Hướng tới giải pháp hòa bình cho cuộc xung đột Nga-Ukraine

Thế trận của cuộc xung đột Nga-Ukraine đang xoay vần liên tục. Trái ngược với tình hình chiến sự giằng co ác liệt, hàng loạt tín hiệu tích cực đã xuất hiện trên bàn đàm phán. 
Ảnh minh họa: Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin (Ảnh: THX/TTXVN)
Ảnh minh họa: Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin (Ảnh: THX/TTXVN)

Dù vấp phải khó khăn do khác biệt quan điểm, những bước chuyển động ngoại giao mới đây được coi là điểm sáng hiếm hoi, tiếp thêm động lực cho nỗ lực tìm kiếm hoà bình.

Cuộc đàm phán trực tiếp Nga-Ukraine tại Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ), cũng như điện đàm cấp cao Nga-Mỹ giữa tháng 5 vừa qua đã mang lại kết quả tích cực. Cụ thể, Moskva và Kiev tiến hành ba cuộc trao đổi tù nhân lớn, hoàn tất việc thực hiện thỏa thuận trao đổi 1.000 tù nhân chiến tranh mà hai bên từng nhất trí. Thỏa thuận này đánh dấu cuộc trao đổi tù nhân lớn nhất kể từ khi xung đột giữa hai bên bùng nổ vào năm 2022.

Phía Nga phát đi tín hiệu sẵn sàng tiến hành thêm các cuộc tiếp xúc với Ukraine và đề xuất thúc đẩy một bản ghi nhớ liên quan thỏa thuận hòa bình tiềm năng giữa hai nước. Về phần mình, giới chức Ukraine hy vọng, một cuộc gặp thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo Ukraine và Nga có thể là bước tiếp theo sau cuộc đàm phán trực tiếp đầu tiên giữa hai nước tại Istanbul.

Có thể thấy rõ nỗ lực ngoại giao con thoi của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với tiến trình đàm phán hòa bình tại Ukraine. Từ ngày 16 đến 19/5, Mỹ đã tiến hành cuộc họp ba bên với Thổ Nhĩ Kỳ và Ukraine; có cuộc tiếp xúc với người đứng đầu phái đoàn đàm phán của Nga Vladimir Medinsky; đặc biệt là hai tổng thống Mỹ và Nga có cuộc điện đàm kéo dài hơn hai giờ đồng hồ.

Sau cuộc điện đàm với người đồng cấp Mỹ, Tổng thống Nga Vladimir Putin cho rằng, những nỗ lực chấm dứt xung đột ở Ukraine đang đi đúng hướng; đồng thời để ngỏ khả năng có lệnh ngừng bắn nếu đạt được những thỏa thuận phù hợp giữa Moskva và Kiev.

Dù kết thúc bằng hàng loạt tuyên bố tích cực, cuộc điện đàm cấp cao Nga-Mỹ lần này được cho là chưa đưa ra được một kết quả rõ ràng, và triển vọng về lệnh ngừng bắn giữa Nga với Ukraine vẫn còn mờ mịt do quan điểm khác biệt, lập trường cứng rắn của các bên liên quan.

Điểm nổi bật nhất của cuộc điện đàm là giúp cải thiện quan hệ, duy trì không gian đối thoại giữa Mỹ và Nga. Giới chuyên gia phỏng đoán về “nước cờ” tiếp theo của Washington trên “bàn cờ chiến lược” tại Ukraine. Theo đó, Mỹ đang muốn để bên khác dẫn dắt tiến trình hòa đàm Nga-Ukraine. Nhận định này có cơ sở bởi chính ông Trump ngỏ ý chuyển giao cho Vatican việc chủ trì các cuộc đàm phán. Sau một khoảng thời gian thúc đẩy nỗ lực ngoại giao nhưng chưa đem lại kết quả đột phá, dường như Washington đang có ý định thu hẹp vai trò trung gian.

Trên thực địa, xung đột Nga-Ukraine vẫn không có dấu hiệu hạ nhiệt. Các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái diễn ra liên tục. Thực tế này phản ánh mức độ phức tạp của cuộc chiến tại Ukraine. Những khác biệt về điều kiện đàm phán giữa Nga và Ukraine cũng cản trở nỗ lực tìm kiếm hòa bình. Moskva vẫn bác bỏ những yêu cầu của Kiev về lệnh ngừng bắn vô điều kiện trong 30 ngày, muốn các điều khoản về ngừng bắn phải dựa trên nguyên tắc chặt chẽ, tiến hành theo lộ trình và cơ chế rõ ràng. Trong khi đó, Ukraine lại muốn ngừng bắn ngay lập tức để chứng minh Nga có thiện chí mong muốn hòa bình.

Về phía Liên minh châu Âu (EU), trong bối cảnh Washington tỏ ra thận trọng hơn với các động thái can thiệp vào vấn đề toàn cầu không mang lại lợi ích cho nước Mỹ, mà nhiều khả năng sắp tới sẽ là cuộc xung đột ở Ukraine, EU đang gấp rút tìm cách duy trì viện trợ vũ khí cho Ukraine. Chủ tịch Ủy ban quân sự EU Robert Brieger thông báo, EU đang lên kế hoạch tăng gấp đôi lượng đạn pháo hạng nặng viện trợ cho Ukraine trong năm 2025, cũng như khuyến khích các quốc gia thành viên tăng sản xuất đạn dược để đạt được mục tiêu trên.

Với một số tín hiệu tích cực trên bàn đàm phán, cộng đồng quốc tế có thể thấy le lói “ánh sáng cuối đường hầm” cho cuộc xung đột tại Ukraine. Tuy vậy, để có thể định hình một thỏa thuận hòa bình lâu dài, đáng tin cậy giữa Kiev và Moskva, cần nhiều thiện chí, nhượng bộ hơn nữa từ các bên liên quan, khi các quan điểm cứng rắn và toan tính lợi ích riêng vẫn đang cản trở tiến trình đàm phán.

Có thể bạn quan tâm

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa tại cuộc họp báo ở New Delhi, ngày 27/1/2026. (Nguồn: ANI/TTXVN)

FTA giữa Ấn Độ và EU: Bước chuyển tích cực

Liên minh châu Âu (EU) và Ấn Độ vừa tổ chức thành công Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 16 với dấu mốc đáng nhớ khi hai bên tuyên bố hoàn tất tiến trình đàm phán Hiệp định Thương mại tự do (FTA), mở ra cơ hội xây dựng một không gian thương mại rộng lớn với khoảng hai tỷ người tiêu dùng, chiếm gần 25% GDP toàn cầu. 

Một phương tiện quân sự gần thành phố Rawa, gần khu vực biên giới Iraq và Syria. (Ảnh: Xinhua)

Hiểm họa tiềm ẩn về an ninh ở Trung Đông

Lực lượng liên quân đã hoàn tất việc rút quân khỏi các căn cứ nằm trong lãnh thổ liên bang Iraq, đánh dấu sự kết thúc giai đoạn đầu của sứ mệnh quân sự do Mỹ đứng đầu chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) tại Iraq.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. (Nguồn: THX/TTXVN)

Quan hệ Nga-Mỹ: Chưa tạo chuyển biến

Các cuộc gặp mới nhất giữa Nga và Mỹ, cũng như gặp ba bên với Ukraine cho thấy các kênh đối thoại được duy trì, song vẫn chưa đủ để tạo ra những chuyển biến thực chất. 

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc họp báo chung ở Washington. (Ảnh tư liệu-minh họa: ANI/TTXVN)

Dấu ấn ngoại giao Ấn Độ

Những năm gần đây, Ấn Độ không chỉ nổi lên là một hình mẫu thành công trong phát triển kinh tế, mà còn từng bước nâng cao vị thế trên bàn cờ địa chính trị toàn cầu. Chính sách đối ngoại cân bằng, tự chủ được xem là một nhân tố quan trọng giúp đất nước sông Hằng đứng vững trong một thế giới phân mảnh, cạnh tranh và bất định.

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov. (Ảnh: TTXVN)

Ưu tiên chiến lược của Nga

Không đơn thuần là báo cáo thường niên, phát biểu của Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov tại cuộc họp báo tổng kết đối ngoại năm 2025 được xem như tuyên bố về cách Moskva định vị mình trên bàn cờ quyền lực toàn cầu. 

Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) năm 2026 diễn ra tại Davos, Thụy Sĩ. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Lan tỏa tinh thần đối thoại

Hàng nghìn nhân vật nổi tiếng nhất thế giới trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế và chính trị đang tập trung về Davos, một thị trấn nhỏ ở dãy núi Alps của Thụy Sĩ để thảo luận về hàng loạt vấn đề “nóng” toàn cầu.

Quang cảnh thành phố Nuuk, Greenland. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vấn đề Greenland: Phép thử với NATO

Việc Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đe dọa áp thuế lẫn nhau xoay quanh tham vọng của Washington giành quyền kiểm soát Greenland đang phơi bày những rạn nứt mới trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. (Nguồn: THX/TTXVN)

Khe cửa hẹp cho hòa bình ở Ukraine

Khi căng thẳng gia tăng trên chiến trường ở Ukraine, một khe cửa hẹp cho hoạt động ngoại giao vẫn đang hé mở. Tuy vậy, sự mâu thuẫn, giằng co về lợi ích chiến lược giữa các bên tiếp tục là trở ngại lớn, khiến các nỗ lực tìm kiếm hòa bình chưa đạt bước tiến đột phá, thực chất nào.

Các tàu chở hàng chất đầy container tại Cảng Los Angeles, California, Mỹ. (Ảnh: Tân hoa xã)

Hiệp định thương mại tự do FTA: “Lá chắn” của kinh tế thế giới

Cục diện thương mại toàn cầu đang chứng kiến sự xáo trộn mạnh mẽ khi chủ nghĩa bảo hộ không ngừng lan rộng. Tuy nhiên, những xu hướng mới cũng dần hình thành và ngày càng rõ nét, trong đó nổi bật là việc các nước đẩy mạnh đàm phán, ký kết các hiệp định thương mại tự do (FTA), tạo “lá chắn” bảo vệ nền kinh tế.

Khung cảnh đổ nát do xung đột ở phía bắc Dải Gaza. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Mong manh lộ trình hòa bình ở Gaza

Lộ trình hòa bình ở Dải Gaza ghi nhận tín hiệu tích cực, nhưng vẫn tồn tại nhiều mâu thuẫn khó dàn xếp trong một sớm một chiều. Giới quan sát đang theo dõi sát công tác chuẩn bị cho giai đoạn 2 của kế hoạch hòa bình, nhằm hướng tới một Gaza không còn xung đột và bạo lực, một Gaza với an ninh, hòa bình và ổn định.

Sự phát triển mạnh mẽ của AI tác động mạnh đến thị trường lao động toàn cầu. (Ảnh minh họa)

Bài toán nhân lực và việc làm toàn cầu

Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) vừa ra báo cáo cho biết, thị trường lao động toàn cầu đã biến động mạnh trong nhiều năm qua và sẽ còn thay đổi nhanh hơn nữa. Dự báo trong 5 năm tới, 22% tổng số việc làm hiện nay sẽ thay đổi căn bản, biến mất hoặc được tái tạo, do sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI).

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen (phải) và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa. (Ảnh: TTXVN)

Những tính toán chiến lược ở Syria

Trong chuyến thăm Syria mới đây, các nhà lãnh đạo hàng đầu Liên minh châu Âu (EU) đã mang đến cho Damascus những ưu đãi đặc biệt, nhằm hỗ trợ đất nước từng nhiều năm chìm trong xung đột tái thiết và phát triển. Trao “cành ô liu” cho Syria, lợi ích EU nhận lại cũng không hề nhỏ.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Kỳ vọng hợp tác Đức-Ấn Độ

Thủ tướng Đức Friedrich Merz đầu tuần tới thực hiện chuyến thăm chính thức đầu tiên tới Ấn Độ kể từ khi nhậm chức. Chuyến công du không chỉ phát đi tín hiệu về sự điều chỉnh trong tư duy chiến lược của Berlin mà còn cho thấy vai trò ngày càng nổi bật của New Delhi trong các tính toán dài hạn của châu Âu.

Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei. (Nguồn: IRNA/TTXVN)

Lằn ranh đỏ của Iran

Tình hình Trung Đông tiếp tục “dậy sóng”, khi Iran liên tiếp đưa ra tuyên bố xác lập những lằn ranh đỏ không thể xâm phạm. Không chỉ mang tính cảnh báo, động thái này được cho là phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong lập trường của Tehran.

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Nhật Bản kỳ vọng nhiều thay đổi

Với tình trạng suy giảm dân số, giá cả leo thang, ảnh hưởng từ các cuộc cạnh tranh chiến lược gay gắt…, năm 2026 được dự báo không phải là một năm có nhiều thuận lợi với Nhật Bản. Tuy vậy, nữ Thủ tướng Takaichi Sanae khẳng định, với sức mạnh nội tại và ý chí vươn lên của người dân, Nhật Bản sẽ đón chào một tương lai tươi sáng.

Quang cảnh một phiên bỏ phiếu của Đại hội đồng Liên hợp quốc. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Khoản ngân sách khiêm tốn dự báo một năm hoạt động rất khó khăn của Liên hợp quốc

Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua ngân sách thường niên năm 2026 trị giá 3,45 tỷ USD. Khoản ngân sách khiêm tốn này dự báo một năm hoạt động rất khó khăn của Liên hợp quốc, đòi hỏi tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh phải hết sức vun vén, thậm chí là “giật gấu vá vai” mới mong đủ chi tiêu.

Ảnh chụp ngày 16/2/2025 cho thấy quang cảnh thành phố Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh minh họa: TÂN HOA XÃ)

Châu Phi: Một tương lai tươi sáng từ những nỗ lực không mệt mỏi

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) dự báo, năm 2026, châu Phi sẽ dẫn đầu thế giới về số lượng nền kinh tế tăng trưởng cao, nhiều quốc gia đạt mức tăng trưởng hơn 6%. Dự báo của IMF về một tương lai tươi sáng cho Lục địa đen, vốn luôn là vùng trũng của thế giới, tới từ những nỗ lực không mệt mỏi của các nước châu Phi.

Các đại biểu chụp ảnh tại Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN (AEM) lần thứ 57, diễn ra ngày 23/9 tại Malaysia. (Ảnh: ASEAN.ORG)

Con tàu ASEAN vững vàng vượt sóng gió

Năm 2025, một năm nhiều biến động, với những diễn biến phức tạp “phủ bóng” lên môi trường địa chính trị toàn cầu và khu vực Đông Nam Á. Bằng sức mạnh nội tại, con tàu ASEAN vững vàng vượt qua sóng cả, là hình mẫu thành công về hợp tác và liên kết khu vực.

Một tên lửa mang đầu đạn hạt nhân chiến thuật của quân đội Mỹ. (Ảnh: DEFENSE NEWS)

Đối thoại thay đối đầu

Những tranh cãi liên quan chương trình hạt nhân của Iran tiếp tục là “mớ bòng bong” khó gỡ khi cuộc họp của Hội đồng Bảo an về vấn đề không phổ biến vũ khí hạt nhân mới đây đã chứng kiến bất đồng sâu sắc giữa các thành viên cơ quan quyền lực Liên hợp quốc. 

Tuyến đường gom Đại lộ Thăng Long (đoạn qua khu vực gần Thiên Đường Bảo Sơn) chìm trong lớp bụi dày đặc, mịt mù. Cây cối ven đường đổi sang màu trắng đục, phủ đầy lớp bột mịn. (Ảnh: THÙY LINH)

Ô nhiễm không khí: Thách thức nghiêm trọng

Theo Báo cáo chất lượng không khí thế giới năm 2025 do tổ chức IQAir công bố, chỉ có 7 quốc gia đáp ứng ngưỡng PM2.5 theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), còn lại hơn 90% số quốc gia vượt xa mức an toàn.