp xúc với Ukraine và đề xuất thúc đẩy một bản ghi nhớ liên quan thỏa thuận hòa bình tiềm năng giữa hai nước. Về phần mình, giới chức Ukraine hy vọng, một cuộc gặp thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo Ukraine và Nga có thể là bước tiếp theo sau cuộc đàm phán trực tiếp đầu tiên giữa hai nước tại Istanbul.

Có thể thấy rõ nỗ lực ngoại giao con thoi của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với tiến trình đàm phán hòa bình tại Ukraine. Từ ngày 16 đến 19/5, Mỹ đã tiến hành cuộc họp ba bên với Thổ Nhĩ Kỳ và Ukraine; có cuộc tiếp xúc với người đứng đầu phái đoàn đàm phán của Nga Vladimir Medinsky; đặc biệt là hai tổng thống Mỹ và Nga có cuộc điện đàm kéo dài hơn hai giờ đồng hồ.

Sau cuộc điện đàm với người đồng cấp Mỹ, Tổng thống Nga Vladimir Putin cho rằng, những nỗ lực chấm dứt xung đột ở Ukraine đang đi đúng hướng; đồng thời để ngỏ khả năng có lệnh ngừng bắn nếu đạt được những thỏa thuận phù hợp giữa Moskva và Kiev.

Dù kết thúc bằng hàng loạt tuyên bố tích cực, cuộc điện đàm cấp cao Nga-Mỹ lần này được cho là chưa đưa ra được một kết quả rõ ràng, và triển vọng về lệnh ngừng bắn giữa Nga với Ukraine vẫn còn mờ mịt do quan điểm khác biệt, lập trường cứng rắn của các bên liên quan.

Điểm nổi bật nhất của cuộc điện đàm là giúp cải thiện quan hệ, duy trì không gian đối thoại giữa Mỹ và Nga. Giới chuyên gia phỏng đoán về “nước cờ” tiếp theo của Washington trên “bàn cờ chiến lược” tại Ukraine. Theo đó, Mỹ đang muốn để bên khác dẫn dắt tiến trình hòa đàm Nga-Ukraine. Nhận định này có cơ sở bởi chính ông Trump ngỏ ý chuyển giao cho Vatican việc chủ trì các cuộc đàm phán. Sau một khoảng thời gian thúc đẩy nỗ lực ngoại giao nhưng chưa đem lại kết quả đột phá, dường như Washington đang có ý định thu hẹp vai trò trung gian.

Trên thực địa, xung đột Nga-Ukraine vẫn không có dấu hiệu hạ nhiệt. Các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái diễn ra liên tục. Thực tế này phản ánh mức độ phức tạp của cuộc chiến tại Ukraine. Những khác biệt về điều kiện đàm phán giữa Nga và Ukraine cũng cản trở nỗ lực tìm kiếm hòa bình. Moskva vẫn bác bỏ những yêu cầu của Kiev về lệnh ngừng bắn vô điều kiện trong 30 ngày, muốn các điều khoản về ngừng bắn phải dựa trên nguyên tắc chặt chẽ, tiến hành theo lộ trình và cơ chế rõ ràng. Trong khi đó, Ukraine lại muốn ngừng bắn ngay lập tức để chứng minh Nga có thiện chí mong muốn hòa bình.

Về phía Liên minh châu Âu (EU), trong bối cảnh Washington tỏ ra thận trọng hơn với các động thái can thiệp vào vấn đề toàn cầu không mang lại lợi ích cho nước Mỹ, mà nhiều khả năng sắp tới sẽ là cuộc xung đột ở Ukraine, EU đang gấp rút tìm cách duy trì viện trợ vũ khí cho Ukraine. Chủ tịch Ủy ban quân sự EU Robert Brieger thông báo, EU đang lên kế hoạch tăng gấp đôi lượng đạn pháo hạng nặng viện trợ cho Ukraine trong năm 2025, cũng như khuyến khích các quốc gia thành viên tăng sản xuất đạn dược để đạt được mục tiêu trên.

Với một số tín hiệu tích cực trên bàn đàm phán, cộng đồng quốc tế có thể thấy le lói “ánh sáng cuối đường hầm” cho cuộc xung đột tại Ukraine. Tuy vậy, để có thể định hình một thỏa thuận hòa bình lâu dài, đáng tin cậy giữa Kiev và Moskva, cần nhiều thiện chí, nhượng bộ hơn nữa từ các bên liên quan, khi các quan điểm cứng rắn và toan tính lợi ích riêng vẫn đang cản trở tiến trình đàm phán.

Có thể bạn quan tâm

Công nhân khai thác mỏ ở Nam Phi. (Ảnh: WORLDFINANCE)

Cơ hội và thách thức của châu Phi

Sở hữu khoảng 30% trữ lượng khoáng sản chiến lược trên thế giới, châu Phi đang trở thành “mắt xích” quan trọng trong chuỗi cung ứng nguyên liệu thiết yếu phục vụ quá trình phát triển công nghệ và chuyển đổi năng lượng. 

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hòa bình tại Gaza: Cánh cửa hé mở nhưng các bên vẫn khó qua

Hy vọng mới cho hòa bình tại Gaza đang được nhen nhóm, sau khi Hội đồng Hòa bình do Mỹ bảo trợ hồi cuối tháng 7/2026 công bố lộ trình 15 điểm nhằm chấm dứt chiến sự. Cánh cửa hòa bình đã hé mở, song không dễ dàng, bởi vẫn còn tồn tại nhiều “nút thắt” khó gỡ trong quá trình thực thi.

Một góc đường phố Thủ đô Jakarta của Indonesia. (Ảnh: TTXVN)

Bước chuyển hướng chiến lược của Indonesia

Tuyên bố mới đây của Bộ trưởng Thương mại Indonesia Budi Santoso về việc nước này và Brazil đang thúc đẩy đề xuất xây dựng Thỏa thuận Thương mại ưu đãi (PTA) giữa Indonesia và Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) đánh dấu bước chuyển hướng chiến lược đáng chú ý trong chính sách ngoại giao kinh tế của Jakarta.

Ông Abelardo de la Espriella phát biểu nhậm chức ngày 7/8. (Ảnh: Trang X chính thức của ông Abelardo De La Espriella)

Nhiệm kỳ nhiều thách thức

Chính trị gia cánh hữu Abelardo de la Espriella đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia hôm 7/8, đánh dấu diễn biến mang tính bước ngoặt trên chính trường quốc gia Nam Mỹ. Chính quyền mới của Colombia được nhận định sẽ gặp không ít trở ngại trên hành trình xây dựng đất nước đoàn kết và ổn định về an ninh.

(Ảnh minh họa: Tân hoa xã)

Mỹ và châu Âu xúc tiến điều chỉnh mối quan hệ theo hướng san sẻ trách nhiệm

Sau hàng loạt cảnh báo về việc điều chỉnh “chiếc ô an ninh”, Mỹ chính thức xúc tiến rà soát hiện diện quân sự tại châu Âu. Bước đi này vừa phản ánh thay đổi về ưu tiên chiến lược của Washington, vừa mở ra một giai đoạn mới cho NATO, khi Mỹ và châu Âu chuyển sang mối quan hệ đối tác thực chất và san sẻ trách nhiệm.

Chiến dịch Serengeti 2.0 thu giữ thiết bị tội phạm mạng. (Ảnh: INTERPOL)

Mặt trận an ninh mới ở châu Phi

Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) vừa công bố Báo cáo đánh giá mối đe dọa an ninh mạng châu Phi năm 2026 cho thấy, có tới 55% các vụ tấn công mạng tại châu Phi có sự “tiếp tay” của AI.

Người dân tưởng niệm các nạn nhân vụ ném bom nguyên tử tại Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, thành phố Hiroshima (Nhật Bản) ngày 6/8/2024. (Ảnh: THX)

Tiếp nối nỗ lực kiến tạo hòa bình

Vào những ngày đầu tháng 8 cách đây hơn 80 năm, hai quả bom nguyên tử dội xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản, cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người dân vô tội, để lại những vết thương hằn sâu lên nhiều thế hệ tại Nhật Bản.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lại thêm cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công “cực mạnh” với “mức độ quân sự khủng khiếp” nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán với Tehran. Đây được cho là động thái cần thiết nhằm tránh cho khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy xung đột mới tàn khốc.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trở ngại cho lộ trình hòa bình tại Dải Gaza

Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là “thỏa thuận lịch sử”, bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.

Trụ sở Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi tại Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bài toán khó về tiềm năng tự chủ

Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) vừa ký thỏa thuận hỗ trợ xây dựng cơ sở sản xuất vaccine mới tại Nam Phi. Dự án đánh dấu bước tiến mới nhất của Lục địa Đen trên hành trình giảm phụ thuộc vào nguồn vaccine nhập khẩu từ bên ngoài.

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Pháp và Maroc mở ra quỹ đạo phát triển mới

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi nhậm chức, với điểm đến là Maroc. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn mối quan hệ từng bị rạn nứt nghiêm trọng do bất đồng trong quá khứ, chuyến thăm góp phần mở ra quỹ đạo phát triển mới cho hợp tác song phương.

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

Chỉ sau một năm tại nhiệm, Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko bất ngờ rời ghế dù vẫn được Tổng thống Volodymyr Zelensky đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đằng sau quyết định tưởng như khó hiểu này không phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng chính trị, mà có thể là bước đi chiến lược của chính quyền Kiev.

EU đang thúc đẩy các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Phép thử nguồn cung năng lượng

Lượng dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) giảm xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh nguồn cung gián đoạn và giá cả leo thang. Thực trạng này đang đe dọa làm đình trệ hoạt động sản xuất công nghiệp của EU.