Đưa AI vào công vụ từ những bài toán thực tế

Triển khai Luật Trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động công vụ cần bắt đầu từ những bài toán cụ thể, có thể đo lường hiệu quả; đồng thời bảo đảm an toàn dữ liệu, kiểm soát rủi ro và giữ vững nguyên tắc AI chỉ hỗ trợ, không thay thế trách nhiệm của cán bộ, công chức.

Hội nghị tập huấn triển khai Luật và các văn bản dưới Luật về Luật Trí tuệ nhân tạo. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ)
Hội nghị tập huấn triển khai Luật và các văn bản dưới Luật về Luật Trí tuệ nhân tạo. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ)

Tại Hội nghị tập huấn triển khai Luật Trí tuệ nhân tạo và các văn bản hướng dẫn thi hành mới đây do Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức đã tập trung làm rõ những quy định mới, yêu cầu quản trị rủi ro và phương thức đưa AI vào thực tiễn quản lý, điều hành, cung cấp dịch vụ công.

AI hỗ trợ, con người chịu trách nhiệm

Theo bà Nguyễn Thị Ngọc Trang, Quyền Viện trưởng Viện Công nghệ số và Chuyển đổi số quốc gia, AI có thể hỗ trợ cán bộ tra cứu, tổng hợp thông tin, soạn thảo và rà soát văn bản; phân tích dữ liệu, hỗ trợ ra quyết định và nâng cao chất lượng dịch vụ hành chính.

Tuy nhiên, việc ứng dụng AI phải đồng thời đáp ứng các yêu cầu về độ tin cậy, an toàn dữ liệu, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, tính minh bạch và trách nhiệm giải trình. Phát triển AI phải đi đôi với quản lý AI, trong đó con người giữ vị trí trung tâm.

Luật Trí tuệ nhân tạo đã tạo hành lang pháp lý cho hoạt động nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ này. Để các quy định thực sự đi vào cuộc sống, cơ quan, đơn vị cần cụ thể hóa thành quy trình, tiêu chí và trách nhiệm rõ ràng; lựa chọn đúng những bài toán thực tế cần giải quyết, tránh triển khai theo phong trào.

Một nguyên tắc quan trọng được nhấn mạnh tại Hội nghị là AI chỉ đóng vai trò hỗ trợ, không thay thế trách nhiệm pháp lý của cán bộ, công chức. Nội dung, kết quả do AI tạo ra phải được kiểm tra, thẩm định trước khi sử dụng trong hoạt động tham mưu hoặc ban hành quyết định hành chính.

Đối với những hệ thống có khả năng tác động lớn đến quyền, lợi ích của người dân hoặc xử lý dữ liệu quan trọng, yêu cầu quản trị càng phải chặt chẽ. Các hệ thống này cần được đánh giá rủi ro, thử nghiệm, lưu vết và giám sát trong suốt quá trình vận hành; đồng thời phải xác định rõ trách nhiệm của con người đối với dữ liệu đầu vào và kết quả đầu ra.

Đo hiệu quả thay vì đếm công cụ

Từ thực tiễn Hải Phòng, ông Nguyễn Cao Thắng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố, cho biết địa phương đang phối hợp triển khai 18 bài toán AI của các sở, ngành.

Mỗi bài toán được xem xét trên cơ sở trả lời ba câu hỏi: AI giải quyết công việc gì; hiệu quả được đo lường bằng chỉ tiêu nào; ai chịu trách nhiệm đối với dữ liệu đầu vào và kết quả đầu ra?

Cách tiếp cận này đặt hiệu quả thực tế cao hơn số lượng công cụ AI được triển khai. Mục tiêu không phải đưa thật nhiều ứng dụng AI vào cơ quan nhà nước, mà là lựa chọn đúng công việc cần hỗ trợ, xác định được giá trị mang lại và kiểm soát đầy đủ các rủi ro phát sinh.

Hải Phòng cũng xác định việc ứng dụng AI phải gắn với chuẩn hóa dữ liệu, phân quyền truy cập, bảo đảm an toàn thông tin và đào tạo đội ngũ cán bộ. Các giải pháp cần được thử nghiệm, đánh giá kỹ lưỡng trước khi xem xét nhân rộng.

Tại Hội nghị, một số doanh nghiệp công nghệ đã giới thiệu các giải pháp trợ lý ảo, tổng hợp báo cáo, theo dõi việc thực hiện nghị quyết, nhiệm vụ và chỉ số đánh giá hiệu quả công việc; hỗ trợ cán bộ xử lý công việc hằng ngày.

Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ tiếp tục phối hợp các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp triển khai Luật Trí tuệ nhân tạo; phát triển đồng bộ hạ tầng, dữ liệu, nhân lực và hệ sinh thái AI theo hướng an toàn, tin cậy, có trách nhiệm.

Ngày 10/12/2025, Quốc hội thông qua Luật Trí tuệ nhân tạo với tỷ lệ tán thành cao. Luật có hiệu lực từ ngày 1/3/2026, đánh dấu lần đầu Việt Nam có một đạo luật riêng về AI, tạo hành lang pháp lý cho nghiên cứu, phát triển, ứng dụng và quản trị công nghệ này.

Có thể bạn quan tâm

Hội thảo quy tụ khoảng 70 chuyên gia, đại diện các cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và tổ chức quốc tế trong lĩnh vực hạt nhân. (Ảnh: TRUNG HƯNG)

Kết nối nguồn lực trí thức người Việt toàn cầu, mở rộng hợp tác phát triển điện hạt nhân

Các chuyên gia cho rằng, những yêu cầu cấp thiết đối với chương trình điện hạt nhân Việt Nam gồm chuẩn bị nguồn nhân lực, tiếp nhận tri thức và kinh nghiệm quốc tế, đồng thời xây dựng những cơ chế hợp tác để nguồn lực trí thức người Việt ở nước ngoài có thể đóng góp hiệu quả cho đất nước.

EVNCPC bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định, thông suốt trong dịp lễ 2/9.

Ứng dụng khoa học công nghệ vào vận hành lưới điện miền trung

Từ trạm biến áp không người trực, điều khiển xa đến robot giám sát, những giải pháp công nghệ đang từng bước thay đổi việc vận hành, nâng cao năng suất và độ tin cậy cung cấp điện, góp phần cụ thể hóa Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Chính sách xóa đói giảm nghèo của Chính phủ làm thay đổi tích cực cuộc sống của đồng bào các dân tộc thiểu số.

Chính sách xóa đói giảm nghèo ở Việt Nam qua 40 năm đổi mới

Trong 40 năm qua (1986-2026), cùng với quá trình đổi mới tư duy phát triển và hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, chính sách xóa đói, giảm nghèo đã có bước chuyển căn bản cả về quan điểm, mục tiêu và phương thức thực hiện.

Cán bộ kỹ thuật VNPT hướng dẫn giáo viên Trường Tiểu học Đại Thịnh (sau sáp nhập) thao tác sử dụng các tính năng của hệ sinh thái giáo dục VnEdu. (Ảnh: VNPT)

Số hóa quản trị trường học sau sáp nhập và lời giải từ VnEdu

Đứng trước bài toán quy mô tăng gấp đôi sau sáp nhập, Trường Tiểu học Đại Thịnh (Mê Linh, Hà Nội) đã nhanh chóng giải tỏa áp lực quản trị và chuẩn hóa dòng dữ liệu “đúng - đủ - sạch - sống” nhờ điểm tựa vững chắc từ Hệ sinh thái giáo dục số VnEdu của VNPT.

OpenAI cắt quyền truy cập mô hình đối với Cursor sau khi SpaceX mua lại

OpenAI cắt quyền truy cập mô hình đối với Cursor sau khi SpaceX mua lại

Ngay sau khi SpaceX hoàn tất thương vụ thâu tóm trị giá 60 tỷ USD đối với Anysphere, công ty chủ quản của công cụ lập trình AI đình đám Cursor, OpenAI đã lập tức tuyên bố trên mạng xã hội X và website chính thức rằng sẽ chấm dứt hợp tác và khóa quyền truy cập trực tiếp của Cursor vào toàn bộ các mô hình trí tuệ nhân tạo của họ.

Đà Nẵng triển khai thành công mô hình Trung tâm điều hành thông minh (IOC).

Nâng cao năng lực số cho cán bộ cơ sở

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, năng lực số không còn là kỹ năng bổ trợ, mà đã trở thành một bộ phận thiết yếu của năng lực thực thi công vụ. Đổi mới phương thức đào tạo sẽ giúp nâng cao năng lực số, giảm tình trạng cán bộ cấp cơ sở không đồng đều về năng lực số ở một số địa phương hiện nay.

Giao diện Cổng thông tin điện tử một cửa về trí tuệ nhân tạo. (Ảnh chụp màn hình)

Vận hành Cổng thông tin điện tử một cửa về trí tuệ nhân tạo

Cổng thông tin điện tử một cửa về trí tuệ nhân tạo (AI) và cơ sở dữ liệu quốc gia về hệ thống trí tuệ nhân tạo đã được Bộ Khoa học và Công nghệ đưa vào vận hành, hình thành một đầu mối thống nhất phục vụ quản lý nhà nước, cung cấp thông tin và hỗ trợ phát triển hệ sinh thái trí tuệ nhân tạo Việt Nam an toàn, có trách nhiệm.

Robot taxi tự hành do Công ty cổ phần Phenikaa-X nghiên cứu phát triển là một trong bốn dòng phương tiện được thử nghiệm.

Kiến tạo môi trường để công nghệ được thử nghiệm

Việc Công ty cổ phần Phenikaa-X là đơn vị đầu tiên tại Hà Nội triển khai thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với phương tiện tự hành đánh dấu bước chuyển từ nghiên cứu, phát triển công nghệ sang kiểm chứng trong thực tế, từ quản lý công nghệ mới sang kiến tạo môi trường để công nghệ được thử nghiệm và đưa vào thực tiễn.

Doanh nghiệp tìm hiểu giải pháp hạ tầng trung tâm dữ liệu tại DCCI Summit 2026 (Ảnh Viettel IDC)

Khơi thông dòng chảy dữ liệu

Việt Nam đang từng bước hình thành không gian dữ liệu thống nhất, mở rộng khả năng kết nối, chia sẻ và đưa dữ liệu vào lưu thông. 

Nguyễn Vũ An Chi, học sinh lớp 11 Trường trung học phổ thông Lý Thái Tổ, Hà Nội. (Ảnh: VNPT)

Năm học mới và những “lớp học” trong chiếc điện thoại

Từ thời khóa biểu, tài liệu ôn tập đến những buổi học trực tuyến, chiếc điện thoại kết nối internet đang hiện diện trong nhiều hoạt động học tập hằng ngày của người trẻ. Khi năm học mới bắt đầu, nhu cầu kết nối vì thế không chỉ gắn với liên lạc hay giải trí, mà ngày càng gắn với khả năng học tập chủ động và linh hoạt hơn.

Tỉnh đoàn Tây Ninh và MobiFone Tây Ninh ký kết Thỏa thuận hợp tác chiến lược về chuyển đổi số giai đoạn 2026-2030. (Ảnh: THANH PHONG)

Tuổi trẻ Tây Ninh tiên phong chuyển đổi số

Nhằm cụ thể hóa mục tiêu về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, ngày 27/8, Tỉnh đoàn Tây Ninh tổ chức Hội nghị tập huấn nâng cao năng lực số cho cán bộ, đoàn viên, thanh niên, học sinh, sinh viên bằng hình thức trực tiếp và trực tuyến tại 150 điểm cầu ở các xã, phường và trường học trên địa bàn.

(Ảnh minh họa: Bộ Khoa học và Công nghệ)

Không chỉ “có sóng”, người dân cần internet đủ nhanh, ổn định

Điện thoại hiển thị vạch sóng nhưng người dân vẫn khó gửi hồ sơ, truy cập dịch vụ số; có nơi việc liên lạc còn phụ thuộc vào “may rủi”. Thông tư số 51/2026/TT-BKHCN đưa ra cách tiếp cận mới: phổ cập viễn thông công ích không chỉ được tính bằng vùng phủ, mà phải được kiểm chứng bằng chất lượng kết nối thực tế.

Cần thu hút và giữ chân những tổng công trình sư, chuyên gia, nhà khoa học đủ năng lực đảm nhận các nhiệm vụ công nghệ chiến lược. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ)

Tạo sức hút mới với nhân lực công nghệ chiến lược

Người giỏi có thể được thu hút bằng thu nhập, nhưng để họ ở lại và tạo ra kết quả, cần những bài toán đủ lớn, phòng thí nghiệm hiện đại, đội ngũ cộng sự và quyền quyết định chuyên môn. Nghị định số 260/2026/NĐ-CP đã mở cơ chế theo hướng đó; vấn đề còn lại là đưa chính sách vào thực tiễn.

Tăng cường khả năng ứng dụng, thương mại hóa đối với sản phẩm công nghệ. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ)

Đặt hàng từ thực tiễn, đo kết quả bằng sản phẩm

Thay vì bắt đầu từ đề xuất nghiên cứu và chờ đến khi nghiệm thu mới đánh giá, nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược sẽ được hình thành từ bài toán thực tế, chia theo từng gói công việc và sàng lọc qua các mốc kết quả. Cách làm mới hướng nguồn lực nhà nước vào công nghệ có khả năng ứng dụng, thương mại hóa.