Hội thảo khoa học quốc gia về khoa học cơ bản với trách nhiệm quốc gia

Ngày 9/12, tại Hà Nội, Trường đại học Khoa học và xã hội nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) và Trường đại học Khoa học và xã hội nhân văn (Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh) tổ chức hội thảo khoa học quốc gia "Khoa học cơ bản với trách nhiệm quốc gia".
Quang cảnh hội thảo.
Quang cảnh hội thảo.

Hội thảo thu hút sự tham gia của hơn 80 nhà khoa học, nhà lãnh đạo, quản lý đến từ một số cơ quan Trung ương, các trường đại học nghiên cứu và đào tạo khoa học cơ bản. Hội thảo là diễn đàn chia sẻ về các chính sách, kinh nghiệm trong phát triển nghiên cứu khoa học, hợp tác quốc tế, tuyển sinh, đào tạo và thực hiện cơ chế tài chính. Từ đó, đưa ra các giải pháp thúc đẩy các hoạt động tuyển sinh, đào tạo, nghiên cứu khoa học và hợp tác của khối các trường đào tạo khoa học cơ bản.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Hiệu trưởng Trường đại học Khoa học và xã hội nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội), Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Anh Tuấn nhấn mạnh: “Khoa học cơ bản bao gồm các lĩnh vực khoa học tự nhiên: như toán học, vật lý, hóa học, sinh học, địa chất và các ngành khoa học xã hội: lịch sử, văn học, triết học, tôn giáo học, nhân học, ngôn ngữ học,... Đây là các ngành học nghiên cứu sâu về lý thuyết, các quy luật của thế giới tự nhiên và xã hội, nhưng lại đóng vai trò then chốt, tiền đề cho sự phát triển các ngành khoa học ứng dụng. Ở Việt Nam, không ít lĩnh vực khoa học cơ bản nói chung đã đạt trình độ quốc tế.

Tại thời điểm này cả nước đang sôi động về các chủ đề "Trách nhiệm quốc gia", "Kỳ nguyên mới/kỷ nguyên vươn mình của dân tộc", Hội thảo thường niên với chủ đề "Khoa học cơ bản với trách nhiệm quốc gia" đã đúng thời điểm và trúng vấn đề. Với triết lý “Hàn lâm là nền tảng, hiện đại là xu hướng”, chúng tôi kỳ vọng hội thảo hôm nay là cơ hội để các nhà khoa học, các đơn vị cùng phát huy những kết quả hợp tác trước đây, đồng thời đề xuất những đường hướng, giải pháp liên quan đến đào tạo, nghiên cứu và phục vụ cộng đồng, phát huy vai trò, thế mạnh của mỗi đơn vị, đóng góp chung vào sự phát triển của nền khoa học cơ bản nước nhà”.

Theo Giáo sư, Tiến sĩ Lại Quốc Khánh, đất nước sau 40 năm đổi mới, cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế đã được nâng lên một tầm cao mới. Có được những thành tựu mang ý nghĩa lịch sử đó, khoa học cơ bản nước nhà đã có phần đóng góp quan trọng và xứng đáng được khẳng định. Khoa học cơ bản với tất cả các hoạt động rất đặc thù bao gồm nghiên cứu cơ bản; đào tạo nhân lực khoa học cơ bản; tư vấn khoa học ở tầm đổi mới tư duy, hoạch định đường lối, chính sách quốc gia đã có những đóng góp quan trọng và đầy trách nhiệm

Không chỉ trên phương diện tính đặc thù của khoa học cơ bản, trong thời đại liên ngành, các tổ chức nghiên cứu và đào tạo khoa học cơ bản và giới trí thức khoa học cơ bản cũng đồng thời có những đóng góp đầy tính ứng dụng, trên cả ba phương diện nghiên cứu, đào tạo và tư vấn chính sách. Các tổ chức khoa học cơ bản, các nhà khoa học cơ bản với tinh thần trách nhiệm rất cao đã tích cực và chủ động cống hiến sức lực và trí tuệ của mình trong tham gia giải quyết những vấn đề của quốc gia, ở tầm quốc gia.

Cũng theo Giáo sư, Tiến sĩ Lại Quốc Khánh, còn rất nhiều việc đang đặt ra cần giải quyết. Đất nước bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình, nhiều vấn đề mới đang đặt ra đòi hỏi tư duy, nhận thức và giải quyết ở tầm lý thuyết; đòi hỏi có nhân lực khoa học cơ bản để thực hiện và có những tư vấn chính sách cụ thể, thiết thực, xứng tầm.

“Hội thảo góp phần trực tiếp giải quyết các vấn đề này; đồng thời, về lâu dài, hình thành mạng lưới các tổ chức khoa học cơ bản, mạng lưới nhà khoa học cơ bản, qua đó gia tăng nguồn lực nhằm thực hiện đầy đủ hơn, chất lượng hơn, hiệu quả hơn trách nhiệm trách nhiệm quốc gia”, Giáo sư, Tiến sĩ Lại Quốc Khánh nhấn mạnh.

Hội thảo nhận được nhiều báo cáo chất lượng, giá trị, đề cập đến những vấn đề rất thiết thực, không chỉ khẳng định trách nhiệm quốc gia của các tổ chức nghiên cứu và đào tạo khoa học cơ bản, mà còn gợi mở nhiều định hướng cho tương lai. Với sự góp mặt của các chuyên gia đầu ngành, các nhà khoa học, hội thảo mang đến góc nhìn mới, giải pháp sáng tạo và những định hướng cụ thể để khoa học cơ bản tiếp tục khẳng định vai trò nền tảng trong sự nghiệp bảo vệ, xây dựng và phát triển đất nước.

Tại hội thảo, các đại biểu tập trung vào các nội dung sau: Vai trò của khoa học cơ bản tham gia xây dựng văn kiện Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam; tham gia xây dựng đường lối, chính sách phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội; tham gia tư vấn chính sách, tham gia phát triển địa phương và cơ hội hội nhập quốc tế.

Có thể bạn quan tâm

Khai mạc khóa học tùy viên quân sự các nước tại Việt Nam. (Ảnh: CTV)

Khai mạc khóa học tùy viên quân sự các nước tại Việt Nam

Đối thoại, tôn trọng lẫn nhau và xây dựng lòng tin là nền tảng để thu hẹp khác biệt, mở rộng hợp tác. Các tùy viên quân sự, với vai trò cầu nối giữa quân đội các nước, có đóng góp quan trọng vào tiến trình ấy, thúc đẩy quan hệ quốc phòng trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền, bình đẳng và cùng có lợi.

Lãnh đạo VRG trao học bổng cho con công nhân, lao động “Vượt khó-Học giỏi” năm học 2025-2026. (Ảnh: Đào Phong)

Tuyên dương 853 học sinh, sinh viên xuất sắc con em ngành cao-su

Nhân dịp kỷ niệm 97 năm Ngày truyền thống ngành Cao-su Việt Nam (28/10/1929-28/10/2026) và hướng tới 20 năm thành lập Tập đoàn Công nghiệp Cao-su Việt Nam (VRG), Tập đoàn VRG tổ chức Lễ tuyên dương con công nhân, lao động “Vượt khó-Học giỏi” năm học 2025-2026.

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng và đại biểu tại Lễ khánh thành Trung tâm thực hành Trường đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội. (Ảnh: QUỐC TOẢN)

Đại học Quốc gia Hà Nội với sứ mệnh tiên phong làm chủ công nghệ, giải quyết những nhiệm vụ của quốc gia

Ngày 25/10, tại Hòa Lạc, Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức chương trình “Hòa Lạc ngày mới 2026” và phát động Kế hoạch 120 ngày phát triển đột phá với những yêu cầu đổi mới quản trị, nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu; phát triển khoa học cơ bản, công nghệ chiến lược, công nghệ lõi; mở rộng hợp tác với doanh nghiệp. 

Trường đại học Đà Lạt tọa lạc trong không gian xanh cao nguyên Lâm Viên. (Ảnh: BẢO VĂN)

Trường đại học Đà Lạt: 50 năm - nền tảng để mở rộng hội nhập và phát triển

Trường đại học Đà Lạt đã trải qua hành trình 50 năm đổi mới và phát triển. Từ nền móng được xây dựng trong gian khó, qua quá trình mở rộng và phát triển đại học đa ngành, đến yêu cầu nâng cao chất lượng và hội nhập, mỗi giai đoạn đều góp phần tạo nên nền tảng cho chặng đường phát triển trong tương lai.

Học sinh lớp 6. (Ảnh: ĐẠI THẮNG)

Đổi mới tuyển sinh đầu cấp: Chuyển từ tư duy "tuyển" sang “tiếp nhận học sinh”

Bộ Giáo dục và Đào tạo đang xây dựng Quy chế tiếp nhận học sinh đầu cấp (lớp 1, lớp 6, lớp 10), với cách tiếp cận chuyển từ “tuyển sinh” sang “tiếp nhận học sinh đầu cấp” gắn với nhu cầu học tập, mạng lưới trường lớp,... nhằm bảo đảm cơ hội học tập cho người học và công bằng giáo dục. 

(Ảnh: ĐẠI THẮNG)

Dự kiến thi tuyển vào lớp 10 chỉ gồm 2 môn Toán và Ngữ văn

Việc tiếp nhận học sinh vào lớp 10 trung học phổ thông được Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất theo một trong các phương thức: thi tuyển, xét tuyển, kết hợp thi tuyển với xét tuyển. Đối với phương thức thi tuyển thì chỉ gồm 2 môn Toán và Ngữ văn, nhằm giảm áp lực thi cử, tạo sự ổn định cho học sinh và giảm nguồn lực tổ chức kỳ thi.

Ban tổ chức phát động cuộc thi. (Ảnh: BTC)

Nhiều kỳ vọng tại Cuộc thi “Người mở đường số nơi bản làng” năm 2026

Ngày 22/10, tại Hà Nội, Báo Giáo dục và Thời đại tổ chức lễ phát động Cuộc thi “Người mở đường số nơi bản làng” năm 2026. Cuộc thi hướng sự quan tâm của xã hội đến những người trực tiếp đưa công nghệ, tri thức pháp luật và phương thức làm việc mới vào đời sống cộng đồng vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Đại học Đà Nẵng vinh danh thủ khoa và trao học bổng cho sinh viên. (Ảnh: ANH ĐÀO)

Gần 670 triệu đồng học bổng trao tặng sinh viên Đại học Đà Nẵng

Nhằm động viên và lan tỏa tinh thần hiếu học, khuyến tài trong sinh viên, tối 22/10, Đại học Đà Nẵng tổ chức “Chương trình vinh danh thủ khoa và nâng bước sinh viên năm 2026” tại Nhà hát Trưng Vương. Đây là sự kiện truyền thống thường niên mang đậm nét đặc trưng của Đại học Đà Nẵng qua 15 năm duy trì và phát triển.

Học sinh cần học trí tuệ nhân tạo để biết AI trả lời đúng hay sai. (Ảnh: Viettel Solutions)

Đưa trí tuệ nhân tạo từ trang sách vào trải nghiệm học tập

Học sinh có thể đọc sách để biết trí tuệ nhân tạo (AI) học từ dữ liệu, hoặc hỏi một chatbot và nhận câu trả lời trong vài giây. Nhưng để thực sự hiểu biết máy học thế nào, vì sao có thể sai, kết quả ấy ảnh hưởng tới con người ra sao và con người phải chịu trách nhiệm thế nào khi sử dụng công nghệ, các em phải được tự tay thử.