Đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu thuộc nhóm 3 Đông Nam Á về nghiên cứu, phát triển trí tuệ nhân tạo (AI)

Chuyển từ ứng dụng AI sang chuyển đổi quốc gia bằng AI

Điểm mới trong Chiến lược là chuyển từ tư duy nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI sang nghiên cứu, phát triển AI gắn với chuyển đổi toàn diện quốc gia bằng AI.

Theo đó, Việt Nam sẽ chuyển mạnh từ cách tiếp cận đưa AI vào các sản phẩm, dịch vụ, quy trình và hệ thống hiện có sang xác định AI là năng lực cốt lõi ngay từ khâu xác định bài toán, thiết kế, tổ chức đến vận hành.

AI được xác định là động lực quan trọng để tái thiết kế phương thức quản trị, sản xuất, kinh doanh và cung cấp dịch vụ; góp phần nâng cao năng suất, hiệu quả quản trị quốc gia, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và thúc đẩy đổi mới sáng tạo; đồng thời hình thành các sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh mới.

Chiến lược lấy nhân lực, hạ tầng và dữ liệu làm nền tảng; lấy thể chế và quản trị AI làm khâu đột phá.

Trong đó, phát triển nhân lực giữ vai trò quyết định đối với hoạt động nghiên cứu, phát triển AI và chuyển đổi AI quốc gia. Việt Nam tập trung xây dựng nguồn nhân lực AI chất lượng cao, nhân tài và lực lượng tinh hoa về AI; đẩy mạnh đào tạo, đào tạo lại, bồi dưỡng kỹ năng AI cho người lao động và phổ cập kỹ năng AI trong toàn xã hội.

Hoạt động đào tạo sẽ chuyển từ trang bị những kỹ năng công nghệ đơn lẻ sang phát triển năng lực tạo ra sản phẩm, dịch vụ và giá trị thực tiễn bằng AI. Việt Nam đồng thời có chính sách thu hút, trọng dụng chuyên gia AI hàng đầu, chuyên gia người Việt Nam ở nước ngoài và chuyên gia nước ngoài.

Doanh nghiệp AI Việt Nam được xác định là lực lượng chủ lực trong nghiên cứu, phát triển, triển khai và thực hiện chuyển đổi AI quốc gia. Chiến lược khuyến khích doanh nghiệp chuyển từ việc bổ sung AI vào sản phẩm, dịch vụ và quy trình hiện có sang thiết kế ngay từ đầu các sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh và phương thức quản trị trên nền tảng AI; phát triển doanh nghiệp AI-native cùng các sản phẩm, nền tảng, dịch vụ và giải pháp AI “Make in Viet Nam”.

Hình thành ít nhất 10 thương hiệu AI Việt Nam

Đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu trở thành một trong những trung tâm có năng lực nghiên cứu, phát triển, ứng dụng và đồng kiến tạo giá trị về AI trong khu vực ASEAN và châu Á; hình thành năng lực quốc gia mạnh về nghiên cứu, phát triển, làm chủ, triển khai và quản trị AI.

Chiến lược đặt mục tiêu đưa Việt Nam vào nhóm 3 quốc gia dẫn đầu Đông Nam Á về nghiên cứu và phát triển AI.

AI sẽ được tích hợp sâu, toàn diện vào quản trị quốc gia, cung cấp dịch vụ công, sản xuất, kinh doanh, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và đời sống xã hội; qua đó góp phần nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, năng lực cạnh tranh quốc gia và tạo ra các sản phẩm, dịch vụ, mô hình tăng trưởng mới.

Một số chỉ tiêu đáng chú ý đến năm 2030 gồm: 100% dịch vụ công trực tuyến được tích hợp, hỗ trợ bởi AI; 100% hồ sơ thủ tục hành chính được hỗ trợ xử lý bằng AI; phát triển ít nhất 5 nền tảng AI dùng chung quốc gia; hình thành ít nhất 10 thương hiệu AI Việt Nam có khả năng cạnh tranh trên thị trường khu vực và quốc tế; phát triển ít nhất 8 mô hình AI tiếng Việt.

AI trở thành nền tảng vận hành chủ đạo vào năm 2045

Tầm nhìn đến năm 2045, Việt Nam phấn đấu thuộc nhóm 10 quốc gia dẫn đầu châu Á về năng lực nghiên cứu, phát triển, làm chủ AI và chuyển đổi AI quốc gia.

AI trở thành động lực chiến lược quan trọng, góp phần nâng cao năng suất, năng lực đổi mới sáng tạo và năng lực kiến tạo giá trị quốc gia; đóng góp vào mục tiêu đưa Việt Nam vượt qua bẫy thu nhập trung bình, trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045.

Đến thời điểm này, AI được xác định trở thành nền tảng vận hành chủ đạo của Nhà nước, nền kinh tế và xã hội. Việt Nam hoàn thành bước chuyển căn bản về thể chế, mô hình quản trị, quy trình nghiệp vụ, sản phẩm, dịch vụ, phương thức sản xuất, kinh doanh và các hệ thống hạ tầng quan trọng được thiết kế, phát triển, vận hành trên nền tảng AI.

Việt Nam cũng hình thành hệ sinh thái doanh nghiệp AI và doanh nghiệp AI-native có năng lực cạnh tranh trong khu vực và quốc tế; trở thành trung tâm quan trọng của khu vực và thế giới về nghiên cứu, phát triển, sản xuất và cung cấp các sản phẩm, dịch vụ, giải pháp AI.

Phát triển AI dựa trên 9 trụ cột

Thứ nhất, nhân lực AI và kỹ năng AI toàn dân. Phát triển nguồn nhân lực AI chất lượng cao, phổ cập kỹ năng AI trong toàn xã hội, bảo đảm lực lượng lao động có khả năng nghiên cứu, phát triển, triển khai và sử dụng AI.

Thứ hai, dữ liệu và mô hình AI. Phát triển dữ liệu, hạ tầng dữ liệu và các mô hình AI làm nền tảng cho hoạt động nghiên cứu, huấn luyện, kiểm thử, đánh giá và triển khai AI.

Thứ ba, hạ tầng AI. Phát triển hạ tầng tính toán, điện toán đám mây, AI biên và trung tâm dữ liệu AI, đáp ứng nhu cầu quản lý nhà nước, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và triển khai AI.

Thứ tư, nghiên cứu, phát triển và làm chủ công nghệ AI. Thúc đẩy làm chủ công nghệ AI, hình thành các sản phẩm, dịch vụ AI “Make in Viet Nam” và năng lực công nghệ lõi để giải quyết những bài toán lớn của đất nước.

Thứ năm, AI trong quản trị quốc gia. Phát triển, triển khai và sử dụng AI nhằm xây dựng nền quản trị hiện đại, chủ động, có khả năng thích ứng nhanh; nâng cao chất lượng dịch vụ công, năng lực dự báo, chỉ đạo, điều hành và phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Thứ sáu, AI cho các ngành, lĩnh vực. Thúc đẩy chuyển đổi AI toàn diện, ưu tiên những ngành, lĩnh vực có tác động lớn đến năng suất, tăng trưởng, năng lực cạnh tranh quốc gia, an sinh xã hội và đời sống nhân dân.

Thứ bảy, AI cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, hợp tác xã. Hỗ trợ các chủ thể tiếp cận, triển khai, duy trì sử dụng sản phẩm, dịch vụ, giải pháp AI và đánh giá hiệu quả thực tế.

Thứ tám, hệ sinh thái AI. Xây dựng hệ sinh thái AI Việt Nam có năng lực nghiên cứu, phát triển, thương mại hóa và xuất khẩu sản phẩm, dịch vụ, giải pháp AI.

Thứ chín, quản trị AI an toàn, đáng tin cậy. Bảo đảm AI được phát triển, cung cấp, triển khai và sử dụng an toàn, có trách nhiệm, tuân thủ quy định của pháp luật.

Sáu giải pháp tạo đột phá

Để thực hiện các mục tiêu đề ra, Chiến lược xác định sáu nhóm giải pháp đột phá.

Trước hết là hoàn thiện thể chế, chính sách và pháp luật, tạo hành lang pháp lý thông thoáng để phát triển nhanh, ứng dụng hiệu quả AI vào các mặt của đời sống kinh tế-xã hội.

Cùng với đó, tăng cường điều phối quốc gia và trách nhiệm thực thi. Người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương trực tiếp chỉ đạo, tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm trước Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về kết quả triển khai các mục tiêu, chỉ tiêu và nhiệm vụ chuyển đổi AI được giao; thường xuyên kiểm tra, đánh giá, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.

Về nguồn lực, Nhà nước bảo đảm kinh phí thực hiện những nhiệm vụ, giải pháp thuộc diện đặt hàng, giao nhiệm vụ hoặc đấu thầu. Đồng thời, đẩy mạnh hợp tác công-tư, thu hút các quỹ đầu tư quốc tế; nghiên cứu cơ chế hỗ trợ lãi suất và chính sách ưu đãi thuế đối với hoạt động nghiên cứu, phát triển, ứng dụng và quản lý AI.

Chiến lược cũng đặt ra yêu cầu tăng cường hợp tác quốc tế; xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn; triển khai các chương trình hợp tác AI song phương, đa phương với các nước phát triển và tổ chức quốc tế; thiết lập chương trình trao đổi nghiên cứu sinh, kỹ sư, nhà khoa học giữa Việt Nam và các trung tâm nghiên cứu, phát triển AI hàng đầu thế giới.

Hai nhóm giải pháp còn lại là đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức, xây dựng văn hóa sử dụng AI có trách nhiệm; đồng thời xây dựng, ban hành và thường xuyên cập nhật hệ thống chỉ tiêu đo lường, giám sát, đánh giá mức độ chuyển đổi AI của từng bộ, ngành, địa phương và cả nước, phù hợp điều kiện thực tiễn và thông lệ quốc tế.