Hoàn thiện thể chế, pháp luật phòng, chống thiên tai

Năm 2026 được dự báo có nhiều siêu bão, mưa cực đoan và nắng nóng kéo dài. Ứng phó thiên tai, một trong những bài học được Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh là công tác dự báo, cảnh báo phải được triển khai từ sớm, từ xa, kịp thời, chính xác.

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong dự báo, cảnh báo thiên tai. (Nguồn Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia)
Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong dự báo, cảnh báo thiên tai. (Nguồn Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia)

Năm nay, dự báo thiên tai nhiều cực đoan

Dù mới đầu hè, nhưng Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết: Ngày 6/4, có 25 trạm quan trắc tại 13 tỉnh, thành phố (Lai Châu, Điện Biên, Sơn La và các tỉnh, thành phố từ Thanh Hóa - Đắk Lắk) ghi nhận nhiệt độ từ 38 - dưới 40 độ C. Có ba trạm nhiệt độ vượt 40 độ C là Tây Hiếu (Nghệ An) 40,3 độ C, Hương Sơn (Hà Tĩnh) 40,1 độ C và Đồng Hới (Quảng Trị) 40,2 độ C. Khu vực Nam Bộ có nắng nóng với nhiệt độ cao nhất phổ biến từ 35-36 độ C, có nơi trên 36 độ C.

Cục Khí tượng thủy văn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) nhận định, 2026 là năm ENSO sẽ chuyển pha mạnh từ La Niña sang trung tính và có khả năng chuyển sang El Niño từ giữa năm (xác suất cao), làm gia tăng rõ rệt tính biến động, cực đoan và khó lường của thiên tai. Cụ thể, nắng nóng xuất hiện sớm, kéo dài và gay gắt hơn năm 2025, tập trung từ tháng 4 đến tháng 8. Nguy cơ hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn gia tăng, nhất là tại Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ.

Với mưa lớn, ở Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ tập trung chủ yếu từ tháng 6 đến tháng 9. Khu vực Trung Bộ tập trung trong tháng 10 đến tháng 12. Dự báo tổng lượng mưa và số đợt mưa diện rộng năm nay xấp xỉ hoặc thấp hơn trung bình nhiều năm, nhưng mưa lớn cục bộ cường suất rất lớn có xu hướng gia tăng, dễ gây ngập úng đô thị, lũ quét, sạt lở đất, đặc biệt trong các thời kỳ chuyển mùa (tháng 4-5 và tháng 9-10).

Về mùa bão, ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết: Theo các dự báo, hoạt động của bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông trong năm 2026 có khả năng không nhiều hơn trung bình nhiều năm. Từ tháng 4 đến 7/2026, số lượng bão, áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông và ảnh hưởng đến nước ta dự báo xấp xỉ trung bình nhiều năm. Từ tháng 8 đến 12/2026, số lượng bão có thể thấp hơn trung bình nhiều năm (trung bình nhiều năm trên Biển Đông khoảng 9,6 cơn, trong đó khoảng 3,8 cơn ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền). Tuy nhiên, trong điều kiện khí hậu hiện nay, quỹ đạo và thời điểm xuất hiện bão ngày càng khó dự báo chính xác, có thể xuất hiện các trường hợp bất thường.

Phối hợp chặt chẽ trong ứng phó thiên tai

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, thiên tai năm 2025 diễn ra dồn dập, khốc liệt, trên phạm vi rộng, mang nhiều yếu tố bất thường, vượt mức lịch sử. Thống kê thiên tai làm 484 người chết, mất tích, 811 người bị thương, 4.259 nhà bị sập, đổ, trôi, hơn 350.000 nhà bị hư hỏng, tốc mái, khoảng 547.000 ha lúa, hoa màu và 322.000 ha cây trồng khác bị ngập úng, thiệt hại... Tổng thiệt hại về kinh tế ước tính hơn 104.000 tỷ đồng.

Trước dự báo thời tiết, thiên tai năm nay, Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh việc các bộ, ngành Trung ương và địa phương cần hoàn thiện thể chế, pháp luật phòng, chống thiên tai theo hướng đồng bộ, thống nhất, phân định rõ chức năng các bộ, ngành, tránh chồng chéo. Việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm của địa phương theo mô hình chính quyền hai cấp là cần thiết nhằm nâng cao hiệu lực điều hành và bảo đảm phối hợp chặt chẽ trong ứng phó thiên tai.

Một trong những bài học trong phòng, chống thiên tai, vai trò công tác dự báo, cảnh báo là đặc biệt quan trọng, thông tin dự báo, cảnh báo phải từ sớm, từ xa, kịp thời, chính xác. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu làm thời tiết ngày càng cực đoan, khuyến cáo chính quyền và người dân cần cập nhật thường xuyên dự báo khí tượng thủy văn, đặc biệt các bản tin 1-3 ngày. Trên cơ sở đó, cơ quan chức năng và người dân chủ động điều chỉnh kế hoạch sản xuất, phương án ứng phó, vận hành hồ chứa và bảo đảm an toàn công trình, khu vực hạ du và đời sống dân sinh.

Ở góc nhìn cộng đồng, ông Cao Đức Phát, Chủ tịch Quỹ Cộng đồng phòng tránh thiên tai đề nghị: Ngành khí tượng thủy văn cần có những giải pháp hiệu quả hơn để đưa thông tin dự báo và cảnh báo đến sát hơn và nhanh hơn tới các cộng đồng dân cư. Nhất là thúc đẩy việc áp dụng các tiến bộ kỹ thuật, công nghệ số và AI trong dự báo, cảnh báo thiên tai ngày càng hiệu quả hơn ■

Ra mắt ứng dụng cảnh báo giông sét, lũ quét

Sáng 7/4, Cục Khí tượng Thủy văn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, ra mắt ứng dụng “Thời tiết Việt Nam KTTV” cung cấp dữ liệu thời tiết theo thời gian thực, tích hợp cảnh báo thiên tai. Ứng dụng khai thác nguồn dữ liệu từ hơn 2.600 trạm quan trắc toàn quốc, kết hợp tám trạm radar thời tiết và các mô hình dự báo số trị. Dữ liệu mưa, nhiệt độ, độ ẩm, gió được cập nhật mỗi 10 phút, cho phép người dùng theo dõi sát diễn biến thời tiết tại vị trí thực tế. Ứng dụng có khả năng cung cấp dự báo đến 10 ngày, hiển thị theo chu kỳ 3 giờ.

Có thể bạn quan tâm

Giải thưởng Lương Định Của đã phát hiện, bồi dưỡng nhiều tài năng trẻ cho đất nước. Nguồn: Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh

Xây dựng văn hóa trọng dụng nhân tài

Đảng, Nhà nước ta luôn quan tâm phát hiện, thu hút, trọng dụng và phát huy vai trò của nhân tài. Điều đó đã hình thành đội ngũ trí thức, chuyên gia, nhà khoa học ngày càng có nhiều đóng góp quan trọng vào thành tựu chung của đất nước.

Ứng dụng Đúng Nơi do bác sĩ Bành Thị Ngọc Trúc phát triển.

Khi ai cũng dùng được AI

Một bác sĩ chưa từng học lập trình, chỉ cần mô tả ý tưởng cho công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), đã hoàn thành ứng dụng giúp bệnh nhân giải quyết hàng loạt thắc mắc. Giờ đây, xây dựng phần mềm không còn là khả năng độc nhất của các kỹ sư công nghệ, mà ngay cả những người bình thường cũng có thể tự làm được, nhờ sự hỗ trợ của AI.

Phụ huynh cho trẻ đi tiêm vaccine phòng bệnh não mô cầu. Ảnh: VNVC

Không chủ quan với bệnh não mô cầu

Não mô cầu đang được dư luận quan tâm sau khi Thành phố Hồ Chí Minh ghi nhận bốn học sinh cùng trường mắc bệnh, trong đó một trẻ tử vong. Nguy cơ lây nhiễm trong môi trường học đường trở thành mối lo ngại của nhiều phụ huynh.

Tòa nhà Diamond Lotus Riverside là một công trình xanh khá nổi tiếng tại Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: PHÚC KHANG

Tăng khả năng thích ứng cho công trình

Tình trạng thời tiết cực đoan khiến nhiệt độ tăng cao, số ngày nắng nóng vào mùa hè nhiều hơn, gay gắt hơn. Xây dựng là một trong những ngành cần tăng cường các giải pháp hiệu quả, nhằm mở rộng các công trình xanh, phát thải thấp, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Siết chặt quản lý, công tác giám sát an toàn thực phẩm trên thị trường sẽ được tăng cường thông qua lấy mẫu, thanh tra, kiểm tra. Ảnh: Vũ Sinh

Sớm quản lý an toàn thực phẩm một đầu mối, tăng hậu kiểm

Cơ quan chức năng mới đây tiếp tục phát hiện và xử lý nhiều vi phạm nghiêm trọng về an toàn thực phẩm. Trong bối cảnh đó, Bộ Y tế vừa công bố dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), đề xuất một đầu mối chịu trách nhiệm chính ở Trung ương, đồng thời chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, nhằm tập trung nguồn lực vào nhóm sản phẩm, cơ sở có nguy cơ cao.

“Đại sứ” Nguyễn Phạm Hiền Minh khẳng định: “Con không muốn là đại sứ duy nhất, con mong muốn có một cộng đồng đại sứ!”. Ảnh: Liên minh Niềm Tin Số

Thiết lập những vòng tay bảo vệ nối dài

Chiến dịch “Không Một Mình” mùa thứ hai, vừa được phát động với thông điệp “Kết nối không tổn thương”. Bên cạnh việc giúp trẻ nhận diện những kết nối không an toàn, biết dừng lại, lên tiếng và tìm kiếm trợ giúp, chiến dịch còn góp phần gióng lên hồi chuông về trách nhiệm của các nền tảng số trong bảo vệ trẻ trên không gian mạng.

Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng các lãnh đạo Đảng, Nhà nước; nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước và lực lượng nghi lễ đưa các hài cốt liệt sĩ lên xe về Nghĩa trang liệt sĩ Thành phố Hồ Chí Minh để tiến hành nghi thức an táng.

Tri ân bằng trách nhiệm và nghĩa tình

Sáng ngày 14/10, Bộ Tư lệnh Quân khu 7 cùng Đảng bộ, chính quyền, lực lượng vũ trang và Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức trọng thể lễ viếng, lễ truy điệu và an táng 731 hài cốt liệt sĩ được tìm kiếm, quy tập tại Công viên Lê Thị Riêng.

Khu vực sân chơi tòa chung cư trên phố Trần Điền bị một số cá nhân chiếm dụng làm điểm bán nước giải khát.

Quyết liệt xử lý sai phạm lấn chiếm không gian công cộng

Tình trạng lấn chiếm không gian công cộng đang được các cơ quan chức năng, địa phương Thủ đô Hà Nội quyết liệt xử lý. Tuy nhiên, vẫn còn một số nơi chưa làm dứt điểm, đồng thời tồn tại vướng mắc cần tiếp tục được tháo gỡ.

Với người học và gia đình, điều họ quan tâm nhất khi hoàn thành xong một khóa học vẫn là khả năng có nghề sau tốt nghiệp. Ảnh: Thành Đạt

Thước đo hai chiều trong đào tạo nghề

Trong định hướng mới về giáo dục nghề nghiệp của Bộ Giáo dục và Đào tạo, vai trò của doanh nghiệp được đặt vào sâu hơn trong chuỗi đào tạo, từ xác định nhu cầu nhân lực, xây dựng chương trình, tổ chức thực hành, thực tập đến đánh giá kỹ năng và tuyển dụng... Nhiều vấn đề phải thay đổi căn bản, thực chất hơn, từ khâu hướng nghiệp, tuyển sinh đến quá trình đào tạo.

Cục trưởng An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) TS Chu Quốc Thịnh trình bày những điểm mới trong dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi).

Hợp tác quốc tế trong lĩnh vực protein thực vật bền vững

Ngày 02/10/2026, Hội thảo Quản lý Chất lượng và An toàn Thực phẩm lần thứ 8 (QMFS 2026) chính thức khai mạc tại Hà Nội. Sự kiện đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong quan hệ hợp tác giữa các đơn vị ở Việt Nam với quốc tế về bảo đảm an toàn thực phẩm, cùng lễ ra mắt Mạng lưới Plant Protein Plus Vương quốc Anh - Đông Nam Á (3PUKSEA).

Một dự án nhà ở xã hội trên địa bàn xã Ngọc Hồi (Hà Nội) được bố trí trong khu đất khá chật hẹp. Ảnh: ĐĂNG PHI

Vẫn còn khoảng trống chính sách về nhà ở xã hội

Theo thống kê, cả nước đang có hơn 800 dự án nhà ở xã hội. Hiện nguồn cung vẫn chưa thể đáp ứng được lượng cầu quá lớn và gia tăng hằng năm. Thực tế này đòi hỏi phải có cách tiếp cận mới mẻ trong xây dựng, thực thi chính sách an sinh xã hội.

Thành phố Hồ Chí Minh ngập cục bộ một số tuyến đường do triều cường. Ảnh: Hồng Đạt

Lời giải cho bài toán thoát ngập đô thị Thành phố Hồ Chí Minh

Những trận mưa lớn kết hợp triều cường vừa qua gây ngập úng nhiều khu vực tại Thành phố Hồ Chí Minh, khiến cuộc sống người dân đảo lộn. Dự báo, các đợt triều trong tháng 10, 11 còn có thể cao hơn, đặt ra những thách thức trong công tác chống ngập của thành phố.

Khám bệnh cho người dân tuyến cơ sở tại Quảng Trị. Ảnh: Anh Sơn

Sớm mở rộng danh mục thuốc bảo hiểm y tế

Bộ Y tế đang rà soát, sửa đổi danh mục thuốc bảo hiểm y tế, dự kiến bổ sung 349 thuốc vào diện được chi trả tại cơ sở cấp ban đầu, trong đó có trạm y tế xã. Chính sách này được nhiều người dân mong đợi, khi mang đến cơ hội tiếp cận các thuốc mới và giảm gánh nặng chi phí chữa bệnh.

Người dân phường Hồng Hà xem quy hoạch chi tiết dự án. Ảnh: HÀ HỒNG

Cơ hội tiếp cận, thụ hưởng của người dân trong kiến tạo không gian sông Hồng

Cơ quan chức năng đang tiếp tục triển khai lấy ý kiến về Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng và phương án tuyến Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng. Đây là những “đại dự án” góp phần tạo diện mạo mới cho không gian ven sông, đồng bộ hạ tầng, cải thiện điều kiện sống và mở thêm cơ hội phát triển kinh tế-xã hội.

Tình trạng mưa liên tục gây ngập những ngày giữa tháng 9 tại khu vực trung tâm Hà Nội. Ảnh: HIỂU MINH

Ứng phó trước mưa lớn, lũ bất thường

Những ngày qua, mưa to, lũ lớn xuất hiện ở nhiều địa phương trên cả nước khiến cuộc sống người dân bị đảo lộn. Cơ quan khí tượng thủy văn quốc gia cảnh báo: Nguy cơ ngập vùng trũng thấp, lũ quét, sạt lở đất tiếp tục ảnh hưởng đến sản xuất, dân sinh.

Số tiền người dân phải chi trả cho chăm sóc y tế vẫn ở mức cao là trở ngại lớn trong tiếp cận y tế đối với người cao tuổi . Ảnh: Thành Đạt

Tìm giải pháp giảm gánh nặng chi phí y tế cho người dân

Tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế tại Việt Nam ngày càng tăng, cùng với đó là phạm vi quyền lợi được mở rộng. Tuy nhiên, tiền người dân tự chi trả cho chăm sóc y tế vẫn ở mức cao, vì thế mở rộng nguồn lực cho bảo hiểm y tế không chỉ là bài toán cân đối quỹ, mà còn liên quan trực tiếp đến khả năng bảo vệ tài chính cho hàng triệu người bệnh.

Tổng kiểm soát phương tiện kinh doanh vận tải cần được duy trì thường xuyên, liên tục. Ảnh: Lê Khánh

Cần cơ chế chủ động kiểm soát phương tiện giao thông

Theo kế hoạch, từ ngày 26/8 đến 25/9, lực lượng Cảnh sát giao thông trên toàn quốc tổ chức tổng kiểm soát, xử lý vi phạm trật tự, an toàn giao thông đường bộ đối với phương tiện kinh doanh vận tải. Tính đến nay đã có hàng nghìn trường hợp vi phạm được phát hiện, xử lý.