Tham gia Hội thảo có 170 đại biểu trong nước và quốc tế, trong đó có 48 nhà khoa học, nhà nghiên cứu nước ngoài đến từ 17 quốc gia, vùng lãnh thổ và hơn 120 nhà khoa học, nghiên cứu, quản lý văn hóa trong nước. Trước đó các nhà khoa học, nhà nghiên cứu trong và ngoài nước đã đến tham quan đảo Lý Sơn và tìm hiểu nơi những con tàu cổ đắm tại vùng biển Bình Châu, huyện Bình Sơn-Quảng Ngãi.
Hội thảo đã tập trung làm rõ những nội dung quan trọng như: Lịch sử giao lưu, trao đổi và tương tác trên biển ở khu vực Đông Nam Á; cảnh quan môi trường cổ; các loại hình di tích tàu đắm; ứng dụng các phương pháp tiếp cận đa ngành, liên ngành trong nghiên cứu di sản văn hóa biển; chia sẻ kinh nghiệm trong việc quản lý, bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa biển; tăng cường hợp tác nghiên cứu về lĩnh vực khảo cổ học dưới nước,... Đây là cơ hội lớn để Việt Nam trao đổi kinh nghiệm nghiên cứu, tổ chức một chương trình nghiên cứu về khảo cổ học dưới nước và đào tạo cán bộ chuyên ngành quản lý khai thác khảo cổ học dưới nước có hiệu quả…
Phát biểu khai mạc, GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam nhấn mạnh: Hội thảo lần này sẽ tạo một bước ngoặc lớn, một triển vọng cho sự hợp tác nghiên cứu, sự trao đổi học thuật giữa các nhà khoa học Việt Nam, đặc biệt là các nhà khảo cổ học Việt Nam với các nhà khảo cổ học quốc tế để cùng nhau xây dựng các chương trình nghiên cứu trong các lĩnh vực khảo cổ học nói chung và khảo cổ học dưới nước nói riêng, hướng tới công tác bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa, tuyên truyền nhận thức về di sản văn hóa cho cộng đồng…
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Lê Quang Thích cũng mong rằng, qua Hội thảo, các nhà khoa học, nhà nghiên cứu khảo cổ học xác định, đánh giá tiềm năng, thực trạng năng lực quản lý, bảo tồn và phát huy những giá trị của di sản văn hóa dưới nước ở khu vực Đông Nam Á nói chung và Việt Nam nói riêng, đặc biệt là khu vực miền Trung Việt Nam, nơi có nhiều hiện vật được tìm thấy nơi những con tàu cổ đắm chìm trong vùng biển Quảng Ngãi và Quảng Nam. Hội thảo góp phần nâng cao nhận thức và tăng cường sự tham gia của cộng đồng trong việc nghiên cứu, bảo vệ và phát huy giá trị của di sản văn hóa dưới nước; đẩy mạnh hợp tác quốc tế trong việc quản lý, nghiên cứu, bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa biển và nâng cao năng lực về khảo cổ học dưới nước cho các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á.
“Việt Nam nằm ở trung tâm khu vực Đông Nam Á trên “con đường tơ lụa” trên biển” với sự giao thương của nhiều nước trên thế giới. Do đó, tiềm năng khảo cổ học dưới nước ở Việt Nam là rất lớn và bao gồm những loại hình di tích chìm ngập có niên đại hàng chục nghìn năm… Do vậy, để khai thác, quản lý và phát huy tốt các giá trị di sản văn hóa dưới nước cần gắn với giáo dục cộng đồng, tăng cường sự tham gia của cộng đồng; đồng thời tiến hành ở nhiều cấp độ bao gồm xã, huyện, thành phố, tỉnh, khu vực, quốc gia, quốc tế và được hướng dẫn bởi những chuẩn mực đạo đức, mô hình lập pháp, hiến chương và công ước quốc tế nhằm đạt được sự thực hiện tốt nhất. Sự hợp tác được xem là yếu tố quyết định đối với sự phát triển của khảo cổ học dưới nước ở khu vực Việt Nam nói riêng và Đông Nam Á nói chung”, PGS. Mark Staniforth, Đại học Flinders của Australia, thành viên ICOMOS-ICUCH cho biết.
